ก กิตติกรรมประกาศ การที่ข้าพเจ้าได้มาฝึกงาน ณ ไปรษณีย์ปากพนัง ตั้งแต่วันที่ 6 ธันวาคม พ.ศ.2565 ถึงวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ.2566 ส่งผลให้ข้าพเจ้าได้รับความรูและประสบการณ์ต่าง ๆ ที่มีค่ามากมายสำหรับรายงานการฝึก ประสบการณ์วิชาชีพฉบับนี้ สำเร็จลงได้ด้วยดีจากความร่วมมือและสนับสนุนจากหลาย ๆ ฝ่ายดังนี้ 1. คุณวินัย กิจค้า ตำแหน่ง หัวหน้าไปรษณีย์ปากพนังฝั่งตะวันออก 2. คุณวัชรา นวลจุ้ย ตำแหน่ง ธุรการไปรษณีย์ปากพนังฝั่งตะวันออก 3. คุณล้วนเอก ชัยสุวรรณ ตำแหน่ง รับฝากสิ่งของ ซึ่งเป็นพนักงานที่ปรึกษา และบุคลากรท่านอื่น ๆ ที่ไม่ได้กล่าวนามทุกท่านที่ได้ให้คำแนะนำและช่วยเหลือในการจัดทำรายงาน ฉบับนี้ข้าพเจ้าใคร่ขอขอบพระคุณผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องทุกท่าน ที่มีส่วนร่วมในการให้ข้อมูล เป็นที่ปรึกษาใน การทำรายงานฉบับนี้จนเสร็จสมบูรณ์ ตลอดจนให้การดูแลและความเข้าใจเกี่ยวกับชีวิตการทำงานจริง ข้าพเจ้าขอขอบคุณไว้ ณ ที่นี้ ณัฏฐากร เสือคำ ภัทรพล สำราญ ยวิษฐา อินทร์จันทร์ วันที่ 24 มีนาคม พ.ศ 2566
ข สารบัญ หน้า กิตติกรรมประกาศ ก สารบัญ ข สารบัญภาพ ค บทที่ 1 บทนำ 1 1.1 ข้อมูลเกี่ยวกับสถานประกอบการ 1-2 บทที่ 2 รายละเอียดการปฏิบัติงาน 3 2.1 รายละเอียดของงาน ให้เขียนขั้นตอนการปฏิบัติงาน 3 2.2 แสดงภาพและแผนภูมิหรือตารางที่จำเป็น 3-7 บทที่ 3 สรุปผลการปฏิบัติงาน 3.1 สรุปผลการปฏิบัติงาน 8 8 บทที่ 4 ปัญหาและข้อเสนอแนะ 4.1 วิเคราะห์ปัญหาและวิจารณ์ผล 9 9 บทที่ 5 กระบวนการผลิต ลักษณะงานของหน่วยงาน 5.1 กระบวนการผลิต 10 10-11 บรรณานุกรม 12 ภาคผนวก 13 ภาคผนวก ก. โปรแกรมระบบงานไปรษณีย์ ภาคผนวก ข.ภาพการปฏิบัติงาน 13-18 19-22
ค สารบัญภาพ รูปที่ หน้า รูปที่ 2.1 ขั้นตอนการห่อหุ้มสิ่งของ 4 รูปที่ 2.2 ขั้นตอนการจ่าหน้าซอง 5 รูปที่ 2.3 สิ่งของที่ห้ามฝากส่งทางไปรษณีย์ 6 รูปที่ 2.4 ขั้นตอนการเตรียมส่งของ 6
1 บทที่ 1 บทนำ 1.1 ข้อมูลเกี่ยวกับสถานประกอบการ 1.1.1 ชื่อและสถานที่ตั้งของหน่วยงาน/สถานประกอบการ ที่ทำการไปรษณีย์ปากพนังฝั่งตะวันออก ที่ตั้งของหน่วยงาน 012 ซ.ไปรษณีย์ ถ.ชายน้ำ ต.ปาก พนัง อ.ปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช 80140 1.1.2 ลักษณะการประกอบการ การบริหาร ผลิตภัณฑ์/ผลิตผลหรือการให้บริการหลักของหน่วยงาน/ สถานที่ประกอบการ ลักษณะทางธุรกิจไปรษณีย์ เป็นธุรกิจสาธารณูปการ สถานะเป็นรัฐวิสาหกิจ สังกัดกระทรวง ICT กระทรวงการคลังถือหุ้น 100% ดำเนินธุรกิจ 4 ด้านคือ 1.ธุรกิจสื่อสารเช่น จดหมาย สิ่งตีพิมพ์ฯ 2. ธุรกิจขนส่ง เช่น รับฝากส่งสิ่งของชิ้นใหญ่ พัสดุ 3.ธุรกิจการเงิน เช่น บริการชำระค่าบิลต่าง ๆ ธนาณัติ ออนไลน์ ตั๋วแลกเงินไปรษณีย์ 1.1.3 รูปแบบการจัดองค์กรและบริหารงาน 1.1.3.1 รับมอบ-ส่งมอบถุงพัสดุไปรษณีย์ 1.1.3.2 ปิด-เปิดถุง รวมทั้งการเตรียมถุง และการส่งคืน 1.1.3.3 คัดแยก/คัดเลือกส่งต่อ 1.1.3.4 ตรวจสอบสิ่งผิดปกติ รวบรวมจัดเก็บข้อมูลพยานหลักฐาน และจัดทำใบแจ้งเหตุ 1.1.3.5 โต้ตอบและสอบสวน 1.1.3.6 จัดเก็บข้อมูลสถิติปริมาณงานรับเข้า-ส่งออก 1.1.3.7 งานอื่น ๆ ที่ได้รับมอบหมาย แผนกไปรษณีย์ด่วนพิเศษ 1.1.4 ตำแหน่งและลักษณะงานที่นักศึกษาได้รับมอบหมายได้รับผิดชอบ 1.1.4.1 ดูแลระบบต่าง ๆ ของคอมพิวเตอร์ในหน่วยงาน 1.1.4.2 ซ่อมหรือบำรุงอุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น เครื่องปริ้น เครื่องชั่งไฟฟ้า เป็นต้น 1.1.4.3 รับฝากสิ่งของจากลูกค้า ชั่งน้ำหนัก คิดค่าบริการ ทำรายการรับฝากตามขั้นตอน บันทึก ข้อมูลลงใน CA POS ออกใบเสร็จรับเงิน ในคอมพิวเตอร์ 1.1.4.4 นำของที่รับฝากแล้วไปปิดถุงลงในระบบผ่านคอมพิวเตอร์เพื่อส่งมอบไปยังสถานที่ต่อไป 1.1.4.5 ขับรถไปรับฝากนอกสถานที่
2 1.1.4.6 ลงพื้นที่เพื่อหาลูกค้ามาสมัครเป็นสมาชิก Family thai post 1.1.5 ชื่อและตำแหน่งที่ปรึกษา/พี่เลี้ยง นายวินัย กิจค้า ตำแหน่ง หัวหน้าไปรษณีย์ปากพนัง 1.1.6 ระยะเวลาที่ปฏิบัติงาน ใช้ระยะเวลา 16 สัปดาห์ หรือ 4 เดือน ในการปฏิบัติงาน
3 บทที่ 2 รายละเอียดการปฏิบัติงาน 2.1 รายละเอียดของงาน ให้เขียนขั้นตอนการปฏิบัติงาน การปฏิบัติงานในหน่วยงานของไปรษณีย์ตลอดระยะเวลา 16 สัปดาห์ มีหลายขั้นตอน เช่น การห่อหุ้ม การรับฝากสิ่งของ การปิดถุง มีรายละเอียดดังนี้ 2.1.1 การห่อหุ้มสิ่งของ เป็นขั้นตอนแรกในการให้บริการลูกค้าที่จะมาส่งของ แต่ยังไม่มีกล่องใส่มา มี ขั้นตอนดังนี้ 2.1.1.1 เลือกขนาดของกล่องให้เหมาะสมกับขนาดของสินค้า และเหมาะสมกับชนิดของสินค้า 2.1.1.2 ถ้าเป็นสิ่งของที่แตกหักง่ายควรห่อด้วยบัพเบิลกันกระแทก 2.1.1.3 เมื่อนำของใส่ลงในกล่องแล้ว ให้นำเทปมาปิดปากกล่องให้มิดชิดกันกล่องและสินค้าเกิดความ เสียหาย 2.1.1.4 คิดค่าบริการกล่องตามขนาดของกล่องที่ลูกค่าเลือก 2.1.2 การรับฝากสิ่งของ ขั้นตอนการรับฝากสิ่งของเป็นขั้นตอนต่อมาจากการห่อหุ้ม เมื่อลูกค่าห่อหุ้ม แล้ว ต้องนำสิ่งของมาผ่านกระบวนการนี้เพื่อนำสิ่งของเข้าสู่ระบบในคอมพิวเตอร์ มีขั้นตอนดังนี้ 2.1.2.1 ขอบัตรประจำตัวประชาชน เพื่อเอาขอมูลของผู้ส่งมาลงในระบบ 2.1.2.2 นำสิ่งของขึ้นชั่งนำหนัก 2.1.2.3 ใส่ข้อมูลของผู้รับของลงในระบบ 2.1.2.4 แจ้งค่าบริการตามที่ระบบแสดงในคอมพิวเตอร์ 2.1.2.5 นำสินค้าไปให้แก่พนักงานปิดถุง 2.1.3 การปิดถุง คือการนำสินค้า ที่ผ่านระบบการรับสินค้ามาแล้ว มาทำตามขั้นตอน เพื่อนำจ่ายไปยัง ปลายทาง มีขั้นตอนดังนี้ 2.1.3.1 นำถุงและป้ายปากถุงมาเตรียมไว้ 2.1.3.2 นำของมาสแกนลงในระบบของคอมพิวเตอร์ 2.1.3.3 เมื่อสแกนแล้วให้นำไปใส่ถุงและปิดถุง 2.1.3.4 กดส่งมอบสายขนส่งในระบบ 2.2 แสดงภาพและแผนภูมิหรือตารางที่จำเป็น ประกอบคำอธิบาย
4 2.2.1 ขั้นตอนการห่อหุ้มสิ่งของเพื่อนำส่งสินค้า รูปที่ 2.1 ขั้นตอนการห่อหุ้มสิ่งของ ขั้นตอนการหุ้มห่อที่ปลอดภัยมีขั้นตอนง่าย ๆ และสามารถทำกันได้ทุกคนมีขั้นตอนการห่อหุ้มดังนี้ 2.2.1.1 เลือกใช้กล่องที่มีความแข็งแรง และมีขนาดที่เหมาะสม 2.2.1.2 หุ้มห่อของด้วยวัสดุกันกระแทกให้รอบ และแน่นหนา 2.2.1.3 บรรจุของลงกล่องเติมวัสดุกันกระแทกลงกล่องให้แน่นไม่ให้สิ่งของเคลื่อนที่ได้ 2.2.1.4 จ่าหน้ากล่องให้ชัดเจนติดเทปกาวให้สนิทหรือรัดด้วยเครื่องให้มั่นคงแน่นหนา 2.2.2 ขั้นตอนการจ่าหน้าซอง
5 รูปที่ 2.2 ขั้นตอนการจ่าหน้าซอง ขั้นตอนในการจ่าหน้าสิ่งของที่ต้องการฝากส่งผ่านช่องทางไปรษณีย์ ผู้ใช้บริการต้อง จ่าหน้าให้ละเอียด ลงบนซองหรือกล่อง ผู้ใช้บริการควรเขียนหรือพิมพ์รายละเอียดลงบนซองหรือกล่องพัสดุโดยตรงด้วยหมึกที่ ไม่ลบเลือนง่าย ได้แก่ ชื่อ – นามสกุล บ้านเลขที่ หมู่ ซอย ถนน แขวงหรือตำบล เขตหรืออำเภอ จังหวัด รหัสไปรษณีย์ โดยสำหรับรหัสไปรษณีย์ให้กรอกด้วยเลขอารบิกที่บรรทัดสุดท้าย ของการจ่าหน้าทุกครั้ง และผนึกแสตมป์หรือตราประทับอื่นๆ ที่แสดงการชำระค่าบริการให้เรียบร้อยที่มุมขวาบนของซองหรือ กล่องพัสดุ 2.2.3 สิ่งของที่ห้ามฝากส่งทางไปรษณีย์
6 รูปที่ 2.3 สิ่งของที่ห้ามฝากส่งทางไปรษณีย์ ห้ามฝากส่ง “สิ่งมีชีวิต” ผ่านเส้นทางไปรษณีย์เป็นสิ่งผิดกฎหมายไม่สามารถทำได้และหากเกิดกรณี ตรวจการส่งสิ่งของผิดกฎหมายนั้น สามารถติดตามหาผู้กระทำผิดผ่านการตรวจสอบไปยังเลขที่บัตร ประชาชนของผู้ฝากส่ง และตรวจสอบภาพของผู้ฝากส่งด้วยภาพบันทึกกล้องวงจรปิด (CCTV) ณ ที่ทำการ ไปรษณีย์ทั่วประเทศ เพื่อส่งต่อให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการดำเนินคดีทางกฎหมายต่อไป 2.2.4 ขั้นตอนการเตรียมส่งของ
7 รูปที่ 2.4 ขั้นตอนการเตรียมส่งของ ขั้นตอนการเตรีมส่งของให้แก่ทางไปรษณีย์เพื่อทำการส่งไปยังปลายทางที่ผู้ส่งต้องการมีขั้นตอนการเต รีมส่งของดังนี้ 2.2.4.1 หุ้มห่อสิ่งของให้มั่นคงแข็งแรง 2.2.4.2 เขียนชื่อ – นามสกุล ที่อยู่ หมายเลขโทรศัพท์ที่สามารถติดต่อได้ของทั้งผู้ส่งและผู้รับ บน กล่อง/ซอง 2.2.4.3 ชั่งน้ำหนัก/ประมาณการน้ำหนักของสิ่งของ 2.2.4.4 โทรแจ้งเจ้าหน้าที่ให้ไปรับสิ่งของ หรือฝากส่งกับบุรุษไปรษณีย์ในพื้นที่ โปรดแจ้งขนาดสิ่งของ และน้ำหนัก ให้เจ้าหน้าที่ทราบก่อนใช้บริการ 2.2.4.5 ชำระค่าบริการเป็นเงินสด
8 บทที่ 3 สรุปผลการปฏิบัติงาน 3.1 สรุปผลการปฏิบัติงาน การฝีกประสบการณ์วิชาชีพที่ไปรษณีย์ปากพนังในระยะเวลา 16 สัปดาห์ ได้รับความรู้ใหม่ ๆ จากการ ฝึกประสบการณ์วิชาชีพในหลาย ๆ ด้าน และสามารถนำไปต่อยอดเพื่อทำงานในอนาคตได้ 3.1.1 การดูแลระบบต่าง ๆ ในไปรษณีย์โดยอยู่ภายใต้การสอนของพี่เลี้ยง ทำให้รู้ระบบของ คอมพิวเตอร์ในไปรษณีย์ 3.1.2 ได้ความรู้เรื่องการซ้อมคอมพิวเตอร์ เครื่องปริ้นเตอร์ และอินเตอร์เน็ต 3.2.3 ได้ความรู้ในการนำของเข้าระบบของไปรษณีย์ 3.2.4 ได้ฝึกความตรงต่อเวลาในการทำงาน 3.2.5 ได้ฝึกความอดทนในการทำงาน 3.2.6 ได้ฝึกการอยู่ร่วมกับคนอื่นภายในองค์กร
9 บทที่ 4 ปัญหาและข้อเสนอแนะ 4.1 วิเคราะห์ปัญหาและวิจารณ์ผล 4.1.1 ข้อมูลเสนอแนะ 4.1.1.1 ระบบงานในไปรษณีย์ยังดูไม่เป็นระบบ อยากให้แบ่งหน้าที่ให้ชัดเจนกว่านี้ 4.1.1.2 ขาดพนักงานในด้านต่าง ๆ จึงทำให้ไม่สามารถสอนงานให้ได้ทั่วถึง 4.1.1.3 การปรับตัวให้เข้ากับบุคลากรในองค์กรช่วงแรก ๆ 4.1.2 ผลที่ได้รับกับวัตถุประสงค์ของการปฏิบัติงาน 4.1.2.1 มีความรับผิดชอบเพิ่มขึ้น 4.1.2.2 มีความอดทนและความขยันมากยิ่งขึ้น 4.1.2.3 มีความรับผิดชอบต่อเวลาและงานที่ได้รับมอบหมาย 4.1.2.4 รู้ระบบงานในองค์กรไปรษณีย์ปากพนัง
10 บทที่ 5 กระบวนการผลิต ลักษณะงานของหน่วยงาน 5.1 กระบวนการผลิต ปรับบทบาทองค์กรผ่านการเป็น “ผู้ให้บริการไปรษณีย์และโลจิสติกส์ครบวงจร – ยั่งยืน ตาม มาตรฐานสากลด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล” โดยมี 4 โซลูชันใหญ่เพื่ออำนวยความสะดวกธุรกิจ และคนไทย ได้แก่ 5.1.1 โซลูชัน Global Cross Border Service ด้วยบริการขนส่ง และโลจิสติกส์แบบครบวงจร โดย มุ่งเชื่อมโยงธุรกิจไทยไปสู่ภูมิภาคต่าง ๆ ทั่วโลก จะมีบริการรองรับทั้งคลังสินค้า Fulfillment ระหว่าง ประเทศบนพื้นที่เขตปลอดอากรกิจการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ พัฒนาโครงการคลังสินค้าบริการระหว่าง ประเทศ (Bonded Warehouse) บริการอื่นๆ เช่น EMS World ePacket ระหว่างประเทศ การลด ขั้นตอนที่ผู้ประกอบการไม่ต้องดำเนินการด้วยตนเอง เช่น พิธีทางศุลกากร พร้อมทั้งการดึงพันธมิตรระดับ โลก เช่น อีเบย์ อะเมซอน มาเป็นช่องทางค้าขายให้กับอีคอมเมิร์ซไทย รวมถึงใช้ประโยชน์จากเครือข่ายทั้ง ทางภาคพื้น ระบบราง เรือ และอากาศ เชื่อมต่อกับทุกกลุ่มธุรกิจ 5.1.2 โซลูชันด้านการขนส่งด้วยดาต้า ผ่านการนำข้อมูลที่ไหลเวียนทั้งหมดในองค์กรมาใช้สร้างและ เสริมศักยภาพของบริการ ซึ่งจะมีปรากฏการณ์ที่สำคัญ เช่น การพัฒนาระบบจัดการด้านเอกสาร อิเล็กทรอนิกส์แบบครบวงจร (Prompt Post) บริการประทับรับรองเวลาอิเล็กทรอนิกส์ (e-Timestamp) บริการพิสูจน์และยืนยันตัวตน (KYC) การใช้พื้นที่คลังไปรษณีย์ที่มีอยู่ทั่วประเทศเปิดเป็นพื้นที่ให้บริการ Fulfillment ระดับจังหวัด ระบบหลังบ้านที่ช่วยอำนวยความสะดวกด้านการขนส่งสินค้าที่รวดเร็วและมี มาตรฐาน การเป็นตัวแทนขายสินค้าให้กับธุรกิจค้าปลีก / รับชำระค่าบริการต่าง ๆ ถึงหน้าบ้าน การพัฒนา ระบบ CRM และ Big Data เพื่อรวบรวมข้อมูลของลูกค้าในทุกมิติและนำมาวิเคราะห์ จัดกลุ่ม และนำเสนอ สินค้า/บริการความต้องการลูกค้าแต่ละกลุ่ม การขยาย “ทีมขาย ทีมขน และทีมแคร์” ดูแลให้คำปรึกษา ตั้งแต่เรื่องการใช้ระบบขนส่งที่เหมาะสม ราคา การออกแบบบรรจุภัณฑ์ รวมถึงการทำการตลาดบน แพลตฟอร์มของไปรษณีย์ไทย 5.1.3 โซลูชันด้านการขนส่งที่สร้างความพึงพอใจในระดับสูงสุดด้วยมาตรการ “Zero Complain” ลดข้อร้องเรียนต่าง ๆ เช่น พัสดุสูญหาย คอมเม้นท์บนโซเชียลมีเดียให้เป็นศูนย์และเพิ่มศักยภาพในส่วนที่มี ความได้เปรียบให้มีประสิทธิภาพที่ดียิ่งกว่าเดิม เช่น เครือข่ายที่ครอบคลุมมากกว่า 20,000 แห่ง ทั้งจาก เครือข่ายประเภทตัวแทน จุด EMS Point ผู้ให้บริการขนส่งรายใหญ่ในตลาด ซึ่งจะทำให้การฝากส่งสิ่งของ
11 มีความสะดวกทุกพื้นที่ การนำจ่ายที่มีความรวดเร็ว แม่นยำด้วยระบบ Cross Navigate Networking ไม่ ว่าจะอยู่ที่ไหนก็จะดูแลพัสดุทุกชิ้นให้เดินทางไปถึงปลายทางด้วยความปลอดภัย 5.1.4 โซลูชันเสริมแกร่งเครือข่าย “พันธมิตรธุรกิจไปรษณีย์ไทย” ซึ่งเป็นการนำจุดแข็งที่มีขององค์กร เข้าไปสร้างประโยชน์ให้กับองค์กรพันธมิตรในรูปแบบเศรษฐกิจแบ่งปัน ไม่ว่าจะเป็น FUZE POST ที่จัดตั้ง บริษัทร่วมทุนกับ JWD และ FLASH ให้บริการขนส่งควบคุมอุณหภูมิ กลุ่มที่อยู่อาศัยที่ร่วมมือกับ AP เชื่อมต่อระบบของไปรษณีย์ไทย เรียกและนัดหมายให้เข้าไปรับพัสดุ และพร้อมต่อยอดไปเครือ อสังหาริมทรัพย์อื่น การเชื่อมโยง Rider Services กับผู้ให้บริการ Robinhood และในอนาคตกับรายอื่น ๆ เพิ่มโอกาสการสร้างรายได้ และขยายช่องทางการส่งสินค้าของไปรษณีย์ไทย ความร่วมมือแพลตฟอร์ม Telemedicine ในการจัดส่งยารักษาโรค สถาบันการเงินกับการมอบสินเชื่อเพื่อเสริมสภาพคล่อง รวมถึง ยังมีแผนดำเนินธุรกิจในอีกหลายสาขา เพื่อให้ทุกอุตสาหกรรมใช้ประโยชน์จากไปรษณีย์ไทยได้อย่างเต็มที่
12 บรรณานุกรม https://brandinside.asia/thailand-post-strategy-2023/ https://www.thailandpost.co.th/un/article_detail/article/11/10688 https://www.thailandpost.co.th/un/article_detail/article/3/7 https://www.thailandpost.co.th/un/article_detail/article/11/9660 https://www.mheesara.com/steps-deposit-package-post-man-at-home/
13 ภาคผนวก ภาคผนวก ก โปรแกรมระบบงานไปรษณีย์และจุดรับชำระค่าบริการ iPayPost
14
15
16
17
18
19 ภาคผนวก ข. ภาพการปฏิบัติงาน รับฝากสิ่งของเข้าสู่ระบบของไปรษณีย์ ปิดสิ่งของผ่านระบบ และนำใส่ถุงเพื่อส่งต่อ
20 นำของไปเตรียม เพื่อลงระบบปิดถุง ตรวจเช็คระบบของคอมพิวเตอร์ และปริ้นเตอร์
21 ปั้มตราเอกสารต่าง ๆ ขององกรณ์ ส่งเงินรายวัน
22 ขับรถไปรับของนอกพื้นที่ รับสินค้านอกสถานที่