หน่วย5_การรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ

๕หน่วยการเรียนรู้ท่ี

การรวมกล่มุ ทางเศรษฐกิจระหวา่ งประเทศ

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
• อภปิ รายบทบาทความสาคญั ของการรวมกล่มุ ทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศได้

วตั ถุประสงค์ บทบาท และความสาคญั ของการรวมกลุ่มทางเศรษฐกจิ

วัตถุประสงคข์ องการรวมกล่มุ ทางเศรษฐกิจ

• เพอ่ื ประโยชนด์ ้านการขยายการคา้
• สง่ ผลให้เกดิ การผลิต การจา้ งงาน การลดตน้ ทนุ การผลิต ทาให้เกดิ ศักยภาพด้านการแขง่ ขัน
• เกิดการถ่ายทอดเทคโนโลยี และเพ่มิ อานาจการเจรจากบั ประเทศนอกกลุม่ เกดิ การขยายตวั และการพัฒนาเศรษฐกจิ

บทบาทและความสาคัญของการรวมกลุม่ ทางเศรษฐกจิ

ทาใหต้ ลาด เกดิ การขยายตัว ตน้ ทุนการผลิต ปจั จัยการผลติ
ขยายตัว ทางเศรษฐกิจ สินคา้ ลดลง เคล่ือนยา้ ย
ไดอ้ ย่างเสรมี าก

ขนึ้

ลกั ษณะการรวมกลุม่ ทางเศรษฐกิจ

การจดั ทาข้อตกลงเพ่ือแลกเปลี่ยนสิทธิ สหภาพศุลกากร สหภาพเศรษฐกิจ
พิเศษทางการค้า
การรวมกลุ่มทางเศรษฐกิจเหมือนเขตการค้า มกี ารกาหนดนโยบายเศรษฐกิจรว่ มกนั เช่น
มีการทาข้อตกลงร่วมกันที่จะลดอัตราภาษี เสรี ประเทศสมาชิกจะต้องตกลงกัน ยกเลิก นโยบายการเงินและการคลังเป็นอันหนึ่ง
ศุลกากรให้กับการนาสินค้าเข้าจากประเทศใน การเก็บภาษีศุลกากร และมาตรการจากัด อนั เดียวกันมหี น่วยงานกลางที่บริหารนโยบาย
กลุ่มตามการเจรจาตกลง มีการวางขั้นตอน การค้าอืน่ ๆ ระหวา่ งกนั เอง รว่ มกนั
การลดอตั ราภาษีศุลกากรระหวา่ งกนั แต่จะไม่
ลดลงจนหมดไป

เขตการค้าเสรี ตลาดรว่ ม สหภาพเหนอื ชาติ

สมาชิกมอี ิสระเตม็ ที่ ในการตั้งอตั ราภาษี มีลักษณะเหมือนสหภาพศุลกากร แต่เพิ่ม การรวมกล่มุ ทางเศรษฐกจิ ในระดบั ทสี่ ูงที่สุด
เรียกเก็บในระดับที่แตกต่างกันจากประเทศ เงื่อนไขว่า ไม่เพียงแต่สินค้าเท่านั้นที่สามารถ เป็นการรวมกลุ่มในทุกด้านของหลายประเทศ
นอกกลุ่ม เคลื่อนย้ายได้โดยเสรีระหว่างประเทศสมาชิก เพื่อมุ่งรวมเป็นประเทศเดียวกัน โดยรัฐบาล
แต่ปัจจัยการผลิตภายในกลุ่มสามารถ ของแต่ละประเทศต่างยินยอมสละอานาจ
เคลื่อนย้ายได้โดยเสรีในระหว่างประเทศ อธิปไตยของตน
สมาชกิ

กลุม่ ทางเศรษฐกิจในภมู ิภาคต่างๆ

สหภาพยโุ รป
(European Union : EU)

นโยบายการค้า นโยบายการเกษตร นโยบายการเงนิ
ใชเ้ งินสกุลยโู ร
ยกเลิกภาษีศลุ กากร เร่งดาเนินการ ใหม้ กี ารคา้ สินค้าเกษตรเสรีภายใน
ปรบั พกิ ัดอตั ราภาษีศุลกากระหว่าง กลมุ่ ใหส้ ทิ ธพิ เิ ศษแกป่ ระเทศ
ประเทศสมาชกิ ใหเ้ ปน็ อตั ราเดยี ว สมาชิกรับผดิ ชอบดา้ นการเงิน
เพ่ือเป็นสหภาพศลุ กากร และ ร่วมกัน
ยกกระดับเปน็ ตลาดยุโรปเดียว

กลมุ่ สมาคมเขตการคา้ เสรยี ุโรป
(European Free Trade Association : EFTA)

เพ่ือใหป้ ระเทศต่างๆ ในยโุ รปทไี่ มพ่ ร้อมท่จี ะเข้าร่วมในนโยบายเกษตรรว่ ม รวมทงั้ มเี ป้าหมายทางดา้ น
การเมอื งและเศรษฐกิจแตกตา่ งไปจากประชาคมเศรษฐกิจยโุ รปท่ีจะเข้าร่วมกับสมาคมการค้าเสรยี ุโรปได้
และเพ่ือประโยชนร์ ว่ มกันในการดาเนินการเขตการค้าเสรรี ะหว่างประเทศสมาชิก แต่การดาเนินงานไมป่ ระสบ
ความสาเรจ็ เทา่ ทค่ี วร

เขตการค้าเสรีอเมรกิ าเหนือ
(North America Free Trade Agreement : NAFTA)

• ด้านการคา้ ยกเลกิ ภาษศี ลุ กากรระหว่างกันทกุ สินคา้ ลดอปุ สรรคทางการค้าทม่ี ิใชภ่ าษี
• ด้านทรัพย์สนิ ทางปญั ญา ใชม้ าตรการปกป้องลิขสิทธ์ิ สิทธบิ ตั ร และเครอื่ งหมายการค้า
• ด้านสินคา้ เกษตร มีการคุม้ ครองแก่สมาชิกเปน็ พิเศษ

กลมุ่ ความร่วมมือทางเศรษฐกจิ เอเชยี -แปซฟิ ิก
(Asia-Pacific Economic Cooperation : APEC)

• พฒั นาและสง่ เสรมิ ระบบการค้าหลายฝ่าย
• สนบั สนุนการขยายตัวทางเศรษฐกิจของภมู ภิ าคและของโลก
• อานวยความสะดวกประเทศสมาชิก ใหส้ อดคลอ้ งกับ WTO
• ส่งเสรมิ ใหม้ กี ารไหลเวียนสินคา้ บรกิ าร ทุน และเทคโนโลยีระหวา่ งกันโดยเสรี

กลมุ่ ประเทศผู้สง่ ออกนา้ มนั
(Organization of the Petroleum Exporting Countries : OPEC)

เพ่ือเป็นตวั กลางประสานงานดา้ นนโยบายน้ามันระหว่างประเทศผู้ผลิตนา้ มนั ในการรกั ษาระดบั ราคาใหม้ ี
ความเปน็ ธรรม และสร้างความมั่นคงใหแ้ กป่ ระเทศผู้ผลติ ปิโตรเลียม ก่อใหเ้ กดิ การผลติ อย่างมปี ระสิทธิภาพและ
รกั ษาระดับความสม่าเสมอในการผลิต เพอ่ื ใหเ้ พียงพอต่อความต้องการของตลาดโลก

สมาคมประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉยี งใต้
(Association of South East Asian Nations : ASEAN)

• เพื่อเป็นการส่งเสริมความร่วมมือในด้านเศรษฐกจิ สังคม วัฒนธรรม วชิ าการ วิทยาศาสตร์ สนั ติภาพ และ
เสถียรภาพในภูมภิ าค
• ปจั จบุ นั อาเซยี นมุ่งสู่การเปน็ ประชาคมเศรษฐกิจอาเซยี นเพื่อเปน็ เขตผลิตเดยี ว ตลาดเดียว มีการเคลอื่ นยา้ ยปัจจยั
การผลิตได้อย่างเสรี สามารถใช้ทรพั ยากรการผลิตจากแตล่ ะประเทศ มาตรฐานการผลติ และกฎเกณฑเ์ ดียวกัน

กล่มุ ประเทศทม่ี กี ารพัฒนาเศรษฐกิจอยา่ งรวดเร็ว (BRICS)

ประเทศบราซลิ เป็นประเทศที่มีทรพั ยากรธรรมชาตแิ ละแรงงานจานวนมาก เปน็ ศูนยก์ ลางการผลิตสินแร่ของโลก
ประเทศรสั เซีย เป็นประเทศเจ้าของแหลง่ ทรพั ยากรดา้ นการพลงั งานท่สี าคญั มจี านวนประชากรมาก
ประเทศอนิ เดยี เป็นประเทศทมี่ แี รงงานมาก เปน็ ประเทศที่มีการพัฒนาดา้ นเทคโนโลยแี ละการสือ่ สารท่ดี แี ละรวดเรว็
ประเทศจีน เปน็ ประเทศทม่ี ศี กั ยภาพและผูน้ าดา้ นการผลติ ของโลก มีอตั ราการขยายตวั ทางเศรษฐกจิ สงู
ประเทศแอฟริกาใต้ เป็นประเทศท่มี ที รัพยากรมากและเป็นตลาดท่สี าคญั ในภมู ภิ าค

องคก์ รระหวา่ งประเทศ

องค์การการค้าโลก
(World Trade Organization : WTO)

บรหิ ารข้อตกลง และบนั ทกึ ความ เป็นเวทเี จรจาเพื่อลดอุปสรรคทาง ติดตามเฝา้ ดสู ถานการณก์ ารคา้
เขา้ ใจทปี่ ระเทศสมาชกิ ทาความ การคา้

ตกลงรว่ มกัน

เป็นเวทหี ารือเพ่อื แก้ปัญหาข้อ ให้ความชว่ ยเหลอื ประเทศกาลัง
ขดั แย้งหรือกรณพี ิพาททางการค้า พัฒนาดา้ นขอ้ มลู ขอ้ แนะนา

ของสมาชิก

ประสานงานกับองค์การเศรษฐกจิ
ระหวา่ งประเทศอืน่ ๆ

การประชมุ สหประชาชาตวิ ่าดว้ ยการคา้ และการพฒั นา
(United Nations Conference on Trade and Development : UNCTAD)

สง่ เสรมิ การค้าระหว่างประเทศที่ เจรจาต่อรองปัญหาเกี่ยวกับ เปน็ ศนู ยก์ ลางดาเนินงาน และ
มีระดับการพัฒนาที่แตกต่างกัน การค้าระหว่างประเทศและ ประสานความสอดคล้องด้าน
โดยมุ่งขจัดปัญหาและอุปสรรค ร่วมมือกับหน่วยงานอื่นๆของ นโยบายการค้าและการพัฒนา
ทางการคา้ สหประชาชาติ ระหวา่ งกลุม่ เศรษฐกิจต่างๆ

ธนาคารโลก
(World Bank)

มชี อ่ื เรียกอยา่ งเปน็ ทางการว่า ธนาคารระหว่างประเทศเพอื่ การบรู ณะและพัฒนาธนาคารโลกมบี ทบาทสาคัญ
ในการให้ความชว่ ยเหลอื ทางการเงนิ แก่ประเทศทีย่ ากจน เพื่อใหเ้ กิดการพฒั นาทางสงั คมและเศรษฐกจิ อย่างยัง่ ยนื
ในระยะยาว (International Bank for Reconstruction andDevelopment : IBRD)

ก่อตั้งเพอ่ื จดั ระบบการเงินและให้กู้ยมื เงิน เพือ่ บรู ณะประเทศ ภายหลงั ส้ินสุดสงครามโลกครัง้ ท่ี ๒ ตอ่ มาไดม้ ุ่ง
ไปที่การแกไ้ ขปัญหาความยากจน และยกระดับมาตรฐานความเปน็ อยู่ของประชาชนในประเทศกาลังพัฒนา โดยยึด
หลักการสาคญั คือ ต้องให้เกดิ การพัฒนาทางสงั คมและเศรษฐกิจที่ย่งั ยนื

กองทนุ การเงนิ ระหวา่ ง
ประเทศ (International Monetary Fund : IMF)

วตั ถปุ ระสงค์ คือ เพ่อื สนับสนุนความรว่ มมือทางการเงินระหว่างประเทศ สนับสนุนการค้าระหวา่ งประเทศให้
ขยายตวั อย่างสมดุล เสรมิ สร้างเสถยี รภาพอัตราแลกเปลีย่ นเงนิ ตราระหว่างประเทศ ใหค้ วามช่วยเหลือประเทศ
สมาชกิ ท่ปี ระสบปัญหาดลุ การชาระเงิน

องค์การเพอ่ื ความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพฒั นา
(Organisation for Economic Co-operation and Development : OECD)

วัตถุประสงค์ คอื เพือ่ สง่ เสรมิ การจ้างาน การปรบั ปรุงมาตรฐานความเปน็ อยู่ อานวยความสะดวกในการ
เจรญิ เติบโตของการคา้ โลก และการรักษาความมน่ั คงทางการเงิน จงึ มกี ารประเมนิ นักเรยี นท่ีจบการศกึ ษาภาคบงั คับ
ภายใต้โครงการ PISA

ธนาคารเพอื่ การพฒั นาเอเชยี
(The Asian Development Bank : ADB)

เพือ่ ชว่ ยเหลอื และสง่ เสริมการพฒั นาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศสมาชกิ โดยใหค้ วามสาคญั กับโครงการ
พฒั นาสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐาน ให้ความช่วยเหลือทางวิชาการ ใหค้ วามชว่ ยเหลือแก่ประเทศสมาชกิ ในเอเชียเมอ่ื
เผชญิ กบั วกิ ฤตเศรษฐกจิ

คณะกรรมการเศรษฐกิจและสงั คมแหง่ เอเชยี และแปซิฟิก
(Economic and Social Commission for Asia and The Pacific : ESCAP)

เพื่อส่งเสริมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งเอเชียและแปซิฟิกอนุภูมิภาค ความร่วมมือระดับภูมิภาคและ
ความร่วมมือระดับชาติ การพัฒนาควบคู่ไปกับการรักษาสิ่งแวดล้อม การรักษาความมั่นคงด้านพลังงาน การพัฒนา
ที่ยั่งยืน และการลดความเสี่ยวจากภัยพิบัติต่างๆ ปัจจุบัน ESCAP ได้ช่วยเหลือการพัฒนาภูมิภาค เพื่อพัฒนา
โครงสรา้ งทท่ี นั สมัยหลายด้าน เช่น การขนส่ง การพลงั งาน เทคโนโลยีและการสอ่ื สาร แหล่งนา้ เปน็ ต้น