The Anglo-Zanzibar War

“สงครามสั้นที่สุดในโลก”
รบกัน 38 นาที

โดย นายศุภกรณ์ ชีวพัฒนานุกูล

สงครามแองโกล–แซนซิบาร์

ประวัติศาสตร์สากล

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5

กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ส22104

สงคราม Anglo-Zanzibar

สงครามที่ถูกบันทึกไว้ว่าสั้นที่สุดในประวัติศาสตร์ เริ่มขึ้นในวันที่ 27
สิงหาคม ค.ศ 1896 ใช้เวลาทั้งสิ้นเพียงแค่ 38 นาที

ซึ่งเป็นความขัดแย้งทางทหารระหว่างจักรวรรดิอังกฤษ กับสุลต่านคาลิด-
บิน บากาช (Khalid bin Barghash) แห่งเกาะแซนซิบาร์ อันเนื่องมาจาก
สุลต่านฮาเหมด บิน ธูไวนี (Hamad bin Thuwaini) ที่เป็นผู้ปกครององค์ก่อน
ได้สวรรคตลง สุลต่าน Khalid bin Barghash ที่เป็นญาติก็ได้อ้างสิทธิ์ตนเองใน
การขึ้นปกครองเป็นสุลต่านแห่งแซนซิบาร์ทันที โดยไม่ทำตามสนธิสัญญาในการ
ขึ้นครองราชบัลลังก์

ในสนธิสัญญาที่ลงนามใน ค.ศ. 1886 เงื่อนไขการขึ้นครองราชย์ คือ
ผู้มีคุณสมบัติต้องได้รับการอนุญาตจาก กงสุลสหราชอาณาจักรเสียก่อน จึงทำให้
เกิดสงครามขึ้นนี้ ในเวลาต่อมา

แซนซิบาร์ (Zanzibar)
" เกาะบริเวณแอฟริกาตะวันออก (ปัจจุบันเป็นส่ วนหนึ่งของแทนซาเนีย) "

ประวัติศาสตร์ ก่อนเกิดสงคราม

ในช่วงการปกครองของ สุลต่าน คาริฟฟาห์ แซนซิบาร์ก็ได้ถูกการล่า
อาณานิคมจากอังกฤษและเยอรมนี โดยต้องยอมในข้อตกลงการให้สิทธิในดิน
แดนเคนยาแก่อังกฤษ และสิทธิในดินแดนอีกแทนแกนยิกาแก่เยอรมนี จนเหลือ
แค่เกาะแซนซิบาร์เป็นรัฐกันชนให้ของทั้งสองฝั่ง

ต่อมาสืบเนื่องจาก "สนธิสัญญาเฮลลอโกแลนด์-แซนซิบาร์" ที่ลงนามกัน
ตั้งแต่ ค.ศ. 1890 ในช่วงของสุลต่านอาลี เกาะแซนซิบาร์ เป็นจุดยุทธศาสตร์
สำคัญบนชายฝั่งตะวันออกของทวีปแอฟริกา ที่เคยเป็นอาณานิคมของเยอรมนี
ต้องเปลี่ยนไปเป็นรัฐในอารักขาของจักรวรรดิอังกฤษ และได้สั่งห้ามการค้าทาส

ในปี ค.ศ 1893 หลังจากที่สุลต่านอาลีสิ้นพระชนม์ อังกฤษก็ได้เลือก
สุลต่านฮาเหมดมาขึ้นปกครองต่อ ที่เป็นผู้อำนวยประโยชน์ให้แก่อังกฤษได้
มากกว่า แทนการเลือกสืบทอดจากเชื้อสายโดยตรงจากหลานชายของ
สุลต่านอาลี อย่างเจ้าชายคาลิต ที่ไม่ตรงตามสนธิสัญญาในการขึ้นปกครอง

ต่อมาใน ค.ศ 1896 สุลต่านฮาเหมดก็ได้สิ้นพระชนม์ลง

"สุลต่าน อะลี บิน ซัยด์" "สุลต่านฮาเหมด บิน ธูไวนี"
(Ali bin Said) (Hamad bin Thuwaini)

ชนวนเหตุของสงคราม

เริ่มจาก ในวันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ. 1896 หลังจากที่สุลต่าน Hamad-
bin Thuwaini ที่เป็นผู้ปกครององค์ก่อนได้สวรรคตลงอย่างกะทันหัน โดยมี
สาเหตุไม่แน่ชัด และตามสนธิสัญญาที่ลงนามใน ค.ศ. 1886 มีข้อตกลงหนึ่ง
คือสุลต่านที่ขึ้นมาปกครองแซนซิบาร์ จะต้องได้รับความเห็นชอบจากรัฐบาล
อังกฤษ และอังกฤษต้องการให้สุลต่าน Hamoud bin Mohammed ที่เป็นมิตรกับ
อังกฤษขึ้นปกครองแทนสุลต่านองค์เก่า แต่ก็ได้มีสุลต่าน Khalid bin-
Barghash ซึ่งเป็นลูกพี่ลูกน้องกับสุลต่านองค์เก่า ได้นำกองกำลังทหารบุกยึด
พระราชวัง แล้วอ้างสิทธ์ขึ้นครองราชบัลลังก์ ทำให้ฝ่ายอังกฤษไม่พอใจอย่างมาก

Sir Basil Cave กงสุลอังกฤษประจำแซนซิบาร์พยายามเจรจาอย่างสันติ
โดยเรียกร้องให้ Khalid bin Barghash สลายกองทัพ วางอาวุธ และออกจาก
พระราชวัง แต่ความพยายามเจรจาก็ไม่เป็นผล เพราะสุลต่านคาลิตมีการยิง
ปืนสลุด ประกาศการสืบราชสันตติวงศ์ โดยไม่เห็นชอบจากอังกฤษ และไม่ยอม
ลดธงลงครึ่งเสาร์ เพื่อถวายเกียรติแด่สุลต่านฮาเม็ดหลังฝังพระศพ

ดังนั้น Sir Basil Cave จึงประสานขอกำลังสนับสนุนเพิ่มเติม เพื่อทำ
สงคราม จากเรือรบที่ประจำการอยู่แล้วสองลำ มาเพิ่มอีกหนึี่งลำในเย็นวันนั้น

สุลต่านคาลิด บิน บากาช
(Khalid bin Barghash)

ใช้การทูตแก้ปัญหาอย่างถึงที่สุด

Sir Basil Cave พยายามอย่างที่สุดในการเจรจาอย่างสันติ แต่เหมือน
สถานการณ์กำลังบีบบังคับให้ใช้กำลัง ท่านรู้ดีว่าตนไม่ได้มีอำนาจในการสั่งการให้
เป็นฝ่ายเริ่มโจมตีด้วยกำลังทหาร จึงส่งโทรเลขไปถึงรัฐบาลอังกฤษ ความว่า
“เราได้รับอนุญาตให้ยิงพระราชวังหรือไม่ หากความพยายามทั้งหมดที่จะแก้
ปัญหาอย่างสันตินั้นพิสูจน์แล้วว่าไร้ประโยชน์”

ต่อมา วันที่ 26 สิงหาคม เรือ HMS Racoon และเรือ HMS St. George
เดินทางมาสมทบกับกองเรือที่ตั้งกำลังพร้อมรบอยู่ที่ท่าเรือ โดยมี พลเรือตรี
Harry Rawson เป็นผู้บังคับบัญชา ไม่นานก็ได้รับโทรเลขตอบกลับจากรัฐบาล
ที่ลอนดอน ความว่า "คุณได้รับอนุญาตให้มาตรการใดก็ตามที่คุณคิดว่าจำเป็น
และรัฐบาลในสมเด็จพระราชินีสนับสนุนการกระทำของคุณ อย่างไรก็ตาม
อย่าพยายามกระทำการใด ๆ ที่คุณไม่มั่นใจว่าสามารถบรรลุผลสำเร็จได้"

Sir Basil Cave ยื่นคำขาดถึงสุลต่าน Khalid bin Barghash ว่าจะต้อง
ออกจากพระราชวังในวันพรุ่งนี้ ก่อนเวลา 9.00 น. นอกจากนี้ยังสั่งให้พลเรือน
อพยพออกจากบริเวณท่าเทียบเรือโดยรอบ เพื่อเตรียมทำสงครามที่อาจจะ
เกิดขึ้นในวันพรุ่งนี้

เซอร์ บาซิล เคฟ
(Sir Basil Cave)

เหตุการณ์ในสงคราม

วันที่ 27 สิงหาคม ค.ศ. 1896 ณ 8.00 น. Khalid bin Barghash
ส่งจดหมายถึง Sir Basil Cave ว่า “We have no intention of hauling
down our flag and we do not believe you would open fire on us.”
ซึ่งเป็นการประกาศไม่ยอมจำนนและไม่เชื่อว่าอังกฤษจะกล้ายิงใส่พระราชวัง

Sir Basil Cave จึงตอบจดหมายกลับว่า “…but unless you do as
you are told, we shall certainly do so.” หากท่านไม่ปฏิบัติตามที่ได้แจ้ง
ไป เราจะทำเช่นนั้นอย่างแน่นอน”

ณ 9.00 น. Sir Basil Cave สั่งให้กองทัพพร้อมรบ และเวลา 9.02 น.
จึงเริ่มเปิดฉากยิงถล่มใส่พระราชวังและกองทัพของฝ่ายแซนซิบาร์

การยิงยุติเมื่อเวลา 9.40 น. พระราชวังได้รับความเสียหายอย่างมาก
เพราะสร้างจากไม้และไม่ได้ถูกออกแบบมาให้เป็นป้อมปราการสำหรับป้องกัน
การโจมตี เรือรบหลวง Glasgow ของสุลต่านคาลิตที่ได้ยึดมาก็ถูกจมลง และธง
ฝ่ายแซนซิบาร์บาดเจ็บและล้มตายรวมกว่า 500 คน ส่วนฝ่ายอังกฤษซึ่งมีทหาร
ประมาณ 1,000 นาย ได้รับบาดเจ็บสาหัสเพียง 1 นาย ภายหลังได้รักษาหาย
เป็นปกติิ หมายความว่า สงครามที่เกิดขึ้นกินเวลาราว 38 นาทีเท่านั้น

ตำแหน่งของกองเรือ
เมื่อเวลา 09.00 น.

ผลที่ตามมา

สุลต่าน Khalid bin Barghash พร้อมคนสนิทได้หลบหนีไปขอหลี้ภัย
ที่สถานกงสุลเยอรมนี และสำเร็จเนื่องจากตามสนธิสัญญาส่งผู้ร้ายข้ามแดน
ระหว่างแซนซิบาร์และอังกฤษนั้นมีข้อยกเว้นกับนักโทษการเมือง ไม่นานหลัง
จากนั้นก็ได้ถูกส่งตัวไปอยู่ในแอฟริกาตะวันออก ที่เป็นดินแดนของเยอรมนี
ก่อนที่จะถูกอังกฤษจับตัวได้ในช่วง สงครามโลกครั้งที่ 1 แล้วถูกเนรเทศไป
เกาะ Saint Helena ไม่กี่ปีให้หลังก็ได้ รับอิสรภาพและเสียชีวิต ที่แอฟริกา-*
ตะวันออกเมื่อ ค.ศ. 1927

ส่วนสุลต่าน Hamoud bin Mohammed ที่ภักดีต่ออังกฤษก็ได้รับการ
สถาปนาเป็นสุลต่าน ในบ่ายวันที่เกิดสงครามตามที่อังกฤษประสงค์ ตั้งแต่แรก
และมีการสร้างพระราชวังหลังใหม่ขึ้น

สงครามครั้งนี้จึงได้ชื่อว่า เป็นสงครามที่สั้นที่สุดในประวัติศาสตร์โลก
ฝ่ายอังกฤษได้แสดงให้เห็นถึง ความสามารถทางด้านการทูตในการแก้ปัญหา
โดยสันติ และได้แสดงแสนยานุภาพทางการทหารที่ยิ่งใหญ่ต่อสายตานานาชาติ
อีกด้วย

สุลต่าน ฮามูด บิน โมแฮมเม็ด เรือรบ HHS Glasgow
(Hamoud bin Mohammed) (เรือที่แซนซิบาร์ได้รับพระราชทาน
จากสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย)

เนื้อหาเสริม

เดิมทีเกาะเเห่งนี้เป็นรัฐ ๆ หนึ่งที่ร่ำรวยมาก เเละมักจะจับทาสชาวผิวสี
หลายคนเพื่อมาขายเเก่ฝรั่ง โดยสินค้าหลักของที่นี่ คือ

1.งาช้าง
2.เครื่องเทศ
3.ทาส ปีละเกือบครึ่งเเสนคน

"ข้อมูลเพิ่มเติม"

บรรณานุกรม

- คลังความรู้ by SpokeDark. 'สงครามแองโกล-แซนซิบาร์' สงครามที่ถูก
บันทึกไว้ว่าใช้เวลา ‘สั้น’ ที่สุดในโลก [ออนไลน์]. 2563, เข้าถึงได้จาก:
https://www.blockdit.com/posts/5f8f9f9e18167010edf63da1
[27 พฤศจิกายน 2564]

- ไม่ระบุชื่อ. สงครามอังกฤษ–แซนซิบาร์ [ออนไลน์]. [ม.ป.ป.], เข้าถึงได้
จาก:https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AA%E0%B8%87%E0%B8
%84%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%AD%E0%B8%B1%
E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%A4%E0%B8%A9%E2%80%93%E0%B
9%81%E0%B8%8B%E0%B8%99%E0%B8%8B%E0%B8%B4%E0%B8%9A
%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%8C [27 พฤศจิกายน 2564]

- ศิลปะวัฒนธรรม. สงคราม Anglo-Zanzibar อังกฤษทำ "สงครามสั้นที่สุดใน
โลก" รบกัน 38 นาที [ออนไลน์]. 2563, เข้าถึงได้จาก:
https://today.line.me/th/v2/article/Dwg0Zo [27 พฤศจิกายน 2564]

คำถามของแบบทดสอบ

1.สงครามนี้มีชื่อว่าอะไร
2.เรือรบ HHS Glasgow ได้รับพระราชทานมาจากผู้ใด
3.เรือรบหลวงของฝ่ายอังกฤษ มีกี่ลำ
4.ระยะเวลาในการทำสงคราม
5.ข้อใดกล่าวถึงสงครามนี้ไม่ถูกต้อง
6.ปัจจุบันเกาะแซนซิบาร์ เป็นส่วนหนึ่งของประเทศใด
7.สนธิสัญญาในการขึ้นครองราชย์ ค.ศ 1886 เทียบเท่ากับ พ.ศ ใด
8.สุลต่าน Hamad bin Thuwaini ได้สิ้นประชนม์ ในปีค.ศ และปี ฮ.ศ ใด
9.กงสุลอังกฤษประจำแซนซิบาร์ มีชื่อว่าอะไร
10.สงครามเริ่มในวันที่ เดือน และคริสต์ศักราชใด