E-Book หน่วย 12

การควบคุม
การเจริญเตบิ โต

และ
การตอบสนองของพชื

คาศัพท์ เร่ืองการควบคุมการเจริญเตบิ โตและการตอบสนองของพชื

Abscisic acid กรดแอบไซซิก
เป็นฮอร์โมนที่ออกฤทธ์ิยบั ยงั้
การเจริญเตบิ โตของพืช

Chemotropism
การตอบสนองต่อสารเคมี

เกิดขนึ ้ เมอื่ ละอองเรณตู กลงบนยอดเกสรเพศเมยี จะมี
การงอกของละอองเรณเู ข้าหารังไข่

Phototropism
การเบนเน่ืองจากแสง

เป็ นการเบนของพชื โดยมแี สงซง่ึ เป็ นสง่ิ เร้าภายนอก
มกั พบได้กบั พชื ทป่ี ลกู ในร่ม

Heat shock protein ฮีทชอ็ คโปรตนี

นีม้ ีนา้ หนกั โมเลกลุ เทา่ กบั 70 กิโลดาลตนั (kDa)

ซง่ึ มีโครงสร้างของลาดบั นิวคลีโอไทด์ที่มีเสถียรภาพสงู
มาก เม่ือสง่ิ มีชีวิตเผชญิ กบั สภาวะแวดล้อมท่ีมีอณุ หภมู ิ

สงู ขนึ ้ จะทาให้เกิดการ เปลี่ยนแปลงภายในเซลล์

Cytokinin ไซโทไคนิน

เป็ นกลมุ่ ของสารควบคมุ การเจริญเตบิ โตทม่ี ีบทบาท
สาคญั ในการควบคมุ การแบง่ เซลล์ การขยายตวั และ

การเปลยี่ นแปลงของเซลลพ์ ืช

Tropism ทรอพซิ มึ

เป็ นการเคลอ่ื นไหวแบบมที ิศทางสมั พนั ธ์กบั สง่ิ เร้า

Nutation นูเทชัน

การเคลอื่ นไหวของพชื ที่ปลายยอดโบกไปมาขณะ
เจริญเตบิ โตเน่ืองจากสง่ิ เร้าภายในของพืชเอง

Nastic movement แนสตกิ มูฟเมนต์

เป็ นการตอบสนองของพชื ทท่ี ศิ ทางของการเคลอ่ื นไหวของพชื
ไมถ่ กู กาหนด โดยทิศทางของปัจจยั ภายนอกที่มากระต้นุ

Pulvinus พัลไวนัส
กลมุ่ เซลล์ที่มีขนาดใหญ่ผนงั เซลล์บาง มีความไว
สงู ตอ่ สิ่งเร้าที่มากระต้นุ อยบู่ ริเวณโคนก้านใบ

ของพืชบางชนิด เชน่ ต้นไมยราบ

Halophyte พืชทนเค็ม

พืชที่เจริญเตบิ โตในสภาพแวดล้อมที่ดนิ มี
ความเคม็ สงู มาก

Turgor pressure แรงดนั เต่ง

แรงดนั ในเซลลทื ี่เกิดจากนา้ ออสโมซสิ เข้าไป โดยเมื่อ
แรงดนั เตง่ มากสดุ จะหยดุ ออสโมซสิ เพราะนา้ เข้าไป

อีกไมไ่ ด้แล้ว

Auxin ออกซิน
เป็นฮอร์โมนที่แพร่กระจายทวั่ ไปในพืช มีเข้มข้น

สงู ท่ีเนือ้ เยื่อเจริญ

Ethylene เอทลิ ีน

เป็นฮอร์โมนพืชมีสมบตั เิ ป็นแก๊สที่ระเหยได้
เกิดขนึ ้ ในกระบวนการเมแทบอลิซมึ ของพืช
โดยเฉพาะในช่วงท่ีผลไม้สกุ จะมีแก๊สนีแ้ พร่

ออกมามาก

Plant Hormone ฮอร์โมนพชื

สารอินทรีย์ท่ีพืชสร้างขนึ ้ เองตามธรรมชาตใิ นบริเวณ
อวยั วะหรือเนือ้ เยื่อสว่ นใดสว่ นหนง่ึ ของต้นพืช

Plant Growth Retardants
สารควบคุมการเจริญเตบิ โตของพชื

สารกลมุ่ นีจ้ ะไปยบั ยงั้ การยืดข้อและปล้อง ทาให้ต้นไม้เตีย้ กะทดั รัด
และเร่งการออกดอกของมะมว่ ง เชน่ สารแพคโคลบวิ ทราโซล

Gibberellin จบิ เบอเรลลนิ

เป็ นฮอร์โมนพชื ที่มโี ครงสร้างโมเลกลุ ขนาดใหญ่
ควบคมุ การเจริญเติบโต

น.ส.วริศรา ภาคสุข ม.5/6 เลขท่ี 44