การประเมินสภาพผู้ป่วย

• ปลายนิ้วขาด (Finger Laceration/Amputation)

หลกั สูตรปฏบิ ัตกิ ารแพทยข์ นั้ พ้นื ฐานและชว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทย์ขนั้ สงู _2017 51

• ในผู้ปว่ ยฉุกเฉินทางอายรุ กรรม หากรูส้ ึกตวั ดี สามารถบอกตาแหนง่ ท่มี ี
อาการได้ กใ็ หม้ ุ่งเน้นประเมนิ ในตาแหน่งทีผ่ ู้ปว่ ยบอก เชน่ เจบ็ หน้าอก
ปวดท้อง ปวดขา รว่ มกบั การซกั ประวตั ิเพมิ่ เตมิ

หลักสตู รปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ขั้นพื้นฐานและชว่ ยปฏิบตั ิการแพทยข์ นั้ สูง_2017 52

หลกั สตู รปฏบิ ตั กิ ารแพทยข์ ั้นพ้นื ฐานและชว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทยข์ น้ั สูง_2017 53

หลกั การ

- เป็ นการประเมินโดยการตรวจรา่ งกายตามระบบอยา่ งละเอยี ด ตง้ั แต่ศีรษะจรดปลายเทา้

-จะทาการประเมินหลงั การประเมินตามระบบอย่างรวดเรว็ / ระหว่างนาสง่ /ระหว่างรอทีม
สนบั สนุน

-ในผูป้ ่วยบางรายท่อี ยู่ในภาวะวิกฤตมาก เราอาจไม่มีเวลาพอท่จี ะทาการประเมินอยา่ ง
ละเอยี ดได้

-จะไม่เสยี เวลาในการนาสง่ โรงพยาบาล เพอ่ื ทาการประเมินตามระบบอยา่ งละเอยี ดให้
สมบูรณ์

หลกั สูตรปฏบิ ัติการแพทย์ขัน้ พน้ื ฐานและชว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทยข์ นั้ สูง_2017 54

จะประเมินอะไรบ้าง และประเมนิ อยา่ งไร

• ตรวจหารอ่ งรอยการบาดเจบ็ เพิม่ เติมหรอื อาการผิดปกติอนื่ ๆ
• โดยเริม่ ประเมินต้ังแต่ศีรษะ จรดปลายเทา้

หลักสตู รปฏิบัติการแพทยข์ ้นั พน้ื ฐานและชว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทยข์ น้ั สูง_2017 55

Head(ศรี ษะ)

หลักสตู รปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ข้นั พื้นฐานและชว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ขน้ั สงู _2017 56

ห(ู Ear)

• ดหู ทู ั้งสองข้าง และรอยฟกชา้ ทง้ั
ด้านหน้าและดา้ นหลงั ใบหู
(Inspect and palpate the
ear)

หลกั สตู รปฏิบัตกิ ารแพทย์ข้ันพ้นื ฐานและชว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ขนั้ สูง_2017 57

• Inspect behind the ears

Battle’s Signs 58

หลกั สูตรปฏิบตั ิการแพทยข์ ้ันพืน้ ฐานและชว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทย์ขนั้ สูง_2017

ใบหน้า(Face)

• ดูและคลาบริเวณใบหน้า
(Inspect and palpate the
face)

หลักสูตรปฏิบัตกิ ารแพทย์ขนั้ พน้ื ฐานและชว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ขนั้ สูง_2017 59

ตา(Eye)

• ดรู มู า่ นตา (Assess the pupils)
• รอยชา้ เขยี วรอบดวงตา

Periorbital ecchymosis 60

หลักสตู รปฏิบตั กิ ารแพทยข์ ั้นพ้นื ฐานและชว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทย์ขนั้ สงู _2017

• การเคล่อื นไหวของดวงตา ดูการกรอกตา (Check eye movement)

หลกั สตู รปฏิบตั ิการแพทยข์ ้ันพนื้ ฐานและชว่ ยปฏิบตั ิการแพทย์ขน้ั สงู _2017 61

จมกู (Nose)

• ดลู ักษณะ มผี ิดรปู หรือไม่ Inspect nose for indications of trauma or abnormality.
• มสี ่งิ คดั หลัง่ เลอื ด หรอื นา้ ใสๆ ออกทางจมกู หรือไม่ (Rhinorrhea)

หลกั สตู รปฏิบตั กิ ารแพทย์ขน้ั พนื้ ฐานและชว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทยข์ น้ั สงู _2017 62

ปาก(Mouth)

• Inspect the mouth:

– Burns
– Trauma
– Swelling
– Cyanosis
– Teeth
– Abnormal smell

หลกั สตู รปฏิบัตกิ ารแพทย์ขนั้ พ้นื ฐานและชว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ขนั้ สูง_2017 63

คอ(Neck)

• ดแู ละคลาบรเิ วณคอ(Assess the neck)

– หลอดเลอื ดท่ีคอโปง่ (Jugular Vein Distension)
– หลอดลมเอยี งหรือไม่ (Tracheal deviation)
– คลาพบกรอบแกรม(Subcutaneous emphysema).
– ใช้กล้ามเนอื้ ช่วยในการหายใจ(Accessory muscle

use)

หลักสตู รปฏบิ ตั ิการแพทย์ข้นั พ้นื ฐานและชว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทย์ขน้ั สงู _2017 64

ทรวงอก(Chest)

• ดแู ละคลาทรวงอก(Inspect and
palpate the chest)

หลักสูตรปฏบิ ัตกิ ารแพทย์ขนั้ พนื้ ฐานและชว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ขนั้ สูง_2017 65

• ฟงั เสียงหายใจ (Auscultate breath
sounds) 6 ตาแหนง่

หลักสตู รปฏบิ ัติการแพทยข์ นั้ พ้นื ฐานและชว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทย์ขนั้ สงู _2017 66

ท้อง(Abdomen)

• ดแู ละคลาหน้าทอ้ ง (Inspect and palpate the
abdomen):

– Guarding
– Tenderness
– Rigidity
– Swelling
– Signs of trauma

หลกั สูตรปฏบิ ัติการแพทย์ข้นั พนื้ ฐานและชว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทยข์ นั้ สูง_2017 67

เชิงกราน(Pelvis)

• ตรวจเชงิ กราน(Assess the pelvis)

หลักสูตรปฏบิ ัติการแพทยข์ นั้ พ้นื ฐานและชว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทย์ขนั้ สงู _2017 68

ระยางคส์ ่วนลา่ ง(Lower Extremities)

• Assess the lower extremities

หลักสูตรปฏิบตั กิ ารแพทยข์ ัน้ พ้ืนฐานและชว่ ยปฏิบตั ิการแพทยข์ นั้ สูง_2017 69

PMS

• Assess the pulses and the skin characteristics.

หลกั สตู รปฏบิ ัติการแพทยข์ นั้ พนื้ ฐานและชว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทย์ขนั้ สงู _2017 70

• Assess motor strength and equality

หลกั สูตรปฏิบัตกิ ารแพทย์ขน้ั พนื้ ฐานและชว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทย์ขน้ั สงู _2017 71

ระยางคส์ ่วนบน (Upper extremities)

• Assess the upper extremities next

หลกั สูตรปฏิบัตกิ ารแพทยข์ ้นั พืน้ ฐานและชว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทยข์ น้ั สูง_2017 72

PMS

• Assess pulses and skin characteristics

หลกั สูตรปฏิบตั ิการแพทยข์ ้นั พ้ืนฐานและชว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทย์ขน้ั สงู _2017 73

• Assess motor strength and equality

หลกั สูตรปฏิบัตกิ ารแพทย์ขน้ั พนื้ ฐานและชว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทย์ขน้ั สงู _2017 74

• สญั ญาณชีพ (Reassess vital signs)
• Neurological signs

หลกั สตู รปฏิบัตกิ ารแพทย์ข้ันพ้ืนฐานและชว่ ยปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ขนั้ สงู _2017 75

หลกั สตู รปฏบิ ตั กิ ารแพทยข์ ั้นพ้นื ฐานและชว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทยข์ น้ั สูง_2017 76

• เป็นการประเมนิ เพอื่ ตดิ ตามและเฝา้ ระวงั การเปลย่ี นแปลงอาการของผปู้ ่วย
ฉกุ เฉนิ เป็นระยะๆ หลงั จากทีไ่ ด้ทาการประเมินเบ้อื งตน้ และทาการแก้ไข
ภาวะคุกคามชีวิตในเบ้อื งตน้ แล้ว รวมท้งั การประเมนิ ประสทิ ธภิ าพการดูแล
ที่ได้ให้การชว่ ยเหลือในเบือ้ งต้นไปแลว้

• ทาการประเมนิ ในขณะการลาเลยี งผปู้ ่วยเพอ่ื นาสง่ โรงพยาบาล หรือ
ระหวา่ งรอชุดปฏบิ ัตกิ ารฉุกเฉนิ ในระดบั ท่สี งู กว่า โดยผปู้ ฏบิ ัติการจะตอ้ งทา
การประเมนิ เปน็ ระยะๆ ตามสภาพความรนุ แรงของผปู้ ่วยแตล่ ะราย

หลกั สูตรปฏบิ ตั กิ ารแพทยข์ ้ันพ้ืนฐานและชว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทย์ขน้ั สูง_2017 77

ผปู้ ฏบิ ัติการควรต้องทาการประเมนิ ซา้ อย่างตอ่ เนอ่ื ง
ในผปู้ ่วยฉุกเฉนิ ทุกรายที่ตอ้ งนาส่งโรงพยาบาล
ตามสภาพอาการและความรุนแรงของการเจ็บป่วย
ของผู้ป่วยแต่ละราย

หลกั สตู รปฏบิ ัติการแพทยข์ นั้ พืน้ ฐานและชว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทยข์ นั้ สูง_2017 78

• ผปู้ ่วยทมี่ อี าการรุนแรงมาก ควรประเมินซ้าทุก 5 นาที
• ผู้ปว่ ยทมี่ อี าการรนุ แรงปานกลาง ควรประเมินซา้ ทุก 15 นาที
• ผู้ป่วยทม่ี อี าการเจ็บป่วยเล็กน้อย ควรประเมนิ ซา้ ทกุ 30 นาที

หลกั สูตรปฏบิ ัติการแพทยข์ ้นั พน้ื ฐานและชว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทยข์ น้ั สงู _2017 79

สิ่งท่ีต้องประเมนิ

1. สง่ิ ที่บ่งบอกถงึ ภาวะคกุ คามต่อชวี ิต(Repeat primary assessment)

• ระดบั ความร้สู ึกตัว
• Airway-Breathing-circulation
• สญั ญาณชพี

ลักษณะการหายใจ และอัตราการหายใจ ชีพจร ความดนั โลหิต
(ถา้ อยู่ในสถานการณท์ ่ีสามารถวดั ได)้

หลักสตู รปฏิบตั ิการแพทย์ขัน้ พนื้ ฐานและชว่ ยปฏิบตั ิการแพทยข์ นั้ สงู _2017 80

2. การตรวจรา่ งกายซ้า (Repeat focused assessment) 81

- ในตาแหนง่ ที่ไดร้ บั บาดเจบ็ หรอื มอี าการ
- การตรวจร่างกายตามระบบ เพม่ิ เติม เพ่อื คน้ หาการบาดเจ็บที่
อาจมมี ากกว่าชว่ งท่ไี ดป้ ระเมนิ ไปแลว้ (ถ้ามเี วลาและสถานการณ์เออื้ )

3. ตรวจดูประสิทธิภาพของการดูแลช่วยเหลอื (check intervention)

- การดูแลทางเดินหายใจ และการหายใจ
- การหา้ มเลือด
- การดาม ยึดตรึงในส่วนท่ีผดิ รปู
- การดูแลในเร่อื งอนื่ ๆ

หลักสตู รปฏบิ ตั ิการแพทย์ข้ันพื้นฐานและชว่ ยปฏบิ ตั ิการแพทยข์ นั้ สงู _2017

ส่งิ สา้ คัญคือ

-การบนั ทึกส่งิ ทไ่ี ด้ประเมิน
-การรายงานข้อมูลแก่ผูท้ ่เี ก่ยี วขอ้ ง เมื่อตรวจพบความผิดปกติ

หลักสูตรปฏบิ ตั กิ ารแพทย์ขนั้ พื้นฐานและชว่ ยปฏิบตั ิการแพทยข์ น้ั สูง_2017 82

หลกั สตู รปฏบิ ตั กิ ารแพทยข์ ั้นพ้นื ฐานและชว่ ยปฏิบตั กิ ารแพทยข์ น้ั สูง_2017 83