ชนิดตัวแปร ในภาษา C

ตวั แปร และสัญลักษณเ์ คร่ืองหมายดาเนินการ ในภาษาคอมพวิ เตอร์

วชิ าการเขยี นโปรแกรมคอมพวิ เตอร์
ประกาศนียบตั รวชิ าชพี ชัน้ สูง (ปวส.)

ครูนพดล สังขน์ ้อย
แผนกวชิ าคอมพวิ เตอรธ์ ุรกจิ และเทคโนโลยธี ุรกจิ ดจิ ทิ ลั

วทิ ยาลัยเทคนิคกาแพงเพชร

ชนดิ และประเภทของตวั แปร ภาษา C

• การเขยี นโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ จาเป็ นอย่างยิ่งท่ีจะต้องทาความเข้าใจเกยี่ วกบั ชนิดข้อมูล ตัวแปร
เครื่องหมายและนิพจน์ เพราะการท่ีจะกาหนดให้โปรแกรมคอมพวิ เตอร์ทางานอย่างใดอย่างหนึ่ง
หรือตัดสินใจเลือกทางานน้ัน เคร่ืองหมายและนิพจน์ นับเป็ นสิ่งสาคญั มากที่ผู้เขียนโปรแกรมควร
จะเข้าใจหลกั การทางาน และลาดับการทางานของเคร่ืองหมายและนิพจน์ต่าง ๆ ให้ดี เพื่อเป็ นตัว
ช่วยควบคุมโปรแกรมให้ทางานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

•
การเขียนโปรแกรมคอมพวิ เตอร์น้ัน มีความจาเป็ นอย่างยิ่งที่จะต้องจัดการกบั ข้อมูลประเภท

ต่าง ๆ เพ่ือให้งานน้ัน ๆ สามารถจัดเก็บข้อมูลได้อย่างมีประสิทธิภาพและสะดวกต่อการค้นหาข้อมูล
ดังน้ันในภาษาซี จงึ แบ่งประเภทของข้อมูลออกได้เป็ น 6 ประเภท ด้วยกนั คือ

ชนิดและประเภทของตัวแปร ภาษา C

• 1. ข้อมูลชนิดเลขจำนวนเตม็ (Integer)
• 2. ข้อมลู ชนดิ ตวั เลขทศนิยม (Float)
• 3. ขอ้ มลู ชนดิ เลขฐำนแปด (Octal)
• 4. ข้อมูลชนิดเลขฐำนสิบหก (Hexadecimal)
• 5. ขอ้ มูลชนดิ ตวั อักขระ (Character)
• 6. ข้อมลู ชนดิ ขอ้ ควำม (String)

ชนิดและประเภทของตัวแปร ภาษา C

• 1. ข้อมูลชนิดเลขจานวนเต็ม (Integer) คือ เลขจานวนเต็มทวั่ ไป ไม่ว่าจะเป็ นเลข
จานวนเตม็ บวก จานวนเต็มศูนย์และจานวนเต็มลบ ซ่ึงเลขจานวนเตม็ เหล่านี้ สามารถ
นาไปคานวณได้ ตัวอย่าง เช่น 100, 56, 0, -20 เป็ นต้น

2. ข้อมูลชนิดตวั เลขทศนิยม (Float) คือ เลขทศนิยมชนิดคงที่ หรืออาจจะเป็ นทศนิยม
แบบไม่รู้จบ หรืออาจจะเป็ นเลขทศนิยมที่เขยี นในรูป E (หรือ e) ยกกาลงั ตัวเลขทศนิยม
เหล่านี้ สามารถนามาใช้ใน การคานวณได้ ตวั อย่าง เลขทศนิยมนีไ้ ด้แก่ 20.25, -0.60,
58.96, 5.40e04 เป็ นต้น

ชนิดและประเภทของตวั แปร ภาษา C

• 3. ข้อมูลชนิดเลขฐานแปด (Octal) คือ เลขจานวนเตม็ ทป่ี ระกอบด้วยเลข 0, 1 ,2, 3, 4,
5, 6 และ 7 เมื่อนามาใช้ในภาษาซี จะต้องเขยี นเลขศูนย์นาหน้า เช่น 0123, 045 เป็ นต้น
ซ่ึงเลขฐานแปด เหล่านีส้ ามารถนามาใช้เพื่อการคานวณได้

• 4. ข้อมูลชนิดเลขฐานสิบหก (Hexadecimal) คือ ตัวเลขประเภทหนึ่งทใ่ี ช้ในระบบ
คอมพวิ เตอร์ ซ่ึงประกอบด้วย 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, a, b, c, d, e และ f เวลาใช้งาน
ในภาษาซีจะต้องเขยี นด้วย 0x นาหน้าเพ่ือให้รู้ว่าตัวเลขท่นี ามาใช้งานน้ันเป็ นฐานสิบ
หก

ชนดิ และประเภทของตัวแปร ภาษา C

• 5. ข้อมูลชนิดตวั อกั ขระ (Character) เป็ นตวั อกั ษร หรือสัญลกั ษณ์อ่ืน ๆ ที่มคี วามยาว เพยี ง
1 ตวั อกั ษรเท่าน้ัน ซึ่งอาจจะเป็ นตวั อกั ษร A-Z, a-z, 0-9 หรือ #, @, $ และอื่น ๆ เป็ นต้น โดย
จะเขยี นไว้ในเคร่ืองหมาย ' ' (Single Quote) ตวั อกั ขระท้งั หมดน้ัน สามารถศึกษาหรือดู
รายละเอยี ดเพม่ิ เตมิ ได้จากตารางรหสั ASCII (American Standard Code II)

• 6. ข้อมูลชนิดข้อความ (String) เป็ นข้อมูลแบบตวั อกั ษรทมี่ คี วามยาวมากกว่า 1 ตวั อกั ษร มา
เรียงต่อกนั เป็ นข้อความ โดยทขี่ ้อความน้ันจะต้องถูกเขยี นไว้ในเครื่องหมาย " " (Double
Quote) ตัวอย่างเช่น "Phitsanulok", "Welcome" เป็ นต้น

ชนดิ และประเภทของตวั แปร ภาษา C

ข้อมูล ชนดิ ของข้อมูลในภาษาซี

1.) -60 1.) ชนิดเลขจานวนเตม็ (Integer)
2.) ‘#’ 2.) ชนดิ ตวั อกั ขระ (Character)
3.) 0.22222… 3.) ชนดิ ตวั เลขทศนยิ ม (Float)
4.) “Good_Bye” 4.) ชนดิ ข้อความ (String)
5.) 0 5.) ชนดิ เลขจานวนเตม็ (Integer)

ชนิดและประเภทของตวั แปร ภาษา C

• การเลือกใช้ประเภทของตัวแปรน้ัน ควรจะเลือกให้มีความเหมาะสมกับการใช้งาน เนื่องจากการ
เลือกใช้ที่เหมาะสมและตรงกับงานน้ัน ๆ จะมผี ลทาให้การใช้งานหน่วยความจาของเครื่อง
คอมพวิ เตอร์น้ัน ๆ มคี วามเหมาะสมตามไปด้วย และหากใช้ไม่เหมาะสมกับงานแล้วกจ็ ะทาให้
เป็ นการสิ้นเปลืองหน่วยความจาของเคร่ืองคอมพวิ เตอร์โดยใช่เหตุ ดงั น้ันควรศึกษาประเภท
ของตัวแปรได้ดังตารางท่ี 1

ประเภทของตัวแปร ขนาด (Bits) ขอบเขต ความหมาย
char 8 -128 ถงึ 127 เกบ็ ข้อมูลชนิดตัวอกั ขระ โดยจะใช้พื้นท่ีในหน่วยความจาในการจัดเกบ็
8 0 ถึง 255
unsigned char 8 bits (1 Byte)
16 -32,768 เกบ็ ข้อมูลชนิดอักขระ แบบไม่คดิ เครื่องหมาย
int ถงึ
เกบ็ ข้อมูลชนิดตวั เลขจานวนเต็ม
unsigned int 16 32,767 ใช้พืน้ ท่ีในหน่วยความจา
0 ถงึ 65,535 16 bits (2 Bytes)
short 8
-128 ถงึ 127 เก็บข้อมูลชนิดตัวเลขจานวนเตม็
unsigned short 8 แบบไม่คดิ เคร่ืองหมาย
0 ถงึ 255
long 32 เกบ็ ข้อมูลชนิดตัวเลขจานวนเต็ม
-2,147,483,648 ถงึ 2,147,483,649 แบบส้ัน ใช้พืน้ ท่ีหน่วยความจา
unsigned long 32
0 ถึง 4,294,967,296 8 bits (1 Byte)
float 32 เกบ็ ข้อมูลชนิดตวั เลขจานวนเตม็
3.4*10e(-38) ถงึ 3.4*10e(38) แบบส้ัน โดยไม่คดิ เคร่ืองหมาย
double 64
3.4*10e(-308) ถึง 3.4*10e(308) เก็บข้อมูลชนิดตัวเลขจานวนเตม็ แบบยาว ใช้พื้นที่หน่วยความจา
long double 128 32 bits (4 Bytes)
3.4*10e(-4032) ถงึ 1.1*10e(4032)
เกบ็ ข้อมูลชนิดตัวเลขจานวนเตม็
แบบยาว และไม่คดิ เคร่ืองหมาย

เกบ็ ข้อมูลชนิดตวั เลขทศนิยม ใช้พื้นที่หน่วยความจา 32 bits (4 Bytes)
โดยเกบ็ ค่าทศนิยมประมาณ 6 ตวั

เกบ็ ข้อมูลชนิดตัวเลขทศนิยม ใช้พื้นท่หี น่วยความจา 64 bits (8 Bytes)
โดยเกบ็ ค่าทศนิยมประมาณ 12 ตัว

เกบ็ ข้อมูลชนิดตัวเลขทศนิยม ใช้พืน้ ที่หน่วยความจา 128 Bits (16 Bytes)
โดยเก็บค่าทศนิยมประมาณ 24 ตัว

หลกั การต้งั ชื่อตวั แปร

• 1. ตัวแปรจะต้องขนึ้ ต้นด้วยตัวอกั ษร A-Z, a-z หรือเคร่ืองหมาย _ (Underscore) เท่าน้ัน
• 2. ตัวอักษรทีต่ ามมาของช่ือตัวแปรน้ันจะต้องเป็ น A-Z, a-z และเคร่ืองหมาย _ (Underscore)
• หรือตัวเลข
• 3. ห้ามเว้นช่องว่างภายในช่ือตัวแปร และห้ามใช้สัญลกั ษณ์พเิ ศษอื่น ๆ
• 4. การใช้อักษรตัวพมิ พ์ใหญ่และอกั ษรตวั พมิ พ์เล็กในการต้งั ชื่อตวั แปรน้ัน มีความแตกต่างกัน
• โดยโปรแกรมภาษาซีจะถือว่าเป็ นคนละตัวแปรกนั เช่น Address และ ADDRESS
• 5. ห้ามต้งั ชื่อตัวแปรตรงกับคาสงวน (Reserved Word) ในภาษาซี ซึ่งคาสงวนได้แก่ พวกคาส่ังต่าง ๆ

และชนิดของตัวแปรต่าง ๆ เช่น if, char, printf เป็ นต้น

หลกั การต้งั ชื่อตวั แปร

• ตวั อย่าง ตัวอย่างการต้งั ชื่อตัวแปรในภาษา C ท้ังท่ถี ูกต้องและไม่ถูกต้องตามหลกั การ ดังต่อไปนี้

ชอ่ื ตัวแปร ถกู ต้องตามหลักการตงั้ ชอ่ื ตวั แปรหรือไม่
1) bath_room 1) ถูกตอ้ ง

2) n-sync 2) ผดิ หลักการ เนื่องจากมเี ครอื่ งหมาย - ปรากฏในชื่อ

3) 108dots 3) ผดิ หลักการ เนือ่ งจากขึน้ ต้นดว้ ยตวั เลข

4) Year# 4) ผดิ หลักการ เนือ่ งจากมเี คร่ืองหมาย # อยู่ในช่ือ

5) _good 5) ถกู ตอ้ ง
6) goto 6) ผดิ หลักการ เนื่องจากเป็ นคาสงวน
7) work
8) break 7) ถกู ต้อง
8) ผดิ หลักการ เนอ่ื งจากเป็ นคาสงวน

รูปแบบการประกาศตวั แปร

รูปแบบการประกาศตวั แปร

ตัวอย่างการประกาศตัวแปร

เครื่องหมายในภาษาคอมพวิ เตอร์

• เคร่ืองหมายในการเขยี นโปรแกรมคอมพวิ เตอร์ที่ภาษาคอมพวิ เตอร์สามารถเข้าใจความหมาย และสามารถทางานได้น้ัน จะถูก
แบ่งออกตามประเภทของการใช้งานและเหตกุ ารณ์ เช่น ต้องการเปรียบเทยี บนิพจน์ว่าเป็ นจริงหรือเท็จ กจ็ ะใช้เครื่องหมายทาง
ตรรกศาสตร์เข้ามาเปรียบเทยี บ หรือหากต้องการเปรียบเทยี บนิพจน์หรือค่า 2 ค่าว่ามากกว่าหรือน้อยกว่า กจ็ ะใช้เคร่ืองหมาย
เปรียบเทยี บ มากกว่า (>) หรือน้อยกว่า (<) เป็ นต้น ดงั น้นั เครื่องหมายในภาษาคอมพวิ เตอร์ จะถูกแบ่งออกเป็ น 3 ประเภทคือ

เครื่องหมายในภาษาคอมพวิ เตอร์

• 1. เคร่ืองหมายทางคณติ ศาสตร์

• เคร่ืองหมายทางคณติ ศาสตร์ นับเป็ นเคร่ืองหมายทม่ี ีความคุ้นเคยและมีการใช้งานบ่อยที่สุด ไม่ว่าจะเป็ นเรื่องของการคานวณพืน้ ฐาน
เช่น บวก ลบ คูณ และหาร เครื่องหมายทางคณติ ศาสตร์ทส่ี ามารถใช้งานได้ในการเขยี นโปรแกรมภาษาซี ดงั ตารางท่ี 1

เคร่ืองหมายในภาษาคอมพวิ เตอร์

• 1. เครื่องหมายทางคณิตศาสตร์

• เครื่องหมายท่ีใช้ในทางคณติ ศาสตร์อื่น ๆ อกี เพื่อใช้ในการเพม่ิ หรือลดค่าของตวั แปร ซึ่งสามารถแบ่งตามการใช้งานได้
หลากหลายวธิ ี ดงั ตารางที่ 2

เครื่องหมายในภาษาคอมพวิ เตอร์

• 1. เครื่องหมายทางคณติ ศาสตร์

• ตวั อย่าง กาหนดให้ i และ j เป็ นตัวแปรชนิดเลขจานวนเต็ม มีค่าเท่ากบั 5 และ 7 ตามลาดับ ส่วนตัวแปร f และ g เป็ นตัวแปรชนิดเลข
จานวนจริง มีค่าเท่ากบั 5.5 และ -.325 ตามลาดบั และต่อไปนีเ้ ป็ นนิพจน์ในรูปแบบต่าง ๆ และผลลพั ธ์ท่ีได้ ท้งั นีแ้ ต่ละนิพจน์ให้ใช้ค่าตัวแปร
เริ่มต้นตามท่กี ล่าวมา

เครื่องหมายในภาษาคอมพวิ เตอร์

• 2. เครื่องหมายเปรียบเทียบ

• เครื่องหมายการเปรียบเทียบ เป็ น
เคร่ืองหมายท่ีมีความสาคญั อกี เช่นกนั เพื่อ
เปรียบเทียบค่าของตัวแปรต้ังแต่ 2 ค่าขึน้
ไป โดยผลลัพธ์จากการเปรียบเทียบจะได้
เป็ นค่าจริง (True) หรือ เท็จ (False) โดย
เครื่องหมายในการเปรียบเทียบ

เครื่องหมายในภาษาคอมพวิ เตอร์

• 2. เคร่ืองหมายเปรียบเทียบ

• ตัวอย่าง ถ้าตัวแปร i, j และ k มีชนิดข้อมูลเป็ นเลขจานวนเต็ม มีค่า 1, 2 และ 3 ตามลาดับ และ
จากนิพจน์ต่อไปนี้ จะได้ผลลัพธ์จากการตรวจสอบดังนี้

เครื่องหมายในภาษาคอมพวิ เตอร์

• 3. เคร่ืองหมายทางตรรกศาสตร์

• เครื่องหมายทางตรรกศาสตร์ เป็ นการ
เปรียบเทียบค่าความเป็ นจริง หรือเท็จ
ระหว่างส่ิงต่าง ๆ สองส่ิงว่าเป็ นจริงหรือเทจ็
ซึ่งในการเปรียบเทยี บทางตรรกศาสตร์นี้
นิยมนามาใช้กบั ระบบคอมพวิ เตอร์ เพื่อเลือก
ตัดสินใจการทางานจากผลลัพธ์ที่เป็ นจริง
หรือเทจ็ โดยทัว่ ไปแล้วเครื่องหมายทาง
ตรรกศาสตร์จะมีอยู่ 3 เคร่ืองหมายด้วยกัน

เครื่องหมายในภาษาคอมพวิ เตอร์

• 3. เครื่องหมายทางตรรกศาสตร์

• ตวั อย่าง กาหนดให้ i มชี นิดขั้อมูลเป็ นจานวนเต็ม มคี ่าเท่ากบั 7 และ f มชี นิดข้อมูลเป็ นเลขจานวนจริงมีค่าเท่ากบั
5.5 ส่วน c เป็ นตัวแปรชนิดตวั อักษร ที่มคี ่าเท่ากบั w และต่อไปนีเ้ ป็ นนิพจน์ตรรกะในรูปแบบต่าง ๆ และผลลพั ธ์ท่ีได้

เคร่ืองหมายในภาษาคอมพวิ เตอร์

• ในการทางานของตวั ดาเนินการทางคณติ ศาสตร์
คอมพวิ เตอร์จะมลี าดบั การทางานดงั นี้

• 1. ( ) คอมพวิ เตอร์จะทาการคานวณในวงเลบ็ ก่อนเสมอ

• 2. * , / , % จากน้นั จะทาการคณู หาร มอดูลสั เรียง
จากซ้ายไปขวา เจอเครื่องหมายใดก่อน ทาก่อน

• 3. + , - และทาการบวก ลบ เรียงจากซ้ายไปขวา

เคร่ืองหมายในภาษาคอมพวิ เตอร์

• ตวั อย่าง กาหนดให้ตวั แปร i และ j เป็ นเลขจานวนเตม็ มคี ่าเท่ากบั 20 และ 8 ตามลาดบั ผลลพั ธ์จากนพิ จน์นคี้ ่า ans จะมคี ่าเท่ากบั 8
ซึ่งเป็ นไปตามลาดบั การประมวลผลดงั ต่อไปนี้

แหล่งเอกสารอ้างอิง

• คู่มอื กำรเขียนโปรแกรมภำษำ C ฉบบั ผ้เู ร่มิ ตน้ / ประภำพร ช่ำงไม้

วชิ าการเขียนโปรแกรมคอมพวิ เตอร์

สาขาวชิ า เทคโนโลยีธุรกิจดจิ ิทลั | วทิ ยาลยั เทคนิคกาแพงเพชร