แบบฝึกหัดพยางค์ คำ วลี ประโยค

ัทกษะภาษาและการ ่ืสอสาร ใบงาน
เร่ือง พยางค์ คา

วลี ประโยค

ช่อื …………………………...……………...…..……
ชัน้ ……/……

โรงเรียน…………………………….…..….…………
ครูประจาชนั้ ……………………………………………

ใบความรู้ พยางค์และคำ

พยางค์ คือ เสียงที่เปล่งออกมาแต่ละครั้ง โดยเสียงนั้นจะมีความหมายหรือไม่มีก็ได้ซึ่งเสียงที่เปล่งออกมา
๑ ครั้ง จะนับเป็น ๑ พยางค์ หรือถ้าเปล่งเสียงออกมา ๒ ครั้ง จะนับเป็น ๒ พยางค์

ระ อ่านว่า ระ มี ๑ พยางค์ ไม่มีความหมาย
ระยอง
อ่านว่า ระ - ยอง มี ๒ พยางค์ ชื่อจังหวัดหนึ่งอยู่ภาคตะวันออกของประเทศไทย
ศรีสะเกษ
อ่านว่า สี - สะ - เกด มี ๓ พยางค์ ชื่อจังหวัดหนึ่งอยู่ภาคอีสานของประเทศไทย

คำ คือ เสียงที่เปล่งออกมาแล้วมีความหมาย โดยคำอาจมี ๑ พยางค์หรือหลายพยางค์

หัว อ่านว่า หัว มี ๑ พยางค์ หมายถึง ส่วนบนสุดของร่างกายคนหรือสัตว์

หัวใจ อ่านว่า หัว - ใจ มี ๒ พยางค์ หมายถึง อวัยวะภายในที่มีหน้าที่สูบฉีดเลือด
Add the phrases in the box to the columns below.

ธรณี อ่านว่า ทอ - ระ - นี มี ๓ พยางค์ หมายถึง แผ่นดิน

คำที่มีหลายพยางค์อาจประกอบด้วยพยางค์ที่ไม่มีความหมายและพยางค์ที่มีความหมายก็ได้

คำที่ประกอบด้วยพยางค์ที่ คำที่ประกอบด้วยพยางค์ที่ไม่มี คำที่ประกอบด้วยพยางค์ที่มี

ไม่มีความหมายทั้งหมด ความหมายและมีความหมาย ความหมายทั้งหมด

ปัญญา แตงกวา ไม้แขวน

ปัญ ไม่มีความหมาย แตง พืชชนิดหนึ่ง ไม้ คำเรียกพืชทั่วไป
ญา ไม่มีความหมาย กวา ไม่มีความหมาย แขวน คือ เกี่ยวห้อยอยู่
ปัญญา คือ ความรอบรู้
แตงกวา คือ พืชผัก เสื้อ คือ เครื่องนุ่งห่ม
ชนิดหนึ่ง ไม้แขวนเสื้อ หมายถึง
อุปกรณ์ที่ใช้ในการแขวน
เสื้อผ้า

ชื่อ__________________________________ชั้น_____เลขที่____

ใบงานหลักภาษาไทย เรื่อง พยางค์และคำ

ชื่อ: วันที่:
ชั้น: คะแนน:

คำชี้แจง ให้นักเรียนเขียนคำอ่านตามหลักการอ่านและบอกจำนวนพยางค์ของคำต่อไปนี้
๑ เกษตรกรรม อ่านว่า.......................................... จำนวนพยางค์
๒ เขม้น อ่านว่า.................................................. จำนวนพยางค์
๓ รัตนโกสินทร์ อ่านว่า............................................... จำนวนพยางค์
๔ กษัตริย์ อ่านว่า.................................................. จำนวนพยางค์
๕ กัมปนาท อ่านว่า.................................................. จำนวนพยางค์
๖ ขยุกขยิก อ่านว่า............................................................ จำนวนพยางค์
๗ คอนเสิร์ต อ่านว่า.............................................. จำนวนพยางค์
๘ คำสาป อ่านว่า................................................. จำนวนพยางค์
๙ คุณสมบัติ อ่านว่า.............................................. จำนวนพยางค์
๑๐ หัตถกรรม อ่านว่า............................................ จำนวนพยางค์
๑๑ จรรโลงใจ อ่านว่า.............................................. จำนวนพยางค์
๑๒ จรรยา อ่านว่า.................................................. จำนวนพยางค์

ชื่ อ : สกุล : ชั้น : เลขที่ :

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง พยางค์และคำ

คำชี้แจง : ให้นักเรียนขีดเส้นใต้คำ และเขียนจำนวนคำและพยางค์ของข้อความให้ถูกต้อง

ข้อความ จำนวนคำ จำนวนพยางค์
๑. การจราจรติดขัด

๒. คนไทยรักอิสระ

๓. บุพเพสันนิวาสเป็นภาพยนตร์ที่กำลังได้รับความนิยม

๔. จังหวัดเชียงใหม่มีสถานที่ท่องเที่ยวมากมาย
๕. คุณแม่ทำอาหารอร่อยมาก
๖. พ่อแม่ควรดูแลเอาใจใส่ลูก

๗. บอลและบีมไปโรงเรียน

๘. คุณอาพาผมไปเที่ยวทะเล

๙. ภูผาเป็นคนใจดีชอบแบ่งขนมให้เพื่อน
๑๐. ปั้นตื่นเช้าทุกวัน

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง พยางค์และคำ

งานที่ ๑
คำชี้แจง : ให้นักเรียนบอกชื่อจังหวัดในประเทศไทยที่มีจำนวนพยางค์ดังที่กำหนดให้ต่อไปนี้

จังหวัดที่มี ๒ พยางค์ จังหวัดที่มี ๓ พยางค์

๑. ๑.
๒. ๒.
๓. ๓.

จังหวัดที่มี ๔ พยางค์ จังหวัดที่มี ๕ พยางค์

๑. ๑.
๒. ๒.

๓. ๓.

งานที่ ๒ เลขที่ :
คำชี้แจง : ให้นักเรียนแต่งประโยคจากกลุ่มคำที่กำหนดให้

๑. เสื้อสีแดง :
๒. รับประทานอาหาร :
๓. ในช่วงปีใหม่ :
๔. กลับบ้าน :

๕. อย่างสนุกสนาน :

ชื่อ: ชั้น :

ใบความรู้ วลีและประโยค

วลี หมายถึง คำหรือกลุ่มคำที่ใช้เป็น ประโยค หมายถึง ข้อความที่สามารถใช้สื่อ
ส่วนประกอบของประโยค ยังมีความหมายได้ ความหมายได้อย่างชัดเจนสามารถสื่อความ

ไม่ชัดเจน ได้ว่า ใคร ทำอะไร รู้สึกอย่างไร

ประเภทของวลี ประเภทของประโยค

นามวลี : กุหลาบสีขาว ๑. ประโยคความเดียวหรือประโยคสามัญ
ประกอบด้วย ภาคประธานและภาคแสดง
กุหลาบ เป็น คำนาม
สีขาว : ส่วนขยายนาม

กริยาวลี : รับประทานของว่าง ๒. ประโยคความรวม
ประโยคสามัญ ๒ ประโยคมารวมเข้าด้วยกันโดย
รับประทาน : คำกริยา
ของว่าง : ส่วนขยายกริยา ใช้คำเชื่อมและจะต้องมีกริยา ๒ กริยาเสมอ

วิเศษณ์วลี : สวยที่สุดในโลก ๓. ประโยคซ้อน คือ ประโยคหลักที่มีประโยคย่อยเป็นส่วน
ขยาย โดยใช้คำเชื่อมเพื่อรวมเข้าเป็นประโยคเดียวกันและ
สวย : คำวิเศษณ์ ประโยคย่อยมักจะตามหลังคำเชื่อม มักใช้คำเชื่อม เช่น ผู้ ซึ่ง
ที่สุดในโลก : ส่วนขยายวิเศษณ์
อัน ว่า เมื่อ จน กระทั่ง เพื่อให้ ตั้งแต่
บุพบทวลี : บนท้องฟ้า

บน : คำบุพบท
ท้องฟ้า : ส่วนขยายบุพบท

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง วลีและประโยค

ชื่อ.................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง : สร้างวลีจากคำที่กำหนดให้ และนำไปแต่งประโยค

๑. นาฬิกา วลี :
ประโยค :

๒. เสื้อ วลี :
ประโยค :

๓. รับประทาน วลี :
ประโยค :

๔. แก้วน้ำ วลี :
๕. เพลง ประโยค :

วลี :
ประโยค :

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง วลีและประโยค

ชื่อ.............................................................................ชั้น................................เลขที่..........................

คำชี้แจง : ให้นักเรียนพิจารณาคำต่อไปนี้ว่าเป็นวลีหรือประโยค

พ่อของแก้ว ช้างกินหญ้า ไม่รู้ตัว

กบเลือกนาย สวยงามมาก เด็กอมมือ ฉันร้องเพลง

น้องตกปลา แจนและชัย หมาตัวโต

วลี ๑. ประโยค
๒.
๑.
๓.

๒.
๔.

๓.
๕.

๔.


๕.

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง วลีและประโยค

ชื่อ.................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง : อ่านข้อความต่อไปนี้แล้วแยกว่าเป็นวลีหรือประโยค

ให้นักเรียนระบายสีฟ้า : ข้อความที่เป็นวลี ระบายสีชมพู : ข้อความที่เป็นประโยค

เด็กเลี้ยงแกะ ฝนตก

กุหลาบสีแดง

ร้านขนมเค้กคุณย่า ใบบัวบก

กระต่ายหมายจันทร์ น้องร้องไห้
แกห่างรปทร่อะงเทเทศี่ยไทวย

นกบิน

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง วลีและประโยค

คำชี้แจง ให้นักเรียนแยกชนิดของวลีต่อไปนี้

นอนกลางวัน อ่านหนังสือ ดื่มน้ำหวาน แมวสีขาว
แข็งแรงมาก โทรศัพท์ของฉัน สูงที่สุด น้องของฉัน
กระเป๋าใบนั้น ใหญ่โตมโหฬาร สวยงามมาก
กินอาหาร

นามวลี กริยาวลี

๑. ๑.
๒.
๒. ๓.
๓. ๔.
๔.

วิเศษณ์วลี

๑.

๒.
๓.

๔.

ชื่อ สกุล
ชั้น เลขที่

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง ชนิดของประโยค

ชื่อ:.................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง : ให้นักเรียนบอกชนิดของประโยคต่อไปนี้ให้ถูกต้อง

ประ
โยค ชนิดของ
ประโยค

๑. น้ำหวานเล่นเปียโนและ
ร้องเพลง



๒. น้าซื้อเสื้อใหม่สีน้ำตาล


๓. โจเป็นคุณครูที่โรงเรียน
ไทยบวกสามัคคี

๔. พ่อสั่งปอรดน้ำต้นไม้


๕. วิวกินข้าวอย่างเอร็ดอร่
อย

๖. อุ๋มอิ๋มไปห้างสรรพสินค้
าแต่จ๊ะจ๋าไปวัด

๗. ปั้นเล่นเกมจนดึก ซึ่งไม่
ดีต่อสุขภาพ

๘. นายกอบต.เดินทางไปต่
างจังหวัด

๙. เธอจะทำการบ้านหรือจ
ะไปเล่นกับเพื่อน

๑๐. ผู้ปกครองสั่งสอนลูกเ
พื่อให้เป็นคนดี

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง ประโยคและส่วนประกอบของประโยค

ชื่อ:.................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง : ให้นักเรียนอ่านประโยคและแยกส่วนประกอบของประโยคลงในตาราง

ประโ
ยค ประ
ธาน กริ
ยา กรร
ม

๑. แป้งหั่นผัก








๒. เสือล่ากวาง




๓. โชกุนข้ามสะพาน




๔. แม่ทำความสะอา
ดบ้าน



๕. คุณย่านุ่งผ้าถุง




๖. เนยดื่มน้ำผลไม้




๗. พระพายสอยมะม
่วง



๘. คุณครูสอนนักเรีย
น



๙. อ้อมทำขนมตาล




๑๐. ตำรวจจับผู้ร้าย

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง ประโยคและส่วนประกอบของประโยค

ชื่อ:.................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง : ให้นักเรียนอ่านประโยคและแยกส่วนประกอบของประโยคลงในตาราง

๑. ตาลอ่านหนังสือการ์ตูนทุกวัน
๒. แมวสีดำจับหนูสีขาว
๓. นักเรียนหัวเราะเสียงดัง
๔. เด็กๆ หลายคนอยากเป็นหมอ
๕. คุณแม่ซื้อกระเป๋าเมื่อวานนี้
๖. ฝนตกหนักทุกวัน
๗. ฉันกินอาหารที่อร่อย
๘. นัดเล่นกีตาร์ได้ไพเราะมาก
๙. ลุงซื้อวุ้นมะพร้าวน้ำหอม
๑๐. น้องนอนหลับหลายชั่วโมง

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง วลีและประโยค

ชื่อ:.................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง : กาเครื่องหมาย หน้าข้อที่เป็นประโยคและกาเครื่องหมาย หน้าข้อที่เป็นวลี

๑. ร้องไห้อย่างโศกเศร้า
๒. แม่ทำกับข้าวหลายอย่าง
๓. เสื้อไหมพรมสีขาว
๔. แม่บ้านทำความสะอาดห้องประชุมโรงเรียน
๕. กระต่ายหมายจันทร์
๖. รถคันใหญ่สีเทา
๗. การออกกำลังกายทำให้ร่างกายแข็งแรง
๘. น้าภารโรงตัดหญ้า
๙. เดินทางมานานแสนนาน
๑๐. ส่องแสงระยิบระยับ

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง ประโยคความเดียวและประโยคความรวม

ชื่อ:.................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง : ให้นักเรียนระบายสีหน้าประโยคตามชนิดของประโยคต่อไปนี้

สีแดง : ประโยคความเดียว สีเขียว : ประโยคความรวม

๑. แพมเป็นนักกีฬาของโรงเรียนสตรีสิริเกษ
๒. คุณพ่อกำลังทำกับข้าวอยู่ในครัว
๓. อิงและแอมไปโรงเรียนแต่เช้า
๔. ฉันทำการบ้านแต่น้องไปเที่ยว
๕. เอมอรชอบเล่นกีตาร์แต่เกริกฤทธิ์ชอบเล่นพิณ
๖. มีนาชอบดอกบัวหลวง
๗. ปังปอนด์กินข้าวมันไก่ที่โรงอาหาร
๘. ปูเป้เป็นตัวแทนนักเรียนแข่งขันโอลิมปิกวิชาการ
๙. เธอชอบดื่มชาเขียวหรือชาไทย
๑๐. แป้งร่ำไม่ชอบไปโรงเรียน
๑๑. เธอจะไปหาหมอหรือหมอมาหาเธอที่บ้าน
๑๒. นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ ๖ เข้าแถวเป็นระเบียบ

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง ประโยคความเดียวและประโยคความรวม

ชื่อ:.................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง : จงเติมคำเชื่อมในช่องว่างให้ได้ประโยคที่มีใจความสมบูรณ์

๑. แก้ว เกดต้องไปวัดในวันพรุ่งนี้เช้า

๒. ภาคใต้มีฝนตกชุก ภาคเหนืออากาศหนาวมาก

๓. เธอตั้งใจเรียน เธอ สอบผ่าน

๔. การทำความดี คนดีทำง่าย คนชั่วทำยาก

๕. ฝนตกหนักตลอดทั้งคืน น้ำ ท่วม

๖. เขาจะเคยติดคุกมาก่อน เขาก็เป็นคนดีได้

๗. ฉันจะทำการบ้านเสร็จ ทุกคน หลับแล้ว
๘. เธอจะไปเที่ยวที่สวนสัตว์เปิดเขาเขียว จะไปดูช้างที่สุรินทร์

๙. พล พลอยเป็นเพื่อนกันมานาน

๑๐. นิดาเป็นคนชอบแบ่งปัน เพื่อน ๆ รักเธอ

๑๑. เอ็ดดี้ชอบทำงานดึก ไม่มีเวลาพักผ่อน

๑๒. เขามีฐานะดี มีความขยันขันแข็ง

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง ประโยคและส่วนประกอบของประโยค

ชื่อ:.................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง : อ่านประโยคต่อไปนี้แล้วแยกส่วนประกอบของประโยคให้ถูกต้อง

๑. ฝรั่งอ้วนพุงพลุ้ยอยากกินอาหารไทย ๕. มาลีซื้อขนมหวาน
๒. พ่อของฉันบอกทางเขา ๖. ก้องเป็นเพื่อนของฉัน
๓. เขาคนนั้นขโมยนาฬิกาของฉัน ๗. เธอคนนั้นเป็นคนเก่ง
๔. สุนัขตัวโตไล่กัดแมวจรจัด ๘. วิวซ่อมโทรศัพท์เครื่องเก่า

ภาคประธาน ภาคแสดง

ข้อ

คำน
าม คำสรร
พนาม ขส่ยว
านย คำกร
ิยา คำน
าม คำสรร
พนาม

๑








๒








๓








๔








๕








๖







๗









๘

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง ประโยคและส่วนประกอบของประโยค

ชื่อ:.................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง : อ่านประโยคต่อไปนี้แล้วแยกส่วนประกอบของประโยคให้ถูกต้อง

๑. น้องพีกินกล้วยอย่างเอร็ดอร่อย ๕. ผึ้งน้อยบินตอมดอกไม้
๒. คุณอาของฉันซื้อเสื้อผ้าเมื่อเช้านี้ ๖. เด็กๆ เล่นฟุตบอลอย่างสนุกสนาน
๓. แม่แก้วมองญาญ่าอย่างเอ็นดู ๗. พ่อของกลอยใจปลูกต้นไม้หลายต้น
๔. ก้าวกล้าปลอบสายขิมอย่างเอ็นดู ๘. แมวจรจัดวิ่งไล่กัดหนูตัวโต

ภาคประธาน ภาคแสดง

ข้
อ ประ
ธาน ขยาย คำกริยา ขยาย
กริยา คำน
าม ขยาย
ประ
ธาน คำนา
ม

๑







๒







๓







๔







๕







๖







๗






๘

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง ชนิดของประโยค

ชื่อ..................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง : ประโยคต่อไปนี้เป็นประโยคชนิดใด

ประโยคบอกเล่า ประโยคแสดงความต้องการ
ประโยคคำถาม ประโยคขอร้อง
ประโยคปฏิเสธ ประโยคคำสั่ง

๑. น้องของผมอายุ ๖ ขวบ ๕. หนูอยากเป็นคุณหมอมารักษาคนไข้
๒. ห้ามนักเรียนส่งเสียงดัง

๓. กรุณาไม่นำอาหารเข้ามาในห้องสมุด ๖. แม่ของผมไม่ได้มาด้วย
๔. โตขึ้นเด็ก ๆ อยากทำงานอะไร ๗. กรุณาถอดรองเท้าก่อนเข้าห้อง

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง ชนิดของประโยค

ชื่อ..................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง : ให้นักเรียนแต่งประโยคจากคำที่กำหนดให้

๑. ขนมหวาน ประโยคบอกเล่า :
ประโยคปฏิเสธ :
ประโยคคำถาม :

๒. ต้นไม้ ประโยคบอกเล่า :
ประโยคปฏิเสธ :
ประโยคคำถาม :

ประโยคบอกเล่า :
ประโยคปฏิเสธ :

๓. ขยะ ประโยคคำถาม :

๔. พู่กัน ประโยคบอกเล่า :
ประโยคปฏิเสธ :
ประโยคคำถาม :

ใบงานหลักภาษาไทย
เรื่อง ประโยคความเดียวและประโยคความรวม

ชื่อ..................................สกุล...................................ชั้น...............เลขที่..............

คำชี้แจง อ่านประโยคต่อไปนี้และบอกว่าเป็นประโยคชนิดใด

กาเครื่องหมายถูกหน้าประโยคความเดียว กากบาทหน้าประโยคความรวม

พ่อของฉันเป็นพนักงานบริษัท
การออกกำลังกายทำให้ร่างกายแข็งแรง
แม่และฉันชอบกินผัดไทย
พ่อของฉันไม่ค่อยสบาย
ฉันกำลังจะไปโรงเรียน
น้องชอบกินลำไยแต่พี่ชอบกินมังคุด
แว่นของฉันถูกขโมย
หนูจะทำงานเดี่ยวหรืองานกลุ่ม
แป้งไปทำบุญและไปเที่ยว
แม่ของสายฝนใส่เสื้อสีแดงฉูดฉาด