รายงานผลการวิจัยความพึงพอใจของประชาชนที่มารับบริการห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง ประจำปี 2565

คำนำ

รายงานการวิจัย เรื่อง ความพึงพอใจของประชาชนที่มารับบริการห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง
มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความพึงพอใจของประชาชนต่อบริการด้านต่างๆ ของห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง
และเพื่อนำผลจากการวิจัยมาใช้ประโยชน์ในการปรับปรุงการให้บริการของห้อง สมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง
จากการสอบถามประชาชนที่มาเข้าใช้บริการ จำนวน 500 คน โดยวิธีสุ่มแบบอย่างงา่ ย ใช้ระยะเวลาทำการวิจัย
9 เดือน คือ ในช่วงเดือนมกราคม 2565 - กันยายน 2565 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามความ
พึงพอใจในการใช้บริการห้องสมุดของประชาชนที่มีต่อห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง ประโยชน์ที่คาดว่า
จะได้รบั ทำใหท้ ราบถงึ ระดบั ความพึงพอใจของผ้รู บั บริการทม่ี ีตอ่ การใช้บริการห้องสมุด ตลอดจนทราบถึงศักยภาพ
การบริการของงานห้องสมุดในการสนองตอบตอ่ ปัญหาและความต้องการของประชาชน เพื่อเป็นการประเมินผล
การปฏิบัติงานห้องสมุดและเพื่อเป็นแนวทางในการปรับปรุงระบบ กระบวนการ และพฤติกรรมของบุคคล
ผู้ใหบ้ ริการไดต้ รงจุด เพอ่ื ปรบั ปรงุ พัฒนางานห้องสมดุ ใหม้ ปี ระสิทธิภาพและประสิทธผิ ลมากยิ่งขึ้น

ผู้วิจัยหวังเป็นอย่างยิ่งว่า งานวิจัยเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้บริหารและผู้อ่าน ซึ่งอาจจะนำการวิจัย
การศึกษาความพึงพอใจที่มีตอ่ การใช้บรกิ ารห้องสมดุ เพ่อื นำไปประกอบการพจิ ารณาเป็นแนวทางในการปรับปรุง
และพฒั นาหนว่ ยงานห้องสมดุ ใหม้ ปี ระสิทธิภาพมากย่งิ ขน้ึ

ผู้วิจัยขอขอบคุณ ผอ.อนุชา พงษ์เกษม ผู้อำนวยการสำนักงาน กศน.จังหวัดชลบุรี ผอ.พวงสุวรรณ์
พันธุ์มะม่วง ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอบ้านบึง และคณะที่ปรึกษาทุกทา่ นท่ีให้คำปรึกษาและอำนวยความสะดวก
ในการดำเนินการวิจัย ตลอดจนสมาชิก ผู้ใช้บริการ ผู้ร่วมกิจกรรมของห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึงทุกท่าน
ที่ได้ให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี รายงานการวิจัยเล่มนี้ หากมีข้อบกพร่องประการใด ผู้วิจัยต้องขออภัย
มา ณ ที่นี้ด้วย

นางสาวสชุ าดา เนือ่ งจำนงค์
บรรณารกั ษ์ห้องสมุดประชาชนอำเภอบา้ นบงึ

สารบัญ 1
1
คำนำ 2
สารบญั 2
บทที่ 1 บทนำ 3
3
ความเป็นมาและความสำคญั 3
วตั ถปุ ระสงคข์ องการวจิ ัย 3
ตวั แปรทศ่ี ึกษา 4
กรอบแนวคดิ ในการวจิ ยั 5
สมมติฐานการวจิ ัย 5
ขอบเขตของการวจิ ยั 7
นยิ ามศพั ท์ 10
ประโยชนท์ ่คี าดวา่ จะไดร้ ับ 10
บทที่ 2 เอกสาร ทฤษฎแี ละงานวจิ ยั ท่เี กีย่ วขอ้ ง 10
ทฤษฎที ่ีเก่ยี วขอ้ ง 10
งานวจิ ยั ที่เกย่ี วข้อง 11
บทท่ี 3 วธิ ีดำเนินการวจิ ัย 12
ขอ้ มลู และแหล่งข้อมลู 13
ประชากรและกลมุ่ ตัวอย่าง 13
เครือ่ งมือทีใ่ ช้ในการวจิ ยั 14
การเกบ็ รวบรวมข้อมูล 17
การวเิ คราะหข์ ้อมลู 17
บทท่ี 4 ผลการวเิ คราะห์ขอ้ มูล 18
สญั ลกั ษณ์ที่ใชใ้ นการวเิ คราะหข์ อ้ มูล 19
ผลการวิเคราะหข์ อ้ มูล 20
บทท่ี 5 สรปุ ผลการวิจยั อภปิ รายผลและข้อเสนอแนะ 21
สรุปผลการวิจยั 25
การอภิปรายผล
ข้อเสนอแนะ
บรรณานุกรม
ภาคผนวก
คณะผู้จัดทำ

1

บทที่ 1
บทนำ

ความเปน็ มาและความสำคัญ
หอ้ งสมุดเป็นแหลง่ การเรียนรทู้ ีส่ ำคัญต่อระบบการศกึ ษา เป็นคลงั ความรู้ รวบรวมข้อมลู และสารสนเทศ

ในสื่อต่างๆ ตลอดจนมีการจัดให้บริการเผยแพร่ความรู้ต่างๆ แก่นักศึกษา และประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะ
หอ้ งสมุดประชาชน เปน็ ศูนย์กลางทร่ี วบรวมความรู้ ทเี่ อ้อื ตอ่ การเรยี นรู้ของนักศึกษาและประชาชนเป็นอย่างย่ิง
บทบาทสำคัญของห้องสมุดประชาชน คือ นักศึกษาและประชาชนสามารถศึกษา หนังสือ ตำราเอกสาร และ
สอ่ื สารสนเทศประเภทต่างๆ เพอ่ื เพมิ่ พูนความรู้ สร้างเสรมิ นสิ ัยรักการอ่านของนักศกึ ษาและประชาชน กระตุ้น
ให้นักศึกษาและประชาชนมีพัฒนาการอ่านที่ดี มีสมาธิและความพร้อมในการอ่าน เกิดการเรียนรู้ที่สร้างสรรค์
เพราะไดป้ ระมวลความรู้จากเร่อื งราวท่ไี ด้ศกึ ษามา และนำไปปรับใชใ้ นชีวิตประจำวนั ของตนได้

ความเป็นมาของห้องสมดุ ประชาชนอำเภอบ้านบงึ ห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง ตง้ั อย่ทู ่ีถนนเจตน์
อำนาจ ตำบลบ้านบึง อำเภอบ้านบึง จังหวัดชลบุรี ห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง (เดิม) จัดสร้างโดย
คณะกรรมการลูกเสือชาวบา้ นอำเภอบา้ นบึง รุ่นท่ี 143/3 ชบ.39 (พ.ศ.2519) เป็นผูด้ ำเนินการจัดสรา้ งบรจิ าคให้
เป็นจำนวนเงิน 570,830 บาท โดยมีนายสมบูรณ์ โอเจริญ เป็นประธานดำเนินงานและร้อยตรีพูลศักด์ิ
สัตยานุรักษ์ นายอำเภอบ้านบึง (พ.ศ.2516 - 2521) เป็นที่ปรึกษา ต่อมา ปี พ.ศ.2554 สำนักงานส่งเสริม
การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย ได้จัดสรรงบประมาณ วงเงิน 1,800,000 บาท เพื่อจัดสร้าง
หอ้ งสมุดประชาชนอำเภอบา้ นบึงขึ้นใหม่ ทดแทนของเดมิ ทีช่ ำรดุ ทรดุ โทรม เป็นอาคารสองชน้ั โดยไดด้ ำเนนิ การ
จัดสร้างแล้วเสร็จในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 และเปิดให้บริการแก่ประชาชน ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม
พ.ศ. 2555 เป็นตน้ มา

ปัจจุบันห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง อยู่ในความดูแลของศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษา
ตามอัธยาศัยอำเภอบ้านบึง (กศน.อำเภอบ้านบึง) สังกัดสำนักงานการศึกษานอกระบบและการศึกษา
ตามอธั ยาศัย (สำนกั งาน กศน.)

การให้บริการของหอ้ งสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง
- การใหบ้ ริการยืม - คืนหนงั สือ
- การใหบ้ รกิ ารยมื - คนื สือ่ ซดี ี/ดวี ดี ี
- การใหบ้ ริการสบื ค้นสารสนเทศจากอนิ เทอรเ์ นต็ (Internet)
- ใหค้ วามรู้ดา้ นคอมพวิ เตอร์ โดยมหี ้องคอมพิวเตอร์ ไวใ้ ห้บรกิ าร
- ศนู ยอ์ าเซียนศกึ ษา เปน็ แหลง่ เรียนร้เู ก่ยี วกบั ประชาคมอาเซยี นเพือ่ ใหบ้ รกิ ารประชาชน
- เปน็ แหล่งเรยี นรขู้ องนักศกึ ษา กศน.อำเภอบ้านบึง
- บรกิ ารหอ้ งสมุดเคลอื่ นทแี่ ละการจดั กิจกรรมส่งเสรมิ การอา่ น

2

ภายในห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง จัดให้มีมุมหนังสือหลากหลายประเภท ได้แก่ มุมหนังสื อ
ความรู้ทั่วไป (000 - 900) มุมหนังสือแบบเรียน, แบบทดสอบ (กศน.) มุมภาษาต่างประเทศ มุมหนังสือบนั เทิง
(นวนิยาย, เยาวชน, เรื่องสั้น, วรรณกรรมรว่ มสมัย) มุมหนังสือพิมพ์และบริการวารสาร/ นิตยสารฉบับปัจจุบัน
และฉบับล่วงเวลา มมุ บรกิ ารแนะนำหนงั สอื ใหม่, มมุ เคาน์เตอร์ให้บรกิ ารยืม - คนื หนังสือ/สือ่ และบริการตอบ
คำถามเพอื่ การค้นควา้ ตลอดจนห้องอาเซียนศึกษา และเพ่อื ความสะดวกรวดเรว็ ให้บรกิ ารและการคน้ หาหนังสือ
หอ้ งสมุดได้ติดตงั้ ระบบโปรแกรมคอมพวิ เตอรห์ อ้ งสมุดอัตโนมัติ ของโปรแกรมระบบบรกิ ารงานหอ้ งสมดุ Public
Library Services Version v.5) และโปรแกรมระบบเชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ Learning Resources Linkage
System (LRLS) เพื่อช่วยการสบื ค้นหาข้อมลู รายการหนังสือ การบันทึกเข้าใช้บริการห้องสมดุ และช่วยในงาน
เทคนิคห้องสมดุ ทำใหก้ ารบรหิ ารงานในห้องสมดุ และการใหบ้ รกิ ารของห้องสมดุ เปน็ ไปอยา่ งมีประสิทธภิ าพมาก
ข้นึ แต่เพอื่ ใหเ้ กดิ ประโยชนท์ ีค่ ุ้มค่าสำหรับผ้มู าใช้บริการ โดยเฉพาะนักศึกษาของ กศน.อำเภอบา้ นบงึ ซ่งึ ผู้วิจัยมี
แนวความคิดการจัดทำงานวิจัยในครั้งนี้ เพื่อศึกษาความพึงพอใจต่อการใช้บริการห้องสมุดของประชาชน มี
บรกิ ารในดา้ นใดทจ่ี ะปรบั ปรงุ พฒั นาให้เกิดความพึงพอใจต่อการมาใช้บรกิ ารห้องสมดุ อย่างค้มุ คา่ ที่สดุ ซ่งึ บริการ
ดังกล่าวจะเป็นทพ่ี งึ พอใจของผมู้ าใชบ้ ริการมากหรือนอ้ งนนั้ ผวู้ จิ ัยจำเป็นตอ้ งศกึ ษาระดับความพึงพอใจในการใช้
บริการห้องสมุด เพื่อนำผลที่ศึกษา ไปปรับปรุงพัฒนาห้องสมดุ โดยเรื่องที่ผู้วจิ ัยจะศึกษา มีด้านต่างๆ ด้วยกัน
จำนวน 20 ข้อ ได้แก่ การทำงานของบุคลากร, บรกิ ารตอบคำถามและช่วยการคน้ คว้า, บริการยมื - คนื หนงั สือ/
สื่อสารสนเทศ, ระยะเวลาและความเหมาะสมในช่วงเวลาเปิด - ปิด บริการของห้องสมุด และสรุปศึกษาความ
พึงพอใจที่มีต่อการใช้บริการห้องสมุดโดยรวม ตลอดจนรับทราบปัญหาและข้อเสนอแนะเพิ่มเติม เพื่อที่ทาง
หอ้ งสมดุ จะจดั บรกิ ารใหต้ รงตามความต้องการของนกั ศึกษา ให้มปี ระสทิ ธิภาพและประสิทธผิ ลมากขึน้ และสร้าง
บรรยากาศการเรียนรู้ ความสำเร็จในการศึกษาของนกั ศกึ ษาต่อไป

การวิจัยในครัง้ นี้ ผู้วจิ ัยมุ่งศึกษาความพึงพอใจของประชาชนที่มารับบริการห้องสมุดประชาชนอำเภอ
บา้ นบงึ โดยผูว้ ิจัยไดศ้ ึกษาจากตำรา เอกสาร แนวคิด และงานวจิ ยั ที่เก่ียวขอ้ ง ดังตอ่ ไป

วัตถปุ ระสงค์ของการวิจยั
1. เพอ่ื ศกึ ษาความพงึ พอใจของประชาชนตอ่ บริการด้านๆ ของหอ้ งสมดุ ประชาชนอำเภอบ้านบึง
2. เพื่อนำผลจากการวิจัยมาใช้ประโยชน์ในการปรับปรุงการให้บริการของห้องสมุดประชาชนอำเภอ

บ้านบงึ

ตัวแปรทีศ่ ึกษา
- ตวั แปรตน้ ได้แก่ เพศ การศกึ ษา
- ตวั แปรตาม ไดแ้ ก่ ความพึงพอใจของประชาชนท่เี ข้ามาใช้บรกิ ารหอ้ งสมุดประชาชนอำเภอบา้ นบงึ

กรอบแนวคิดในการวจิ ยั 3
ตวั แปรตน้
ตวั แปรตาม
เพศ การศกึ ษา
ความพงึ พอใจต่อการใช้บริการห้องสมุดประชาชนอำเภอบา้ นบงึ
- ด้านบุคลากร
- ด้านอาคารสถานท่ีและสภาพแวดลอ้ ม
- ดา้ นทรพั ยากรสารสนเทศ
- ด้านการสบื คน้ ข้อมลู รายการหนงั สอื
- ดา้ นบริการตอบคำถามเพ่อื การคน้ คว้า
- ดา้ นบริการยมื - คืน หนงั สือ

สมมตฐิ านการวิจัย
ความพึงพอใจในการใช้บรกิ ารห้องสมดุ ประชาชนอำเภอบา้ นบงึ ของประชาชนอยู่ในระดบั ปานกลาง

ขอบเขตของการวิจยั
การศึกษาความพึงพอใจในครั้งนี้ เป็นการศึกษาวิจัยในช่วงเดือนมกราคม 2565 - กันยายน 2565

ระยะเวลาทำการวิจัย 9 เดือน

นยิ ามศพั ท์
ประชาชนผู้ใชบ้ ริการ หมายถึง ประชาชนทีม่ าใช้และร่วมกจิ กรรมทกุ กิจกรรม ทุกโครงการ รวมไปถึง

สมาชิกและผเู้ ขา้ มาใช้บรกิ ารห้องสมดุ ประชาชนอำเภอบ้านบึง
ห้องสมุด หมายถึง สถานที่รวบรวมสรรพวิทยาการต่างๆ ที่บันทึกในรูปแบบหนังสือ/วารสาร สิ่งพิมพ์

ต่างๆ หรืออุปกรณ์โสตทัศนวัสดุและมีการจัดไว้อย่างเป็นระบบเพื่ออำนวยความสะดวกแก่ผู้ใช้บริการในการ
ค้นคว้าที่เอ้อื ต่อการเรียนรปู้ ระจำอำเภอบ้านบงึ โดยมชี ่ือเตม็ ว่า ห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบงึ

บริการห้องสมุด หมายถึง บริการต่างๆ ของห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบงึ ได้แก่ บริการยืม - คืน
หนังสือ/สื่อสารสนเทศทั่วไป บริการซีดี/ดวี ีดี บริการที่นั่งอ่าน บริการตอบคำถามและชว่ ยการคน้ คว้า ระเบียบ
การใช้หอ้ งสมุด สภาพแวดลอ้ ม อาคารสถานท่ี ครภุ ณั ฑ์ ซ่งึ ทางห้องสมุดได้จัดเตรยี มไว้เพื่ออำนวยความสะดวก
แกผ่ ใู้ ชห้ ้องสมุด

ความพงึ พอใจ หมายถงึ ความรสู้ ึกหรือทัศนคติของบุคคลทม่ี ีตอ่ ส่ิงหน่งึ หรือปัจจัยต่างๆ ท่ีเกี่ยวข้องใน
ที่นี้ คือ ความรู้สึกหรือทัศนคติของผู้ใช้ห้องสมุดที่มีต่อการรับบริการประเภทต่างๆ ของห้องสมุด บริการด้าน
ต่างๆ ของห้องสมุดทั่วไป มีเนื้อหาครอบคลุมหลักๆ ทั้ง 5 ด้าน คือ 1. ด้านบุคลากร 2. ด้านอาคารสถานท่ี

4

บรรยากาศและสภาพการจัดหอ้ งสมุด 3. ดา้ นทรพั ยากรสารสนเทศและเครอื่ งมือช่วยสืบคน้ 4. ดา้ นบริการตอบ
คำถามและชว่ ยการค้นคว้า 5. ดา้ นบริการยืม - คืน หนังสอื /สอ่ื สารเทศ รวมเปน็ รายข้อ 20 ขอ้

ประโยชน์ทคี่ าดว่าจะได้รบั
1. ทำให้ทราบถึงระดับความพึงพอใจของประชาชนผู้มารับบริการที่มีต่อการใช้บริการห้องสมุด

ตลอดจนทราบถึงศักยภาพการบริการของงานห้องสมุดในการสนองตอบต่อปัญหาและความต้องการของผูร้ ่วม
กิจกรรมและใชบ้ ริการ เพ่ือเป็นการประเมนิ ผลการปฏิบัติงานห้องสมดุ

2. เพ่อื เปน็ แนวทางในการปรับปรุง ระบบ กระบวนการ และพฤติกรรมของบุคคลผู้ให้บรกิ ารได้ตรงจุด
เพอื่ ปรบั ปรุงพฒั นางานห้องสมดุ ให้มีประสิทธภิ าพและประสิทธผิ ลมากย่งิ ขน้ึ

5

บทที่ 2
เอกสาร ทฤษฎีและงานวิจยั ท่ีเก่ียวข้อง

ในการศกึ ษาคร้ังนี้ ผู้ทำการวจิ ัยไดน้ ำทฤษฎีและเอกสารงานวิจัยต่างๆ ที่มคี วามเกี่ยวข้องกับการศึกษา
ถึงความพึงพอใจของประชาชนทมี่ ารบั บรกิ ารห้องสมดุ ประชาชนอำเภอบา้ นบึง
2.1 ทฤษฎีท่ีเกยี่ วข้อง

2.1.1 ทฤษฎอี ปุ สงค์ (Demand Theory)
อุปสงค์ หมายถึง ปริมาณความต้องการเสนอซื้อ ซึ่งในทางเศรษฐศาสตร์ คำว่าอุปสงค์หรือ

ปรมิ าณความตอ้ งการเสนอซอื้ จะหมายถึง อุปสงคท์ ี่มอี ทิ ธพิ ล (effective demand) กลา่ วคือ เปน็ ความต้องการ
เสนอซื้อสินค้าและบริการของผู้บริการอันเนื่องมาจากผู้บริโภคมีความปรารถนาที่จะบริโภคสินค้าและบริการ
ชนิดนั้น และผู้บริโภคจะต้องมีความสามารถและเต็มใจที่จะหาซื้อสินค้าของผู้ซื้อหรือผู้บริโภค (ธเนศ ศรีวิชัย
ลำพันธ,์ 2548)

ผู้บริโภคทุกคนย่อมมีความปรารถนาที่จะได้รับความพึงพอใจสูงสุดในการบริโภคสินค้าและ
บริการจากการใช้จ่ายรายได้ท่ีได้รบั อยู่เสมอ สิ่งที่ผูบ้ ริโภคได้รับความพึงพอใจจากการบริโภคสนิ คา้ และบริการ
ชนิดหนึ่ง ผู้บริโภคจะต้องมีปัจจัยหลายประการในการเลือกบริโภคสินค้าและบริการนั้น และระดับราคาสินค้า
และบรกิ ารชนดิ อนื่ ท่เี ก่ยี วข้อง เป็นต้น

ดังนั้น ตัวกำหนดอุปสงค์ หมายถึง ตัวแปรหรือปัจจัยต่างๆ ซึ่งมีอิทธิพลต่อจำนวนสินค้าท่ี
ผู้บริโภคปรารถนาท่ีจะซ้ือ ปัจจัยเหล่านี้จะมีอทิ ธิพลต่อปรมิ าณซื้อมากน้อยไม่เท่ากัน ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับพฤติกรรม
ของผู้บรโิ ภคแตล่ ะคน และกาลเวลา ซ่ึงปัจจัยดังกลา่ วมีดงั น้ี

1. ปริมาณซื้อขึ้นอยู่กับราคาของสินค้านั้น ตามปกติเมื่อราคาสินค้าเพิ่มสูงขึ้น ปริมาณซื้อจะ
ลดลง แตถ่ ้าราคาสนิ ค้าลดลง ปรมิ าณซ้ือจะเพม่ิ ขน้ึ

2. ปริมาณซื้อขึ้นอยู่กับรสนิยมของผู้บริโภคและความนิยมของคนส่วนใหญ่ในสังคม รสนิยม
อาจเกี่ยวข้องกับความรู้สึก ซึ่งเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว เช่น แบบเสื้อสตรี ภาพยนตร์ และเทปเพลง เป็นต้น แต่
บางกรณีความนิยมนั้นก็คงอยู่นาน เช่น รูปแบบของสิง่ ก่อสรา้ ง รถยนต์ และน้ำอัดลม สิ่งที่กำหนดรสนิยมของ
ผู้บริโภค ได้แก่ อายุ เพศ ความเชื่อ ค่านิยม การศึกษา แฟชั่น อิทธิพลของการโฆษณา เพื่อหวังผลในการ
เปลี่ยนแปลงรสนิยม หรือเพ่ือรกั ษารสนิยมของผบู้ ริโภคใหค้ งเดิม

3. ปริมาณซือ้ ข้นึ อยกู่ ับจำนวนประชากร ตามปกตเิ มือ่ ประชากรเพิ่มจำนวนขึ้น ความต้องการ
สินค้าและบรกิ ารจะเพ่ิมตาม แต่การเพิ่มจำนวนประชากรยังไม่เป็นการเพียงพอ ประชากรเหล่านี้จะตอ้ งมีอำนาจ
ซือ้ ดว้ ย จงึ จะสามารถซอ้ื สนิ คา้ ไดม้ ากขึ้น

6

4. ปริมาณซื้อขึ้นอยู่กับรายได้เฉลี่ยของครอบครัว โดยทั่วไปเมื่อประชากรมีรายได้โดยเฉล่ีย
สูงขน้ึ ความตอ้ งการสนิ คา้ และบรกิ ารจะเปลยี่ นไป คือ มักจะลดการบรโิ ภคสนิ คา้ ราคาถกู และขณะเดียวกันก็หัน
ไปบริโภคสนิ คา้ ราคาแพง

5. ปริมาณซือ้ ขึ้นอยู่กบั สภาพการกระจายรายได้ในระบบเศรษฐกิจ ลองพิจารณาถึงสงั คมบาง
แห่ง เช่น ประเทศที่มีบ่อน้ำมัน ปรากฏว่ารายได้ส่วนใหญ่ตกอยู่ในมือของคนกลุ่มน้อย ส่วนคนกลุ่มใหญ่จะมี
รายไดต้ ำ่ มาก สงั คมแบบนกี้ ารบรโิ ภคจะแตกตา่ งจากสงั คมทีม่ กี ารกระจายรายได้

6. ปริมาณซื้อขึ้นอยู่กับราคาสินค้าอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ตามปกติความต้องการของผู้บริโภคอาจ
สนองได้ด้วยสินค้าหลายชนิด ถ้าสินค้าชนิดหนึ่งมีราคาสูงขึ้น ผู้บริโภคก็จะซื้อสินค้าที่ต้องใช้ประกอบกัน เช่น
นำ้ ตาลกบั กาแฟ เมื่อผ้บู รโิ ภคต้องการบรโิ ภคกาแฟมากข้ึน จึงจะตอ้ งบรโิ ภคน้ำตาลมากขึน้ ด้วย

7. ปริมาณซื้อขึ้นอยู่กับฤดูกาล เช่น ในประเทศที่อยู่ในเขตฤดูหนาว เมื่อย่างเข้าสู่ฤดูหนาว
ประชาชนจำเป็น ต้องหาเครื่องนุ่งห่มกันหนาว ทำให้ความต้องการสินคา้ และเครื่องกนั หนาวต่างๆ ในช่วงเวลา
ดงั กลา่ วเพ่มิ ข้ึน

2.1.2 ทฤษฎีพฤติกรรมผู้บรโิ ภค
พฤตกิ รรมผูบ้ รโิ ภค (Consumer Behavior) หมายถงึ การกระทำของบุคคลที่เกยี่ วข้องกับการ

ตัดสินใจเลือกการซื้อ การใช้งาน และการกำจัดส่วนที่เหลือของสินค้าหรือบริการต่างๆ เพื่อตอบสนองความ
ต้องการและความปรารถนาของตน

การตัดสินใจเลือกใช้ (Select) หมายถึง พฤติกรรมและกระบวนการทางจิตใจของผู้บริโภคใน
การตัดสินใจซอ้ื สนิ ค้าหรอื บรกิ าร โดยครอบคลมุ พฤตกิ รรมต่างๆ ต้ังแต่การตระหนกั ถงึ ความต้องการ การค้นคว้า
ขอ้ มลู การประเมนิ ทางเลอื กต่างๆ และการตัดสินใจซ้ือ

การซื้อ (Purchase) หมายถึง การดำเนินการเพื่อให้ได้มาซึ่งสินค้าหรือบริการที่ผู้บริโภค
ตอ้ งการ ตัง้ แต่การเลือกแหล่งที่จะซือ้ และวิธกี ารจา่ ยเงินคา่ สินค้าหรือบริการ

การใช้ (Use) หมายถึง การที่ผู้บริโภคมารับบริการจากองค์กรธุรกิจหรือการนำสินค้ามาใช้
ประโยชน์ตามทมี่ ุ่งหวังไว้

ปจั จัยกำหนดพฤติกรรมของผบู้ ริโภคประกอบด้วย 2 ปัจจยั คือ ปัจจัยภายในและปัจจยั ภายนอก
1. ปัจจยั ภายในหรอื ปจั จยั ด้านจติ วทิ ยา ซึ่งเกี่ยวข้องกบั ลักษณะส่วนบุคคลของผู้บริโภค ได้แก่

1.1 การรับรู้ (Perception) หมายถงึ การเปดิ รบั ให้ความสนใจและแปลความหมายส่ิงเร้าหรือ
ขอ้ มลู ตา่ งๆ ทีบ่ คุ คลไดร้ บั ผา่ นประสาทสมั ผสั ทัง้ หา้

1.2 การเรียนรู้ (Learning) หมายถึง การที่บุคคลมีการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของตนเองท่ี
คอ่ นข้างถาวร อนั เป็นผลมาจากประสบการณ์ต่างๆ ท่ไี ด้รับ

1.3 ความต้องการและแรงจูงใจ (Needs and Motives) หมายถึง สิ่งที่ทำให้บุคคลมีความ
ปรารถนา เกดิ ความตื่นตวั และพลงั ท่ีจะกระทำสง่ิ ตา่ งๆ เพือ่ ให้บรรลถุ งึ สงิ่ ท่ีต้องการ

7

1.4 บุคลิกภาพ (Personality) หมายถึง ลักษณะเฉพาะของบุคคล ซึ่งเป็นสิ่งที่บ่งชี้ความเปน็
ปัจเจกบคุ คล และเป็นส่ิงกำหนดลักษณะการมีปฏสิ ัมพันธ์กบั สง่ิ แวดล้อมหรอื สถานการณข์ องบคุ คลนน้ั

1.5 ทัศนคติ (Attitude) หมายถึง ผลสรุปของการประเมินสิ่งใดสิ่งหนึ่ง ซึ่งบ่งชี้ว่า สิ่งนั้นดี
หรอื เลว น่าพอใจหรอื ไมพ่ อใจ

1.6 ค่านิยมและวิถีชีวิต (Values and Lifestyles) ค่านิยม หมายถึง รูปแบบของความเชื่อที่
แตล่ ะบุคคลยึดเป็นมาตรฐานในการตัดสนิ ใจ ส่วนวิถชี วี ติ หมายถงึ รูปแบบการใช้ชีวติ ของบุคคลท่ีแสดงออกมา
ในรปู ของกิจกรรม ความสนใจ และความคิดเห็น

2. ปัจจยั ภายนอก คอื สภาพแวดล้อมภายนอกตวั ของผู้บริโภค ซ่งึ มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการบริโภค
2.1 ครอบครัว (Family) หมายถึง บุคคลตง้ั แต่ 2 คนขน้ึ ไป ที่มคี วามเกยี่ วพันกนั ทางสายเลือด

หรอื การแตง่ งาน หรือการรับเลยี้ งดบู คุ คลท่ีเขา้ มาอยู่อาศยั ดว้ ยกนั
2.2 กลุ่มอ้างอิง (Reference group) หมายถึง บุคคลหรือกลุ่มที่มีอิทธิพลอย่างมากต่อ

พฤตกิ รรมของบุคคลหนึ่งๆ
2.3 วัฒนธรรม (Culture) หมายถึง แบบแผนการดำเนินชีวิตของกลุ่มคนในสังคมรวมทั้งส่ิง

ต่างๆ ท่ีมนุษย์สร้างขนึ้ มา ซ่ึงสะทอ้ นใหเ้ ห็นถึงความเชื่อ คา่ นิยม ทัศนคตแิ ละแบบแผนพฤติกรรมที่ยึดถืออยู่ใน
สังคมน้นั และมีการถา่ ยทอดจากรุ่นหนงึ่ ไปสคู่ นอกี รุน่ หนง่ึ

2.4 ชั้นทางสังคม (Social class) หมายถึง การจำแนกกลุ่มบุคคลในสังคมออกเป็นชั้นๆ โดย
บุคคลที่อยู่ในชั้นเดียวกันจะมีความคล้ายคลึงกันในด้านค่านิยม วิถีชีวิต พฤติกรรมสถานะทางเศรษฐกิจ และ
การศึกษา (ชูชยั สมทิ ธไิ กร, 2553, น.6-12)
2.2 งานวจิ ัยที่เกี่ยวขอ้ ง

วรารักษ์ พัฒนเกียรติพงศ์ (2544) ได้ทำการศึกษาเรื่อง “การใช้บริการห้องสมุดและ
ทรัพยากรสารนิเทศของผู้ใช้ห้องสมดุ คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม”่ โดยมีวัตถุประสงคเ์ พื่อศึกษา
สภาพการใช้ความต้องการ ตลอดจนปัญหาในการใช้บริการและทรัพยากรนิเทศของผู้ใช้ห้องสมุดคณะ
เศรษฐศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยใช้แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูล สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์
ได้แก่ รอ้ ยละ ค่าเฉล่ีย และสว่ นเบีย่ งเบนมาตรฐาน ดำเนินการวเิ คราะหข์ ้อมูล ผลการศึกษาพบวา่ ผู้ใชห้ ้องสมุด
ส่วนใหญ่เข้าห้องสมุดโดยเฉลี่ยมากกว่า 1 ครั้งต่อสัปดาห์ เข้าห้องสมุดเพื่อค้นหาและอ่านหนังสือ/เอกสาร
เพื่อใช้ประกอบการเรียนการสอน รู้จักวิธีการใช้ห้องสมุดโดยเรียนรู้ โดยเคยใช้ห้องสมุดอื่นๆ มาก่อน ค้นหา
หนังสือ/เอกสารที่ต้องการได้จากฐานข้อมูลคอมพิวเตอร์ กรณีไม่สามารถค้นหาได้ เนื่องจากมีรายการใน
ฐานข้อมลู แตไ่ มพ่ บ หนงั สือ/เอกสารบนชน้ั สอบถามบรรณารกั ษเ์ มือ่ มปี ญั หาในการใช้หอ้ งสมุด ไม่เคยใช้บริการ
บางประเภท เนื่องจากทราบว่ามีบริการแต่ไม่มีเวลาใช้ ต้องการให้ห้องสมุดจัดบริการเพิ่มมากข้ึน เช่น บริการ
เคเบิลทีวี บริการโสตทัศนวัสดุ บริการมัลติมีเดีย ส่วนปัญหาที่เกิดขึ้น ได้แก่ หนังสือที่ต้องการไม่มีในห้องสมุด
และมีน้อยฉบับ หนังสือที่มีในห้องสมุดเก่าและล้าสมัย หนังสืออ้างอิง หนังสือพิมพ์ วิทยานิพนธ์/การค้นคว้า

8

อิสระของสถาบันอื่นมีน้อย จำนวนเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ใช้ค้น OPAC ไม่เพียงพอกับความต้องการ เจ้าหน้าท่ี
ท่ีให้บริการมจี ำนวนน้อย

สิทธิชัย ลำธารทรัพย์ (2548) ได้ทำการศึกษาเรื่อง “พฤติกรรมการใช้ห้องสมุดคุณหญิงหลง
อรรถกระวีสุนทร ของนักศึกษามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการใช้
ห้องสมุด คุณหญิงหลง อรรถกะวีสุนทร ของนักศึกษามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ในด้านต่างๆ ดังน้ี
วัตถุประสงค์ในการใช้ความถี่และช่วงเวลาในการใช้ ทัศนคติในการใช้ ความรู้ในการใช้ Collection
แหลง่ สารนิเทศท่ีใช้ วิธีใช้และวิธีเข้าถึงแหล่งสารนิเทศต่างๆ ปัญหาและอปุ สรรคในการใช้ โดยผลการวิจัยพบว่า
นักศึกษามีวตั ถุประสงคเ์ พื่อใช้บริการยืม - คืน หนังสือมากทีส่ ุด ส่วนใหญ่มคี วามถี่ในการเข้าใช้สปั ดาห์ละ 1-3
ครั้ง ในช่วงค่ำ (19.00 น. - 22.30 น.) ส่วนในวันเสาร์ - อาทิตย์ ช่วงเวลาที่นักศึกษาเข้าใช้มาก คือ ช่วงเย็น
(16.00 - ห้องสมุดปิด) นักศึกษามีทัศนคติที่ดีต่อการใช้ห้องสมุดโดยภาพรวมในระดับมาก มีความรู้ในการใช้
ห้องสมุดระดับปานกลาง และสามารถใช้โปรแกรมสืบค้นทรัพยากรสารนิเทศ OPAC ได้ในระดับมาก
ด้าน Collection แหล่งสารนิเทศ พบว่า นักศึกษาใช้ Collection ตำราภาษาไทย และหนังสือพิมพ์ ในระดับ
มากตามลำดับ นักศึกษาจะใช้สิ่งพิมพ์ที่เป็นภาษาไทยในระดับมาก และใช้สิ่งพิมพ์ภาษาอังกฤษในระดับน้อย
มีปัญหาและอุปสรรคในการใช้ห้องสมุดในเรื่อง จำนวนโต๊ะ ที่นั่งไม่เพียงพอ จำนวนเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ใช้
Internet และสืบฐานข้อมูล Online ไม่เพียงพอ ในระดบั มากตามลำดบั

นิทรา ศรีคงแก้ว (2549) ได้ทำการศึกษาเรื่อง “พฤติกรรมและปัญหาการใช้ของผู้ใช้ห้องสมุด คณะ
วทิ ยาศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยพี ระจอมเกล้าเจา้ คุณทหารลาดกระบัง” มวี ตั ถุประสงคเ์ พื่อศกึ ษาพฤติกรรมและ
ปัญหาการใช้ห้องสมุดของผู้ใช้ห้องสมุด คณะวิทยาศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหาร
ลาดกระบัง 2 ด้าน ได้แก่ ด้านพฤติกรรมและด้านปัญหา ทำการรวบรวมข้อมูลที่ได้รับจากแบบสอบถาม แล้ว
นำมาวิเคราะห์และประมวลผลในโปรแกรมสำเร็จรูปทางสถิติ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนาจากสถิติ
ผลการศึกษาพบว่าพฤติกรรมการใช้สารสนเทศห้องสมุด ผู้ใช้มีรูปแบบการค้นคว้าในระดับปานกลาง มีการ
ค้นคว้าในระดับปานกลาง และมีการค้นคว้าด้านภาษาสารนิเทศในระดับปานกลาง วันที่ใช้บรกิ ารจนั ทร์ถึงศกุ ร์
เวลาราชการ สว่ นใหญใ่ ชเ้ วลาบริการ 1 ครั้งต่อสัปดาห์ ปญั หาการใชส้ ารสนเทศพบว่า ผู้ใชม้ ปี ญั หาเก่ียวกับการ
ใช้สารสนเทศ ห้องสมุดคณะวทิ ยาศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกลา้ อยู่ในระดบั นอ้ ย ส่วนการเปรยี บเทียบ
การใชพ้ บว่า การศกึ ษาท่ีแตกตา่ งกันมปี ัญหาการใชส้ ารสนเทศหอ้ งสมดุ แตกต่างกนั สว่ นสถานที่ ระยะเวลาอยูใ่ น
สถาบนั ประสบการณ์อบรมคอมพิวเตอร์ทีแ่ ตกตา่ งกัน มปี ญั หาการใช้สารเทศห้องสมดุ ไม่แตกต่างกัน

อภิศักดิ์ เพ็ชรร์ ัตน์ (2552) ไดท้ ำการศกึ ษาเรอ่ื ง “การศึกษาพฤติกรรมการใชบ้ ริการและความพงึ พอใจ
ของนักศึกษาระดับปริญญาตรีที่มีต่อหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี” โดยมีวัตถุประสงค์
เพื่อศึกษาพฤติกรรมการใช้บริการและความพึงพอใจของนักศึกษาระดับปริญญาตรีที่มีต่อหอ สมุดกลาง
มหาวิทยาลยั ราชภัฏสรุ าษฎร์ธานี กลมุ่ ตวั อย่างทใี่ ชใ้ นการศกึ ษา คอื นักศึกษาระดบั ปริญญาตรี ที่กำลังศึกษาอยู่
ในมหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี จำนวน 400 คน จากวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน โดยใช้

9

แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมขอ้ มูล ผลการศกึ ษาพบว่า นกั ศกึ ษามีการมาใช้หอสมุดกลางสปั ดาห์ละ 2-3 ครง้ั
เป็นจำนวนมากที่สุด ช่วงเลาการใช้มากที่สุดอยู่ในช่วงเวลาว่างจากการเรียน ระยะเวลาการใช้มากที่สุดอยู่
ระหว่าง 31-60 นาที ใชใ้ นการค้นควา้ ประกอบการเรียนมากทีส่ ดุ มีการใชโ้ ดยศกึ ษาคู่มอื การใช้หอสมดุ กลางมาก
ทส่ี ดุ วิธกี ารในการค้นคว้าโดยใช้ค้นหาจากเครอ่ื งคอมพวิ เตอร์ด้วยระบบ OPAC มากที่สดุ ส่วนความพึงพอใจใน
การบริการของนักศึกษาระดับปริญญาตรีที่มีต่อการใช้หอสมุดกลาง ในด้านการบริการทั่วไป การบริการด้าน
เทคโนโลยี และการบริการด้านทรัพยากรสารนิเทศมีความพอใจอยู่ในระดับมาก ส่วนบริการด้านอ่ืนๆ
นอกเหนือจากทีก่ ล่าวมานน้ั นักศึกษามีความพอใจอยู่ในระดับมาก โดยภาพรวมในการบริการของหอสมุดกลาง
นักศึกษามีความพอใจอยู่ในระดับมาก โดยผลการวิจัยพบว่า นักศึกษามีวัตถุประสงค์เพื่อใช้บริการยืม - คืน
หนังสือมากที่สุด ส่วนใหญ่มีความถ่ีในการเข้าใช้สัปดาห์ละ 1-3 คร้ัง ในช่วงค่ำ (19.00 น. - 22.30 น.) ส่วนใน
วนั เสาร์ - อาทติ ย์ ชว่ งเวลาท่ีนักศึกษาเข้าใช้มาก คอื ชว่ งเย็น (16.00 น. - ห้องสมดุ ปดิ ) นักศึกษามีทัศนคติที่ดี
ต่อการใช้ห้องสมุดโดยภาพรวมในระดับมาก มีความรู้ในการใช้ห้องสมุดระดับปานกลาง และสามารถใช้
โปรแกรมสืบค้นทรัพยากรสารนิเทศ OPAC ได้ในระดับมาก ด้าน Collection แหล่งสารนเิ ทศ พบว่า นักศึกษา
ใช้ Collection ตำราภาษาไทย และหนังสือพิมพ์ ในระดับมาก ตามลำดับ นักศึกษาจะใช้ส่ิงพมิ พ์ที่เป็นภาษาไทย
ในระดับมาก และใช้สิ่งพิมพ์ภาษาอังกฤษในระดับน้อย มีปัญหาและอุปสรรคในการใช้ห้องสมุดในเร่ือง จำนวน
โต๊ะที่นั่งไม่เพียงพอ จำนวนเครื่องคอมพิวเตอร์ที่ใช้ Internet และสืบฐานข้อมูล Online ไม่เพียงพอ ในระดับ
มากตามลำดบั

10

บทท่ี 3
วธิ ดี ำเนินการวิจยั

การวิจัยเรื่อง “ความพึงพอใจในการใช้บริการห้องสมุดประชาชน ที่มีต่อห้องสมุดประชาชนอำเภอ
บา้ นบงึ ” ได้กำหนดวิธีการวิจยั ในครง้ั นี้

1. ข้อมลู และแหล่งขอ้ มูล
2. ประชากรและกลมุ่ ตวั อย่าง
3. เครอื่ งมือท่ใี ชใ้ นการวิจยั
4. การเก็บรวบรวมขอ้ มลู
5. การวเิ คราะหข์ อ้ มลู

ข้อมูลและแหล่งข้อมูล
1. ขอ้ มลู ปฐมภูมิ (Primary Data) เป็นขอ้ มลู ท่ีได้จากการออกแบบสอบถาม เรอ่ื งความพงึ พอใจในการ

ใช้บริการห้องสมุดของประชาชนที่มีต่อห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง ได้แก่ ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบ
แบบสอบถามพฤติกรรมการใชห้ อ้ งสมุดและความพึงพอใจในการใชห้ อ้ งสมดุ ประชาชนอำเภอบ้านบึง

2. ข้อมูลทุตยิ ภูมิ (Secondary Data) เป็นการรวบรวมข้อมลู สถิติ ทฤษฎี เอกสารงานวิจัยที่เก่ยี วข้อง
และการสืบค้นทางอินเตอร์เน็ต เพื่อให้ได้ข้อมูลพ้ืนฐานและนำมาใชใ้ นงานวิจัยประกอบกันเป็นแนวทางในการ
สนับสนุนงานวิจัยในครง้ั นี้

ประชากรและกลุ่มตัวอยา่ ง
1. ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ คือ สมาชิก ผู้ใช้บริการในห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง

ผรู้ ับบริการจากการรว่ มกจิ กกรมในโครงการตา่ งๆ ทจี่ ัดขน้ึ ณ หอ้ งสมดุ ประชาชนอำเภอบ้านบงึ ในปงี บประมาณ
2565

2. กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ สมาชิก ผู้ใช้บริการในห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง
ผู้รบั บริการจาการร่วมกิจกรรมในโครงการต่างๆ ทจี่ ัดขึ้น ณ หอ้ งสมดุ ประชาชนอำเภอบ้านบึง ในปีงบประมาณ
2565 จำนวน 500 คน โดยใชว้ ธิ ีการส่มุ แบบง่าย (Simple Random Sampling) ดว้ ยการแจกแบบสอบถามให้
ผู้ทเ่ี ข้ามาใช้บรกิ ารต่างๆ จำนวน 500 ชุด

เครอื่ งมอื ทใี่ ชใ้ นการวจิ ัย
แบบสอบถามในการวิจัยครั้งนี้ เป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประเมินค่า จำนวน 20 ข้อ ซึ่งเป็น

แบบสอบถามเกี่ยวกบั ความพงึ พอใจของประชาชนที่มีต่อการใช้บรกิ ารห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบงึ โดยได้
ประมวลเนื้อหาให้ครอบคลุมเกี่ยวกับงานบริการต่างๆ ของห้องสมุดที่มีให้บริการในด้านต่างๆ เช่น หนังสือ/

11

วารสาร เอกสาร สื่อโสตทัศนวัสดุอื่นๆ ด้านอาคารสถานที่ โต๊ะและที่นั่งอ่าน สิ่งอำนวยความสะดวกอื่นๆ เช่น
เครอื่ งปรบั อากาศ พดั ลม ระเบยี บกฎเกณฑ์ เวลาที่ให้บริการ อุปกรณ์คอมพิวเตอร์ เป็นตน้

การศกึ ษาระดบั ความพึงพอใจของประชาชนท่มี ีต่อการใช้บรกิ ารห้องสมดุ ประชาชนอำเภอบ้านบึง โดย
ใช้มาตรวัดแบบ Rating Scale 4 ระดับ และตามมาตรวัดแบบลิเคิร์ท (Likert’s Scale) ในการวัดระดับความ
พึงพอใจการเขา้ ใชบ้ รกิ ารหอ้ งสมุดประชาชนอำเภอบา้ นบึง

5 หมายถึง มากทสี่ ุด
4 หมายถึง มาก
3 หมายถงึ ปานกลาง
2 หมายถึง นอ้ ย
1 หมายถงึ นอ้ ยที่สดุ
เกณฑ์การประเมินค่าวัดระดับความพึงพอใจในการใช้บริการห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง
มี 5 ระดบั ดังน้ี
คา่ เฉล่ีย 4.50 - 5.00 หมายถึง พอใจอยู่ระดบั มากท่สี ุด
ค่าเฉลี่ย 3.50 - 4.49 หมายถึง พอใจอยู่ระดับมาก
ค่าเฉล่ยี 2.50 - 3.49 หมายถงึ พอใจอยรู่ ะดับปานกลาง
ค่าเฉลย่ี 1.50 - 2.49 หมายถึง พอใจอยู่ระดับนอ้ ย
คา่ เฉลีย่ 1.00 - 1.49 หมายถึง พอใจอยรู่ ะดับน้อย
ใช้แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูล โดยจัดลำดับเนื้อหาของแบบสอบถามให้ครอบคลุมข้อมูล
ท่ตี ้องการ โดยแบ่งออกเปน็ 3 สว่ น ได้แก่
ส่วนที่ 1 เป็นคำถามเกี่ยวกับ ข้อมูลทั่วไปและสถานภาพของผู้ตอบแบบสอบถาม ได้แก่ เพศ ระดับ
การศกึ ษา
สว่ นท่ี 2 เป็นขอ้ คำถามเก่ียวกบั พฤติกรรมการใชห้ ้องสมุดของผู้ตอบแบบสอบถาม ไดแ้ ก่ ความถี่ในการ
เข้าใชห้ ้องสมุด การเขา้ ใชบ้ รกิ ารของห้องสมดุ
ส่วนที่ 3 เป็นข้อคำถามเกี่ยวกับความพึงพอใจท่มี ีต่อการใชบ้ ริการหอ้ งสมุดประชาชนอำเภอบา้ นบงึ
สว่ นท่ี 4 เป็นขอ้ คำถามเก่ยี วกบั ปัญหาและขอ้ เสนอแนะเพ่มิ เติม (คำถามปลายเปิด)

การเก็บรวบรวมขอ้ มลู
การรวบรวมข้อมูล ใช้เวลาประมาณ 9 เดือน คือ เดือนมกราคม 2565 - กันยายน 2565 โดย

ดำเนนิ การเก็บรวบรวมข้อมลู ตามขนั้ ตอน ดงั นี้
1) ศึกษางานวจิ ยั ท่ีเกย่ี วขอ้ งจากแนวคิดทฤษฎี เอกสารงานวจิ ยั ที่เกี่ยวกบั งานหอ้ งสมดุ
2) นำแบบสอบถามไปแจกให้กบั ประชาชนทเี่ ข้ามาใช้บริการหอ้ งสมุด และเก็บรวบรวมแบบสอบถามคืน

12

3) นำแบบสอบถามที่ได้มาทำการตรวจสอบความถูกต้อง ความสมบูรณ์ และความสอดคล้อง
ของคำตอบที่ได้รับแบบสอบถามคืน จำนวน 500 ชุด คิดเป็นร้อยละ 100 ของแบบสอบถามที่ส่งไปทั้งหมด
และเปน็ แบบสอบถามท่ีสมบรู ณ์ทกุ ฉบบั สามารถนำมาใช้ในการวจิ ัยได้

การจัดขอ้ มลู
1) นำแบบสอบถามที่ได้รับกลับคืนทั้งหมดมาตรวจสอบความสมบูรณ์ โดยจำแนกตามสถานภาพของ
ผตู้ อบแบบสอบถาม
2) นำแบบสอบถามซงึ่ จำแนกตาม ขอ้ 1-20 มาตรวจ ซงึ่ ให้คะแนนเป็นรายขอ้ ตามระดับความพงึ พอใจ
ของผ้ตู อบแบบสอบถาม
3) นำคะแนนทไี่ ด้ไปวิเคราะห์ วิเคราะหด์ ้วยเครอ่ื งคอมพวิ เตอร์ เพือ่ วิเคราะหห์ าค่าสถติ ิตามจดุ มุ่งหมาย
และสมมตฐิ านท่ีตงั้ ไว้
4) วิเคราะห์แบบสอบถาม การศึกษาความพึงพอใจของประชาชนต่อการใช้บรกิ ารห้องสมุดประชาชน
อำเภอบา้ นบึง ตามระดับความพงึ พอใจในดา้ นตา่ งๆ

การวิเคราะหข์ ้อมลู
ผู้วิจัยนำแบบสอบถามท่ไี ด้มาบนั ทกึ วิเคราะห์ข้อมูล และเสนอผล โดยสถิติทใี่ ช้วเิ คราะห์ มีรายละเอียด

ดงั นี้
1) ค่ารอ้ ยละ (Percentage) เพ่ือศึกษาข้อมลู เบอื้ งต้นของผูต้ อบแบบสอบถาม
2) คา่ เฉลี่ย (Arithmetic Mean หรือ ̅) แปลความหมาย คอื
ค่าเฉล่ีย 4.50 - 5.00 หมายถงึ มากท่ีสุด
คา่ เฉลีย่ 3.50 - 4.49 หมายถึง มาก
คา่ เฉลีย่ 2.50 - 3.49 หมายถงึ ปานกลาง
ค่าเฉล่ีย 1.50 - 2.49 หมายถึง น้อย
ค่าเฉลี่ย 1.00 - 1.49 หมายถงึ นอ้ ยทสี่ ดุ
3) สว่ นเบย่ี งเบนมาตรฐาน (Standard Deviation หรอื S.D)

13

บทท่ี 4
ผลการวิเคราะหข์ อ้ มลู

ผวู้ ิจยั นำแบบสอบถามที่ได้มาบนั ทกึ วิเคราะหข์ ้อมูล และเสนอผล โดยสถติ ทิ ใ่ี ชว้ ิเคราะห์ มีรายละเอียด
ดังน้ี

1) ค่าร้อยละ (Percentage) เพอื่ ศกึ ษาข้อมูลเบ้อื งต้นของผูต้ อบแบบสอบถาม
2) มัชฉิมเลขคณติ หรือคา่ เฉล่ีย (Arithmetic Mean หรือ ̅) แปลความหมาย คือ

ค่าเฉลี่ย 4.50 - 5.00 หมายถึง มากท่สี ุด
ค่าเฉล่ีย 3.50 - 4.49 หมายถงึ มาก
คา่ เฉลี่ย 2.50 - 3.49 หมายถึง ปานกลาง
คา่ เฉลย่ี 1.50 - 2.49 หมายถึง น้อย
ค่าเฉลี่ย 1.00 - 1.49 หมายถงึ น้อยที่สุด
3) ส่วนเบ่ยี งเบนมาตรฐาน (Standard Deviation หรือ S.D)

สัญลักษณ์ทีใ่ ช้ในการวเิ คราะหข์ อ้ มลู
เพื่อความสะดวกในการวิเคราะห์ข้อมูล การเสนอผล และการแปลความหมายจากข้อมูล ผู้วิจัยจึงใช้

สญั ลักษณท์ ใ่ี ชใ้ นการวิเคราะห์ข้อมูล ดงั น้ี
N แทน จำนวนกล่มุ ตัวอย่าง
% แทน ร้อยละ
̅ แทน คา่ คะแนนเฉล่ีย (Mean)
S.D แทน คา่ ส่วนเบยี่ งเบนมาตรฐาน (Standard Deviation)

14

ผลการวิเคราะหข์ ้อมูล
ตอนที่ 1 ข้อมลู ทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถาม
ตารางท่ี 1 แสดงจำนวนและค่ารอ้ ยละของกลมุ่ ตวั อยา่ งจำแนกตามตวั แปร เพศ ระดับการศกึ ษา และพฤตกิ รรม
การเข้าใชห้ อ้ งสมดุ ของประชาชน

ลำดับ สถานภาพของผตู้ อบแบบสอบถาม จำนวน (500 คน) รอ้ ยละ %
1 เพศ
ชาย 214 42.80
หญิง 286 57.20
2 ระดบั การศกึ ษา
ประถมศึกษา 164 32.80
มัธยมศกึ ษาตอนต้น 207 41.40
มัธยมศึกษาตอนปลาย 121 24.20
ปริญญาตรี 8 16.00
อน่ื ๆ...............................................................
3 พฤตกิ รรมการเข้าใชบ้ รกิ าร 84 16.80
ความถ่ใี นการเขา้ ใช้บรกิ ารห้องสมดุ 168 33.60
- มากกวา่ 4 คร้ัง/เดอื น 141 28.20
- 3 - 4 ครัง้ /เดอื น 107 21.40
- 1 - 2 คร้ัง/เดือน
- ไมถ่ งึ 1 ครั้ง/เดอื น 204 40.80
การเขา้ ใชบ้ รกิ ารของห้องสมุด 233 46.60
- บริการทีน่ ั่งอ่านหนงั สือ 37 7.40
- บริการยมื - คนื หนงั สือ 26 5.20
- บรกิ ารสืบค้นข้อมูลหนังสือ
- บริการตอบคำถามและช่วยการค้นควา้

จากตารางที่ 1 แสดงขอ้ มูลทว่ั ไปและสถานภาพของบคุ คลกลมุ่ ตวั อย่าง ซึง่ เป็นประชาชนทมี่ ารบั บริการ
ของห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบงึ ผวู้ ิจยั สรปุ ผลการวิเคราะห์ข้อมลู ดงั น้ี

เมื่อจำแนกตามเพศ พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถาม คือ ประชาชนที่มารับบริการของห้องสมุดประชาชน
อำเภอบ้านบึง ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง คิดเป็นร้อยละ 57.20 จำนวน 286 คน เพศชาย คิดเป็นร้อยละ 42.80
จำนวน 214 คน

เมื่อจำแนกตามระดับการศึกษา พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่จบการศึกษาอยู่ในระดับ
มัธยมศึกษาตอนต้น คิดเป็นร้อยละ 41.40 จำนวน 207 คน จบการศึกษาอยู่ในระดับประถมศึกษา คิดเป็น

15

ร้อยละ 32.80 จำนวน 164 คน จบการศึกษาอยู่ในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย คิดเป็นร้อยละ 24.20 จำนวน
121 คน และจบการศกึ ษาระดบั ปรญิ ญาตรี คดิ เป็นรอ้ ยละ 16.00 จำนวน 8 คน

เมื่อจำแนกตามพฤติกรรมการเข้าใช้บริการ พบว่า ประชาชนที่มารับบริการของห้องสมุดประชาชน
อำเภอบา้ นบงึ มพี ฤติกรรมเข้าใช้ห้องสมุด โดยเข้าใช้หอ้ งสมุด ส่วนใหญเ่ ข้าใช้ 3 - 4 ครง้ั /เดือน คิดเป็นร้อยละ
33.60 จำนวน 168 คน เข้าใช้ 1 - 2 ครั้ง/เดือน คิดเป็นร้อยละ 28.20 จำนวน 141 คน เข้าใช้ไม่ถึง 1 ครั้ง/
เดอื น คดิ เปน็ รอ้ ยละ 21.40 จำนวน 107 คน และมากกว่า 4 ครงั้ /เดอื น คดิ เปน็ รอ้ ยละ 16.80 จำนวน 84 คน

เมื่อจำแนกตามพฤติกรรมการเข้าใช้บริการ เกี่ยวกับวัตถุประสงค์ในการเข้ามาใช้บริการฯ พบว่า
ส่วนใหญ่ประชาชนที่มารับบริการยืม - คืน หนังสือ คิดเป็นร้อยละ 46.60 จำนวน 233 คน บริการที่นั่งอ่าน
หนงั สอื คดิ เป็นร้อยละ 40.80 จำนวน 204 คน บริการสบื คน้ ขอ้ มลู หนงั สือ คิดเป็นรอ้ ยละ 7.40 จำนวน 37 คน
และบริการตอบคำถามและช่วยการค้นคว้า คดิ เป็นร้อยละ 5.20 จำนวน 26 คน

ตอนที่ 2 ระดับความพงึ พอใจของผู้ตอบแบบสอบถาม
ตารางที่ 2 ผลการวเิ คราะห์ค่าเฉลี่ย ̅ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ระดบั ความพึงพอใจของผู้ใช้บริการ
ห้องสมดุ ประชาชนอำเภอบ้านบึง โดยรวม

หวั ขอ้ ประเมนิ ระดบั ความพึงพอใจ
̅ S.D. แปลผล
1. บรรณารักษ์ให้บริการอย่างเปน็ มติ ร 4.73 0.44 มากทีส่ ดุ
2. บรรณารักษม์ ีความรบั ผิดชอบตอ่ งาน 4.50 0.51 มาก
3. จำนวนท่นี ง่ั อา่ น โตะ๊ เก้าอี้ มใี ห้บริการเพียงพอ 4.49 0.50 มาก
4. มแี สงสว่างเพียงพอ 4.49 0.51 มาก
5. ป้ายบอกหมวดหมู่หนงั สือชดั เจน เขา้ ใจงา่ ย 4.48 0.51 มาก
6. มปี ้ายประกาศ/ประชาสมั พันธ์ แจง้ ข้อมูลขา่ วสาร 4.46 0.53 มาก
7. จัดเรียงหนังสอื ขนึ้ ชนั้ อย่างเปน็ ระบบ 4.48 0.52 มาก
8. จำนวนหนงั สือ/สอ่ื หลากหลาย 4.49 0.52 มาก
9. วารสาร/หนังสอื พิมพ์ ข้อมลู ขา่ วสารทนั เหตกุ ารณ์ 4.47 0.52 มาก
10. บริการทวี ี มสี ่อื มัลติมเี ดยี เพียงพอใหบ้ ริการ 3.49 0.75 ปานกลาง
11. มเี คร่ืองคอมพวิ เตอร์ชว่ ยสบื ค้นข้อมลู หนังสอื 3.50 0.76 ปานกลาง
12. ฐานข้อมูลสบื ค้นรายการหนังสอื ใชง้ ่าย 4.46 0.57 มาก
13. การช้ีแนะช่วยให้ผูใ้ ช้บรกิ ารได้ใช้ประโยชน์จากหนงั สือ 4.49 0.50 มาก
14. จำนวนหนงั สอื อา้ งองิ มใี หบ้ รกิ ารเพียงพอ 4.47 0.50 มาก
15. ระเบยี บ/ข้ันตอนในการยมื - คนื หนังสือ เข้าใจง่าย 4.49 0.51 มาก
16. ความรวดเร็วในการให้บริการยืม - คนื 4.48 0.50 มาก

16

หัวขอ้ ประเมนิ ระดับความพงึ พอใจ
̅ S.D. แปลผล
17. ระยะเวลาทใี่ ห้ยมื หนงั สือเหมาะสม 4.49 0.51 มาก
18. จำนวนหนงั สือท่ใี ห้ยืมมคี วามเหมาะสม 4.46 0.51 มาก
19. ชว่ งเวลาเปิด - ปดิ ให้บริการของหอ้ งสมุดเหมาะสม 4.46 0.55 มาก
20. การใชบ้ รกิ ารหอ้ งสมดุ โดยรวม 4.49 0.50 มาก
4.54 0.54 มากท่สี ดุ
สรปุ

จากตารางที่ 2 พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความพึงพอใจในการใช้บริการห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบงึ
โดยรวมอยใู่ นระดบั มากที่สุด มีคา่ เฉลีย่ ( ̅= 4.54) เมอ่ื ทำการพิจารณาเป็นรายข้อ พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความ
พึงพอใจในการใช้บรกิ ารห้องสมดุ ประชาชนอำเภอบา้ นบึง อยใู่ นระดบั มากทสี่ ุด คอื ขอ้ 1 บรรณารักษ์ให้บริการ
อย่างเป็นมิตร มีค่าเฉลี่ย ( ̅ = 4.73) รองลงมาเป็นความพึงพอใจในการใช้บริการห้องสมุดอยู่ในระดับมาก
คือ ข้อ 2 บรรณารักษ์มคี วามรับผิดชอบต่องาน มีค่าเฉลี่ย ( ̅= 4.50) ข้อ 8 จำนวนหนังสือ / สื่อ หลากหลาย
มคี ่าเฉล่ยี ( ̅ = 4.49) ข้อ 20 การใชบ้ ริการหอ้ งสมดุ โดยรวม ข้อ 4 มแี สงสว่างเพยี งพอ ขอ้ 15 ระเบียบ/ขน้ั ตอน
ในการยืม - คืนหนังสือ เข้าใจง่าย มีค่าเฉลี่ย ข้อ 13 การชี้แนะช่วยให้ผู้ใช้บริการได้ใช้ประโยชน์จากหนังสือ
ขอ้ 3 จำนวนทนี่ ง่ั อ่าน โต๊ะ เก้าอ้ี มีให้บรกิ ารเพยี งพอ และขอ้ 17 ระยะเวลาท่ใี ห้ยมื หนงั สอื เหมาะสม มีค่าเฉลี่ย
( ̅ = 4.49) ข้อ 7 จัดเรียงหนังสือขึ้นชั้นอย่างเป็นระบบ ข้อ 16 ความรวดเร็วในการให้บริการยืม - คืน ข้อ 5
ป้ายบอกหมวดหมู่หนังสือชัดเจน เข้าใจง่าย มีค่าเฉลี่ย ( ̅ = 4.48) ข้อ 14 จำนวนหนังสืออ้างอิง มีให้บริการ
เพยี งพอ ข้อ 9 วารสาร/หนังสือพิมพ์ ขอ้ มูลข่าวสารทันเหตกุ ารณ์ มีคา่ เฉลีย่ ( ̅ = 4.47) ขอ้ 18 จำนวนหนังสือ
ที่ให้ยืมมีความเหมาะสม ข้อ 6 มีป้ายประกาศ / ประชาสัมพันธ์ แจ้งข้อมูลข่าวสาร ข้อ 19 ช่วงเวลาเปิด - ปิด
ให้บริการของห้องสมุดเหมาะสม ข้อ 12 ฐานข้อมูลสืบค้นรายการหนังสือใช้ง่าย มีค่าเฉลี่ย ( ̅ = 4.46)
และความพึงพอใจในการใช้บริการห้องสมุดอยู่ในระดับปานกลาง คือ ข้อ 11 มีเครื่องคอมพิวเตอร์ช่วยสืบคน้
ข้อมูลหนังสือ มีค่าเฉลี่ย ( ̅ = 3.50) และข้อ 10 บริการทีวี มีสื่อมัลติมีเดียเพียงพอให้บริการ มีค่าเฉลี่ย
( ̅ = 3.49) ตามลำดับ

17

บทที่ 5
สรปุ ผลการวิจัย อภิปรายผลและขอ้ เสนอแนะ

สรปุ ผลการวิจยั
การวิจัยเรื่องความพึงพอใจในการใช้บริการห้องสมุดของประชาชนอำเภอบ้านบึง ในครั้ง นี้ ผู้วิจัย

มวี ตั ถปุ ระสงค์ คือ
1. เพอ่ื ศกึ ษาความพึงพอใจของประชาชนตอ่ บรกิ ารดา้ นตา่ งๆ ของหอ้ งสมดุ ประชาชนอำเภอบา้ นบึง
2. เพื่อนำผลจากการวิจัยมาใช้ประโยชน์ในการปรับปรุงการให้บริการของห้องสมุดประชาชนอำเภอ

บา้ นบงึ
จากการวิจัย พบว่า ประชาชนผู้เข้าใช้ห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง ในปีงบประมาณ 2565

ซ่ึงผู้วิจัยได้แจกแบบสอบถามให้กับบุคคลกลุ่มตวั อยา่ ง จำนวน 500 ชดุ จากการที่ประชาชนเข้ามาใชบ้ ริการของ
ห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มีการศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น และมาใช้
หอ้ งสมดุ 3 - 4ครั้ง/เดอื น โดยมาใชบ้ ริการยมื - คนื หนังสอื บรกิ ารท่นี ่งั อ่านหนังสอื บริการสบื ค้นข้อมูลหนังสือ
และบรกิ ารตอบคำถามและชว่ ยการคน้ คว้า ตามลำดบั

สำหรับความพึงพอใจของแตล่ ะดา้ นของห้องสมุดสามารถสรุปไดว้ า่ บรรณารักษ์ใหบ้ รกิ ารอย่างเป็นมิตร
อยูใ่ นระดับมากทีส่ ดุ ส่วนความพงึ พอใจโดยรวมในสภาพท่ัวไปของห้องสมุด เช่น รบั ผดิ ชอบต่องาน จำนวนที่น่ัง
อ่าน โต๊ะ เก้าอี้มีให้บริการเพียงพอ มีแสงสว่างมีเพียงพอ มีป้ายบอกหมวดหมู่หนังสือ มีป้ายประกาศ/
ประชาสัมพันธ์ แจ้งข้อมูลข่าวสาร การจัดเรียงหนังสืออย่างเป็นระบบ จำนวนหนังสือ/สื่อสารเทศ วารสาร/
นติ ยสาร เปน็ ฉบับปจั จบุ นั ทันเหตกุ ารณ์ ฐานข้อมลู สืบคน้ รายการหนงั สือใชง้ า่ ย การชี้แนะ ช่วยใหน้ ักศึกษาได้ใช้
ประโยชน์จากหนังสือ จำนวนหนังสืออ้างอิง มีให้บริการเพียงพอ ระเบียบ/ขั้นตอนในการยืม - คืน หนังสือ
เข้าใจง่าย ความรวดเร็วในการให้บรกิ ารยืม - คืน ระยะเวลาที่ให้ยืมหนังสือเหมาะสม จำนวนหนังสือทีใ่ ห้ยืมมี
ความเหมาะสม ช่วงเวลาเปิด - ปิด ให้บริการของห้องสมุดที่เหมาะสม และความพึงพอใจโดยรวมของการ
ให้บริการของเจา้ หนา้ ท่ที ัง้ 17 ดา้ นนี้ ผูใ้ ชบ้ รกิ ารมคี วามพึงพอใจอยูใ่ นระดบั มาก สว่ นอีก 2 ดา้ นนั้น ผู้ใช้มีความ
พึงพอใจอยู่ในระดับปานกลางคือ บริการทีวี มีสื่อมัลติมีเดียให้บริการ จำนวนคอมพิวเตอร์ที่ใช้ในการสืบค้น
ข้อมลู หนงั สือทใ่ี ห้ยมื

18

การอภปิ รายผล
ตอนท่ี 1 ข้อมูลทัว่ ไปของผูต้ อบแบบสอบถาม แสดงขอ้ มูลทัว่ ไปและสถานภาพของบุคคลกลมุ่ ตวั อย่าง ซ่ึงเป็น
ประชาชนที่มาใชบ้ รกิ ารหอ้ งสมดุ ประชาชนอำเภอบา้ นบึง ผูว้ ิจยั สรปุ ผลการวิเคราะหข์ ้อมลู ดงั นี้

เมื่อจำแนกตามเพศ พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถาม ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง คิดเป็นร้อยละ 57.20 จำนวน
286 คน เพศชาย คิดเปน็ ร้อยละ 42.80 จำนวน 214 คน

เมือ่ จำแนกตามระดบั การศึกษา พบว่า ผตู้ อบแบบสอบถามจบการศกึ ษาอยู่ในระดบั มัธยมศกึ ษาตอนต้น
คิดเป็นร้อยละ 41.40 จำนวน 207 คน จบการศึกษาอยู่ในระดับประถมศึกษา คิดเป็นร้อยละ 32.80 จำนวน
164 คน จบการศึกษาอยู่ในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย คิดเป็นร้อยละ 24.20 จำนวน 121 คน และ
จบการศกึ ษาอยใู่ นระดับปริญญาตรี คิดเปน็ ร้อยละ 16.00 จำนวน 8 คน

เมื่อจำแนกตามพฤติกรรมการเข้าใชบ้ รกิ าร พบว่า ประชาชนที่มารับบริการหอ้ งสมุดประชาชนอำเภอ
บา้ นบงึ มีพฤตกิ รรมเขา้ ใช้ห้องสมุด โดยเข้าใช้หอ้ งสมุด 3 - 4 ครั้ง/เดอื น คดิ เป็นร้อยละ 33.60 จำนวน 168 คน
เข้าใช้ 1 - 2 ครั้ง/เดือน คิดเป็นร้อยละ 28.20 จำนวน 141 คน เข้าใช้ห้องสมุดไม่ถึง 1 ครั้ง/เดือน คิดเป็น
ร้อยละ 21.40 จำนวน 107 คน และมากกว่า 4 ครัง้ /เดอื น คิดเปน็ รอ้ ยละ 16.80 จำนวน 84 คน

เมื่อจำแนกตามพฤติกรรมการเข้าใช้บริการ เกี่ยวกับวัตถุประสงค์ในการเข้ามาใช้บริการฯ พบว่า
ประชาชนที่มารับบริการของห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง มารับบริการยืม - คืนหนังสือ คิดเป็นร้อยละ
46.60 จำนวน 233 คน บริการที่นั่งอ่านหนังสือ คิดเป็นร้อยละ 40.80 จำนวน 204 คน บริการสืบค้นข้อมูล
หนงั สอื คดิ เปน็ ร้อยละ 7.40 จำนวน 37 คน บริการตอบคำถามและชว่ ยการค้นควา้ คิดเปน็ รอ้ ยละ 5.20 จำนวน
26 คน

ตอนที่ 2 ระดับความพึงพอใจของผตู้ อบแบบสอบถาม ผลการวเิ คราะห์ค่าเฉลยี่ ( ̅) และส่วนเบย่ี งเบนมาตรฐาน
(S.D.) ระดบั ความพงึ พอใจของผู้ใชบ้ รกิ ารห้องสมดุ ของประชาชนโดยรวมพบวา่ กลมุ่ ตวั อย่าง มคี วามพงึ พอใจใน
ระดบั มากทส่ี ุด มคี า่ เฉลย่ี 4.54

เมื่อพิจารณาเป็นรายข้อพบว่า ข้อที่มีความพึงพอใจระดับมากที่สุด คือ ข้อ 1 บรรณารักษ์ให้บริการ
อย่างเป็นมติ ร

ขอ้ ที่มคี วามพึงพอใจระดบั มาก ลำดับแรก คอื ขอ้ 2 บรรณารกั ษม์ ีความรบั ผิดชอบตอ่ งาน ข้อ 8 จำนวน
หนังสือ/สื่อ หลากหลาย ข้อ 20 การใช้บริการห้องสมุดโดยรวม ข้อ 4 มีแสงสว่างมีเพียงพอ ข้อ 15 ระเบียบ/
ข้ันตอนในการยืม - คืน หนังสอื เข้าใจงา่ ย ข้อ 13 การช้ีแนะชว่ ยใหผ้ ู้ใช้บรกิ ารได้ใช้ประโยชนจ์ ากหนังสือ ข้อ 3
จำนวนท่ีนัง่ อา่ น โตะ๊ เกา้ อ้ี มใี ห้บรกิ ารเพียงพอ ข้อ 17 ระยะเวลาท่ีให้ยมื หนงั สือเหมาะสม ขอ้ 7 จดั เรยี งหนังสอื
ขึ้นชั้นอย่างเป็นระบบ ข้อ 16 ความรวดเร็วในการให้บริการยืม - คืน ข้อ 5 ป้ายบอกหมวดหมู่หนังสือชัดเจน
เข้าใจง่าย ข้อ 14 จำนวนหนังสืออ้างอิง มีให้บริการเพียงพอ ข้อ 9 วารสาร/หนังสือพิมพ์ ข้อมูลข่าวสารทัน
เหตุการณ์ ข้อ 18 จำนวนหนังสือที่ให้ยืมมีความเหมาะสม ข้อ 6 มีป้ายประกาศ/ประชาสัมพันธ์ แจ้งข้อมูล

19

ขา่ วสาร ข้อ 19 ชว่ งเวลาเปิด - ปดิ ใหบ้ ริการของหอ้ งสมุดเหมาะสม และข้อ 12 ฐานข้อมลู สบื คน้ รายการหนังสือ
ใชง้ า่ ย

ส่วนความพึงพอใจในการใช้บริการห้องสมุดอยู่ในระดับปานกลาง ลำดับแรก คือ ข้อ 11 มีเครื่อง
คอมพวิ เตอร์ช่วยสืบคน้ ข้อมลู หนงั สือ และขอ้ 10 บรกิ ารทวี ี มสี อ่ื มลั ติมเี ดียเพยี งพอใหบ้ ริการ

ข้อเสนอแนะ
ข้อเสนอแนะต่อหอ้ งสมุดประชาชนอำเภอบ้านบงึ จากผู้ตอบแบบสอบถาม มีความเหน็ ว่า
- หอ้ งสมุดควรจดั ซอื้ จัดหาหนงั สือเขา้ ห้องสมุดเพมิ่ มากขนึ้
- หอ้ งสมดุ ควรมีเจา้ หนา้ ทส่ี กั 2 คน เพอื่ ผลดั เปลย่ี นกันในการให้บริการไดท้ ่วั ถงึ
ขอ้ เสนอแนะจากการวจิ ัย จากผลการวิจยั ผูว้ จิ ยั ใครข่ อเสนอแนะแนวทางในการพฒั นาการบริการงาน

ห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง เพ่ือนำไปสู่การพัฒนาในทางท่ีดีขนึ้ อย่างต่อเน่ือง ควรมีการจัดงบประมาณใน
การจัดซื้อหนังสือ/สื่อสารสนเทศเข้าห้องสมุดในปริมาณที่เพิ่มมากขึ้นตามจำนวนประชาชนที่มาใช้บริการและ
มีการจดั ทำแบบสำรวจความต้องการหนังสือใหมอ่ ย่างตอ่ เนื่อง อย่างนอ้ ยปลี ะ 1 - 2 ครงั้

ข้อเสนอแนะในการวจิ ัยในคร้ังต่อไป
1. ควรศกึ ษา สำรวจความพึงพอใจของผู้ใช้บริการหอ้ งสมุดทุกปี
2. ควรศกึ ษาหาสาเหตุของการไม่มาใช้ และมาใชบ้ ริการหอ้ งสมดุ ของประชาชน
3. นำขอ้ เสนอแนะมาพฒั นาอย่างจริงจัง

20

บรรณานุกรม

ธเนศ ศรวี ชิ ยั ลำพันธ.์ 2548. เศรษฐศาสตรจ์ ุลภาคเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งท่ี 4.
เชียงใหม:่ นพบรุ ีการพิมพ์.

พฤตกิ รรมการใช้ห้องสมดุ อิเล็กทรอนกิ สเ์ ปน็ ห้องสมดุ มีชีวิต. (2554). สบื ค้นเมอื่ วนั ท่ี 30
พฤศจิกายน 2554 จาก http://www.oknation.net/blog/print.php?id=462771

วรารักษ์ พัฒนเกียรตพิ งศ.์ 2544. การใช้บริการห้องสมุดและทรัพยากรสารนิเทศของผ้ใู ชห้ อ้ งสมดุ
คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลยั เชยี งใหม.่ เชยี งใหม่ : สำนกั หอสมุด มหาวทิ ยาลยั เชยี งใหม.่

สายสุดา คชเสน.ี 2530. ห้องสมุดมหาวิทยาลยั . พมิ พ์คร้ังท่ี 5. กรงุ เทพฯ: มหาวทิ ยาลยั รามคำแหง.
สิทธชิ ยั ลำธารทรัพย์. 2548. พฤติกรรมการใชห้ ้องสมุดคุณหญิงหลง อรรถกระวสี ุนทร ของนกั ศึกษา

มหาวทิ ยาลยั สงขลานครินทร.์ สงขลา : สำนักทรัพยากรการเรียนรู้ คณุ หญงิ หลง อรรถกระ-
วสี นุ ทร : มหาวิทยาลยั สงขลานครนิ ทร.์
สำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาแห่งชาติ. พระราชบญั ญัตกิ ารศกึ ษาแหง่ ชาติ พ.ศ.2542.
กรุงเทพฯ: พรกิ หวานกราฟฟิค, 2542ห้องสมุด. (2554). สืบคน้ เม่ือ 30 พฤศจกิ ายน 2554
จาก th.wikipedia.org/wiki/ห้องสมุด
อภศิ กั ดิ์ เพ็ชร์รัตน์. 2552. การศกึ ษาพฤตกิ รรมการใชบ้ ริการและความพงึ พอใจของนกั ศกึ ษาระดบั
ปริญญาตรที ี่มตี ่อหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยราชภฏั สุราษฎรธ์ าน.ี กรุงเทพมหานคร :
สำนกั หอสมดุ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบรุ ี.
อภยั ประกอบผล. 2543. สรปุ การอภปิ รายเรอ่ื ง การจัดการบริหารและบรกิ ารของห้องสมดุ เพ่ือ
ดำเนินตามพระราชบญั ญตั ิการศกึ ษาแห่งชาติ. วารสารหอ้ งสมดุ . 44, 1 : 22-24.

21

ภาคผนวก

22

แบบสอบถาม
ความพึงพอใจในการใช้บรกิ ารห้องสมุดของประชาชนทม่ี ีต่อห้องสมุดประชาชนอำเภอบ้านบึง

วัตถุประสงค์ เพือ่ นำข้อมูลไปวิเคราะห์ผลและสรุปผลการวจิ ัย นำไปปรบั ปรุงและพฒั นาห้องสมดุ

คำชแี้ จง โปรดขดี เครือ่ งหมาย √ ลงในชอ่ งคำตอบ ทีต่ รงกบั ความคิดเห็นของทา่ น

ส่วนที่ 1 ขอ้ มลู ท่วั ไปของผูต้ อบแบบสอบถาม

1.1 เพศ ชาย หญงิ

1.2 ระดบั การศกึ ษา ประถมศึกษา มธั ยมศึกษาตอนตน้ มัธยมศกึ ษาตอนปลาย อน่ื ๆ.............

ส่วนที่ 2 พฤติกรรมการใชห้ ้องสมุดของประชาชน

2.1 ความถ่ใี นการเข้าใชห้ อ้ งสมุด

มากกว่า 4 ครัง้ /เดอื น 3-4 ครัง้ /เดือน 1-2 ครัง้ /เดือน ไมถ่ ึง 1 ครั้ง/เดือน

2.2 ประชาชนเขา้ ใช้บริการของห้องสมดุ (ตอบได้มากกว่า 1 ข้อ)

บรกิ ารทน่ี งั่ อา่ นหนังสอื บริการยมื - คืนหนังสือ

บรกิ ารสืบคน้ ขอ้ มูลหนังสอื บรกิ ารตอบคำถามและช่วยการค้นควา้

สว่ นที่ 3 คำถามเกยี่ วกบั ประเด็นทีส่ ง่ ผลตอ่ ความพึงพอใจในการใช้บริการของหอ้ งสมุดประชาชนอำเภอบา้ นบึง

ลำดับ ขอ้ คำถาม ระดบั ความพงึ พอใจ
มากท่สี ดุ < มาก < ปานกลาง < นอ้ ย < นอ้ ยทส่ี ดุ
1 บรรณารกั ษ์ให้บริการอย่างเป็นมติ ร
2 บรรณารักษ์มีความรบั ผิดชอบต่องาน 5 432 1
3 จำนวนที่น่ังอ่าน โต๊ะ เกา้ อี้ มีใหบ้ ริการเพียงพอ
4 มีแสงสวา่ งมีเพยี งพอ
5 ปา้ ยบอกหมวดหมูหนงั สือชัดเจน เข้าใจง่าย
6 มีป้ายประกาศ/ประชาสัมพันธ์ แจ้งข้อมูลข่าวสาร
7 จดั เรยี งหนังสือขนึ้ ชนั้ อย่างเป็นระบบ
8 จำนวนหนงั สอื /สอ่ื หลากหลาย
9 วารสาร/หนงั สอื พิมพ์ ขอ้ มูลข่าวสารทนั เหตุการณ์
10 บริการทีวี มีส่ือมลั ติมีเดียเพยี งพอให้บริการ

23

ระดับความพงึ พอใจ

ลำดับ ข้อคำถาม มากที่สุด < มาก < ปานกลาง < น้อย < น้อย

11 มเี ครือ่ งคอมพิวเตอร์ชว่ ยสบื คน้ ขอ้ มลู หนังสอื ทส่ี ดุ
12 ฐานขอ้ มลู สืบคน้ รายการหนังสือใชง้ ่าย
13 การชีแ้ นะ ชว่ ยใหผ้ ู้ใช้บรกิ ารได้ใช้ประโยชน์จาก 5432 1

หนังสอื
14 จำนวนหนงั สืออ้างอิงมใี หบ้ รกิ ารเพียงพอ
15 ระเบยี บ/ขน้ั ตอนในการยมื - คืนหนงั สือ เข้าใจง่าย
16 ความรวดเรว็ ในการให้บรกิ ารยมื - คนื
17 ระยะเวลาที่ใหย้ มื มคี วามเหมาะสม
18 จำนวนหนังสอื ทใี่ ห้ยมื มคี วามเหมาะสม
19 ช่วงเวลาเปิด - ปิด ใหบ้ รกิ ารของห้องสมดุ เหมาะสม
20 ความพึงพอใจตอ่ การใชบ้ ริการห้องสมุดโดยรวม

สว่ นท่ี 4 ข้อเสนอแนะ
.................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................................................

ขอบคณุ ท่ใี หค้ วามร่วมมือในการตอบแบบสอบถาม

24

25

ที่ปรกึ ษา คณะผูจ้ ดั ทำ
นางสาวพวงสุวรรณ์ พนั ธม์ุ ะมว่ ง
นางจันทนี กงิ่ ไทรงาม ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอบา้ นบงึ
นางสมปรารถนา หาญโยธา ครูชำนาญการพเิ ศษ
นางสาวอิศราภรณ์ สิรธิ นศกั ดิ์ ครู
ครผู ชู้ ว่ ย

รวบรวมข้อมูล/จัดพมิ พ/์ ออกแบบ บรรณารกั ษ์ (จ้างเหมา)
นางสาวสชุ าดา เน่ืองจำนงค์