คู่มือการดำเนินงาน หลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555)

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 38  :>;:p:=
M @ AM>GBCDE;DFG H IJC:>;F; H LIK Oe>IQ:S>cDM R <]G b :>;?>]BJI
:p: K =
M@ AM>GBCDM;?cO<=:>;ApFI H I:>;E;DFG H IH JC:>;F;LI
FV K <fN W_ :>;ApFI b I:>;FE H IoE<L ^ >]G g E;DO K Z[H `>VBCDO>G>;eE; H =E; @ ]B: Y oTT b <=:V; b <]Z g K_ F:ATH IoA RU Zb IFNM @ :>;d Y
lALfN h GbJK;bP=J@ A\<=ApFI H I:>;:p: H =
M @ AM>GfIF; H <]M W_ >]
w
F\ g Ig  GK:>;E;DFGHIJC:>;F;KLIfNbO<AaCb<]:@=JC:>;F;KLI;bPZK_a>AN?@]fIBMgCD ;>L?H\>  G:>;E;DFG K IJC:>;F; H LI; K
BCD= bP IZ@ :JCNC R ]:>;F; @ LIZ K c=FI K_ <N>fIBM WU CDF; g <]W_ Z:a; Y ]
BC @U ?IpJC:>;E;DFG b IG>E; H =E; @ ]VY sI>J @ F;bP LI
fN K FEb IE^ ccu =Y I@  G:>;M;?cJC]>IJ K F;bP LI
V; K <GfN b Tb<FOI<BID
FV b <:>;E; W_ =E; @ ]JC]>IJ Y F;bP LIK  )>)*>4ff*>F 8(%ffl 1L 0&F 2+8 1L (%Jff&*'+ F $ffi-./'.0! , ffffl- " :>;?@ABCDE;DFGHIJC:>;F;KLIT<]JbPF;KLI
Oe>IQR:S>cDMb<]FExAl<:>OfNb=YaaCZK_ F:L?T K_ <]fI:>;c b A:>;Q @ :S>
Z R ]J@U F;bP LI
\ K G\IFT Y >G>G b OK?I; g ?G: g =J@ O<IBCD= bP aC>:;m Y >LM z >]
w
T<] g Oe>IQ:S>

FV R <fN W_ :>;ApFI b I:>;? H ABCDE;DFG @ IJC:>;F; H LIT<]Oe>IQ K :S>FE R IoEM>G;DF= ^ L=N; K <W BI?Ek=HM@:>;? H ABCDE;DFG @ IJCT<]Oe>IQ H :S>
c R ]a?;:pNIA`>;: R c:>;? H ABCDE;DFG @ IJC:>;F; H LIK fN=baC>:;m Y >LM z >]
w
T<]Oe>IQ g :S>; R =J@ A\<=
A H ]I@ KU    flffi fflff fi fflff !"# fflff $%   &"  '()*&*fi+  ffi)     flffifflfffiffl  !ffl"ff $%&fi'fffi # )&"ffff ( !ff fffiffl * !ffl% '+(ffl#,(-ffi./012"3    flffiffl45,  "ffffffl ( .fl6 "ff'fffi 7 ( 9:ffffffl 8 ffi., ;7 < /01 = "3 2 ">$-274;=ffi4#?)*ff !  
%&fi-ffi/ffi%fi" =!"#ffl"ff#$%&fi'fffi()&"ffff !  ">$%'+ffl(,#"ff ( $%&fi'fffi # )&ff! ( fl(  ">$45,"ffffffl ( .fl6 %&fi%'+ 7 ffl(,#"ff'fffi ( ( 9:ffff 8 />#".
"1
">$  @#$<>ff;=ffi.;ffi'fffi()&"6ffiff !
'fffi()&fffi6.ff !%&fi 'fffi)&'&!Aff ( !  ,ff@/ffiffl)&"ff'fffi%&fi@ ( $<>ff!."ff'fffi # )&"ffff ( !ff * ff!(fl  'fffi)&"ff$> ( Bff."ff" ( @"ffff4 ( ? # 9A4fl 8  ,(  /ff')&"ff'fffi 8 ( 9:ffff 8  >%fi>"  fflff # %&fi) * "* !- = ffi."ff@  $<>ff # ffi. ;= ffi"ff'fffi ; )& ( "6ffiff !
%&fifffi6.Aff !  /ffl/ # /8 ./ff 6 "ff$> ( ."ff ( $%&fi'fffi # )& ( ' D', C %<.< =/012"3">$  9fi"ffff"ff/012"3  9fi"ffff"fffflffff& ( "/# ,ff* %&fi(fl"ff-ffi./012"3  9fi"ffff"ff"ff$%&fi # 'fffi()&-ffi./012"3

39 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555)    flffi fflff fi fflff !"# fflff $%   &"  '()*&*fi+  ffi)   ff*  @< =<fiffl !  )fflff* ff/01 ( "3 2  .%)"ff@#$"(@"ffff"ffff !ff*  @$<>ff # ffi. ;= ffi$> ; "ff ( $%&fi'fffi # )&"ffff ( !" ffiff 6 !fffi .ff 6 !  'C< ='ff2"3
$*%&
ffl8
%&fi'fffi("ff$>("ffBff."ff"(@"ffff "ff4? # 9A4fl 8  ,-ffi.) ( ff* !  $>"ff'fffi ( ( 9:ffff-ffi.) 8 ff* !ff " 6 ffl)# "* !- = ffi.  ,ff@/ffiffl
ffi"/ff&#"E" =!"#ffl"ff&.<fiffl !ff !ff!(fl "ff< !fflBffi)&"ffff !
"(@"ffff4#?89A4fl (,
%&fiffi;=F 4ffffi)&"ff'fffi($#."&6ff !fflffffi!"6ffiffl#<2"-ffi*&  fffflff
,ff@/ffifflffl#<2"
%&fi'fffi&)&-ffi*&"ff'fffi()&"ffff ! -ffi.)ff* !%, &fi 6  @$<>ff!."ff'fffi # )&"ffff ( !/ffi) fflff* ff/01 ( "3 2 4;=ffi-ffiffi8#,(
%&fi%@.)*" =!-ffi.<ffffl  ,ff@/ffiffl%&fi/ff8'-ffi*&)&"ffff !-ffi.)*ff !
;=ffi!!/012"3ff;ffi @ffl&#"/*,ff
%&fi/ffi)*fflff(ff/012"3&.ff#fflffffi.ff;ffiffi8#,( "ff@ffl&#"/*,ff  @#$<>ffi"/ff&#"E"ff12"3,6.
F
< =" =!-ffi.  ">"#ffl
$*%&
(<1
,($,)&"ff$>(."ff#$%&fi'fffi()& "ffff !-ffi./012"3  ffi8 ,#(Bff."ff"@"ffff4 ( ? # 9A4fl 8  ,%&fi)&"ff) ( " 6 @"ffff (  ffi8#,()&"ff< !fflBffi  ffi8 ,#)&"ffff ( !ff! fl(  ffi8 ,#)&"ff'fffi ( ( 9:ffff 8  ffi8#,("ff@ffl&#"/*,ff 4!*2043= a;fIZ P IK_ NG>Le KU ]
JR ZbP oAK_ ;b=G<=NG>LfN @ ZpNI b >Zb fI:>;c K_ A:@ c:;;G:>;F; H LI; K M>GNC bP :O@ M;P :>;Q:S>I<:;D==;DA R =:>;Q @ :S>T R IV@U IX>I
V WU Z[Q Y :;>\
@  ffiff+/M)" 3,&*'+ " $ffi-./'.0! , ffffl- " :>;?ABCDE;DFG @ IJCM>GNC H :O@ M;:>;Q P :S>I<:;D==
;DA R =:>;Q @ :S>T R IV@U IX>I
V WU Z[Q Y :;>\ @
GFEK >NG>LOpa j vFV @ <IpJC:>;E;DFG W_ IoEV H sI>J @ F;Pb LIfN K =;;C b G>M;X>I:>;F; Y LI; K T<]NC bP :O@ M;P lALIpoEf\FEb IT^ <Gb CfI:>;E; P =E; @ ]B: Y oT
O b ]FO; g G:>;F; H LI; K BCDV bP sI>:>;T<]J @ F;bP LI
BCDIpoEE; K =E; @ ]Y B:oT:>;c b A:;D=?I:>;F; @ LI; K fNbP Gb E;DO K Z[H `>VL H ]TH_ I
;?GZ RU ]IpoEf\ @U fI:>;V b c>;d>M H AO@ Ia?>GOpF; H ct Z>]:>;QR:S>T<]JbPF;KLI :>;?ABCDE;DFG @ IJCM>GNC H :O@ M;:>;Q P :S>I<:;D==;DA R =:>;Q @ :S>T R IV@U IX>I
V WU Z[Q Y :;>\ @
E;D:<=A?Lb

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 40  :>;?ABCDE;DFG @ IJC:>;F; H LIK   :>;?ABCDE;DFG @ IJC:>;F; H LI;>L? K \>H   :>;E;DFGI:H Hc:;;GVsI>a @ Yd`>V\?KMH   :>;E;DFGHIad[;;G Y  :>;E;DFGIaH Yd`>V:>;Q:S>I<:;D==;DA R @=\>MH  &*'+$ffi-./'.0! , ffffl-&*'0' " 2ff1   &*'+$ffi-./'.0! , ffffl-&*'0' " 2ff'*2+ 1 @*" NC@:OPM;:>;QR:S>I<:;D==;DA@=:>;QR:S>T@UIVWUIX>I
VYZ[Q@:;>\
:pNIAO>;D:>;F;KLI;bP
E;D:<=Ab?L

O>;D:>;F;KLI;bP
aW<
Z@:SD:>;F;KLI;bP
a?>G;bPVWUIX>I :>;E;D:<=<>\V
Z K :SD:>;ApFI @ I\H ?KM
BCD:>;V H sI>O @ ]aG
lALBM @ CDO>;D:>;F; g LI; K E;D:<=A bP ?Lb ;>L?H\>Mg>]
w

:pNIAfNGb:>;? K ABCDE;DFG @ IJCFE H I;>L? ^ \>: H <IF; g LI
;DN? K >]`>aF; g LI
BCDEC>L K `>aF;LI
FV K <Z;>=O`>VBCDa?>G: W_ >?NI b >Zb ]A@U >Ia?>G; b

Z bP :SD
FcMaM @
BCDa H d[;;Gc; Y L[;;G H <@IFE^IJCG>c>::>;c@A:Hc:;;G:>;F;KLI;bPT<]Oe>IQR:S>fIBMgCD;>L?H\>Ab?L?H[K:>;ZK_NC>:NC>L F\I
:>;O g ]F:M
:>;O @ G`>Sd @
E;DFG h Ic>:Bi H GODOG]>I
E;DFG j I:>;Ek H =HM@M>GG>M;X>I:>;F; H LI; K bP ffl#-$+-) *!#
1 (0 /'+*
E;DFGI:>;Ek H =HM@c;H ]
0/&#*/'!
..#..)#*/
ZAO<=L H g<L
ff0'5 E;DFGIc>:: H c:;;G
la;]]>I
N; H <B==m W :Nn A
FE @ IM^ I
lALFC b <:fN W O<AaC b <]
BCDFNG>DOG: b =[;;G\>M @ H T<];>L?\>

a?=a H oE: gP =:@ c:;;G:>;F; H LI; K T<]J bP F;bP LIK :>;:pNIAaDBII;DN?>]`>aF; g LIBCDEC>L`>aF; K LIfN K FEb IoEM>GF:dq ^ Zh K_ OpI:]>I
:QI
:pNIA
lAL:>;? @ AJC;DN? @ >]`>aF; g LIOe>IQ K :S>FE R IJ^ ApFI bP I:>;
OpN; H =:>;? @ A@ JCEC>L`>aF;LI
fN K FEb IoEM>GZ ^ OpI K_ :]>I
:QI
:pNIA @

41 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555)     

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 42 BI?Z>]:>;?ABCDE;DFG @ IJC;>L? H \>
Oe>IQ H :S>a?;ApFI R I:>;E;DFG H IJC;>L? H \>A H ]I@ KU  &*'+$ffi-./'.0! , ffffl-& " (ff0' H 2ff1

FEI:>;M;?cO<=a?>G; ^ bP
Z:SDBCDa?>GV; @ <GM b >]w g T<]JbPF;KLIFVW_<FE^ITb<GPCVWUIX>IfI:>;c@A:;D=?I:>;F;KLI;bPfNbFNG>DOG:@=O`>Va?>GV;b<GBCD a?>G;bPVWUIX>IT<]JbPF;KLI  &*'+,$ffi-./'.0!"ffffl-'.4+H*%fi*D0'12ff
fNbOe>IQR:S>ApFIHI:>;E;DFGHIJC;DN?g>] `>aF;LI
FV K <Z;>=a?>G: W_ >?NI b >Zb ]A@U >Ia?>G; b
ZbP :SD
FcMaM @
BCDV{M H :;;G:>;F; H LI
:>;; K ?G: g c:;;G H BCDJC]>I
<IFE @ IJCG>c>::>;c ^ A:@ c:;;G:>;F; H LI; K
lALcpBI:FE bP I

O ^ ?IA g ]I@ KU  :pNIAO@AOg?I:>;?@ABCDE;DFGHIJC;>L?H\>fI
  
;DN?g>] `>aF;LI
FE K IoEM>GF:dq ^ Zh OpI K_ :]>I
:QI
:pNIA
lAL:>;E;DFG @ I;DN? H >]`>aF; g LIfN K Gb:>;E;DFG K IJC H A?L? b [H:>;Z K NC>:NC>L
FE K_ I;DLD
w
<L ^ >]M g <FI g <]FV W_ <Z;>=V W_ sI>:>;T<]J @ F;bP LI
Z K ]I@U KUOe>IQ:S> R <>c:pNIAfNbGK:>;ZAO<=;DN?g>]`>aF;KLIoAbM>Ga?>GFNG>DOG
BCDc@AfNbGK:>;E;DFGHIAb?L?H[K <I
w
F\ W_ I
ZpB==m g :Nn ABCD;>L]>I
:>;IpFOI<JC]>I
:>;ZpBi @ GN; j <la;]]>I
|C|
lALOe>IQ W :S> R a?;:pNIAaDBII;DN?>]`>aF; g LI? K >cDE;DFG g Ic>:: H c:;;G<Do;fIO H AO@ ?IaDBIIFZ g >o;M>Ga?>G g FNG>DOG
T<Gb Cc>::>;E;DFG P I:H c:;;GfIBM H CDa; g ]fN @U Oe>IQ b :S>IpoEV R sI>E; @ =E; @ ]:>;F; Y LI; K T<] bP JF;bP KLI  :>;:pNIAOAO@ ?I:>;? g ABCDE;DFG @ IJC;>L? H \>fI< H :

O>;D
oA K B:b g    

  flffi  ffl ff
fi  ffl !  " 
:>;?@A BCDE;DFGHIJC<>cf\b?H[K:>;ZK_NC>:NC>LfNbO<AaCb<]:@=O>;D;>L?H\>
?HeK\K?HM
BCD:;D=?I:>; F;KLI;bP
F\gI
:>;E;DFGHIa?>G;bP
a?>GFTb>fc
:>;E;DFGHIZ@:SD:>;OW_<O>;
:>;E;DFGHIZ@:SD :>;Ek=HM@
|C|
lALOe>IQ H :S>a?;:pNIAaDBII;DN? R >]`>aF; g LI? K >cDE;DFG g Ic>:: H c:;;G<Do; H fIOAO@ ?IaDBIIFZ g >o;M>Ga?>GFNG>DOG
T g <Gb Cc>::>;E;DFG P I:H c:;;GfIBM H CDa; g ]fN @U Oe>IQ b :S> R IpoEV@sI>E;@=E;Y]:>;F;KLI;bPT<]JbPF;KLI Z@U]IKU
fNbOe>IQR:S>;D=Y;>LCDF<KLAT<]aDBII;DN?g>]`>a?g>E;D:<=Ab?L<Do;=b>]fI BMCDO>;Do? g fI;DF= b L=:>;? K ABCDE;DFG @ IJCT<]Oe>IQ H :S>fN R \bAFcI? @ >Gg :;<=:>;? K ABCDE;DFG @ IH <Lg>]o;
GKO@AOg?IaDBIIfIBMgCDF;W_<]ZK_cDZp:>;?@ABCDE;DFGHIJCaHAFE^I:K_FE<;hFrtIMhT<]aDBII ;DN?>]`>a g 3,+(2H*%:;<=;>LCDF<LAT<]aDBII;DN? K >]`>a
E;D:<=A g ?Lb  :>;fNa?>G; b ?GG g <:W =Oe>IQ @ :S>
NG>Le R ]
:>;Z R JK_ F;bP LIG K OK?I; g ?GfI: g c:;;GM H >]
w
T<] g Oe>IQR:S>
F\gI
:>;;g?GFAHI;d;]ahMg<Mb>IL>FOVMHA
:>;FTb>;g?GfI?@IOpa@v
;g?G:Hc:;;GT<] Oe>IQ:S>
FE R IM^ Ib  JC]>IZ:pNIAFE K_ I;^ <];<LfIBi g GODOG]>I j  :>;BOA]<<:BCD:>;GKOg?I;g?GfI:Hc:;;G:>;F;KLI;bP
NG>LeR]
:>;;g?G<`HE;>L :>;\?L]>I:C g G
:>;M<=ape>G
|C| gY

43 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555)  :>;ZAO<=  Fa;W_<]GW<BCD?H[K:>;?@ABCDE;DFGHIJC:>;F;KLI;>L?H\>
?H[K:>;?@ABCDE;DFGHIJC :>;F;LIM>GNC K :O@ M;:>;Q P :S>I<:;D==;DA R =:>;Q @ :S>T R IV@U IX>I
V WU Z[Q Y :;>\

G @ ]FIgY IfN b Oe>IQ b :S> R f\Fa; b <]G W_ <BCD? W [H:>;Z K NC>:NC>L<L K_ >]G g KaYd`>V
fI:>;?ABCDE;DFG @ IJC;>L? H \>
r H ]Oe>IQ R_ :S> R <>cFC<:f\ W Fa; b <]G W_ <BCD? W [H:>;M K g>]w
A]I@ KU : :>;E;DFGIa?>G; H a?>GFT bP >fcfIFI b <N>;>L? WU \>
<>cApFI H I:>;lALf\ H B==ZAO<= b rR_]GKZ@U]B==E;I@L
BCDB==<@MI@L
B==ZAO<=E;I@L
oAbB:g
Tb<O<=B==FCW<:M<=
B==FMHGap B==eP:JHA
B==c@=agP
Og?IB==ZAO<=<@MI@LcDFE^I:>;ZAO<=ZK_fNbJbPF;KLIFTKLIM<=c>:ape>GZK_ :pNIAfN
N; b <FT W LIBOA]a?>Ga K AFN H I
BOA]:>;a t A?H Fa;>DN H c>:ape>GfIB==ZAO<= h T :>;E;DFGIZH :SD:>;O @ <O>;
<>cApFI W_ I:>;fI; H EB==BCD? P [H:>;M K >]w
oA g B:b g  :>;e>GM<=;DN?>]Ek g =HM@:Hc:;;G H  :>;OIZI>V=EDVAaP L:Y =J@ F;bP LIK  :>;OIZI>V=EDVPAaYL:@=JbPF:K_L?Tb<]:@=JbPF;KLI  :>;O<=E>:FEC>FVg <E;DFG W_ Ia?>G; H
a?>GFT bP >fcBCDZ b QIaM @ H  :>;<>I= g IZ@ :FNM R :>;d Y Mh>]
w
T<]J g F;bP LIK  :>;M;?cB==m:Nn ABCDM;?c;>L]>I @ a :>;E;DFGIZH :SD:>;Ek @ =HM@
<>cApFI H I:>;fI; H EB==BCD? P [H:>;M K >]
w
oA g B:b g  :>;O]F:MV{M @ :;;GJ H F;bP LIM>G;>L:>;Z K JK_ F;bP LIO>G>;eEk K =HM@oAH b  :>;M;?cJC]>I:>;EkH=@MH?g>eP:Mb<]OG=P;dha;=eb?I
GKaYd`>VM>GF:dqhZK_ :pNIA  :>;fNZpla;]]>I b  :>;cAZpBi @ GE;DG?CE;DO=:>;d j h  :>;E;DFGIc>::>;Ek H =HM@c;H ]fI]>I<>\ H VK  :>;E;DFGIlAL:>;L<G; H =a?>G; @ E;DO=:>;d bP h :;dKGK:>;c@A:>;F;KLI;bPB===P;d>:>;
Oe>IQR:S>cDMb<]GK:>;?@ABCDE;DFGHIJCfNb a;<=aCGM>GO>;DBCDG>M;X>I:>;F; Y LI; K
ZbP ]I@U :>;? KU AJC;>L? @ \>M H >]w
Z g IpG>= K_ ;d>:>;O>G>;e P E;DFGIc>:\ H I]>IFA HU L?: K IoA @
<Ib ]N>:O>;DBCDG>M;X>IfAoG R_ O>G>;eIpG>= g ;d:>;oA P cDM b <]c b A:>; @ F;KLI;bPBCb??@ABCDE;DFGHIJCBL:Mg>]N>:
BCb?cR]IpaDBIIZK_oAbc>::>;F;KLI;bP=P;d>:>;BCDZK_c@A :>;F;LI; K FVbP GFM H_ GG>;?G: H IFE @ IaDBII;DN? ^ >]`>aT<];>L? g \>I H I
w @U  &*'+$ffi-./'.0! , ffffl-/-*2fi*D0' " 2ff1

G?KMe@ E;DO]a Y FVh <Z;>=JC:>;F; W_ LI; K lAL;?GT<] bP JbPF;KLIfIBMgCD;>L?H\>
lALf\bFa;W_<]GW<
F\gI
B==ZAO<=E;I@L
B==ZAO<=<@MI@L
B==E;DFGHI :>;Ek=HM@
FEH IM^ Ib

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 44 :>;?ABCDE;DFG @ IJCEC>L`>aF; H LII K I
J @U F;bP LIZ K cDJ K_ >I:>;E;DFG g I;>L? H \>fA
cDM H <]b FT>O<=EC>L`>aF; b LIBCDG K aDBIIEC>L`>aF; K LI;?G: K =aDBII;DN? @ >]`>aF; g LIJ K >IF:dq g Th IM@U _p M>GF:dqZh
OpI K_ :]>I
:QI
:pNIA @  &*'3,$#"ffffl-&*'0'12ff'*2+"@*
:>;M@AOHIJC:>;F;KLI;>L?H\>
fNbIpaDBII;DN?g>] `>aF;LIG>;?G: K =aDBIIEC>L`>aF; @ LI
BCDcDM K <]oA b aDBIIoG b Ig <L:? b >;g <LCD

c b ]cDe R <?W >Jg >Ig :>;F;KLIfI;>L?H\>I@UI Z@U]IKU
JbPF;KLIMb<]FTb>O<=EC>L`>aF;KLIAb?L
BCb?IpaDBIIoEFE;KL=FZKL=:@=F:dqhZK_ :pNIAlALfNab>;DA g =JC:>;F; @ LIFE K I

;DA ^ =
A @ ]I@ KU oAaDBII; b b<LCD 
7
 fN;DA b @=  NG>Le] A R FLK LGK_ oAaDBII; b b<LCD 
7
 fN;DA b @=  NG>Le] A R G>: K oAbaDBII;b<LCD 
7
 fN;DA b @=



 NG>Le] A R K oAaDBII; b b<LCD 
7
 fN;DA b @=  NG>Le] a R g<IT>]A b K oAaDBII; b b<LCD 
7
 fN;DA b = NG>Le @ ] E>I:C>] R oAbaDBII;b<LCD
7
 fN;DA b @=  NG>Le] V<f\ R b oAaDBII; b b<LCD 
7
 fN;DA b @= NG>Le] J R >IF:dq g Th IM@U _pZ:pNIA K_ oAaDBII; b b<LCD  7
 fN;DA b @=  NG>Le] M R _p:?>F:dq g hTIM@U _pZ:pNIA K_ :;dJKF;bP LIG K JC:>;F; K LIM K _p:?>F:dq g ThIM@U _pZ:pNIA
fN K_ ApFI b I:>;V H sI>J @ F;bP LIfI;>L? K \>H ZoA_K ab>;DA g =JC:>;F; @ LIoG K Jg >IF:dq g h
A?L? b [H:>;Z K NC>:NC>L
F\ K_ I
:>;O g ]F:M
:>;O @ G`>Sd @
E;DFG h IH c>:BiGODOG]>I
E;DFG j I:>;Ek H =HM@M>GG>M;X>I:>;F; H LI; K
ffl#-$+-) *!#
1 (0 /'+*
E;DFG bP IH :>;Ek=HM@c;H ]
0/&#*/'!
..#..)#*/
ZAO<=L H g<L
ff0'5
E;DFGIc>:: H c:;;G
la;]]>I
N; H <W B==m:Nn A
FE @ IM^ I
lALFC b <:fN W O<AaC b <]BCDFNG>DOG: b =[;;G\>M @ T<];>L? H \>
e H >Jb F;bP LIO>G>;e K J>IF:dq g :>;E;DFG h IJC:>;F; H LI; K ZbPa>AN? K_ ]BC @ ?
fN b ;DA b =JC:>;F; @ LIfNG K
lALfN g ab>;DA g =JC:>;F; @ LIK oGF:g I

OpN; H =J@ F;bP LIZ K E;K_ =E; @ ]VY sI>BC @ ?
oG b Jg >IF:dq g Th IM@U _p
fNC]ZDF= b LIr K UpfI;>L?\>FA H GN; H <W FECLI;>L? K_ H\>
Z@U]IfNKU FEb IoEM>Gla;]O; ^ >]NC b :O@ M;:>;Q P R:S>I<:;D==;DA=:>;Q @ :S>T R @UIVIX>I WU VZ[Q Y :;>\

BCDApFI @ I:>;fN H FO; b cOt I:HU <IE g A:>;C]ZDF= x LIF; K LIfI`>aF; K LIe K AoE @  &*'8(0-(ff#()/-*2fi*D ;L fI:;dZKJK_ F;bP LIG K FNM K OY A?Y OHL
N; @ <GW FNM K cpFE Y Iy^ :Fy Y IH oGO>G>;eFT g >O<=EC>L`>aF; b LIM>G? K I
F?C>
M>GZ @ :pNIA
J K_ F;bP LIO>G>;eL K Iap; W_ <]T<FC b <IO<= W_ M<Oe>IQ g :S>
lAL\ R Bc]FNM KU JCa?>GcpFE Y IV; ^ <GZ b ]BOA]NC @U :X>I
Z @ ]I@U Oe>IQ KU :S>cDM R <]T<FC b <IO<= W_ Mg<JGbP<pI>c K  &*'/'.0!ffN" (!H JZbP GK_ OK Z[H FTH} >;b =:>;E;DFG @ IrH <G
a g <
J W F;bP LIZ K FTK_ >O<=EC>L`>aF; b LIK BMJC:>;E;DFG g IoG H Jg >IF:dq g :>;E;DFG h IJC;>L? H \>
lALfN H JbF;bP LIFT K >;b =:>;E;DFG @ IrH <GM>G? g I
F?C> @ Oe>IZK_BCD?[HZK Oe>IQ K_ :S>N; R <MW IOb ]:@ A:pNIA
BCDfN @ ab>;DA g =JC:>;F; @ LIoG K F:g I
H

45 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555)   &*'/'.0!ff&" "B&''!:Cff*D , Efi*:@ = +13" :>;E;DFGI:H c:;;GV H sI>a @ d`>V\ Y ?KM
:V\
FE H IF] ^ <IoTNI W_ ]ZR_ JK_ F;bP LIZ K :aI Y cDM<]oA b ;b=
:>;E;DFG @ IM>GF:dq H Zh Oe>IQ K_ :S>:pNIA
lALJ R F;bP LIcDM K <]Zp: b c:;;GV H sI>a @ d`>V Y \?KMoG H Ig <L:? b >

\ g ?lG]
c @_ ]cDoA R ;b=:>;V @ c>;d><I H GY M@fNH c=NC b :O@ M;fIBM P CD;DA g =:>;Q @ :S>
Q R :S> R ;>LCDF<LAFV K GFM H_ GfI=ZZ H
K_   &*'/'.0!ffD" E?''! = :>;E;DFGIaH d[;;G
FE Y IF] ^ <IoTZ W_ JK_ F;bP LIZ K :aIcDM Y <]oA b ;b=:>;E;DFG @ IM>G H F:dqZh NCK_ :O@ M;:pNIA
c P ]cDoA R ;b=:>;V @ c>;d>fN H c=NC b :O@ M;fIBM P CD;DA g =:>;Q @ :S>
lALOpI R :]>I @ :QI
oA:pNIAa b d[;;GF= Y <]M WU Io? b
OpN; b =JC:>;E;DFG @ IfN H FEb IE; ^ =E; @ ]
V<f\ Y
Ab
BCDA K G>:
Q K :S> R ;>LCDF<LAFV K GFM H_ GfINI H >
 b  &*'/'.0!ffD" Efi*:&*'5 = &7*ff(&'.))'.$ 6 )@*3 , "  4-&&*'/'.0! , ffD" Efi*:&*'5 = &7*ff(&'.))'.$ 6 )@*3 , " NC::>;E;DFG @ IaH d`>V:>;Q Y :S>I<:;D==;DA R =\>M @
Oe>IQ H :S>M R <]c b AfN @ b JF;bP LIZ K :aIZ Y F;K_ LIfI`>aF; K LIO K AZY >LT<]Z b :;DA Y =:>;Q @ :S>
oA R B:b
;DA g =E;DeGQ @ :S>
G R [LGQ @ :S> R M<IMIBCDG b [LGQ @ :S>M<IEC>L
FT R >;b =:>;E;DFG @ IaH d`>V:>;Q Y :S>I<:;D==;DA R =\>M @
fIO>;D H :>;F;LI; K
M>GZ bP OpI K_ :]>I
:QI
:pNIA
:>;E;DFG @ IaH d`>V:>;Q Y :S>I<:;D==;DA R =\>M @ oGH Gg JCM K <g :>;oAN;b <M:T<]J W F;bP LI
BM K Gg ?KMe@ E;DO]a Y FVh <IpT W_ <Gb CZP oAK_ c>::>;E;DFG b IoEf\ H fI:>;?>]BJIE; b =@ E;]BCDV Y sI>J @ F;bP LI
BCD:>;V K sI>a @ d`>V:>;F; Y LI:>;O<IT<]Oe>IQ K :S>
;?GZ R ]FE @U IT^ <Gb CfI P :>;O]FO; g GOe>IQ H :S>fIA R >I? b \>:>;BCDA H >I< b I
w
fN W_ GbaKd`>Vf:C Y Fab L]: K I@ Oe>IQ:S>M R <]FM; b LGJ K F;bP LIfN K FTb >;b =:>;E;DFG @ IAH ?La?>GFT b >fcBCDM;DNI b :@ e]a?>GOpa R vT<]:>;E;DFG @ IaH d`>V:>;Q Y :S>I<:;D==;DA R =\>M @
FVH <fN W_ a?>G; b ?GG g <fI:>;E;DFG W IH FMGa?>GO>G>;e
lALEk t =HM@M>G:~F:dq H BCDF] h <IoT:>;E;DFG W_ I<L H >]Fa; g ]a; g A@  /'.O2@ff8(%&*'/'.0! P ffD" Efi*:&*'5 = &7*ff(&'.))'.$ 6 )@*3 , "  FV<fN W_ O>G>;eFE; b L=FZ K L=JC:>;E;DFG K IaH d`>V;DN? Y >]:C g GJgY F;bP LI;DA K =@ Oe>IQ:S>
;DA R =c@ ]N? @ A
BCD;DA @ =`>a
MC<AcI:>;E;DFG @ I`>LI<:oA H <Lb >]OGFNM g OGJC Y  Og]FO;HGBCD:;DMbYIfNbOe>IQR:S>fNba?>GOIfc<Lg>]c;H]c@]fI:>;V@sI> aYd`>V:>;c@A:>;QR:S>T<]Oe>IQR:S>  O>G>;ef\bJC:>;E;DFGHIfNbFE^IE;DlL\IhZ@U]fI;DA@=JbPF;KLI
;DA@=:CgYG ;DA=Oe>IQ @ :S>
;DA R =c@ ]N? @ ABCD;DA @ =`>a @  O;>]B;]c b ]fc:;DM P IBCDZ bY >Z>LfN b JbF;bP LIZ K :aIM Y ]fcfm @U Oz G{Z[ @ Z>]:>;F; H} LIK BCDA>I< b W_Iw  FV<FE W_ IT^ <Gb CO; P >]a?>GG b IfcF: @_ L?: K_ =a@ d`>VT<]J Y F;bP LI
B: K Jg F:bP L?T K_ <]Z b ]@U `>LfIBCD`>LI<:Oe>IQ:S> R

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 46 $ % & ffi( ' V;D;>\=vv@ M@:>;Q H :S>BN R ]\>M g
VQ 
BCDZ H B:K_ oTFV b GFM H_ G
y= H =Z@ 
VQ 
= K_ vv@ M@H a?>GG]NG>L:>;c gY A:>;Q @ :S>
FV R <VW_ sI>aIoZLfN @ FEb IGI ^ SLY Zh OG= K_ ;dP Zh ];@U >]:>L
c g Mfc
OM H EHvv> u a?>G;BCDa bP d[;;G
G Y c;K L[;;G
O>G>;e<L H ;gP?G: g =J@ <bP IoA W_ <Lb >]G g a?>GO K T
:;DZ;?]Q Y :S>[ R :>;FE H I^ NIg?L]>INC:Z@ K_GK=Z=>ZOpa@vfI:>;V@sI>FAt:
FL>?\IBCDE;D\>\II<:;D==l;]F;KLI
fNbFE^I JGbPaKd[;;Gc; Y L[;;G
c H ]oAR :pNIANC b ::>;fI:>;c @ A:>;F; @ LI:>;O<I
fN K Gb]FIgY Iab d[;;GIpa?>G; Y bP lALfNa?>GOpa b v:@ =:>;EC @ :mP ]au d[;;GfN Y F:b ATH IfIM RU ?J@ F;bP LIFE K IF= ^ <]M WU I:b <I
FV g <fN W_ Jb F;bP LIoA K ;b=@ :>;VsI>Z @ ]fIA @U >Ia?>GA b BCDa?>GF: K ]
BCD<L g fIO gP ]aG<L @ >]G g a?>GO K T
r Y ]FER_ Ia?>GG ^ ]N? gY ]T<]O @ ]aG @ fI<I>aMZcDG K_ FL>?\IZ K AK_ BCDFM K =fNv H FEg IVCFG ^ <]Z W GK_ aKd`>VT<]E;DFZQ Y :>;cA:>;Q @ :S>M>GNC R :O@ M;:>;Q P :S>I<:;D==;DA R =:>;Q @ :S>T R IV@U IX>I
V WU Z[Q Y :;>\
@ oAb:pNIA:;D=?I:>;:>;?@ABCDE;DFGHIJCfNba;Pf\bV@sI>JbPF;KLIfNbGK?HI@LfIMIF<]
EkH=@MHMIM>G NC:[;;GT<]Q>OI>
G @ cKMOpI H :fI:>;<I R ;Y:S@ Z;h VL>:;[;;G\>M @ BCDV H sI>O @ ]B?AC H_ <GZ b LK_ ]L@_ I
G W :>; K c@A:;D=?I:>;F;KLI;bPZK_O<ABZ;::>;F;KLI;bPfIF;W_<]aYd[;;Gc;HL[;;GBCDaYdC@:SdDZK_AK]>G<LgPfI ZY:O>;D
;?GZ@U]:Hc:;;GV@sI>aYd`>V\K?HMZK_:pNIAfNbJbPF;KLIcDMb<]Zp:Hc:;;GFVW_<V@sI>MIF<] a;<=a;?
\@ G\I
O Y ]aG
BCDO @ ]B?AC H_ <G
:pNIAcpI?IF?C>Z b JK_ F;bP LIcDM K <]Zp: b c:;;Go? H \bAFcI
BCD @ eW<FE^IF:dqfI:>;c=NC h :O@ M;P :>;:pNIAfN:>;E;DFG b IaH d[;;G
FE Y IF:dq ^ NIh ]fI:>;c=NC R_ :O@ M;
I P =FE @ Ia?>GVL>L>G ^ fI:>;ZcDV K_ sI>J @ F;bP LIfN K FEb IaIA ^
GK aKd[;;Gc; Y L[;;G
BCD:;DZ;?]Q H :S>[ R :>;oA H fNb a?>GOpa b v@ T<]:>;FEIaIA ^ AK]:C @ >?FV g GG>:T H_ I
lALoA RU Gba?>GVL>L>GZ K cDf\ K_ JC:>;E;DFG b IaH d[;;GFE Y IO^ ?INI g ]R_ fI:>;Vc>;d>; H ==@ aaCFT Y >Qb :S>M R <fI;DA g =Z@ OK_ ]TP I
A RU ]I@ I
:>;E;DFG @U IJC
c H ]FE R I:;D=?I:>;Opa ^ v@ T<]:>;ApFII]>IfIF; H <]I W_ ZKUcDM K_ <]ApFI b I:>;fN H oAb G>M;X>I
G b a?>G\ K AFcI
FE @ I=;;Z ^ AX>IFA @ L?: K I@ OpI:]>I
:QI
c @ ]oAR Vb sI>BI?Z>]:>;E;DFG @ IaH d[;;GF= Y <]M WU I
FV b <fN W_ Oe>IQ b :S>Z R :BN Y ]f\g FEb I^ BI?Ek=HM@FAH L?: K I@  :>;VsI>a @ d[;;GfIJ Y F;bP LII<:;D==l;]F; K LI
G K ]FIgY I:>;:;DM b IcbY MOpI H :BCDO R ]FO; g G
OI H =OI @ IY fNJb F;bP LIG K :>;E;DV{M K EkH =HM@aHd[;;G<L Y >]L g ]L@_ I
;?GZ W ]FE @U IB==<L ^ >]Z g AK_ B:K FL>?\IfIO g ]aG
lAL @ =;d>:>;:>;E;DFG P IaH d[;;Go? Y fIZ b :;>L? Y \>BCD: H c:;;GV H sI>a @ d`>V\ Y ?KM
E;DFG H IaH d[;;Gc>: Y :>;Ek=HM@c;H ]
G H NCK :X>I
BCD; @ <];<LBOA]:>;Ek g =HM@H

47 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555)     FV<FO; W_ GO; H >]a?>GM;DNI b :
BCD:;DM @ IcbY MOpI H :fI:>;V R sI>a @ d[;;GT<]J Y F;bP LIK  FV<fN W_ =baC>:;T<]Oe>IQ Y :S>E;DFG R IaH d[;;GA Y ?L? b [H:>;Z K oAK_ G>M;X>I
G b a?>G\ K AFcI @ FE^IBI?Z>]FAL?: K I@  ad[;;GF= Y <]M WU IZb
OpI K_ :]>I
:QI
:pNIA
FV @ <f\W_ FEb INC ^ :fI:>;E;DFG @ IGH cpI?I

a K d[;;G Y M>GNC:O@ M;:>;Q P :S>I<:;D==;DA R =:>;Q @ :S>T R IV@U IX>I
V WU Z[Q Y :;>\

B= @ ]<<:FE g I

:C ^ G
a gY <W &-!>H=

1L ad[;;GFV Y <:>;V W_ sI>MI
E;D:<=A @ ?Lb  OD<>A  OY`>V  :Mv@ :MF?Z P K &-!>H=

1L ad[;;GFV Y <:>;V W_ sI>:>;Zp]>I
E;D:<=A @ ?Lb  TL@I  E;DNLA@  r<OW_ ML@ h &-!>=H

1L ad[;;GFV Y <:>;V W_ sI>:>;<L @ ;gP?G: g IfIO @ ]aG
E;D:<=A @ ?Lb  O>Gaa@ K  GIK Upfc  G?KIHL@  DE?''! =
NG>Le]
O R ]ZH_ GK_ aKdaY >
G g E;DlL\I K
FEh Ia?>GA ^ ]>G
FE K IFa; ^ <]E;Da W_ =E;Da<]fc @ fNF:Cb LAa?>G\ K ?
:C @_ ?=>Efm @ a?>GA z
BCDFE K IFa; ^ <]:;DM W_ I
JC bY :A@ IfN @ F:b Aa?>G; H ObP:JR A\<=
F: H AcH MOpI H :R ZK_AK
Zpa?>GAKMg<oE #.(*$
NG>LeR]
E;>Qc>:a?>GG?NG<]Z @ @U]:>L
fc
BCDO`>VB?ACb<G
a?>GJg<]fO
FEIZ^ K_ Fc;vM>ZpfN H F:b Aa?>GO=>LfcB: H Jg V=FN bP I
J t ZbP GK_ a?>GOD<>A
a K <
J W ;bP:S>; @ >]:>L
Z g <LK_ <>Q gP LO@ ]B?A H_ C<Ge b :MP <]M>GO b TCY :SdD
m @ :mIc n MfcG H HfNbTIGgY @?
c]GR a?>GBc K GfO<L g FOG< gP #fi*:
= NG>Le]
F; R L=; K <L< b <IlLI
CDG g ICDG Y <G
G g :K;HL>G>;L>ZZ H AK_ ]>GG K K
O@GG>a>;?D
JbPZK_ GKa?>GOY`>V
aW<
JbPZK_<g<IIb<Geg<GMIM>GOe>I`>VBCD:>CFZQD
oGg:b>?;b>?
;YIB;]
?>]<pI>c TGJg <bPIZW_ ]lAL?>c>BCDZ @U >Z>]
BM g fIF?C>FA g L?: K IL@ ]a]G @ a?>GG K IfcfIMIF<]FE @_ IJ^ ZbP GK_ G>;L>Z
?>]MI K FNG>DOGM>G?sI[;;GoZL @

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 48 &3QR, &30+>
NG>Le 1 ]
:>;A R BCF<>fcfO P Vg <BG g
=g V:>; Y
=K aaCfIa;<=a; Y ?
a; @ BCDJ P GbP V;Da K dY A?La?>GL b IAH BCDFM K Gfc<L t >]M g <FI g <]W_ JZbP GK_ a?>G:M K v@ :MF?Z P
aK <
J W ZbP BOA]<<:e K_ ]:>;;DC R :eR ]JR GbP K V;DadBCDN>l<:>OM<=BZIV;Da Y dFG Y <GW_ l<:>O K 82,ff
NG>LeR]
a?>GM@U]fcFVKL;VL>L>GZpNIb>ZK_:>;]>I<Lg>]Mg<FIW_<]
OG_pFOG<
<AZI a?>GTLIM@ <]Ek b =HM@a?=a H :gP =:>;f\ @ OMb EHvv>
B: u Eb vN>cIF: u AJCOpF; H c
Jt ZbP GK_ a?>GTL K I
a @ <
JW ZbPMK_ ]fc @U Zp<L>]c; g ]cH ]M@ <FI g <]fIF; W_ <]Z W_ eK_ :ZP a?;
FE K_ IaIO ^ ]>I
G bP a?>GVL>L>G
oG K Zg <e<L
:C b >FJ\ b v<H EO;;a Y ;:]>IZ @ Zp
M K_ ]fcZpNI @U >Zb <LK_ >]c; g ]cH ]@ /'.42$,
NG>Le]
:>;; R cbP:F: @ =<<GeI<Gf\ t Z;b VL@ Oh I
O H ]T<]BM H_ V<a?;V<E;DG>dfN g F:b AH E;DlL\Iah GabY g>
oGig GFi zY €<L
i]FijY j<
JZbP GK_ a?>GE;DNL K @A
aW<
JZbPApFI K_ I\H ?KMa?>GFE H I<L ^ ZgP F;K_ L=] K >Lg ;cbP:X>ID:>;F] @ IT<]MI
a H A:H <If\ g
ab A:H <Ir g <
F: WU =<<G
eI<Gf\ t Z;b VL@ Oh IOH ]T<]<L H_ >]a g GabY >
; g cbP:@ Zp=v\@ ;>L; K =

;>Lc @ >L
T<]MIF<]<L g FOG< gP N(#;L 32, P
NG>Le]
E;DV{M R M;]oG H F<IF< g L]oG K Gg FCK Ng FNC h LGG K_ a?>Gc; K ]fc
EC<Ac>:a?>G; H ObP:R CpF<KL]
N;W<<aMH
JbPZK_GKa?>GrW_<O@MLh
aW<
JbPZK_GKa?>GE;DV{MHM;]Z@U]Mg<NIb>ZK_
Mg<?H\>\KV
M;]Mg<F?C> oGf\g FCb Ng :CaAl:]Z h ]Z>]M;]BCDZ>]< @U <G
; b =;@ NIbP >Zb T<]MIF<]BCDEk K_ =HM@<LH >]FM g GZt eK_ :MP <]b #*!DD, 1
NG>Le]
a?>GV; R <GFV b L]: K I
a?>G:CGF:C @ L?: K I
a?>GE;<]A<]: @ I
; @ ?Gfc: g I@ Ek=HM@]>IfN H =;;C b JCM>GZ Y MK_ <]:>;
F: b A]>I:>;<L H >]O; g >]O;;a b E;>Qc>::>;ZDFC>D? h ?>Z
oG H F<>; g A@ F<>FE;L=: K I
FE @ I:>;L<G; ^ =a?>GG @ FNM K JC
L<G; Y =a?>GBM:M @ >]NC>:NC>LZ>]a?>Ga g A
NC>:NC>L H fIF;<]F\ W_ <\>M WU
a?>G:CGF:C H L?fIC K :SdDF\ @ IIg
F;KU L:< K :<L K >]? g >
a?>GOG>Iy g IZ@
Jh ZbP GK_ a?>GO>G K aa@ K a<
J W ZbP FEK_ Afc:? x >]; b =i@ ]a?>Ga u AFN H IT<]J t <bP I
; W_ =Z=>ZT<]MI
Z bP ]fIX>IDJ @U IpBCDJ bP M>GZ bP AK_
GK a?>G K G]GgY IM@_ <:>;;?GVC g ]
\ @ ?LFNC g <F:W <:WU C:P IFV @ <fN W_ :>;]>IOpF; b cCt CY ?]
B: g Eb vN>BCDTc u Aa?>GT @ ABL @ ]oAb b FEIJ^ GbP FNM K JC
L<G; Y =a?>GBM:M @ >]NC>:NC>LZ>]? g sI[;;G
a?>Ga @ A
a?>GF\ H <
V; W_ <GZ b cDE; K_ =M@ ?@ FVW_<<LgP;g?G:@I<Lg>]O@IMH !ff19IJB
NG>Le]
a?>Gc; R ]fcZ H oGK_ FNg IB: t FVg L]M K ?F<]N; @ <F; W <]T<]M W_ ?F<]
BM @ Gg a?>GFN K I<: t FNIfcFN t Iat daY >fIFV g <IGI W_ SLY
Gh a?>GF< K <<>Z;F<>fcfO WU
fNg a?>GOIfcfIa?>GM b <]:>;
a?>GcpFE b I^ a?>GZY:ThOYTT<]JbP<W_I
BCDV;b<GZK_cDfNba?>G\g?LFNCW<F:WU<:PC:@IBCD:@I
JbPZK_GKIUpfc
aW<
JbPfNbBCD J<>O>\ bP ?LFNC g <OW @]aG
;cbP:B= @ ]Eg I
FO u LOCDa?>GO K TOY ?IM g ?
FV @ <ZpE;DlL\I W_ B:h Jg <bP I
FT W_ >fc
FN b Ifc t JZbP GK_ a?>GFA K <A; W <I
<>O>\ b ?LFNC g <OW ]aGA @ ?LB;]:>L
OM b EHvv>
C]G u <Ek W =HM@:>;FV H <=;;FZ>E W_ vN> u N;<;W ?GO; g >]O;;a b Oh]AH_ ]>GfN K F:b ATH IfI\ RU G\I Y !1+"ff,2
NG>Le]
:>;L R AGR IfI;DF= @_ L=B==BJI
T K <=b ]a@ =BCDT @ <Ek b =HM@
rH ]GR_ ZK]?@U IHLfIMIF<] @ BCD?IHLM@ <Og ]aG

J @ ZbP GK_ ?KIHL@ a<
J W ZbP EkK_ =HM@MIfIT<=FTM
:~
;DF= H L=T<]Oe>IQ K :S>
Oe>= R I

<]a @ :;
 h O]aGBCDE;DFZQ
lALZ @ MIF<]L K_ IAH EkK =HM@M>G<L H >]FM g GfcBCDM t ]fc @U

49 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) flffifflff fi !"#$  =Z=>ZT<]Oe>IQ:S> R  O;>]a?>GFT b >fc: b =a; @ BCDJ P F:bP L?T K_ <]
e b ]a?>GOpa R vT<]:>;E;DFG @ IaH d[;;GJ Y F;bP LIK  O;>]a?>GFT b >fcfIa?>GNG>LT<]a b d[;;GBM Y CDF; g <]
T W_ <Ab T<]:>;Ek K =HM@M>Ga H d[;;G Y Zpa?>GFT>fcfIV{M b :;;G= H ]\g fIBM KU CDa g d[;;G
V Y c>;d>M;?cO<=a?>GFNG>DOG
a?>GFV H L]V<T<] K V{M:;;G= H ]\g
fIa KU d[;;GBM Y CDF; g <]W_  ApFII:>;fN H F:b A:>;V H sI>a @ d[;;G
c; Y L[;;GfN H FMb GQt :L`>VT<]J @ F;bP LIK  cA:@ c:;;GM H >]
w
Z g NC>:NC>LZ K_ ]`>LfIOe>IQ @U :S>BCDfI\ R G\IN; Y <OW ]aG @  F\<GlL]: W_ c:;;GM H >]
w
TL>LfN g :?b >]T?>]O b \gP G\IBCDO Y ]aGlALE;DO>Ia?>G; @ ?GG g <:W =@ \G\IBCDO Y ]aGfI:>;Zp: @ c:;;G
a H d[;;G
BCDfN Y Tb<Gb CJP ZbP GK_ :>;Ek K =HM@M>Ga H d[;;GFE Y IB==<L ^ >]g ZAK_
;?GZ K ]
; @U ?GO g ]FO; g GfN H Gb:>;Ek K =HM@<LH >]L g ]L@_ IW  cAZpBI?Z>]:>;E;DFG @ IaH d[;;GT<]J Y F;bP LIfIOe>IQ K :S>BCDfN R Jb F:bP L?T K_ <]Ek b =HM@FEH I^ BI?FAL?: K @I !  O;>]a?>GFT b >fcfN b Jb F;bP LIFN K Ia?>GOpa t vT<]a @ d[;;G
a Y d[;;GF= Y <]M WU I

E;D:>;BCD b V{M:;;G= H ]\g ZKUJK_ F;bP LIcDM K <]Ek b =HM@H  \Bc]? KU [H:>;BCDF:dq K :>;E;DFG h IaH d[;;Gc; Y L[;;GfN H Jb F;bP LIZ;>= K  BIDIpJbPF;KLIfI:>;;?=;?GF<:O>;NC@:X>IZK_JbPF;KLIO>G>;eIpG>FE^INC@:X>IFVW_< E;D:<=:>;E;DFGIH  =P;d>:>;:>;V@sI>aYd[;;GfI:>;c@A:;D=?I:>;F;KLI;bP  :;DMIfN bY Jb F;bP LIoA K FTb >;b ?G: g c:;;G
N; H <O; W >]O;;a b :hc:;;G<L H >]NC>:NC>L g  =IZ@ :JC:>;E;DFG R I
;?=;?G; H <];<L
NC g :X>I
Z @ ODZ K_ <I:>;Ek b =HM@aHd[;;GBM Y CDF; g <]W_ T<]JbPF;KLI  O;EJC:>;E;DFG Y IaH d[;;G
c; Y L[;;G
Z H :`>aF; Y LIBCDBc K ]JC:>;E;DFG b IfN H JbF;bP LIZ;>= K FVW_<IpoEV@sI>MIF<]  a;PBCDJbPF;KLI;g?G?HFa;>DNhJC:>;E;DFGHIBCD:pNIA;PEB==:Hc:;;G
fI:>;V@sI> ad[;;G
c; Y L[;;G
lALO<ABZ;:fI:;D=?I:>;F; H LI; K bP fi !"#  Q:S>V{M R :;;G= H ]\g T<]a KU d[;;GBM Y CDA g >Ib  m:Ek n =HM@
VH sI>MIF<]fN @ GbaKd[;;GM>GV{M Y :;;G= H ]\g KU  ;?=;?GNC:X>IFV @ <BOA]e W_ ]:>;E;DV{M R EkH =HM@M>Ga H d[;;GA Y >IM b >]w g

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 50  E;DFGIMIF<]M>GB==E;DFG H IaH d[;;G Y  O]B==E;DFG g IMIF<]V; H <GNC b :X>IfN @ a;b P   fl ffiffl
ff %" # & '  O]FO; g G
OI H =OI @ I:>;c Y A:@ c:;;G:>;V H sI>a @ d[;;G Y  ;?GE;DFG g IaH Yd[;;G  O;>]B;]c b ]fc
lALc P A:@ c:;;GL:L H <]
\GF\L
fN g :pC b ]fc
E;D:>QF: @ L;M K aHdY  "( 

E;DFGIaH d[;;GM>GV{M Y :;;G= H ]\g ZKU FOI<o? K_ FEb IBI?Z>]
BCDO>G>;e:pNIAV{M ^ :;;G H =]\g FVKU GTH_ Ic>:V{M RU :;;G= H ]\g ZKU FOI<o? K_ fIa b d[;;GBM Y CDF; g <]
lAL:pNIAfN W_ O<AaC b <]: b ==; @ =ZT<] H JF;bP LIN; K <\W YG\I  :>;E;DFGIaH d[;;Ga?;ApFI Y I:>;E;DFG H IJH F;bP LIFE K I;>L= ^ aaCA Y ?L? b [H:>;Z K NC>:NC>L K_ F\I
:>;O g ]F:M
:>;O<=e>G
:>;O @ G`>Sd @
N; h <JC]>IT<]J W F;bP LI
lALG K =KaaCNC>Lm Y >L; z ?GE;DFG g IH F\I
a; g
JP F;bP LIE;DFG K IMIF<]
:C H GFV gY <I; W_ ?GE;DFG g I
FE H IM^ I
;?GZ b ]
G@U NCK :X>IE;D:<=:>;E;DFG @ IH ad[;;GZ Y \K_ AFcIBCDF\ @ <eW_ <oA W b  :>;E;DFGHIaYd[;;GfNbE;DFGHI<Lg>]Mg<FIW_<]
E;DFGHIc>::>;FTb>;g?G:Hc:;;GV=:CgYG JC]>IT<]JF;bP LIZ K a;K_ G<=NG>L
:>;c P A:@ c:;;GV H sI>a @ d`>V\ Y ?KM
N; H <:W c:;;GM>GZ H Oe>IQ K_ :S> R :pNIA  Oe>IQ:S><>c:pNIAa R d[;;GFV Y GTH_ Ic>:Z RU FOI<o? K_ M>Ga?>GM b <]:>;BCDa?>GcpFE b I^ T<]Oe>IQR:S>BCD\G\I Y )* ('+#, V{M:;;G= H ]\g
FEKU IT^ <:pNIAF\ b ]V{M H :;;GZ H BOA]fN K_ FNb I?t >:>;Ek g =HM@AH]:C @ >?O<AaC g <]: b =@ ad[;;G

c Y AZpT @ IFE RU IBI?Z>]fN ^ Oe>IQ b :S>f\ R FEb IT^ <Gb CfI:>;E;DFG P IaH d[;;GJ Y F;bP LI
Oe>IQ K :S> R O>G>;eE;=N; @ <FV W GFM H_ GV{M H :;;;G= H ]\g AKU]:C @ >?fN g FNG>DOG: b =:C @ GFE gY >NG>LoA j lALG b ;>LCDF< K LA
A K ]I@ KU

51 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) )+.,- /0&&+ 12 -  &&+,%3ffl4  ff"3/fiffi$-ffi.ff # 6."!ffffi.%, ;= ."! 6  )&.< =D$ff#fflffiffl!
 /fiffi$%&fi'Cfffiffl !ffl  ff#"3/fiffi$-ffi.< =ffi!6*ffi1#!/0< =4ffl"&681*!G"ffff !  ff"3/fiffi$-ffi.< # /:ff9fi =   @(,@%@6/  %/$."(ff(!<6<./8A4
ffi6ffiffi06ffi,,6ffi)*ffi;=$!
#=@,ffi.  @/8A4

"&6>-ffiffl89ff;ffi-ffiB<3D$ffi!6.fi/ ,/0"ff9G  /ff0ffl8ffiff9G< =D642.'fffi/.G/0"ff9G,6.
FD$  / fffi%&fi., # / # .D$ # fi/"  ffl' # D<! C  $*%&fl6!&;ffi
ff;ffi"ffffi8'"fffi
ffi@/6ffl($ff$
)* 4fffi89  ,ffiffl%<ffl8H89
ffi/fl6!&;ffi
ff*ffi@ff!G
%&fi/012"3   /6ff6
fl6!&;ffi%&fi4#?fl8fl
/#.
ff;ffi'fffi<1fl,(  '+ffl(,#,' ( 4& C ffi.$ ; -ffi.'fffi<1fl, (  ff6"(@"ffff
"ffff !ff*
"ff<>.$!,#7.@
 4 !ff 4!!
"fffi,;ffiff;ffiff  <>.<D$ = fffflffiffl!D$ # 0",* ffi.%&fi/ff  @< ,">$ #  %/.ff*
ffi!6.,6ffi;=ffi.  %"'IHD$$!,ffi.  fl&  . 6 ' 'fffiB!fl C G   "ffffiffi  <>ffl#Hfl
ff#ffl@6!
-ffi.,ffi.  fl@!. 6 ffi! ( . 6 , )&D 8 J6 J K8 ffi!L  fl<ff#4!G/(
/(=.-ffi.-ffi./012"3%&fi/:ff9fiffi!6.'fffi!#$  fl<ff 4!"ffffi! # . 6 8 fi/" 6 ffl. #  D6 $&ffi"ff # ffi>)&.-ffi.) ; ffi* ' ;= -ffi.,ffi. C  ,ff.,6ffi&
<#7.,6ffi,ffi.%&fi)*ffi;=  D6<8@ff(,
'fffi45,(
'+(ffl#,(,ff.,6ffi< =  4*$@ff(.
'ff1@"&>ffi !.ff;ffiffi,(  D6ffi/(=.-ffi.-ffi.ffi;='C-ffi.,ffi.  ff" 6 @"ffff" ( ffl # 9fi$ 6* !'  C 7>.@$ 2= !" #  'C)* ,8)&
!ffiff#ffl($< =%,",6.&"&!  Afi' )C >%&fi) * ,< * $ =  !ffiff#fflffl<ffl<< =-ffi.,ffi.
%&fi-ffi.)*ffi;=
,&ffi$@
!ffiff#ffl "ff,#$/(-ffi."&68 .-/0&&+ "&68< =
 89:ffff4;=ffi"ff 4#?, "&68< =
 89:ffff4;=ffi"ff 4#?"ff<>. "&68< =
 89:ffff4;=ffi "ff4#?"ffffi!6* ff6"#/#.  /fiffi$  /A4 8  ",#HM*",<  -!#  'fffi!#$  N;=ffi/#,!G  /#

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 52 )+.,- /0&&+ 12 - .-/0&&+  &&+,%3ffl4   7>@   (#!   @ff(.@D6%"6,#
 ffi;7ffiJLOffi);=ffi%)6
ffi;7ffiffi<ff  fl6!&;ffi
ffi@/6/@fl (,'Cffi!6*-ffi. )*ffi;=< =$;ffi$ffffi  / !/&fi
4;=ffifl6!&;ffi)*ffi;=  ff/ff 6 ./ffff  /G .<(= $ = . " $-( fl 27 fl 8  '+(ffl#,(,,"P
fffiffl !ffl
-ffiffl#.#ffl%&fi-ffi,"&.-ffi./012"3
%&fi/#.  -ff " 6 @"ffffff ( ffi'+ ; ffl(,#.< ( D$ = fffflffiffl!%&fi,ff., # ffi& 6  '+ffl(,#,0 ( ",* ffi.,1  &:ffff< $ = . 
'C)*< = ff#ffl)($flffiffl,6ffi,ffi.
fl8fl%&fi/#.   " "(  ApFIHI:>;E;DFGHIaYd[;;GJbPF;KLI;DN?g>]`>aF;KLIBCDO;YEJC:>;E;DFGHIFGW_<OHUIOYA `>aF;LI
FV K <IpJC:>;E;DFG W_ IG>f\ H fI:>;V b sI>a @ d[;;GJ Y F;bP LIfI`>aF; K LIe K AoE @  ApFII:>;E;DFG H IaH d[;;GM Y <FI g <]Z W_ :`>aF; Y LIcIc=:>;Q K :S>BM R CD;DA g =
r @ ]Oe>IQ R_ :S> R cDFNtIV@sI>:>;aYd[;;GT<]JbPF;KLI<Lg>]Mg<FIW_<]M@U]BMgF;H_GFTb>F;KLIcIc=:>;QR:S>  Oe>IQ:S>V R ]Bc R ]JC:>;E;DFG b IfI;DN? H >]`>aF; g LIfN K JbF;bP LIZ;>=e K ];DA R =JC:>;E;DFG @ IH ZMIF<]oA K_ ;b=
BCDOe>IQ @ :S>M R <]FOI<BID
N; b <cW A:@ c:;;GfN H JbF;bP LIoA K Vb sI>MIF<]fN @ =;;C b M>GF:dq Y h Z:pNIA K_ "- "( :>;E;DFGIaH d[;;G
:pNIAF:dq Y :>;E;DFG h IFE H I

;DA ^ =
a @ <W AG>: NG>Le K ] J R F;bP LIG K V{M K :;;GM>GM H ?=@ ]\g
;KU <LCD

T b IoE
T<]V{M RU :;;G= H ]\g KU fIBMCDa g d[;;G Y AK NG>Le] J R F;bP LIG K V{M K :;;GM>GM H ?=@ ]\g
;KU <LCD

T<]V{M b :;;G= H ]\g KU fIBMCDa g d[;;G Y V<f\b NG>Le] J R F;bP LIG K V{M K :;;GM>GM H ?=@ ]\g
;KU <LCD

T<]V{M b :;;G= H ]\g KU fIBMCDa g d[;;G Y E;=E; @ ] NG>Le Y ] J R F;bP LIG K V{M K :;;GM>GM H ?=@ ]\g
;KU <LCD

T<]V{M b :;;G= H ]\g KU fIBMCDa g d[;;G Y fi "( :>;O;EJC:>;E;DFG Y IaH d[;;G
f\ Y JC:>;E;DFG b IfI`>aF; H LIO K AZY >LZ b JK_ F;bP LIc=:>;Q K :S> R FVW_<IpJC:>;E;DFGHIoEE;D:<=:>;QR:S>Mg<N;W<FVW_<E;DlL\Ih<W_I

53 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) fI:;dZKJK_ F;bP LIL K >LOe>IQ b :S>
fN R Oe>IQ b :S>c R AZp;>LCDF< @ LAJC:>;E;DFG K IfIBM H CD`>aF; g LIK BI=V;b<G:@=;DF=LIBOA]JC:>;F; K LIK ff "( B==E;DFGIaH d[;;GJ Y F;bP LI
G K

B== K ffi))
B==E;DFGIaH d[;;GM>GV{M Y :;;G= H ]\g ;>L`>aF; KU LIK f\OpN; b ==@ IZ@ :JC:>;E;DFG R IH JF;bP LIFE K I;>L= ^ aaCfIBM Y CD`>aF; g LIK ffi))
B==;>L]>IJC:>;E;DFGIaH d[;;G
f\ Y FEb INC ^ :X>IG<=fN @ JbF;bP LIFG K <OpF; W_ c:>;Q t :S> R FVW_<JF;bP LIIpoEf\ K E;D:<=:>;Q b R:S>N;<E;DlL\I W <h IW_

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 54
































B==
3+(2 , *%ffi))/'.0! H ffD" =E?''!3*!:S3&''!) " %@H '*2fi*D0' 19 2ff1 fi*D0'2ff> 1 1L  \W_<\W_<O:YC;N@OE;DcpM@?I@:QR:S> \W_<Oe>IQR:S>c@]N?@A 3+(2 , *%&*'/'.0! H ffD" E?''! = ./0&&+12 - &&+  %3, ffl4 5+, ,ffi 
6*$'  ff"3/fiffi$-ffi.ff # 6."!ffffi.%, ;= ."! 6  )&.< =D$ff#fflffiffl!
 /fiffi$%&fi'Cfffiffl !ffl  ff#"3/fiffi$-ffi.< =ffi!6*ffi1#!/0< =4ffl"&681*!G"ffff !  ff"3/fiffi$-ffi.< # /:ff9fi =   @(,@%@6/ 6&-  6-71  %/$."(ff(!<6<./8A4
ffi6ffiffi06ffi,,6ffi)*ffi;= $!#=@,ffi.  @/8A4

"&6>-ffiffl89ff;ffi-ffiB<3D$ffi!6.fi/ ,/0"ff9G  /ff0fflffiff9 8 <G D = 46 .'fffi/. 2 /0"ff9 G ,G.
F
D$ 6   / fffi%&fi., # / # .D$ # fi/"  ffl' # D<! C 6&- 
89 fi"  ffl  $*%&fl6!&;ffi
ff;ffi"ffffi8'"fffi
ffi@/6ffl($ff$ )* 4fffi 98  ,ffiffl%<ffl8H89
ffi/fl6!&;ffi
ff*ffi@ff!G
%&fi/012"3   /6ff6
fl6!&;ffi%&fi4#?fl8fl
/#.
ff;ffi'fffi<1fl,(  '+ffl(,#,' ( 4& C ffi.$ ; -ffi.'fffi<1fl, ( 6&-  #!ffi  ff6"(@"ffff
"ffff !ff*
"ff<>.$!,#7.@  4 !ff4!!
"fffi,;ffiff;ffiff  <>.<D$ = fffflffiffl!D$ # 0",* ffi.%&fi/ff  @< ,">$ #  %/.ff*
ffi!6.,6ffi;=ffi.  %"'IHD$$!,ffi.  fl&  . 6 ' 'fffiB!fl C G 6&- ,ffi fl) :ffi &&*fi+ffi

55 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) ./0&&+12 - &&+  %3, ffl4 ,ffi 5+, ,ffi fl) :ffi &&*fi+ffi  &*fl!'   "ffffiffi  <>ffl#Hfl
ff#ffl@6!
-ffi.,ffi.  fl@!. 6 ffi! ( . 6 , )&D 8 J6 J K8 ffi!L  fl<ff#4!G/(
/(=.-ffi.-ffi./012"3%&fi/:ff9fi ffi!6.'fffi!#$  fl<ff 4!"ffffi! # . 6 8 fi/" 6 ffl. # 6&-  N;=ffi/#,!G  D6 $&ffi"ff # ffi>)&.-ffi.) ; ffi* ' ;= -ffi.,ffi. C  ,ff.,6ffi&
<#7.,6ffi,ffi.%&fi)*ffi;=  D6<8@ff(,
'fffi45,(
'+(ffl#,(,ff.,6ffi< =  4*$@ff(.
'ff1@"&>ffi !.ff;ffiffi,(  D6ffi/(=.-ffi.-ffi.ffi;='C-ffi.,ffi. 6&-  6+.. ffl  ff" 6 @"ffff" ( ffl # 9fi$ 6* !'  C 7>.@$ 2= !" #  'C)* ,8)&
!ffiff#ffl($< =%,",6.&"&!  Afi' )C >%&fi) * ,< * $ =  !ffiff#fflffl<ffl<< =-ffi.,ffi.
%&fi-ffi.)*ffi;=
,&ffi$@ !ffiff#ffl"ff,#$/(-ffi."&68 6&-  +fflffi4;<= 
 @ff(.@D6%"6,#
 ffi;7ffiJLOffi);=ffi%)6
ffi;7ffiffi<ff 
fl  !& 6 ;ffi
ffi@/6 /@fl   ,( 'Cffi!6*-ffi.)*ffi;=
< =$;ffi$ffffi  / !/&fi
4;=ffifl6!&;ffi)*ffi;=  ff/ff 6 ./ffff  /G .<(= $ = . " $-( fl 27 fl 8 6&-  "ffi!  '+(ffl#,(,,"P
fffiffl !ffl
-ffiffl#.#ffl%&fi-ffi,"&.-ffi. /01"3%&fi/ 2 . #  -ff " 6 @"ffffff ( ffi'+ ; ffl(,#.< ( D$ = fffflffiffl!%&fi # ,ff.,ffi& 6  '+ffl(,#,0 ( ",* ffi.,1  &:ffff< $ = .  'C)*< = ff#ffl)($flffiffl,6ffi,ffi.
fl8fl%&fi/#. 6&- 6&-<ffi71&"+

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 56 Tb<aAFN H tIT<]JE;DFG bP IH C]\W_<JbPE;DFGHI 

57 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) B==
3+(2 , H*%ffi))'*2%*ffffl-&*'/'.0!ffD" E?''! = '.$), Oe>IQR:S>c@]N?@A ;N@OE;DcpM@?I@:QR:S>\W_<O:YC FCTE;DcpM@?E;D\>\I )+.,- /0&&+ - .-/0&&+ &$!)* ) &&*fi+ffi 9:ffff4 8 ffi4;= ?,ffi. # 9:ffff4 8 ffi4;= ?"ff<>. # 9:ffff4 8 ffi4;= ?/ # . #  /fiffi$  /A4 8  ",#HM*",< /ff'8  -!#  'fffi!#$  Nffi/;= ,!# /G@ff8 ,( /ff'8  /#   7>@   (#! 6&- 6&-<ffi71&"+ ffl#<2"-ffi./012"3 C]\W_<JbP<pI?L:>;Oe>IQR:S> 

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 58
































ffi))
ffi))/'.0!ffD" =E?''!3*!:S3&''!) " H%@'*2fi*D0' 19 12ff fi*D0'2ff> 1
 1L \W_<\W_<O:YC

I>]O>?OGOG@L

BOI]>G ;N@OE;DcpM@?I@:QR:S> \<Oe>IQ W_ :S>
Q R ILP :>;Q h :S>I<:;D==BCD:>;Q R :S>M>G< R [L>Q @ LFTML>II>?> @ c]N? @ A:; @ ]FZVGN>Ia; Y 3+(2 , *%&*'&'(&8 H (!F - ./0&&+12 - &&+  %3, ffl4 5+, ,ffi ),-+fflff

.-/0&&+fi1>ff$1?ffiffi 
6*$'  ff"3/fiffi$-ffi.ff # 6."!ffffi.%, ;= ."! 6  )&.< =D$ff#fflffiffl!
 /fiffi$%&fi'Cfffiffl !ffl  ff#"3/fiffi$-ffi.< =ffi!6*ffi1#!/0< =4ffl"&681*!G"ffff !  ff"3/fiffi$-ffi.< # /:ff9fi =   @(,@%@6/ 6&-  6-71  %/$."(ff(!<6<./8A4
ffi6ffiffi06ffi,,6ffi)*ffi;= $!#=@,ffi.  @/8A4

"&6>-ffiffl89ff;ffi-ffiB<3D$ffi!6.fi/ ,/0"ff9G  /ff0fflffiff9 8 <G D= 46 .'fffi/. 2 /0"ff9 G ,G.
F
D$ 6   / fffi%&fi., # / # .D$ # fi/"  ffl' # D<! C 6&- 
89 fi"  ffl  $*%&fl6!&;ffi
ff;ffi"ffffi8'"fffi
ffi@/6ffl($ff$ )* 4fffi 98  ,ffiffl%<ffl8H89
ffi/fl6!&;ffi
ff*ffi@ff!G
%&fi/012"3   /6ff6
fl6!&;ffi%&fi4#?fl8fl
/#.
ff;ffi'fffi<1fl,(  '+ffl(,#,' ( 4& C ffi.$ ; -ffi.'fffi<1fl, ( 6&- ,ffi fl) :ffi &&*fi+ffi 

1$<3 

'ffl 

1$<3 /#.",,ffi4ffl"&68 )&.<ffiffl! = <> /#.",45,("ffff ,ffi4ffl"&68 /#.",45,("ffff ,ffi4ffl"&68 /#.",45,("ffff ,ffi4ffl"&68 /#.",45,("ffff ,ffi4ffl"&68 /.",45, # "ffff, ( ffiff 6 * 4;=ffi

59 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) ./0&&+12 - &&+  %3, ffl4 ,ffi 5+, ,ffi fl) :ffi &&*fi+ffi )+,- fflff

./0&&+fi1 - $ &1 >ff ?ffi &;%ffi   #!ffi  ff6"(@"ffff
"ffff !ff*
"ff<>.$!,#7.@  4 !ff4!!
"fffi,;ffiff;ffiff  <>.<D$ = fffflffiffl!D$ # 0",* ffi.%&fi/ff  @< ,">$ #  %/.ff*
ffi!6.,6ffi;=ffi.  %"'IHD$$!,ffi.  fl&  . 6 ' 'fffiB!fl C G 6&-  &*fl!'   "ffffiffi  <>ffl#Hfl
ff#ffl@6!
-ffi.,ffi.  fl@!. 6 ffi! ( . 6 , )&D 8 J6 J K8 ffi!L  fl<ff#4!G/(
/(=.-ffi.-ffi./012"3%&fi/:ff9fi ffi!6.'fffi!#$  fl<ff 4!"ffffi! # . 6 8 fi/" 6 ffl. # 6&-  @>ff$6!A  D6 $&ffi"ff # ffi>)&.-ffi.) ; ffi* ' ;= -ffi.,ffi. C  ,ff.,6ffi&
<#7.,6ffi,ffi.%&fi)*ffi;=  D6<8@ff(,
'fffi45,(
'+(ffl#,(,ff.,6ffi< =  4*$@ff(.
'ff1@"&>ffi !.ff;ffiffi,(  D6ffi/=.-ffi.-ffi.ffi ( ;='C-ffi.,ffi. 6&- ),-+fflff

.-/0&&+fi1>ff$ &1?ffi6%.+  6+.. ffl  ff" 6 @"ffff" ( ffl # 9fi$ 6* !'  C 7>.@$ 2= !" #  'C)* ,8)&
!ffiff#ffl($< =%,",6.&"&!  Afi' )C >%&fi) * ,< * $ =  !ffiff#fflffl<ffl<< =-ffi.,ffi.
%&fi-ffi.)*ffi;=
,&ffi$@ !ffiff#ffl"ff,#$/(-ffi."&68 6&-  +fflffi;<= 4 
 @ff(.@D6%"6,#
 ffi;7ffiJLOffi);=ffi%)6
ffi;7ffiffi<ff 
fl  !& 6 ;ffi
ffi@/6 /@fl   ,( 'Cffi!6*-ffi.)*ffi;=
< =$;ffi$ffffi  / !/&fi
4;=ffifl6!&;ffi)*ffi;=  ff/ff 6 ./ffff  /G .<(= $ = . " $-( fl 27 fl 8 6&- 

1$<3 

&&  %- 

'ffl+ 

'ffl 

'ffl

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 60 ./0&&+12 - &&+  %3, ffl4 ,ffi 5+, ,ffi fl) :ffi &&*fi+ffi 

'ffl  "ffi!  '+(ffl#,(,,"P
fffiffl !ffl
-ffiffl#.#ffl%&fi-ffi,"&.-ffi. /01"3%&fi/ 2 . #  -ff " 6 @"ffffff ( ffi'+ ; ffl(,#.< ( D$ = fffflffiffl!%&fi # ,ff.,ffi& 6  '+ffl(,#,0 ( ",* ffi.,1  &:ffff< $ = .  'C)*< = ff#ffl)($flffiffl,6ffi,ffi.
fl8fl%&fi/#. 6&- ffl#<2"-ffi./012"3 C]\W_<JbPE;DFGHI 

61 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) B==
3+(2 , *%&*'&'(&8 H (!F - ffi))'*2%*ffffl-&*'/'.0!"ffDE?''! = '.$), Oe>IQR:S>c@]N?@A ;N@OE;DcpM@?I@:QR:S>\W_<O:YC FCTE;DcpM@?E;D\>\I )+.,- /0&&+ - .-/0&&+ &$!)* ) &&*fi+ffi ./0&&+fi1 - $1>ff ?ffiffifi$%  .-/0&&+fi1>ff$1?ffi &;%ffi .-/0&&+fi1>ff$1?ffi6%.+  /fiffi$  /8A4  ",#HM*",< 6&-  -!#  'fffi!#$  Nffi/;= ,!# /G@ff8 ,( 6&-  /#   7>@   (#! 6&- 6&-<ffi71&"+ ffl#<2"-ffi./012"3 C]\W_<JbP<pI?L:>;Oe>IQR:S>               4ffifl $ 4ffifl 4ffifl 4ffifl 'ffffl'ff # .8 $ " 4ffifl $ $ $ $ 1$<3

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 62

63 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) :>;=;N>;]>I[ H ;:>;e Y <FE W IN^ ?fcOpa @ vT<]:>;=; @ N>;c H A:>;
E;D:<=A @ ?L
:>;E;D\>O b GV@ I[@ h :>;BIDBI?
BI?Z>]:>;;=OG @ a;T @ IZDF= RU LIFE K IJ^ F;bP LI
BCDC]ZDF= K LIF; K LI
:>;? K ABCDE;DFG @ IJC H :>;L>LOe>IQ b :S>T<]J R F;bP LI

BCD:>;;>L]>IT K <Gb CJP F;bP LI

r K ]FER_ IT^ <Gb C<P IcDFE @ IE;DlL\I ^ Mh<Jg F;bP LIK Oe>IQ:S>

`>a R Fa; K <TW >L

BCDJ g F:bP L?T K_ <]fI:>;c b A:>;Q @ :S><L R >]G g aKd`>V
lALG Y ;>LCDF< K LAA K ]I@ KU 
) !*(ff Oe>IQR:S>BCD`>aKFa;W<Tg>Lc@AfNbGKJbP;@=JHA\<=fI:>;E;D\>O@GV@I[hFVW_<FJLBV;gTg>?O>; Tb<GPCfNbO>[>;d\IoAb;@=Z;>=<Lg>]Mg<FIW_<]OG_pFOG<lALf\bOW_<M>Ga?>GFNG>DOGZ@U]OW_<F<:O>; O<=W_ aaCBCD< Y I
w
Z W_ ]I@U
:>;E;D\>O KU GV@ I[@ :>;T h IZDF= RU LIFE K II^ :Q@ :S>O>G>;eApFI R I:>;oA H MC<AE b  lAL:g<IFExA`>aF;KLIfNbFIbI:>;E;D\>O@GV@I[h<Lg>]:?b>]T?>]BCDZ@_?eR]
OpN;@=:pNIA:>;;@=C] ZDF=LIF; K LIfN K FEb IoEM>GE;D:>QT<]Oe>IQ ^ :S>a R <
`>aF; W LIZ K

FA K_ <IG W I>aG
e K ]
FGS>LI
`>aF; R LIK Z

FA K_ <I: W IL>LI
e @ ]MR C>aG
r Y ]Oe>IQ R_ :S>BCD`>a R Fa; K <TW >LO>G>;eApFI g I:>;oA H F<]lALG b TKIM<I @U :>;E;D\>OGV@ I[@
Ah ]I@ KU  ffi3%3H %ffl,9 'F )ffl, $@()

" Oe>IQ:S>BM R ]Mg ]J@U ;bP=J@ A\<=:>;E;D\>O H GV@ I[@ h  &*'03'2!&*'/'.@*# 1 !:, ,ff?P  #(>;L J@1L Jff&*'/'.@*# F !:, ff?,
fNP FCb <:f\ W oAb M>Ga?>GFNG>DOG
F\ b I
lEOFM<; g
BJh IVg =@ BJIEC g ?
c H CO>;
cANG>LT Y >?
FO g L]M>GO>L
E K >LI j FZQ
;>L:>;? H ZLH
lZ;Z Y QI@
NI h ]O@ <VW GVH
|C| h  0ff(4*> ;9 B.J@ 1L Jff&*'/'.@*# F !:, ff?, P



E;D:<=A?Lb  '.2.0+-*Jff&*'')#! , D',

:pNIA;DLDF?C>:<I? g IFE @ A`>aF; x LIM>Ga?>G K FNG>DOG

O$2B$>I0/ , ff/'.&*58(%#K*ff5 A &7* 6  &*'0/$

/ T $fi*D0' T 2ff1 `>aF;LIZ K
? K_ IFE @ A`>aF; x LI

V{S`>aG K ?IE@ A`>aF; x LI

M K C>aG Y `>aF;LIZ K
? K_ IFE @ A`>aF; x LI

V{Qc K :>LI H ?IE@ A`>aF; x LI


FGS>LI K 
     

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 64  DE#!) = 3,8(%ffl " #!F D',  FEIJ^ GbPaKdOG= Y M@M>G;DF= H L=:;DZ;?]Q K :S>[ R :>;? H >Ag ?LNC b :X>IfI:>;; @ =@ I:F; @ LI
I K :Q@ :S>FT R >F; b LIfIOe>IQ K :S>
VQ
 R  FEIE;D\>\IZ ^ ?oEZ @_ oGK_ oAg <Lb fI;D==l;]F; gP LIK  GVK Ia?>G; WU fIBM bP CD;DA g =A@ ]I@ KU & '.$)/'.K!5 , &7* 6
oGgcp:@AVWUIa?>G;bP OpN;=V;D` @ :SH Y
O>GFd;cDM<]O<=oC b oAg Ib:[;;G\ @ IM; @U G>: K <Ig 8 '.$,)!,?2!56&7*3(ff3Fff
O<=oAb?YsHN;W<;DA@=\@UI<Lg>]fA<Lg>]NIR_] M<oEI g
GKU [LGQ @ :S>E R Z

GFA K_ G
N; H <E;DeGQ W :S>E R Z

E
N; K_ <E;DeGQ W :S>E R Z

E
N; K_ <W :>;QR:S>JbPfNvg;DA@=ZK_

N;W<:>;QR:S>JbPfNvgB==F=tAFO;tc;DA@=ZK_

N;W<NC@:OPM;:>;QR:S> I<:l;]F;LI;DA K =E;DeGQ @ :S>
N; R <;DA W =E;DeGQ @ :S>
M>GNC R :O@ M;:>;Q P :S>T R IV@U IX>I
V WU Z[Q Y :;>\ @ 
N;<?W sY <HIZW_ :;DZ;?]Q K_ :S>[ R :>;E;D:>QfN H FZb L=FZ K >E;DeGQ g :S>E R Z

M>GNC K_ :O@ M;E;DeGQ P :S> R VYZ[Q@:;>\

N;W<I@:[;;G\@UIF<:N;W<[;;GQR:S>F<:
N;W<f=;@=;<]?YsH:>;O<=FZKL=a?>G;bP \IG@U [LGQ @ :S>E R Z

FV K_ <OW_ Z[H =>]<L H >]
N; g <f=; W =;<]? @ sY :>;O<=FZ H L=a?>G; K \bP IE;DeGQ @U :S>E R Z
K_ FV<OW_ Z[H =>]<L H >]
N; g <FE W IJ^ ZbP FaLQ K_ :S>NC R :O@ M;M P >]E;DFZQ;DA g =\@ I
F:;A
:>;Q @U :S>E R Z

N; K_ <W O<=oA;DA b =\@ I
F:;A
:>;Q @U :S><L R >]I g <LE b Z

J K_ O<=M:
E
E bP :>;Q  :S>

e R <?W >oAg
E
b #I4'), :'.fi&7"
#*!0E'B.3 = (%! F D1E+ = C= (2" *%J$(2 H *%4ff H %86L *%3 F ffffi-.3 F (%#()G- F
G$ H ffF&?''!@ , ffO>!*& ,9 (ffH D '.$)!, ?2!5 , &7*3(ff/-*2 6
O<=oA?bsY N;H <;DA W =\@ I<L @U >]fA<L g >]NI g ]R_ M<oEI g
O<=oA KU Gb[LGE @ Z

G
FA K_ G
N; H <E;DlLaG W [LGQ @ :S>E R Z

GQ
N; K_ <GW [LGQ @ :S>E R Z
K_ G

N;<:>;Q W :S>J R fNvbP ;DA g =Z@

N; K_ <:>;Q W :S>J R fNvbP B==F= g AFO; t c;DA t =Z@

N; K_ <NC W :O@ M;:>;Q P :S> R I<:l;]F;LI;DA K =G@ [LGQ @ :S>M<IM R I
N; b <;DA W =G@ [LGQ @ :S>M<IM R IM>GNC b :O@ M;:>;Q P :S>T R IV@U IX>I WU VZ[Q Y :;>\

N; @ <FE; W Lv[;;G

E;DlLa
N; K <?W sY <HIZW_ :;DZ;?]Q K_ :S>[ R :>;E;D:>QfN H FZb L=FZ K >g G[LGQ @ :S>M<IM R I
M>GNC b :O@ M;G P [LGQ @ :S>M<IM R I
V b Z[Q Y :;>\
N; @ <f=; W =;<]? @ sY :>;O<=FZ H L=K a?>G;\bPIG@U [LGQ @ :S>E R Z

FV K_ <OW_ Z[H =>]<L H >]
N; g <FE W IJ^ ZbP FaLQ K_ :S>NC R :O@ M;M P >]E;DFZQ;DA g =\@ I
F:;A @U :>;Q:S>E R Z

N; K_ <O<=oA W ;DA b =\@ I
F:;A
:>;Q @U :S><L R >]I g <LE b Z

N; K_ <JW O<=M:
GQ

E bP :>;Q  :S> R 
e<?W >oAg
G

b #I4'):'.fi , &7" #*!0E'B.#! = D'08 , *0' F 2ff'.$ 1 )!, ?2!5 , &7*3(ff/-*2J4 6 0/F ffA G/3*!!3!4*0K'#!*D! "  4-,&<*ff&*'#!,D'
Oe>IQR:S>cDMb<]M;?cO<=NC@:X>I:>;OG@a;FTb>FE^I I:Q@ :S>fN R be:MP <]a;=e b ?IA b ]I@ KU  f=OGa;FE @ II^ :Q@ :S> R  ;EeP >L

I g ?
cpI?I

; HU E
NI P >M;]oG b O?GB? g IM>Ap
BCDoG g O?GNG?:
O?GFO g <WU OT>?G K E:N; K <\W AOY `>V
e Y >LoG g F:g I

FA H <I
lALoG W f\g ;bEeP >LE;DF`ZlVC>C<LA g 
FV h <f\ W_ MbAf=OG H a;@
;E

M P A=H M;E;DcpM @ ?

; @ E
M P AOG H AE;DcpM Y ?I@ :Q@ :S>

; R E
BCDOpN; P =:@ c:;;G< H I
w
Z W_ cpFE K_ I

; ^ EP

65 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555)  OpFI>ZDF=LI= K >IMIF<]Z b GK_ \K<=W_ A>
G>;A>
V; H <Gy= b =c; @ ]oEBOA] H  OpFI>=M;E;D\>\IMIF<]
V; @ <Gy= b =c; @ ]G>BOA] H  OpFI>NI]O@ <Opa W vBOA]? @ sY :>;Q H :S>
cpI?I

y= R =
F\ @ I
E;D:>QI g L=K M;@ ;DF=LIBOA]JC:>;F; K LI
V; K <Gy= b =c; @ ]oEBOA] H  OpFI>F<:O>;ZF:K_ L?T K_ <]
V; b <Gy= b =c; @ ]oEBOA]
F\ H I
f=FEC g LI\ K_ <
\ W_ W_<O:YC f=ZDF=LIOG;O
f=NL K >
|C| g  '.$)&*'5 , &7* 6
B=]FE g I

;DA ^ =@  E;DeGQR:S>  G[LGQ @ :S>M<IM R Ib  G[LGQ @ R:S>M<IEC>L  #K*ff>Jff&*'' 1L )#! , D',  QILP :>;Q h :S>I<:;D==BCD:>;Q R :S>M>G< R [L>Q @ L<pF`<

FTM @  QPILh:>;F;KLI\YG\I  Oe>IZZK_ QK_ ILP :>;Q h :S>I<:;D==BCD:>;Q R :S>M>G< R [L>Q @ L<pF`<

FTM:pNIA @  Oe>IZT<]`>a K_ Fa; K <TW >LC g :SdDOe>IQ @ :S>fI:p: R =Z@ OpI K_ :]>I
:QI
:pNIA @  ffiff+>*%&*'$I0ffff%*ff/'.@*# " !:, ff?, P
E;D:<=A?Lb  G<=NG>L

BM]Mg ]:;;G:>;adDZp]>I @U  :pNIAEkZH IEk H =HM@]>I H  cAZpE;D:>Q:>;; @ =T@ IZDF= RU LI

C]ZDF= K LIJ K F;bP LIK  cAZpO @ <E;D\>O W_ GV@ I[@ h  <<:Tg>??HZL

lZ;Z Y QI@ h

NI]O@ <VW GVH h

MAE;D:>Q
|C| H 
 fNbOe>IQR:S>BCD`>aKFa;W<Tg>Lc@AfNbGK:>;BIDBI?FVW_<FE^I:>;BIDIp
:>;\KU\g<]Z>]fNb JoGbP ;g
oG bP BIg fcoA g ;b=;@
FTbP >fcBCDG b IfcZ @_ cDApFI K_ I:>;fN H eb:MP <]b Oe>IQ:S>O>G>;eApFI R I:>;c H AM@ ]Q@U ILP fNh apE; b :S>BIDIp
"1'!#
#*/#-
FV R <FE W_ IBNC ^ ]g T<Gb CO>;OIFZQ
BCDfN P apE; b :S>: R =J@ F;bP LI
A K ]I@ KU  ffiff.ffiff+&*'5&7* 6
ApFII:>;oA H Zb:F?C>FG Y <GW_ JKT<; bP ==; @ :>;lALE:M H cDG H :>;BIDBI? K A@]IKU   &*'ffiff.ffiff+&(ff-%>.0) H 2ff0' 1 2ff
1 FEI:>;BIDBI?fN ^ Jb OIfc
N; bP <JW F;bP LIoA K FTb >fcb e]?R [HF;K LI
:>;C]ZDF= K LIF; K LI
:>;FZ K L=l<IJC:>;F; K LI
MC<AcIF] K <IoTM W_ >]
w
fI:>;F; g LIK   &*'ffiff.ffiff+'.4+H*%fi*D0'12ff
FE^I:>;BIDBI?fNbJbPF;KLIfI:;dKZK_GKEuvN> F:L?: K_ =:>;F; @ LI
:>;O<I
BCD:>;Zp: K c:;;GV H sI>a @ d`>V\ Y ?KM
MC<AcIE H vN>< u I
w W_

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 66   &*'ffiff.ffiff+0!(B)&*'5 ;L &7* 6

FEI:>;BIDBI?fN ^ Jb F;bP LIoA K Z;>=F: b L?: K_ =:>; @ E;D:<=<>\V
N; K <:>;Q W :S>M R <fI;DA g =O@ ]TP I
FV RU <fN W_ Gb Z>]FC K <:M>Ga?>G; W
a?>GO>G>;e
M>GQ bP :L`>V @ T<]MIF<]  0B*4ff F *>F ffiff.ffiff+ 1L
M<]FE b IJ^ GbP E;DO=:>;d K fIA h >IM b >]
w
= g aC>:;Z Y EkK_ =HM@NIH >Zb :>;Q K_ :S> R I<:;D==Z:aI
oA Y B:b
a; g
Q;\
a; P E;Dcp:C P G
a; gY <>O>OG P @a;|
VI:]>I;>\:>;
T @ >;>\:>;
BCD b J=;bP N>; H  8ff3(ff&*'ffiff.ffiff+ ,9  &*'+*%ffifflffffiff.ffiff+  cAZpO @ <
BM W_ ]Mg ]=@U aC>:; Y  JoAbP ;b=G<=NG>L
FM; @ LGOe>IZ K
V; K_ <Gc b AFM; @ LGF<:O>;BIDBI? K  c@AIHZ;;Q:>;
ZpBJI`PGH
T@UIM<I:>;;@=OG@a;
:>;TRUIZDF=KLII@:QR:S> :>;C]ZDF=LIF; K LI
:>;FZ K L=l<I
FE K IM^ Ib  #(/'.&()&*'ffiff.ffiff+ ;L  ;DF=L=

apO K ]

E;D:>Q

F<:O>;Z @_ F:K_ L?T K_ <]: b =:>;=; @ N>;:>;Q H :S>I<:;D== R  agPGW<a;P

aGgP<IW :Q@ :S> R  BJI`GP la;]O; H >]NC b :O@ M;P  E>LBOA];>LCDF< j LA
a K dOG= Y M@
BCDNC H :X>I:>;Q @ :S>T<]J R OGbP a;F; @ LIK  IZ;;Q:>;

BJ H IVg =

BJ @ IEC g ?

F<:O>;EXGI H FZQ

E H cyu GIH FZQ H  ;>L\<BNC W_ ]?g ZL>:>;

` H GP EHvv>Z u <]e b I
Oe>IE;D:<=:>;
|C| H_  BJIJ]BOA]BNC @ ]a?>G; g bP  &*'$I0ffff&*'ffiff.ffiff+ "  E;D\GadD:;;G:>;
B= Y ]NI g >Zb ;K_ =J@ A\<=
:pNIA? H I
F?C>
Oe>IZ @ K_  cAOe>IZ @
FM; K_ LGF<:O>;
c K AI@ Z;;Q:>; H  E;DO>I]>I:@=NIg?L]>IZK_F:K_L?Tb<]  ApFII:>;BIDBI?M>GBJI H  -&7E.8(%&*'ffiff.ffiff+ ,  :>;BIDBI?FEI;>L= ^ aaC Y  :>;BIDBI?FEI:C ^ GgY  :>;BIDBI?lALf\Ob<MW_ >]
w
F\ g I
Q g :S>c>:F<:O>;
a R GgP<IW :Q@ :S>
I R Z;;Q:>; H FOL]M>GO>L
? K ZLH
lZ;Z Y QI@
|C| h

67 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 
$ % !&+,-$fl. /, 0 %$flfl fI:>;E;D\>OGV@ I[@
NC h ]c>:Z @ GK_ :>;BIDBI?BC K ?FE b IT^ IM<I:>;; @U =OG @ a;T @ IZDF= RU LIFE K I^ I:Q@ :S>BCDC]ZDF= R LIF; K LI
fN K Oe>IQ b :S>BCD`>a R Fa; K <TW >LApFI g I:>;
A H ]I@ KU  &*'869ff>.0)12ff0/Affff,&56&7*
JbPZK_E;DO]ahFE^IJbPF;KLIMb<]TRUIZDF=KLIFE^IJbPF;KLIlAL Oe>IQR:S>BCD`>aKFa;W<Tg>LGKNIb>ZK_FExA;@=TRUIZDF=LIFE K ^IJbPF;KLIMC<AE:>;QR:S>
lALApFIHI:>; A@]IKU  03'2!&*'' 1 )#! , D'ff , &5, &7* 6   cAZpE;D:>Q:>;; @ =OG @ a;T @ IZDF= RU LIFE K II^ :Q@ :S>
BCDC]ZDF= R LIF; K LIfI K BMCD`>aF; g LIK   cAZpapO @ ]BM @_ ]Mg ]adD:;;G:>;; @U =OG @ a;T @ IZDF= RU LI
BCDC]ZDF= K LIF; K LIfI K BMCD`>aF; g LIr K ]E;D:<=A R_ ?L
Fc b >NI b >Zb mK_ >L<pI?L:>;
BIDBI?
; z =OG @ a;
;?=;?GBCD= @ IZ@ :TR <Gb CP lALApFII:>;A H ]I@ KU  :>;BM]Mg ]=@U aC>:;Z Y F:K_ L?T K_ <]
adD:;;G:>;; b =OG @ a;J @ F;bP LIFE K IJ^ ZbP ZpNI K_ >Zb K_ fI:>;;=OG @ a;J @ F;bP LI
E;D:<=A K ?Lb  mz>L<pI?L:>;  mz>LBIDBI?  m>L; z =OG @ a;@  m>LM;?cO<=NC z :X>I:>;Q @ :S>
? R sY :>;Q H :S>
M;?cO<=;DA R =\@ I@U 3*!ffifflff&*'5&7*8(%@*3 6
:5










 "  m>L;?=;?GBCD= z IZ@ :TR <Gb CV; P b<G<<:;N@OJF;bP KLI  :pNIA=Z=>ZBCD`>;:HcT<]=YaC>:;Z_KF:_KL?Tb<]fI:>;;@=OG@a;lALGK adD:;;G:>;;=OG @ a;J @ F;bP LI
E;D:<=A K ?Lb  m>L<pI?L:>;
G z NIK >Zb a?=a K_ GAY BC:>;; P =OG @ a;J @ F;bP LIK  m>LBIDBI?
G z NIK >Zb BIDBI?:>;Q K_ :S>
:>;C]ZDF= R LIF; K LI
:>;?>]BJI K :>;F;LI
fN K apBIDIpfIZ b :AY >Ib  m>L; z =OG @ a;
G @ NIK >Zb AK_ BCJ P F;bP LI
:;<:f=OG K a;
f=C]ZDF= @ LIV; K <Gb BI=NC:X>I:>;OG @ a;@  mz>LM;?cO<=NC@:X>IZpNIb>ZK_M;?cO<=NC@:X>IT<]JbPOG@a;BMgCD ;DA=<L @ >]CDF< g LAfN K eb:MP <]a;=e b ?IOG= b ;dP h  mz>L;?=;?GBCD=@IZR:Tb<GPC
ZpNIb>ZK_=@IZR:Tb<GPCE;D?@MH
BCD:>; C]ZDF=LIT<]I K :Q@ :S>fIlE;B:;GZDF= R LII K :Q@ :S>
BCDfIZDF= R LIE;D? K M@IH:Q@ :S>
lALBL:FE R I^ ;DA@=V;b<G<<:;N@OI@:QR:S>

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 68  cAZpBJIJ @ ]BOA]T @ IM<I; @U =OG @ a;@ fNadD:;;G:>;c b AZpBJIJ @ ]BOA]T @ IM<I:>;; @U =OG @ a;FV @ <FE W_ I:>;<pI?L ^ a?>GODA?:fNB:b Jg ;bP==; @ :>; H  FM;LGF<:O>;:>;; K =OG @ a;T @ IZDF= RU LIFE K II^ :Q@ :S>
BCDC]ZDF= R LIF; K LIK lALOe>IQ:S>
BCD`>a R Fa; K <TW >LM g <]ApFI b I:>;c H AZpF<:O>;M @ >]
w
A g ]I@ KU  aGgP<IW :Q@ :S>
F<:O>;:>;BIDBI? R  f=OG@a;TRUIZDF=KLIFE^II@:QR:S>  f=C]ZDF=LIF; K LIK  f=C]ZDF=LIFZ K L=l<IJC:>;F; K LI

FZ K L=l<Ia?>G; K BCDE;DO=:>;d bP h  f=C]ZDF=KLIZp:c:;;GV H @sI>aYd`>V\K?MH  f=C]ZDF=LI; K :S>Oe>I`>V @  E;D\G\Y Bc]adD:;;G:>;M>GapO KU ]FV@_ <FM; W_ LGa?>GV; K <GBCDG<=NG>L b `>;:Hc  8ff3(ff&*'' ,9 )#! , D'8 , ff>.0) 69 2ffff 1 &5, &7* 6
GTKIM<IA @U ]I@ KU  M;?cO<=adOG= Y M@M>GZ H OGK_ a;F; @ LIK  M;?cO<=NC:X>IE;D:<=:>;; @ =OG @ a;@  BIDBI?:>;QR:S>  E;D:>QOe>IQ:S>:pNIA;DLDF?C>:>;C]ZDF= R LIBM K CD`>aF; g LI

:;d K FEK Ax ;=OG @ a;MC<AE @   fNbOe>IQR:S>M;?cO<=NC@:X>I:>;QR:S>ZK_IpG>OG@a;oEL@]Oe>IQR:S>FAHG N>:JC:>;M;?cO<=V=?>?g sY :>;Q H :S>oG R eg :MP <]fN b abA\@ <<<:BCDBc W_ ]fN b Jb F;bP LIJ K IbP IZ;>= @U 
4*&ffl#!F D'08 , *0'F 2ff
ffI4- 1 &<*ff&*'#! , D'!*ffi#$%G! , KH &3 (%G! F D')K H +ff
#K*ff5 F &7* 6 ffi-.fi*D10D';(8H*2G!HD+'',)#!,D'08F*56&7*Bff&+H*fflF #!,D'Dffff,9ffB.ffI4-,&<*ff&*'#!,D'!*ffi#$% (2*%K H &3 (%D')K F +ff
fi*2Jff'.2.0+-*&*'' F )#! , D'> , &I4ff$ 1L  &*'-%>.0)2ff0' 1 2ff1
fNApFI b I:>;A H ]I@ KU :>;C]ZDF=LIF; K LIa?;fN K JbF;bP LIG>C]ZDF= K LIF; K LIA K ?LMIF<]FV b <oG W_ fNg F:b Aa?>GJ H AVC>A H fI:>;C]ZDF=LIF; K LI
r K ]cDG R_ JCM K <:>;c=NC g :O@ M;T<]J P F;bP LIfIl<:>OM K <oE g  BIff+ff'*2+@*> " -%>.0) 1L 2ff1
fIBMCD;DA g =@   '.$)/'.K!5 , &7* 6
JF;bP LIO>G>;eC]ZDF= K LIoA K `>aF; b LICD K G!0&H ff" 
4ff+2& H 3" ;?GZ]:>;C]ZDF= @U LI;>L? K \>Z H oAK_ JC:>;F; b LIFE K I
68
BM ^ oGg Ig =;?G;>L? @ \>Z H IpG>FZ K_ L=l<IJC:>;F; K LIK   '.$,)!,?2!56&7*3(ff3Fff
JbPF;KLIO>G>;eC]ZDF=KLIoAb`>aF;KLICDG!H0&"ff 
4ffH+2&"3
;?GZ]:>;C]ZDF= @U LI;>L? K \>Z H oAK_ JC:>;F; b LIFE K I
68
BM ^ goGgI@=;?G;>L?H\>ZK_IpG> FZL=l<IJC:>;F; K KLI

69 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555)   '.$)!, ?2!5 , &7*3(ff/-*2 6
JF;bP LIO>G>;eC]ZDF= K LIoA K `>aF; b LICD K
G!0&H ff" 
4ff+2& H 3"
;?GZ]:>;C]ZDF= @U LI;>L? K \>Z H oAK_ JC:>;F; b LIFE K I
68
BM ^ oGg Ig =;?G;>L? @ \>Z H IpG>FZ K_ L=l<I K JC:>;F;LIK 
#I4',)fflF >1LB)4-,&# 3''.$,)!,?2!56&7*3(ff/-*2>,9%Jff'.))O'%0'12ff ff(&'.))O'%0'12ff
4';(4-,&# 3'>1L&'.>'+%56&7*?"&*'/'.&*5J4F0>12)0>H*4-,&# 3'!,?2!56&7* 3(ff/-*2
/'.#%DB.-%>.0) P 2ff0' 1 2ff'*2+ 1 @*> " /'*&MJff4- 1L &#, 3'&*'5 &7*ff(&'.))'.$ 6 )&*'5 , &7* 6 8,9ff:;9ff<*ff
:=>?5,&'*@

#*!*'K-%>.0)12ff0'12ff'*2+"@*>1L3F(%&*'G$Ffi*D0'12ff-.
G!H0&"ff 
4ff+2& H 3"  &*'-%>.0)2ff& 1 B&''!: " Cff*D , Efi*:@ = +13
" Oe>IQ:S>M R <]c b AfN @ JbF;bP LIoA K C]ZDF= b LIK :Hc:;;GV@sI>aYd`>V\K?HM
cpI?IoGgIb<L:?g>

\@_?lG]
lALFTKLIFE^Ila;]:>;:Hc:;;GFOI< Oe>IQ:S>fN R a?>GFN b I\<=
BCD<I t GY M@la;]:>;FV H <ApFI W_ I:>;M H <oE
;>LCDF< g LAO>G>;eQ K :S>oA R c>: b BI?Z>]:>;cA:@ c:;;GV H sI>a @ d`>V\ Y ?KHM
:V\  &*'-%>.0)2ff0> 1 2)O(ffffl-&*'0' 1 2ff1
JF;bP LIO>G>;eIpa?>G; K
ZbP :SDBCDE;DO=:>;d @ h ZoAK_ c>::>;Q b :S>
:>;F; R LI; K
BCD
N; bP <c>::>;Zp]>I
c>:E;DO=:>;d W \h?KM
N; H <c>::>;E;D:<= W <>\KVG>FZKL=l<I
FE^IJC:>;F;KLIM>GNC@:OPM;fI;DA@=ZK_:pC@]QR:S><LgPoAb
lALcDMb<]C]ZDF=KLI FZKL=l<IJC:>;F;KLIM>G;DLDF?C>ZK_Oe>IQR:S>:pNIA
lALGKBI?Z>]:>;FZKL=l<IJC:>;F;KLI M>GE;D:>Q:;DZ;?]Q:S>[ R :>;
OpI H :]>IEC @ A:;DZ;?]Q @ :S>[ R :>;:pNIA
;>LCDF< H LAM>GBI?Z>] K :>;FZL=l<IJC:>;F; K LIM>GNC K :F:dq @ Zh OpI K_ :]>IEC @ A:;DZ;?]Q @ :S>[ R :>;:pNIA H  &*'-%>.0)2ff' 1 &7*#K*fffi*: ,
fI:;dZKJK_ F;bP LIoG K O>G>;eC]ZDF= g LIF; K LIfI`>aF; K LIK fAcDMb<]C]ZDF=KLI;@:S>Oe>I`>V:>;FE^II@:QR:S>ZY:`>aF;KLI
N>:oGgO>G>;eC]ZDF=KLI;@:S> Oe>I`>V:>;FE^II@:QR:S>fI`>aF;KLIfAoAbcDMb<]C]ZDF=KLI;@:S>Oe>I`>V:>;FE^II@:QR:S>Lb<I NC]Z@ :`>aF; Y LIZ K oGK_ oAg C]ZDF= b LIBCDfN K FEb IoEM>G? ^ I
F?C>
? @ [H:>;Z K Oe>IQ K_ :S>:pNIA
R >,9%ff193F(% G!0&H ff

fi*D0' " 2ff3 1 $3" (&H ff
4*&: , ffB*&'.2.0+-*$ F %&- , *+B.3 H (%8 F ff>.0) 69 2ff0/ 1 fffflA 0'F 2ffJ4! 1 H ;>L?\>fAZ H JK_ F;bP LIJ K >IF:dq g :>;E;DFG h IM>GZ H NCK_ :O@ M;:pNIA
O>G>;eF: P =JC:>;F; t LIK ODOGoA

E b
I =c>:? @ I<I @ GY M@JC:>;F; H LIK TIM<I:>;; @U =C]ZDF= @ LI
G K AK]I@ KU  JF;bP LI:;<:T K <Gb CfIB==:>;C]ZDF= P KLI  JF;bP LIL K I:>;C]ZDF= W_ LIF; K LIM K <Oe>IQ g :S>M>G? R I
F?C>Z @ :pNIA K_  Fcb>NIb>ZK_JbP;@=JHA\<=;@=C]ZDF=KLIM;?cO<=F<:O>;NC@:X>I:>;C]ZDF=KLI ;>L?H\>
:V\

:>;FZKL=l<IJC:>;F;KLI
:>;;@:S>Oe>I`>V
lALFOI<fNbN@?NIb>Oe>IQR:S> Vc>;d>M>GCpA H =M@ <oE: g <IIpoEfN g Fcb >NI b >Zb ;K_ =J@ A\<== H IZ@ :TR <Gb CP  Fc>NI b >Zb =K_ IZ@ :TR <Gb CAP ?L;D==lE;B:;GZDF= b LIJ K F;bP LI
fi K  JbPF;KLI;@=OpFI>:>;C]ZDF=KLIF;KLI
BCDM;?cO<=Tb<GPC:>;C]ZDF=KLIF;KLI e:MP <]M;]M>GOpFI>:>;C]ZDF= b LIF; K LIT<]J K F;bP LIBCDFE K IoEM>Gla;]O; ^ >]NC b @:OM;P

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 70 
fl1 fl!2 /, 0 +% /, 0 :>;L>LOe>IQ b :S>O>G>;eZpoA R fI

C b :SdD
a @ <W  &*'2*2#K*ff5 F &7*O$2&*'-*((& 6

GBI?Ek K =HM@AH]I@ KU  fNJbF;bP LIL K Iap; W_ <]M b <Oe>IQ g :S>A R ?LMIF<]BCDFM; b LGNC K :X>IF<:O>;Z @ MK_ <]f\ b Ab]I@ KU   f=ap;<]T<C><<:c>:Oe>IQ b R:S>   ;EeP >LNI g >M;]TI>A
3
FrIM b FGM;
cpI?I

; H ENI P >M;]
oG b O?GNG?: g oGgO?GB?gIM>Ap
e>Lo? g oGb F:g I

FA H <I
oG W f\g ;bEeP >LE;DF`ZlVC>C<LA g h  Oe>IQ:S>cDM R <]M;?cO<=NC b :X>IJC:>;F; @ LIfN K eb:MP <]
BCD<<:NC b :X>IBOA] @ JC:>;F;LIfN K B:b Jg F;bP LI<L K >]\ g >oG b F:g I

? H IZp:>;
F? @ IBM b cDG g FNM K OY A?Y OHL@  :;dZKJK_ F;bP LIoG K O>G>;eL g Iap; W_ <]oA b Ab?LMIF<]fN b ZpNI b ]O@ <G<=<pI>cfN W Jb<bPIApFI W_ I:>; H BZIoAb  fNOe>IQ b :S>;D= R FNM Y JCZ Y <<:fINC K_ :X>I:>;Q @ :S>? R >
6C><<:FV g <oEQ W_ :S>M R <Zg <K_ I8W_  &*'2*2#K*ff5 F &7*'.4+ 6 *%fi*D0' H 2ff1
O>G>;eApFII:>;oA H
FGb <JW_ F;bP LIG K a?>GcpFE K IM^ <]b L>LOe>IZ b F;K_ LIc>:Z K FAK_ GfI;DN? H >]`>aF; g LIBCDL K ]a]Oe>I`>V:>;FE @ IJ^ F;bP LIT<]Oe>IQ K :S>FA R GH lALGBI?Ek K =HM@AH]I@ KU  fNJb F;bP LIL K Iap; W_ <]M b <Oe>IQ g :S>FA R G
FV H <T<L W_ >LOe>IZ b F;K_ LIK  Oe>IQ:S>FA R GVH c>;d>BC H ?FN b IOGa?;fN t Lb>LoA b
lALcDM b <]ZpNI b ]O@ <OW ]Mg ?J@ F;bP LIK V;<GF<:O>;O; b E:>;E;DFG Y IJC;DN? H >]`>aBCD: g c:;;G
:V\
;?GZ H ]JC:>;F; @U LI< K I
w
fI`>aF; W_ LIK IIoEL @U ]Oe>IQ @ :S>BN R ]fNG g M>GB==Z g Oe>IQ K_ :S>:pNIA
Z R ]I@U <LKU >]\ g >oG b F:g I

? H IZp:>;
I @ =M@ ]BM @U g ?@IZK_JbPF;KLILW_Iap;b<] 

Oe>IQ:S>BN R ]fNG g ;g =M@ ?J@ F;bP LIo? K
BCDBc b ]JC:>;; b =J@ F;bP LIfN K Oe>IQ b :S>FA R GZ;>= H  Oe>IQ:S>BN R ]fNG g cg AfN @ Jb F;bP LIoA K ;b=:>;Q @ :S>Z R MK_ <FI g <]c>:Oe>IQ W_ :S>FA R GH  O]JC:>;F; g LI:C K =G>Z @ Oe>IQ K_ :S>FA R GFG H <OW_ IOHU A`>aF; Y LII K I@U  Oe>IQ:S>FA R GoA H ;b=JC:>;F; @ LIBC K ?cb AF: @ =F<:O>;NC t :X>IBCD= @ IZ@ :JC:>;F; R LIK o?FEb INC ^ :X>I @ <I]
fI:;d R_ ZK GK_ a?>GcpFE K IF; ^ ]Ag ?I
F\ g I
L g >LoEEk b =HM@]>I
:C H =`@ GPCpFI>
O>G>;eT<L H >Lb Oe>IZF;K_ LI\ K ?a;>?oA @_

`>aF; b LI
N>:F: K I

`>aF; H LIOe>IQ K :S>a?;BIDIpfN R Jb F;bP LIf\ K ?b[H:>; K C><<:
c>:Oe>IQ:S>FA R GoEFE H IJ^ F;bP LIT<]Oe>IQ K :S>BN R ]fNG g BCDQ g :S>M R <FI g <]cIc=NC W_ :O@ M;P

71 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 
fl% +1"1"fl Oe>IQ:S>M R <];>L]>IT b <Gb CJP F;bP LIfN K Mb IOb ]:@ AZ;>=M>GCpA @ =

A @ ]I@ KU  ;>L]>IJC]ZDF= bP LIF; K LIBM K CD`>aF; g LI

oEL K ]OpI @ :]>I
:QIc @ ]N? @ A
N; @ <
:ZG
BC W ?b BM:;dg FVK <T<; W_ =F] @ I<H ANI Y I;>LN Y ?
`>LfI;DLDF?C>Z @ OpI K_ :]>I
:QI
:pNIA @  ;>L]>IJc=NC bP :O@ M;fIBM P CD`>aF; g LIfN K ApFI b I:>;NC H ]c>: @ &*'(ff!= 3,ffl-&*'B)4- " &#, 3' fi*2Jff

+ff, ffi-.D+'B$>I#I0ff*GU- , 8P(!F -# %J4 H #Iff F &%*ff
&5ff
B , %4+ , $&>!0: , (0& ;L )G+ V 0/F ffA 8(!F -( &>*%4ff 1 %6L  ;>L]>ITb<GCO>;OIFZQZ P F:K_ L?T K_ b<]:@=:>;c@A:>;Q:S> R

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 72

73 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 
              fl  ]>IZDF=LIJ K F;bP LIFE K I]>IOpa ^ vZ @ Oe>IQ K_ :S>M R <]ApFI b I:>;= H IZ@ :cR AF: @ =M;?cO<=T t <Gb CP ZF:K_ L?T K_ <]T<]J b F;bP LIM K ]BM @U F;g GFT H_ >F;b LIcIOpF; K c:>;Q t :S>
lALOe>IQ R :S>M R <]V b c>;d>a H AFC@ <:= W aC>:; Y ZGK_ a?>G; K a?>GO>G>;efN bP Ekb =HM@]>Ic H AZpZDF= @ LIJ K F;bP LI<L K >]M g <FI g <]
W_ O$24+4ff , *#K*ff5 F &7*ffi3 6 %3H %,9 J4F0/Affff*2>.0)12ffBCDMb<]GKaYdOG=@MHM>GZK_:pNIA
aW<
FE^I=YaaCZK_GKa?>G;bP
a?>GO>G>;eFE^I Tb>;>\:>;a;P
=YaC>:;Z>]:>;QR:S>
N;W<N>:oGgGKTb>;>\:>;a;P
=YaC>:;Z>]:>;QR:S>fNbBMg]M@U] VI:]>I;>\:>;
FV @ <ApFI W_ I]>IM>G`>;: H c
A H ]M@ <oEI g KU 
% $fl /, 0 =Z=>Z`>;:cT<]]>IZDF= H LII K :Q@ :S>Z R cDM K_ <]ApFI b I:>;

G H AK]I@ KU  &*'&I4ff$'4#,  '4##K*ff5 , &7*
6 :pNIAo?

NC b :
M>GG>M;X>IT<]:;DZ;?]Q @ :S>[ R :>;
A H ]I@ KU '4##, %&, $

 , FCTNC:Z@

:pNIAfN K_ FEb I;N ^ OO@ ]:@ AOpI @ :]>I
:QI
a @ <
6 8 W '4,#B,%4+,$  FCTNC:Z@

:pNIAfN K_ FEb I;N ^ Oc@ ]N? @ AM>GZ @ :;DZ;?]GN>AoZL:pNIA K_ '4#(I0fi(083
 , FCTNC:Z@

:pNIAfN K_ FEb I;N ^ O<pF`<FTM
M>GZ @ :;DZ;?]GN>AoZL:pNIA K_ -I$)>,

 1L FCTNC:Z@
 
FE K_ IFCTF; ^ L]M>GCpA K =T<]Oe>IQ @ :S> R 4!*2043= NC:Z@

e K_ >FE b I

NG>Le ^ ]
JR F;bP LIT<]l;]F; K LIJ K fNvbP g        &>$ffl<# = ff#/ffi>Affi-,
$D<! ff/@# . # #$
$D<! ff#//#."#$
"1

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 74 /&*'5 W &7* 6  FCTNC:Z@


:pNIAfN K_ FEb IFCTM ^ ?Z@ >LT<]E b :>;Q  :S>Z R IK_ :Q@ :S>OG R a;FT @ >F; b LIK F\I
E g :>;Q  :S>

oA R B:b
g fi*D0'2ff
 1 FCTNC@:ZK_

:pNIAfNbFE^I`>aF;KLI
aW<
`>aF;KLIZK_

T<]E:>;QR:S>
N;W< `>aF;LIZ K

T<]E K_ :>;Q  :S>
lALfN R fOb Mg ?FCT`>aF; @ LIZ K K_I:Q@ :S>OG R a;F; @ LI
FE K I^
N;<
W '.$)&*'5 , &7*
 6 FCTNC:Z@

:pNIAfN K_ FEb IM^ ?FCTBZIfIBM @ CD;DA g =:>;Q @ :S>
A R ]I@
FCT

BZI KU ;DA=E;DeGQ @ :S>
FCT

BZI;DA R =G@ [LGQ @ :S>M<IM R I
FCT

BZI;DA b =G@ [LGQ @ :S> R M<IEC>L
lALfOFCTM>G;DA g =:>;Q @ :S>Z R K_I:Q@ :S>OG R a;F; @ LIK -I$)>,
1L FCTNC:Z@ K_ 




FEIFCTF; ^ L]M>GCpA K =:>;OG @ a;F; @ LIT<]I K :Q@ :S> R '4#(, 3Off! , 3,"
 FCTNC:Z@

FE K_ IFCTZ ^ cDT K_ IfN RU lAL< b MlIG @ M@FGH <C]T W_ <Gb ClE;B:;GZDF= P LII K :Q@ :S>
fi R 
&*'>I)3'/'.BI3 , +ff, &5, &7* 6 NC]c>:= @ IZ@ :E;D? R M@OH?IM g ?I@ :Q@ :S>BC R ?
Oe>IQ b :S>M R <]Zp= b M;E;DcpM @ ?I@ :Q@ :S>fN R b I:Q@ :S>f\ R fI:>;M b AMH <:g =Oe>IQ @ :S>
BCDM;?cO<=T R <Gb C:>;C]ZDF= P LIJC:>;F; K LIoA K Ab?LMIF<] b BCDFVW_<fNbOe>IQR:S>M;?cO<=T<Gb PCI@:QR:S>oAbODA?:FVH_GTRUI OpN;=T@ <Gb C

F<:O>;
= P M;E;DcpM @ ?I@ :Q@ :S>
E;D:<=A R ?Lb $*ff4ff F *8(%) F 3',  ;DA=:>;Q @ :S>
BCD\ R <:C W_ GgY  ;NOE;DcpM @ ?I@ :Q@ R:S>  ;EeP >LNI g >M;]

TI>A

3

FrIM b FGM;
cpI?I

; H E
BCDC>LG P <\W <W_  \<

\ W_ <O: W_ CIY :Q@ :S> R  C>LG<\W W_<N?NI @ >Oe>IQ b R:S>  C>LG<\W W_<I@:Q:S> R $*ff4- F %8(%) , 3',  FCTE;DcpM?E;D\>\I @  \<Oe>IQ W_ R:S>  '4#/'.BI3 , +ff, &5, &7* 6
;NOE;DcpM @ ?I@ :Q@ :S>
:pNIAo? R

NC b :
A @ ]I@ KU    ff/ffi# #,B,#( &>$ffl<# = fffi$#ffl"ff12"3 'Q"ff12"3     Aff !

75 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555)  ?I<<:= @ M;@   ?INGA<>L @ Y  ;NOOe>IQ @ :S> R  Be==>;lah Mb 3,+(2H*%)3'/'.BI3 , ,+ff&5, 6&7* 4!*2043=  Oe>IQ:S>M R <]c b AZp= @ M;E;DcpM @ ?I@ :Q@ :S>fN R BCb ?FO; b c
NC t ]c>:E @ A:>;; x =OG @ a;

? @ I@ G<=fN:b =J@ F;bP LIK  Oe>IQR:S>BL:OK=@M;E;DcpM@?I@:QR:S>M>G;DA@=:>;QR:S>FVW_<a?>G
ODA?:
BCD E;DlL\IfI:>;=; h N>;c H A:>;
a @ <
;DA W =E;DeGQ @ :S>
O R \GV K
;DA P =G@ [LGQ @ :S>M<IM R Ib OFTK L?
;DA K =G@ [LGQ @ :S>M<IEC>L
O R FNC K <]
N; W <<L W fIA gP CLV Y IHcOe>IQ H :S> R  &*')ff>, &86 (!F -ff &5, &7* 6
Z:Oe>IQ Y :S>cDM R <]ApFI b I:>;c H AZpT @ <Gb CIP :Q@ :S>
lALM R <]b cAZpFE @ IF<:O>;BCDM;?cO<=a?>Ge ^ :MP <]a;=e b ?I: b <IApFI g I:>;= H IZ@ :TR <Gb C
A P ]I@ KU  8(!F -&*'8 ff>.0) 69 2ff0/ 1 ffffA &5, &7*
6 fN=b IZ@ :;N R OE;DcpM @ ?I@ :Q@ :S>
FCTE;DcpM R ?@ E;D\>\I
BCD=IZ@ :TR <Gb CE;D? P M@OH?IM g ?
E;D? @ M@:>;Q H :S>
lALOe>IQ R :S>BM R ]Mg ]J@U ;bP=J@ A\<=ApFI H I:>; H =@IZR:<Lg>]CDF<KLAa;=eb?IOG=P;dh
FE^IEuccY=@IBCDApFIHI:>;fNb0#'VB#"9fffi*2Jff

+,ffNC]c>: @ :>;EA;x =OG @ a;fN @ Gb:>;M;?cO<=lALJ K ;bP=J@ A\<=
FG H <M;?cO<=F; W_ L=; K <LBC b ?Mb AE;D:>QBc H ]fNb JbF;bP LIZ;>= K  8(!F -&*'-%>.0) 2ff0' 1 2ff8(%ff 1 &5, &7* 6
fN=b IZ@ :;>LCDF< R LAT K <Gb C:>;C]ZDF= P LIK F;KLI;>L?H\>=@]a@=
;>L?H\>FCW<:
:Hc:;;GV@sI>aYd`>V\K?HM
BCDJC:>;F;KLIT<]JbPF;KLI
lAL Oe>IQ:S>BM R ]Mg ]J@U ;bP=J@ A\<=ApFI H I:>;fN H eb:MP <]
a;=e b ?I
OG= b ;dP FEh IE^ ccu =Y IZ@ :`>aF; Y LI
K J40#' F BV #ff4- "9 %B*&-%>.0) , 2ff0' 1 2fffi*2Jff

+ 1 ff,
BC?;>L]>IN b ?NI @ >Oe>IQ b :S>Z;>=
BCDM R AE;D:>QfN H b JF;bP LIZ;>=lALZ K ?:@_ Ir@ ]O>G>;eZpoA R_ Ab]I@ KU  cAV@ HGVTh b<GCc>:a<GV P ?FM<; H hG>cAF: @ =o? t <Lb g>]FEI;D== ^  cAZpZDF= @ LII K :Q@ :S>
F<:O>;]>IZDF= R LIfN K =b IZ@ :M>GF<:O>;NC R :X>Ia @ GgP<W cAF: @ =NC t :X>I
lALOe>IQ @ :S>:pNIAB==i<; R GZh FNG>DOG
FV K_ <f\ W_ fI:>;\ b ?LO g =aW ITb <Gb CJP F;bP LIK $*ff4- F ,%    
    flffifflfffi !fffi $*ff4ff F *F fffi !"#$fl%fiffi& "#$fl% ffi  #  ffi'  fffi ! 

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 76  =IZ@ :JC:>;F; R LIT<]I K :Q@ :S>
;>L? R \>= H ]a@ =
;>L? @ \>FC H <:
BCD: W c:;;GV H sI> @ ad`>V\ Y ?KMfN H eb:MP <]
a;=e b ?I
OG= b ;dP FEh IE^ ccu =Y I
e @ :MP <]M;]: b =F<:O>;NC @ :X>IJC:>;F; @ LIT<] K JF;bP LIK  &*'B$>I>.0) , 2ffff 1 &5, &7* 6
Oe>IQ:S>cDM R <]G b :>;c K AF: @ =;?=;?GT t <Gb CF: P L?: K_ =J@ F;bP LIK o?<Lb >]FE g I;D==A ^ ]I@ KU  cAZp;D==ZDF= @ LIT K <Gb CIP :Q@ :S>
lALc R AZpFE @ I^ #!$>.0) = 2ffff 1 &5, &7*
6 BCDT<Gb CP lE;B:;GZDF=LIJ K F;bP LIK  T<Gb CZP GK_ BCK ?cb AV@ GVH FEh IF<:O>;BCDc ^ AF: @ =o? t FEb I;D== ^  c@AZpTb<GPC;>L]>IJbPc=NC@:OPM;ZY:a;@U]ZK_GKI@:QR:S>c=NC@:OPM;M>GB==VHGVhZK_ :;DZ;?]Q:S>[ R :>;:pNIA

\ H A
lALc Y AF: @ =o? t Zb Oe>IQ K_ :S>

\ R A
BCDOpI Y :]>I
:QIc @ ]N? @ A
N; @ <W OpI:]>I
:QI
:ZG

\ @ YA &*'B$>I>.0) , 2ff#I4' 1 )), DD-> = G!1L !H #K*ff.>*%>.0) 1 2ff) 1 DD-> = 0'1L 2ff(2 1 Jff#K*ff5 H &7* 6 M>GGMadD; H XGIM; @

FG K <?W_ IZ@

:;:~>aG


FN K_ I\<=fN t :;G:>;E:a;<]
:;DZ;?] b GN>AoZLApFII:>;Op;?cFV H <cW_ AZpX>I @ 8(!F -0-8/'.BI3 +

4- , &,
JoGbP Gg Oe>IDZ>]ZDF= K LI
lAL K FyV>DI:Q@ :S>Z R :pC K_ ]Q@ :S><L R fIOe>= gP I:>;Q @ :S>fIO R ]:@ ANI @ ?L]>I`>a; g XBCDF<:\II @ I
fN @U Jb =;bP N>; H Oe>=@I:>;QR:S>FE^IJbPOp;?cJbPF;KLIZK_oGgGKOe>IDZ>]ZDF=KLIfIOe>IQR:S>M>GB==Op;?cZK_OpI@: ZDF=KLI:C>]:pNIA
N6L%#*!*'K8(',)ffi))#I'+BX
G$F>1L#Iff,&>.0)12ff(I0fi(4';(#Iff,&>.0)12ff >(%K F ff
> "L #K*) 1L ff&*'5 , &7*ff 6 ff3,9 %(2 ,9 Jff: H ff>;9 1L 
 3  /, 0 FE^IF<:O>;BOA]Tb<GPCBCDOe>I`>VZ>]:>;QR:S>T<]I@:QR:S>ZK_Oe>IQR:S>cDMb<]c@A ZpFV<f\ W_ OpN; b =M;?cO<=
O @ <O>;
O W_ ]Mg <
BCD; g =;<]JC:>;F; @ LIT<]I K :Q@ :S>
NC R :X>I:>;Q @ :S>Z R K_ Oe>IQ:S>cDM R <]c b AZpB= @ ]FE g I

C ^ :SdD
a @ <W  F<:O>;NC:X>I:>;Q @ :S>a?=a R GBCD= Y ]a@ =B== @  F<:O>;NC@:X>I:>;QR:S>ZK_Oe>IQR:S>ApFIHI:>;F<]  0(&#*'4-&<*ff&*'5 , &7*D+)D 6 !ffi-.) = %D, )ffi)) ,
F<:O>;O?II g FEKU INC ^ :X>IZ>]:>;Q @ :S> R ZOe>IQ K_ :S>c R AZpT @ IFV RU <f\ W_ FEb INC ^ :X>IfI:>;; @ =;<]JC:>;F; @ LI
BCD? K sY :>;Q H :S>T<]I R :Q@ :S>r R ]R_ cDO]JCfN g JbF;bP LIoA K ;b=Q@ :A@ BCDO H} Z[H M>G? H} sY :>;Q H :S>Z R oAK_ ;b=:>;; @ =;<]I @ IoEMC<A\ @U ?KM
fITdDFA H L?: K I@ F<:O>;ZcK_ AZpT @ IIRU cDf\ KU FEb INC ^ :X>IOpN; @ =M;?cO<=
; @ =;<]BCDL @ ILW I?@ sY :>;Q H :S>T<]J R F;bP LIMC<AoE K Oe>IQ:S>c R ]MR <]ApFI b I:>;c H AZplALf\ @ B==i<; b GBCD? h [H:>;Z K :;DZ;?]Q K_ :S>[ R :>;:pNIA

FV H <fN W_ b ;EB==
? P [H:>;c K AZp
:>;a?=a @ G
BCD:>;M;?cO<=; Y =;<]F<:O>;FE @ IoE<L ^ >]G g F<:`>V
BCDG K G>M;X>I K fI:>;ApFIHI:>;

77 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 0(&#*'4-&<*ff&*'5 , &7*D+)D 6 !ffi-.) = %D, )ffi))
! , $1%ff, 19  ;DF=LIBOA]JC:>;F; K LI
:QI  K   ;DA=E;DeGQ @ :S>
:QI e R   ;DA=G@ [LGQ @ :S>M<IM R I
:QI M b   ;DA=G@ [LGQ @ :S>M<IEC>L
:QI E R  E;D:>QIL=K M;
:QI @  B==;>L]>IJOpF; bP c:>;Q t :S>
:QI R  ;DA=E;DeGQ @ :S>
:QIe R  ;DA=G@ [LGQ @ :S>M<IM R I
:QIM b  ;DA=G@ [LGQ @ :S>M<IEC>L
:QIE R  '.0)2ffffi#$%ffl-&*'0' 1 2ff
fl
&5ff
 1 FEIF<:O>;= ^ IZ@ :JC:>;F; R LIT<]I K :Q@ :S>M>GO>;D:>;F; R LI; K BMbP CD? g \>
BCD: H c:;;G H M>]
w
Z g oAK_ F;b LIfIBM K ;DA g =:>;Q @ :S>
FV R <f\ W_ FEb INC ^ :X>IBOA]Oe>I`>VBCDa?>GOpF; @ cfI:>;Q t :S> R T<]I:Q@ :S>BM R CDaI
BCDf\ g FEb INC ^ :X>IfI:>;OG @ a;FT @ >Qb :S>M R <
OG g a;FT @ >Zp]>I
N; b <ApFI W I:>; H fIF;<]< W_ IZW_ F:K_ L?T K_ <]
T b <:pNIAT<]F<:O>;G b AK]I@ KU   Oe>IQ:S>M R <]c b @AZp;DF=KLIBOA]JC:>;F;KLIT<]I@:Q:S>M>GB==V R GVH Zh K_ :;DZ;?]QR:S>[H:>;:pNIAFZg>I@UI
lAL:>;c@AVHGVh`>LfMb:>;a?=aYGT<]OpI@:]>IEC@A:;DZ;?] Q:S>[ R :>;:>;O H ]r@_ <B==V WU GVH fNh OpI b :]>I
:QI
c @ ]N? @ A
N; @ <OpI W :]>I
:QI
:ZG
FE @ IJ^ ObP]r@_ <WU   Oe>IQ:S>M R <]c b AZp;DF= @ LIBOA]JC:>;F; K LIT<]I K :Q@ :S>Z R :aI
cpI?I

y= Y =@ G<=fNJb F;bP LI

y= K =
BCDF: @ =;t :S>o? @ Zb Oe>IQ K_ :S>

y= R =
Oe>IQ @ :S>M R <];DG b A;D? @ ]A@ BC; P :S> @ oGfNg \p; b AFO Y LN>L
O K vN>L
N; P <GW :>;FEC K LIBEC]B: K_ oTT b <Gb CFE P I<^ IT>A
FV @ <a?>GODA?:fI:>;a W_ IN> b T<Gb COe>IQ P :S><>cF: R =Tt <Gb CFE P I;D==F<:O>;BCD;D==a<GV ^ ?FM<; H
N; h <FZalIlCL W <KIfA< W_ :Z>] K NI]AR_ b?L   :;dJKF;bP LIL K >LOe>IQ b :S>
lAL:>;C><<:Oe>IQ R :S>M R <]c b AZp;DF= @ LIBOA]JC K :>;F;LIT<]I K :Q@ :S>fI;DA R =:>;Q @ :S>Z R :pC K_ ]Q@ :S><L R cpI?I

y= gP =lALOe>IQ @ :S>F: R =o? t

y= b =@ fNJb F;bP LI

y= K =
FV @ <IpoEFE W_ INC ^ :X>I:>;OG @ a;FT @ >F; b LIZ K Oe>IQ K_ :S>BN R ]fNG g g fNOe>IQ b :S>BN R ]fNG g Zg ;K_ =I@ :Q@ :S>o? R
cb AZpM @ Iy= b =;DF= @ LIBOA]JC:>;F; K LIK T<]JF;bP LI
lALa K AC<:T @ <Gb Cc>:F<:O>;BOA]JC:>;F; P LIT<]J K F;bP LIZ K IpG>BOA]fN K_ eb:MP <]
OpN; b =@ JC:>;F;LIc>:Oe>IQ K :S>FA R G
fN H FZb L=l<IJC:>;F; K LIM>GF:dq K :>;E;DFG h IJCT<]Oe>IQ H :S>BN R ]fNG g g BCDfNFEb IoEM>GE;D:>Q:;DZ;?]Q ^ :S>[ R :>;
F; H <]
BI?Z>]:>;FZ W_ L=l<IJC:>;F; K LI
lALf\ K F<:O>; b ZcK_ AZpT @ IfNG RU Ig =KU IZ@ :JC:>;F; R LIT<]I K :Q@ :S>M R <oE
g #+ff3 H ffY) F )B*&#K*ff5 , &7*0$ 6 !J4 " 0&F )G+ V 0/F ffA 4-&<*ff#I4' , )3'+B#()D+)D , &H )0(&#*'> , B1L $>I8 , ffJ4! 69 H

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 78   :;dJKF;bP LI; K =;DF= @ LIBOA]JC:>;F; K LIT<]MIoEBC K ?
F: b A:>;\p; H AOY vN>L P eb>JbPF;KLIMb<]:>;F<:O>;y=@=fNGgJbPF;KLIcDMb<];b<]ZY:ThMg<VI@:]>IO<=O?IZK_Oe>IKMp;?cBCb? IpOpFI>=IZ@ :E;Dcp? R IT<]VI @ :]>IO<=O?IG>FOI<T<; @ =;DF= @ LIBOA]JC:>;F; K LI< K :a; K ]
Oe>IQ @U :S> R M<]<<:F<:O>;y= b =fNG @ fNg :b =J@ F;bP LI
BCD\p;Da K >[;;GFI g LGM>G;DF= K L=
K O$2J44F+4ff , *#K*ff5 F &7* 6 ffi-.ff*2>.0)12ff>1L/M"),3"4ffF*>1LJff8E./ZBB=),ff0/AfffflF -%ff*!   :;dJKF;bP LIM K <]:>;;DF= b LIBOA]JC:>;F; K LIFE K I`>S>< ^ ]:{S
fN @ Oe>IQ b :S> R <<:F<:O>;M>GT<Gb CT<]M P Iy= b =F<:O>;`>S>oZLA @ ?L`>S>< b ]:{S
lAL\p;Da @ >[;;GFI g LGM>G< K M;> @ ZK_:;DZ;?]Q:S>[ R :>;:pNIA H :>;<<:NC:X>I;DF= @ LIBOA]JC:>;F; K LIfN K cbAZpM>GapO @ ]Z@_ :;DZ;?]Q K_ :S>[ R :>; H :pNIA
lAL?[H:>;Ek K =HM@fI:>;<<:;DF= H LIBOA]JC:>;F; K LIM>GB==V K GVH
Ah ]I@ KU  Oe>IQ:S>IpB==V R GVH Zh GK_ FCT\ K AZY
FCTZ K_ :p: K_ =
cpI?I

y= @ =
G>c @ AZpfN @ b GTK<a?>Ge b :MP <]M;]: b IZ@ ]

y= @U =
BCDG<=fN @ Jb F;bP LI

y= K =
BCDF: @ =o? t FEb INC ^ :X>IZ @ Oe>IQ K_ :S> R
y==@  :;dZKJK_ F;bP LI; K =NC @ :X>I;DF= @ LIBOA]JC:>;F; K KLI
:QI e
:QI M BCD
:QI E
oEBC?F: b AOH vN>LN; P <F: W Aa?>GFO H LN>LcIf\ K :>;oG b oAg
BCDJ b F;bP LIG K a?>GE;DO]a K h T<;=F<:O>;y= @ =fNG @
Oe>IQ g :S>cDM R <]<<:fN b lALA b c>:NC P :X>IM @ Iy= b =FA @ GT<]J H F;bP LIK :;dZK Oe>IQ K_ :S>oA R <<:;DF= b LIBOA]JC:>;F; K LI
BCD;>L]>IJ K c=NC bP :O@ M;P fNb:@=OpI@:]>I
:QIc@]N?@A
N;W<OpI@:]>I
:QI:ZG
F:t=o?bFE^INC@:X>IBCb?Mg<G>JbPF;KLIG> T<;DF=LIBOA]JC:>;F; K LI< K :FI K <]c>:y= W_ =FA @ GOH vN>L

FO P LN>L
fN K Oe>IQ b :S><<:;DF= R LIBOA] K JC:>;F;KLIfNbfNGglALf\bB==VHGVhFAHGM;]M>GNC@:OPM;ZK_f\b;N@OE;DcpM@?T<]JbPF;KLIFE^ING>LFCT fI:>;a?=aGBCDM;?cO<= Y  /'.&*5ff2)1 3'
&5ff , FEIF<:O>;NC ^ :X>IZ @ Oe>IQ K_ :S><<:fN R :b =J@ OpF; bP c:>;Q t :S>BM R CD;DA g =:>;Q @ :S> R FV<BOA]Q W_ :A@ BCDO H} Z[H T<]J H} OpF; bP c:>;Q t :S>
BCD; R =;<]? @ sY :>;Q H :S>T<]J R F;Pb LIFV K <fN W_ JbF;bP LIIpoEf\ K b FEINC ^ :X>IBOA];DA @ =:>;Q @ :S>T<]MI
T R <:pNIAT<]F<:O>;G b AK]I@ KU  FE^IF<:O>;NC@:X>IBOA]?YsH:>;QR:S>T<]JbPOpF;tc:>;QR:S>fIBMgCD;DA@= :>;Q:S>FE R I;>L= ^ aaC Y  :;DZ;?]QR:S>[H:>;FE^IJbP:pNIAB==VHGVhF<:O>;
f=BZIE;D:>QIKL=@M; BCDf=BECF<:O>;FV<fN W_ Oe>IQ b :S>IpoEf\ R <<:fN b B:b Jg F;bP LIZ K c=:>;Q K_ :S>
lALOe>IQ R :S>FE R IJ^ a?= bP aG:>;c Y AZpF<:O>;
:>;F: @ =;t :S>BCDa?=a @ GB==V Y GVH F<:O>;fN h EC<A` b L<L @ >fN g \p; b A
O Y vN>LN; P <W GJKIpoEf\ bP fIZ>]G b \<=FE H I<^ IT>A @  :;dZKJK_ F;bP LI; K =F<:O>;oEBC @ ?
F: b AOH vN>L
N; P <oA W ;b=a?>GFO @ LN>LcIf\ K :>; b oGoAg JbF;bP LIG K a?>GE;DO]a K T<; h =F<:O>;I @ fNG KU
Jg F;bP LIcDM K <]; b <]Z b :TY Mh<VI g :]>IO<=O?IZ @ Oe>I K_ Mp;?c K

79 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) BCDIpOpFI>=IZ@ :E;Dcp? R IT<]VI @ :]>IO<=O?IL @ IMW_ <Oe>IQ g :S>FV R <fN W_ Oe>IQ b :S><<:FE R If=BZIfN ^ b lALf=BZIcDGCK:SdDBM:M @ >]c>:F<:O>;c; g ]
M>G; H EB==Z P :;DZ;?]Q K_ :S>[ R :>;:pNIA H  ffi))'*2%*ffffl#I0' F B&*'5 V &7*
&5ff 6 FEIB==;>L]>I
;>L\ ^ <
BCDT W_ <Gb CT<]J P OpF; bP c:>;Q t :S>
R 0:(J@ ;L 0/F ff4- A &<*ff#I4' , ), 3'+B#()2ff2; ffffi-.' , )'(%D+*!#I0' , B
ffi-.+ V C= &*'5 " &7*8(%ffl 6 #I0' F B&*'5 V &7*ffi3 6 -.Dff H
T<:pNIA b T<]F<:O>;
GAK]I@ KU  FE^IF<:O>;OpN;@=;>L]>I;>L\W_<BCDTb<GPCJbPOpF;tc:>;QR:S>M>GNC@:OPM; :>;Q:S>I<:;D==;DA R =:>;Q @ :S>T R IV@U IX>I
V WU Z[Q Y :;>\
@  fNOe>IQ b :S>f\ R B==V b GVH M>GZ h :;DZ;?]Q K_ :S>[ R :>;:pNIA H  fNOe>IQ b :S>c R AZpF<:O>;I @ cpI?I

\ KU A
F: Y =;t :S>o? @ fNb EC<A` b LZ@ Oe>IQ K_ :S> R
\A
BCDc Y AO@ ]fN g OpI b :]>I
:QIc @ ]N? @ A
N; @ <OpI W :]>I
:QI:ZG
< @ :
\ K AY  Oe>IQ:S>BCDNI R ?L]>IZ g F:K_ =;t :S>F<:O>;I @
cDM KU <]A b BC; P :S>F<:O>;<L @ >fN g b \p;A
FO Y LN>L
O K vN>L
N; P <TW <Gb CeP :FEC P LIBEC]B: K_ oTFE b I<^ IT>A
BCDM @ <]F: b =;t :S>o? @ fIOe>IZ b ZK_ GK_ K a?>GEC<A`@LMC<AoE
FVW_<a?>GODA?:fI:>;abIN>Tb<GPCOe>IQR:S><>cF:t=Tb<GPCo?bfI;D== a<GV?FM<; H
N; h <FZalIlCL W <KIfA< W_ :Z>]NI K ]:R_ oAt b  Oe>IQR:S>cDMb<]Og]B==VHGVhZK_c@AZpF;KL=;b<LBCb?oEfNbNIg?L]>IZK_:pNIA fi*2Jff

+ff
4- , %B*&ffl , 0'F 2ffG$ 1 'F)&*'(ff , != 3,J4" #I0' F B&*'5 V &7* 6  0(&#*'4-&<*ff&*'5 , &7*> 6 #K*ff5 1L &7*$I0ff 6 ff&*'0(%
" FEIF<:O>;NC ^ :X>I:>;Q @ :S>Z R K_ Oe>IQ:S>c R AZpT @ IFV RU <f\ W_ OpN; b ==@ IZ@ :M;?cO<=;>L]>IBCD; R =;<]T @ <Gb CJC:>;ApFI P I:>;V H sI> @ JF;bP LIM>G`>;: K cfI:>;E;DFG H IJC:>;F; H LIT<]Oe>IQ K :S>fIC R :SdDM @ >]
w
A g ]I@ IFV @U <fN W_ :>;c b AZp @ F<:O>;T<]Oe>IQ:S>G R a?>GO<AaC K <]: b =BI?Ek @ =HM@fIF; H <]M W_ >]
w
r g ]BM R_ CDOe>IQ g :S>oA R :pNIAo? b ZpfN b b F:Aa?>GaC H <]M g ?
BCDG @ E;DO K Z[H `>VfI:>;ApFI H I:>;T<]Oe>IQ H :S>
c R ]fN R BMb CDOe>IQ g :S>O>G>;e R ApFII:>;<<:B==c H AZpBCDa?=a @ G:>;f\ Y F<:O>;NC b :X>I:>;Q @ :S>O R ?INI g ]oAR_ F<]
A b ]I@ KU  B===IZ@ :JC:>;V R sI>a @ d`>VJ Y F;bP LI
:QI K FEIF<:O>;OpN; ^ =f\ @ =b IZ@ :TR <Gb C:>;? P ABCDE;DFG @ IJC:>;F; H LI;>L? K \>
BCDT H <Gb CP :>;VsI>a @ d`>V\ Y ?KM
BCD:>;E;DFG H IaH d[;;G
FV Y <f\W_ FEb IT^ <Gb CfI:>;c P A:@ c:;;G:>;F; H LI
E; K =E; @ ]Y B:boT
Og]FO;HG
BCDM@AOHIJC:>;F;KLIT<]JbPF;KLI
;?GZ@U]f\bFE^INC@:X>IOpN;@=M;?cO<=
LWIL@I O`>V:>;F;LI
:>;G K OK?I; g ?GfI: g c:;;GM H >]
w
BCDJCO g G{Z[ @ Z>]:>;F; H} LIT<]J K F;bP LIBM K CDaIT g <:pNIA b T<]F<:O>;
GAK]I@ KU   f\=bIZ@ :TR <Gb C:>;? P ABCDE;DFG @ IJC:>;F; H LI
T K <Gb C:>;V P sI>a @ d`>V:;D=?I:>; Y E;DFGIaH d[;;GT<]J Y F;bP LI
lAL= K IZ@ :FE R I;>L= ^ aaC Y

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 80   Tb<GC=P IZ@ R:JC:>;VsI>a @ Yd`>VJbPF;LIK  Tb<GCT<]Oe>IQ P R:S>  \W_<

\<O: W_ C
J Y O<IBCDadD:;;G:>;M bP AO@ IJC:>;E;DFG H IH  \W_<

\<O: W_ C
BCDFCTE;DcpM Y ?E;D\>\IBCD;N @ OE;DcpM @ ?I@ :Q@ :S>T<] R JbPF;KLIZY:aIZF;K_ LIfI:C K GgY  :c:;;G:>;F; H KLIT<]JbPF;KLIfI\g?]F?C>ZK_Oe>IQR:S>:pNIA  ;>L]>IJC:>;F;LI; K ZbPa>AN? K_ ]BM @ CD`>aF; g LIK  ;DA=JC:>;F; @ LIK  F:dq:>;E;DFG h IfN H b;DA=JC:>;F; @ LIK  T<Gb CJC:>;? P ABCDE;DFG @ IJC:>;F; H LI;DN? K >]`>aF; g LI

EC>L`>aF; K LIK  JC:>;MAO@ IBCD<I H GY M@JC:>;F; H LIN K ?NI @ >Oe>IQ b :S>cDM R <]C]I>G: b <Ig ZI>LZDF= K_ LIIpJC:>;F; K LIoE= K IZ@ :fI;DF= R LIBOA]JC:>;F; K LIBM K CD`>aF; g LIK   C@:SdD:>;=IZ@ :TR <Gb PC  =IZ@ :BM R CD;>L? g \>
lAL= H IZ@ :FE R I;>L= ^ aaCMC<A:>;F; Y LIfIBM K CD;>L? g \>H  :>;=IZ@ R:Tb<GPCJC:>;?@ABCDE;DFGHIJC:>;F;LI
fN K b=@IZR:aDBIIBCD T<Gb C:>;? P ABCDE;DFG @ IJC:>;F; H LIFE K I;>L? ^ \>
lAL= H IZ@ :TR <Gb CT<]Z P :aIo? Y fIFC b GFA g L?: K IfN @ FO; b ct OG=;dP fIBM h CD;>L? g \>H  B==;>L]>IO;EJC:>;F; Y LI
:QI  K  B==<IGY M@JC:>;c=NC H :O@ M;P  B==;>L]>IBOA]JC:>;F;LIFyC K L
ffl
T<]J K_ F;bP LI;DA K =G@ [LGQ @ :S>M<IEC>L R  f=;=;<]JC:>;F; @ LI
:QI K  <W_I
w Z]I@U
:KU <IZ g Oe>IQ K_ :S>cD<<:NC R :X>I:>;Q @ :S>Z R :\I Y AfN H :b=J@ OpF; bP c:>;Q t :S>
N; R <C><<:c>:Oe>IQ W :S> R a?;G:>;M;?cO<=F<:O>;NC K :X>IZ @ F:K_ L?T K_ <]fN b a;=e b ?I
e b :MP <]FE b IoEM>GNC ^ :F:dq @ T<]NC h :O@ M;P FV<oG W_ fNg F:b ATH <Jb AVC>AfI:>;c H AZpNC @ :X>I:>;Q @ :S>
BCDJ R =;bP N>;a?;M;?cO<=a?>Ge H :MP <]a;=e b ?Ib T<]NC:X>I:>;Q @ :S>Z R :y= Y =Z@ cD<<:fN K_
fN b eb:MP <]
: b <IC]I>GfINC g :X>I:>;Q @ :S>Z R :y= Y =@ 
  3  /, 0 45 0 % 60 :>;<<:NC:X>I:>;Q @ :S>y= R =`>S>< @ ]:{SfN @ :b=J@ F;bP LIZ K cDoEQ K_ :S>M R <Mg >]E;DFZQOe>IQ g :S> R cDMb<]ApFIHI:>;A@]IKU  :>;<<:NC:X>I;DF= @ LIBOA]JC:>;F; K LI
y= K =`>S>< @ ]:{S
fi- *.!-',/
FE @ IF<:O>; ^ y=@=BECc>:y=@=`>S>oZL
rR_]F<:O>;A@]:Cg>?FE^INC@:X>IZK_Oe>IQR:S><<:fNb:@=JbPF;KLIZK_GKa?>G E;DO]acDIpoEf\ h fI:;d b MK>]
w
lALOe>IQ g :S>M R <]M;?cO<=\ b <
7
\ W_ <O: W_ CT<]J Y F;bP LIfN K M;]: b =y= @ =@

81 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) `>S>oZL
BCDNI]O@ <FAW IZ>]
ffl ..,+-/
T<]J H F;bP LIlALA K MP?<L @ >]M>GB==i<; g G
BCD:>;<<:;DF= h LIK BOA]JC:>;F;LIy= K =`>S>< @ ]:{S
c>:F<:O>;:>;Q @ :S>y= R =`>S>< @ ]:{S
NC @ :O@ M;:>;Q P :S>I<:;D== R ;DA=:>;Q @ :S>T R IV@U IX>I
V WU Z[Q Y :;>\
@ N>::;dZKGK_ :>;FEC K LI\ K_ <
N; W_ <
I>GO: W CZY BM:M K_ >]oEc>:NC g :X>I:>;Q @ :S>y= R =`>S>oZL @ JT<NC bP :X>I:>;Q @ :S>y= R =`>S>< @ ]:{SM @ <]FE b IJ^ ;bP=J@ A\<=fI:>;BECf=NC H :X>I:>;FEC @ LI\ K_ <
N; W_ <W I>GO:CF<] Y  :>;<<:E;D:>QIL=K M;y= @ =`>S>< @ ]:{SFE @ IF<:O>;y= ^ =BECc>:y= @ =`>S>oZL
Oe>IQ @ :S> R O>G>;e<<:fNJb F;bP LIoA K M>Ga?>GM b <]:>;T<]J b F;bP LIlALOe>IQ K :S>M R <]M;?cO<=\ b <
7
\ W_ W_<O:YCT<] JF;bP LIfN K b
M;]:=NI @ ]O@ <FA W IZ>]
ffl ..,+-/
T<]J H F;bP LIK  f=;=;<]:>;c=NC @ :O@ M;y= P =`>S>< @ ]:{S
F:;A



N>:J @ F;bP LIG K a?>GE;DO]a K h cDf\bf=;@=;<]y=@=`>S><@]:{SFVW_<oEQR:S>Mg<Mg>]E;DFZQ
fNbOe>IQR:S>FOI<F;W_<]fNb
OpI@:]>I :QIc]N? @ A
N; @ <
OpI W :]>I
:QI:ZG
@ 3'+B#()O$2#K*ff5&7*3 6 (%B F $#, %#I0ff*J)'.0) H 2ffffi#$% 1 ffl-&*'0'2ffY) 1 )fi*7*G>2

ffi-.fi*7*( , %&S7 , oEfNOpI b :]>I
:QIc @ ]N? @ A
N; @ <
OpI W :]>I
:QI:ZG @ M;?cO<=
ffi-.ff*2>.0)2ff8(%#Iff 1 &%*ff
&5ffB , %4+ , $
4' , (
#Iff ; &%*ff
&5ff&>!
B.3 , (%-%ff*! F ')'(%#I0ff*+ , C= &*'5 " &7*$ 6 %&- , *+H
BCDcAV@ GVH ;h>]f=; g =;<]
BCDFOI<F; @ <]fN W_ OpI b :]>I
:QI
C]I>G @ fINI]O@ <;W =;<]y= @ =`>S>< @ ]:{S
NC @ ]c>:FCT>[ @ :>;
:QI
C]I>GBC H ?cDO b ]ag IfN W OpI b :]>I
:QI @ c]N? @ A
N; @ <OpI W :]>I
:QI:ZG
FV @ <G<=fN W_ :b =J@ F;bP LIM K <oE g OpN;=J@ ZbP E;DO]a K_ cDT<F<:O>;NC h :X>I:>;Q @ :S>y= R =`>S>< @ ]:{S
M @ <]\p;Da b >[;;GFI g LGK M>G<M;>Z @ :;DZ;?]Q K_ :S>[ R :>;:pNIA H 
#fi!7' /  0 , fI:>;M;?cO<=?sY :>;Q H :S>
Oe>IQ R :S>O>G>;eApFI R I:>;oA H

:;d b K  :>;M;?cO<=?YsH:>;QR:S>T<]JbPOG@a;FTb>F;KLIfIOe>IQR:S>O@]:@AOpI@:]>I
:QI fNApFI b I:>;A H ]I@ KU  Oe>IQ:S>M R <]ApFI b I:>;M;?cO<=? H sY :>;Q H :S>FA R GT<]J H OGbP a;F; @ LI
lALc K AZpNI @ ]O@ <W Bc]NI b ?L]>IZ g ;K_ =J@ A\<=fI:>;M;?cO<=? H sY AH]I@ KU  Jc=:>;Q bP :S>c>:fI;D==: R <IE g :>;Q  :S>

M;?cO<=? R sY :>;Q H :S>oEZ R OpI K_ :]>I @ adD:;;G:>;:>;QR:S>T@UIVWUIX>I  Jc=:>;Q bP :S>c>:fI;D==
M R ]BM @U Eg :>;Q  :S>

cIe R ]ER ccu =Y IM;?cO<=? @ sY H :>;QR:S>oEZK_OpI@:]>IFTMVWUIZK_:>;QR:S>ZK_APBCOe>IQR:S>I@UI  Jc=:>;Q bP :S>c>:l;]F; R LIF<:\IZ K LK_ =FCY :BC H ?fNb M;?cO<=oEZ b OpI K_ :]>IadD:;;G:>; @ O]FO; g HG:>;Q:S>F<:\I R

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 82  Jc=:>;Q bP :S>c>:l;]F; R LIF<:\IZ K LK_ ]ApFI @ I:>;<L H fNgP M;?cO<=? b sY oEZ H OpI K_ :]>I @ FTMVWUIZK_:>;QR:S>  Jc=:>;Q bP :S>c>:Oe>IQ R :S>T<]
:QI
M;?cO<=? R sY :>;Q H :S>oEZ R OpI K_ :]>IO @ ]FO; g GH :>;Q:S>I<:;D==BCD:>;Q R :S>M>G< R [L>Q @ Lc@ ]N? @ AN; @ <OpI W :]>IO @ ]FO; g G:>;Q H :S>I<:;D==BCD R :>;Q:S>M>G< R [L>Q @ L:; @ ]FZVGN>Ia;Z Y AK_ BCOe>IQ P :S>fIV R IZWU ZK_ ;K_ =J@ A\<= H 
c>:T<

:;d b ZK Oe>IQ K_ :S>M;?cO<=? R sY :>;Q H :S>FE R Ic; ^ ]M>GNC H :X>IfN @ b =IZ@ :TR <Gb C?P sY :>;Q H :S>FA R GV; H <G: b =F<:O>;
NC @ :X>I
OpFI>? @ sY :>;Q H :S>fN R FEb I;D==FV ^ <ODA?: W_ fI:>;M;?cO<=
OpN;=cD<<:NC @ :X>I? @ sY :>;Q H :S>y= R =fNG @ fIl<:>OM g <oE
:;d g ZKJC:>;M;?cO<= K_ ad? Y sY oGH FEg Ic; ^ ]M>GNC H :X>IfN @ ApFI b I:>;A H ]I@ KU  Bc]fN b Jb F;bP LIZ;>=? K >T>Aa g dOG= Y M@:>;FE H II^ :Q@ :S> R  cpNIg>L\W_<<<:c>:ZDF=KLII@:QR:S>  ;>L]>INI?L]>IM g IOb ]:@ AM>GCpA @ =
FV @ <ApFI W_ I:>;M H <oE g  Oe>IQ:S>N; R <NI W ?L]>I< g IT<M;?cO<=? W_ sY :>;Q H :S>T<]J R OpF; bP cNC t :O@ M;:>;Q P :S>I<: R ;D==;DA=:>;Q @ :S>T R IV@U IX>I
V WU Z[Q Y :;>\

fN @ bOpI:]>I
:QIc @ ]N? @ A
N; @ <OpI W :]>I
:QI:ZG @ FEIJ^ ApFI bP I:>;M;?cO<=? H sY
rH ]F:R_ ATH IoA RU fIC b :SdDA @ ]I@ KU  M;?cO<=BC?eb :MP <]M>Gc; b ]fN H Bcb ]JC:>;M;?cO<=oEL b ]J@ T<M;?cO<= bP  M;?cO<=BC?E;>:k? b >FE g INC ^ :X>IZ @ oGK_ eg :MP <]fN b ApFI b I:>;A H ]I@ KU  Bc]JC:>;M;?cO<=oEL b ]J@ T<M;?cO<= bP  ;>L]>INI?L]>IM g IOb ]:@ AM>GCpA @ =
FV @ <ApFI W_ I:>;M H <oE g  :;dZK Oe>IQ K_ :S>oG R O>G>;eM;?cO<=? g sY :>;Q H :S>oA R FIb <]c>:FO W_ LN>LN; K <OW vN>L P fNbOe>IQR:S>ApFIHI:>;M>GBI?Z>]:>;M;?cO<=?YsH:>;QR:S>
NI@]OW<OpI@:]>IEC@A:;DZ;?] Q:S>[ R :>;
Z H
Q[
 
C]? K_ IZ@

:;:~>aG
 K_ 
fi 8 !   3  /, 0 Oe>IQ:S>cDM R <]c b AZpF<:O>;M @ >]
w
FV g <f\W_ FEb INC ^ :X>I:>;Q @ :S>r R ]F<:O>;FNC R_ >Ig
GKU a?>GOpa K v@ G>:Ib<LBM:Mg>]:@I
F<:O>;=>]F;W_<]cpFE^IMb<]F:t=o?bFE^ITb<GPC
N;W<f\bFE^IF<:O>;fI:>;<b>]<H] A]I@ I
:>;c @U AF: @ =F<:O>;NC t :X>IFE @ IO^ ]Opa H_ v<L @ >]L g ]ZH_ Oe>IQ K_ :S>M R <]ApFI b I:>;c H AF: @ =;t :S>F<:O>; @ BCDNC:X>I:>;Q @ :S>fI; R EBi P GF<:O>;
lALBL:E;DF`ZF<:O>;;DA j =:>;Q @ :S>

NC R :X>I:>;Q @ :S> R ;>L`>a
;>LE:>;Q  :S>
c R AF: @ =FE t IF<:O>;;>L= ^ aaC
FV Y <f\ W_ fI:>;M;?cO<=a?>Ge b :MP <]T<]T b <Gb CP ZF:K_ L?T K_ <]
F<:O>;BCDNC b :X>I:>;Q @ :S>E;D:<=A R ?Lb  0(&#*'&*'5&7* 6
FEIF<:O>;Z ^ f\K_ fI:>;ApFI b I]>Ic H A:>;Q @ :S>Z R GK_ a?>GcpFE K IM^ <]F: b =t o?FEb IT^ <Gb CfI:>;< P >]< b ];DN? H >]ApFI g I:>;
r H ]E;D:<=oEA R_ ?LF<:O>;A b ]M@ <oEI g KU  f=OG@a;TRUIZDF=KLIFE^II@:QR:S>

83 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555)  f=C]ZDF=LIF; K KLI  f=C]ZDF=LIFZ K L=l<I K  f=C]ZDF=LI: K Hc:;;GVsI>a @ d`>V\ Y ?KMBCDF<:O>;Z H K_F:L?T K_ <]b  f=C]ZDF=KLI;@:S>Oe>I`>V:>;FE^II@:QR:S>  :;DA>SapM<=BCDf=C]C>LG<\W <JW_ FTbP >O<= b  NC:X>I:>;FZ @ L=l<IBCD< K I
w W_  4-,&<*ff&*'56&7*
FE^IF<:O>;BOA]Tb<GPCBCDOe>I`>VZ>]:>;QR:S>T<]JbPF;KLIZK_ Oe>IQ:S>cDM R <]c b AZpFV @ <f\ W_ OpN; b =M;?cO<=
O @ <O>;
O W_ ]Mg <
BCD; g =;<]JC:>;F; @ LIT<]I K :Q@ :S> R NC:X>I:>;Q @ :S>Z R Oe>IQ K_ :S>cDM R <]c b AZpG @

:C K G
a gY <W  F<:O>;NC:X>I:>;Q @ :S>a?=a R GBCD= Y ]a@ =B==
G @ AK]I@ KU   ;DF=LIBOA]JC:>;F; K LI
:QI  K   E;D:>QIL=K M;
:QI @   B==;>L]>IJOpF; bP c:>;Q t :S>
:QI R  F<:O>;NC:X>I:>;Q @ :S>Z R Oe>IQ K_ :S>ApFI R I:>;F<]
G H AK]I@ KU  B===IZ@ :JC:>;V R sI>a @ d`>VJ Y F;bP LI
:QI
 K  B==;>L]>IO;EJC:>;F; Y LI
:QI  K  B==<IGY M@JC:>;c=NC H :O@ M;P  B==;>L]>IBOA]JC:>;F;LIFyC K L
ffl
T<]J K_ F;bP LI;DA K =G@ [LGQ @ :S>M<IEC>L R  f=;=;<]JC:>;F; @ LI
:QI K  <W_I
w  &*'>I-*20(&#*'>*%&*'5&7* 6
fNOe>IQ b :S>BM R ]Mg ]:;;G:>;c @U AZpZDF= @ LIF<:O>; K :>;ZpC>LF<:O>;Z>]:>;Q:S>
lALfN R FEb IoEM>G;DF= ^ L=OpI K :I>L:; @ XGIM; @ ?K>Ag ?L]>IO>;=;;d b VQ
  4-&<*ff&*'5 , &7*> 6 #K*ff5 1L &7*B 6 $0& , )G+ V 3-($G/ F
oAbB:g  ;DF=LIBOA]JC:>;F; K LI
:QI e
:QI M
:QI E K  ;>L]>IJOpF; bP c:>;Q t :S>
:QIe
:QIM
:QIE R  =IZ@ :JCV R sI>a @ d`>VJ Y F;bP LI
:QI K  ;>L]>IO;EJC:>;F; Y LI
:QI  K  ZDF=LIa K Gf=E;D:>QI Y L=K M;@  OGYAZDF=KLII@:Q:S> R

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 84

85 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) =aC>:;Z Y F:K_ L?T K_ <]: b =:>;c @ A:>;Q @ :S>M>GNC R :O@ M;:>;Q P :S>I<:;D==;DA R =:>;Q @ :S>T R IV@U IX>I WU VZ[Q Y :;>\
@ 
&"/"flff fl)')  DE#!) = 3,D'" /'.BI5 ff2 &*'0' P 2ff@ 1 !@ff = :pNIAfNFEb IJ^ ZbP GK_ ?KsY :>;Q H :S>oG R Mg _p:?>E; g vv>M; H

BCDG K f=<I K v>ME;D:<=? Y \>\ H VK a;N;P <oA W ;b=:>;L:F? @ Ic>:adD:;;G:>;a b ;Y O`> Y  &*'ffi3%3H %D' ,9 /'.BI5 ff2 &*'0' P 2ff@ 1 !@ff = :>;BMg]M@U]a;PE;DcpQPILh:>;F;KLI\YG\IFE^I<pI>cNIb>ZK_T<]JbP<pI?L:>;OpI@:]>I :QIc]N? @ AN; @ <
J W <pI?L:>;OpI bP :]>I
:QI:ZG @  )>)*>4ff*>F D'1L /'.BI5 ff2 &*'0' P 2ff@ 1 !@ff = :pNIAfNa;b E;DcpQ P ILP :>;F; h LI\ K G\I
G Y =Z=>ZNI K >Zb a?>G; K_ =J@ A\<=fIO H ?IT<]]>I g :>;QR:S>T@UIVWUIX>IA@]IKU  B$>Iffifflff/M , )" 3,%*ff "  :>;E;D\>O@GV@I[h  BIDBI?:>;F;LI; K MbP]BM @U :g <IF; g LI
;DN? K >]F; g LI
BCDNC K ]:>;F; @ LI; K bP 
:>;;=OG @ a;J @ F;bP LIK  cA:C @ GJgY F;bP LIK  BL:;DA=
E;DeGQ @ :S>G R [LGQ @ :S>M<IM R IG b [LGQ @ :S>M<IEC>L R  BL:FE^I;>L?\>H  O]Mg <Jg F;bP LIM>Ga?>GOIfcFT K >Ob ?gP[HF;K LIZ K JK_ F;bP LIFC K <:W  ;?=;?GNC@:X>IM>G?H[F;K LIZ K JK_ bPF;KLIFC<:W  %*ff?='&*'%*ff>.0)2ffJff5 1 ff2 &*'0' P 2ff@ 1 !@ff =  ;@=TRUIZDF=KLIJbPF;KLI  ;=C]ZDF= @ LIJ K F;bP LIFE K I:C ^ gYG;DA@= 
   ffi ffl fflff fi   !  fl

คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) 86  cAZpE;D? @ M@JHF;bP LIZ K G>C]ZDF= K_ LIK  cAZp= @ M;E;DcpM @ ?I@ :Q@ R:S> |C|  B,$>I5 ff2P)'"&*'#;L(/'.#*ff%*ffffi4-H%&*'0'12ff'F Jff@=!@ff0:;L(#ff,)#ff=ff &*'0'2ff&*'#(ff 1  cAZpBCDfN @ =;b :>;O H <fIQ W_ ILP =;h :>;O H <W_  E;DO>IBCDcA:@ c:;;G:>;F; H LI:>;O<IfIBNC K ]:>;F; g LI; K bP  BNC]?g ZL>:>;fI\ H G\I
Z Y ];@U XF<:\I @  `GP HEvv>fIZ u <]e b H_I  BNC]:>;F; g LI; K M>G[;;G\>M bP H |C|  B$&*'0' , 2ff' 1 F  cAEXGI @ FZQJ H F;bP LIK  BIDBI?:>;QR:S>  cAZpNC @ :O@ M;Oe>IQ P :S> R  ?Fa;>DN H NCh :O@ M;P  ?Fa;>DN H O`>VE h vN>BCDa?>GM u <]:>;T<]J b F;bP LI\ K G\I Y  :pNIAla;]O;>]NC b :O@ M;BCDNI P ?L:>;F; g LI; K T<]Oe>IQ bP :S> R  cAZpBJI:>;F; @ LI; K ;bP?G: g I:@ =J@ bPF;KLIBCDJZbP K_F:KL?T _ <]b  ;EB==:;D=?I:>;F; P LI; K
:QI
ffifl
ffi
r bP ]E;D:<=A R_ ?L

T b IM<I @U : TI:pNIAO`>VE @U vN>

a?>GM u <]:>;fI:>;F; b LI; K bP

ffi

ffi-'#*/ /'+* T TIBO?]N>T @U <Gb CBCDc P A:>;F; @ LI; K bP
fl#2
2 4.
+$
(# -*'*%

fl a TIEk @U =HM@H
),(#)#*/ /'+*

 ] TIE;DFG @U IJC:>;F; H LI; K
1 (0 /'+*

 bP  $I0ffff&*'B " $&*'0' , 2ff' 1 F  +$ffi-./'.0! , ffffl-ffl " 0'F 2ff1  &*'/M)" 3,4ff" *>F 8(%D' 1L
:QI
lAL:>;cA:>;F; @ LI; K fNbP :b =J@ F;bP LI
lAL:pNIA? K [HK :>;c@A:>;F;KLI;bP
aW<
?K[KF;KLI
:QI
O>G>;ec@A:>;F;KLI;bPoAbNC>:NC>L;PEB==fNbFNG>DOG:@= a?>GM<]:>;
M>GO<AaC b <]: b =?@ eH\K?KM:>;Zp]>IT<]J H F;bP LI
F\ K I
:>;F; g LI; K B==V=:C bP G
:>;F; gY LI; K bP A?LMIF<]
:>;F; b LI; K B==Z>]o:C
BCD:>;F; bP LI; K B==< bP Iw
fIBM W_ CD;>L? g \>
J H F;bP LIO>G>;eFC K <:F; W LIK ;EB==fAB==NI P ]
N; R_ <NC>L; W EB==: P oAt
BM b Zg ]I@U MKU<]T b I<L RU :gP =a?>GV; @ <GT<]Oe>IQ b :S>A R ?Lb  /M)" 3,%*ff( " ff
[
3*!> ;L #K*ff5 1L &7*!()4!*2 6

87 คูมือการดำเนินงานหลักสูตรการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2555) fNQb:S>;>LCDF< R LAc>:F<:O>;BI?Z>]:>;c K A:>;F; @ LI; K
NCbP :O@ M;:>;Q P :S>I<:;D==;DA R =:>;Q @ :S> R TIV@U IX>I
V WU Z[Q Y :;>\
 @ 
&"fi9 :'  DE#!) = 3,D'" /'.BI&- !H= :pNIAfNFEb IJ^ ZbP GK_ ?KsY :>;Q H :S>oG R Mg _p:?>E; g vv>M; H
BCDG K f=<I K v>ME;D:<=? Y \>\ H VK a;N;P <oA W ;b=:>;L:F? @ Ic>:adD:;;G:>;a b ;Y O`> Y  &*'ffi3%3H %D' ,9 /'.BI&- !H= :>;BM]Mg ]a; @U E;Dcp:C P GFE gY I<pI>cNI ^ >Zb T<]J K_ <pI?L:>;
:QI
bP <pF`<FTM  )>)*>4ffF*>D'1L /'.BI&-!H= :pNIAfNa;b E;Dcp:C P GGgY =Z=>ZNI K >Zb a?>G; K_ =J@ A\<=A H ]I@ KU  B$>Iffifflff/M , )" 3,%*ff "  :>;E;D\>O@GV@I[h;DA@=VWUIZK_  :>;BIDBI?:<IF; g LI
;DN? K >]F; g LI
BCDNC K ]:>;F; @ LIK  :>;;@=OGa;I @ @:Q:S> R  cA:C @ GJgY F;bP LIK  BL:;DA=
E;DeGQ @ :S>G R [LGQ @ :S>M<IM R IG b [LGQ @ :S>M<IEC>L R  BL:;>L?\>H  BL::CGJgY F;bP LIK  ;?=;?GNC:X>IT<]J @ F;bP KLIfNOe>IQ b :S> R  /'.#*ff%*ffffi4-%&*'0' H 2ff' 1 F

B$4*# , (0: ;L (#ff ;L )#ff , ff&*'0' = 2ff&*'#(ff 1  B$&*'0' , 2ff' 1 F  cAEXGI @ FZQJ H F;bP LIK  BIDBI?:>;QR:S>  ;PEB==:>;c@A:;D=?I:>;F;KLI;bP
:QI
ffifl
ffi
rR_]E;D:<=Ab?L 
TIM<I @U  TI:pNIAO`>VE @U vN>

a?>GM u <]:>;fI:>;F; b LI; K

ffi

ffi-'#*/ /'+* bP  TIBO?]N>T @U <Gb CBCDc P A:>;F; @ LI; K
fl#2
2 4.
+$
(# -*'*%

fl bP  TIEk @U =HM@
),(#)#*/ /'+*

 H  TIE;DFG @U IJC:>;F; H LI; K
1 (0 /'+*

 bP  ?AJCE;DFG @ I;H ?G: g =J@ F;bP LIBCDJ K ZbP F:K_ L?T K_ <]M>GZ b Oe>IQ K_ :S>:pNIA R  cAZpJC:>;F; @ LIM>GZ K Oe>IQ K_ :S>:pNIA R  3(%08 F *'F )&*': , Cff*3*!> , #K*ff5 1L &7*&I4ff$ 6