สื่อการเรียนรู้เรื่อง ฟ้อนที

ฟ้อนที เป็นนาฏศิลป์พื้นบ้านภาคเหนือ ที่มี
เอกลักษณ์ที่โดดเด่นที่บ่งบอกถึงความเป็นวัฒนธรรม
ภาคเหนือ คณะผู้จัดทำจึงมีแรงบรรดาลใจที่จะออกแบบ
สื่อการเรียนรู้เรื่อง ฟ้อนที ในรูปแบบการวาดภาพ ใช้
ตัวการ์ตูนเป็นสื่อ สามารถให้เด็กชั้นประถมศึกษา
มัธยมศึกษา ได้ศึกษาและสามารถเกิดภาพจำได้ง่าย
โดยหนังสือเรื่อง ฟ้อนที มีเนื้อหาที่บอกเล่าถึง
ประวัติความเป็นมาของฟ้อนที ดนตรีที่ใช้
สำหรับประกอบการแสดง การแต่งกาย
ของฟ้อนทีแบบดั้งเดิม และการแต่งกายของ
ฟ้อนที ฉบับสร้างสรรค์

ดังนั้นคณะผู้จัดทำจึงได้จัดทำสื่อ
การเรียนการสอนหนังสือเรื่อง ฟ้อนที
ขึ้นมา เพื่อสามารถให้เด็กชั้นประถม

ศึกษา มัธยมศึกษา ได้ศึกษาและ
สามารถเกิดภาพจำได้ง่าย

-ประวัติฟ้อนที 1

-เครื่องดนตรีประกอบการแสดง 2

-การแต่งกายฟ้อนที 3

-การแต่งกายฟ้อนทีแบบสร้าง 6

สรรค์ขึ้นใหม่

-การทำผมฟ้อนทีแบบสร้าง

8

สรรค์ขึ้นใหม่

-วิธีการแต่งกายฟ้อนทีแบบสร้าง

9

สรรค์ขึ้นใหม่

-โอกาสใช้แสดง 14

-บรรณานุกรม 15

1

คำว่า “ที” หมายถึง “ร่ม” เป็นคำภาษา “ไต” ใช้
เรียกในจังหวัดแม่ฮ่องสอน “ที” ทางภาคเหนือมีลักษณะ
และรูปทรงแตกต่างกันไปแต่ละจังหวัด “ที” ที่ชาว
แม่ฮ่องสอนนิยมใช้มีรูปทรงสวยนำมาใช้เป็นอุปกรณ์
ประกอบการรำได้ฟ้อนทีเป็นผลงานประดิษฐ์สร้างสรรค์
ของวิทยาลัยนาฏศิลป์เชียงใหม่ จัดแสดงในงาน
นิทรรศการและการแสดงศิลปวัฒนธรรมของสถานศึกษา
ในสังกัดกองศิลปศึกษา กรมศิลปากร เพื่อเทิดพระเกียรติ
เด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในวโรกาสทรง
เจริญพระชนมายุครบ 60 พรรษา ณ โรงละครแห่งชาติ
เมื่อเดือนสิงหาคม พ.ศ.2535 การแสดงชุดนี้นำร่มมาใช้
ประกอบลีลานาฏศิลป์โดยมีท่าฟ้อนเหนือของเชียงใหม่
ผสมกับท่ารำไตของแม่ฮ่องสอน มีการแปแถว และลีลา
การใช้ร่มในลักษณะต่าง ๆ ที่งดงาม เช่น การถือร่ม การ
กางร่ม การหุบร่ม เป็นต้น

2







ดนตรีที่ใช้ประกอบการแสดง
ใช้ดนตรีพื้นเมืองภาคเหนือประสมวง ได้แก่
สะล้อกลาง สะล้อเล็ก ซึ่งใหญ่ ซึงกลาง ซึงเล็ก
ขลุ่ย กรับคู่ กลองพื้นเมือง

3



4

การแต่งกาย มุ่งเน้น
ความสวยงามของเครื่อง
แต่งกายตามประเพณีนิยม
ภาคเหนือแบ่งเป็น
2 แบบ คือ แบบหญิง
ไทลื้อ และแบบหญิงล้านนา




แบบไทลื้อนุ่งซิ่นลาย
ขวาง เสื้อปั๊ด เกล้าผมสูง
ประดับดอกไม้เงิน ผ้า
เคียนศีรษะประดับกำไลข้อ
มือ ต่างหู

5

แบบหญิงล้านนา นุ่งซิ่น
ตีนจก เสื้อเข้ารูปแขนยาว
เกล้าผมมวยตั้งกระบังผม
หน้าสูง ประดับดอกไม้เงิน
เครื่องประดับมีเข็มขัด กำไล
ข้อมือ สร้อยคอ ต่างหู
คล้ายฟ้อนเล็บ

6

77

การแต่งกายฟ้อนที พวก
เราได้มีแนวคิดสร้าวสรรค์
ใหม่ โดยนุ่งแบบพันอก ห่ม
สไบ นุ่งซิ่นตีนจกเมืองลอง
เกล้าผมมวยสูง สวมเครื่อง
ประดับทอง

8

การเกล้าผมฟ้อนทีฉบับ
สร้างสรรค์ เราจะเกล้า
ผมมวยสูง ปักปิ่นแม่แจ่ม
สีทอง เหน็บดอกเอื้อง

99

1.ใช้ผ้าฝ้ายสีดำพันรอบอก

10

2. นุ่งซิ่นโดยดึงผ้าไปทางขวา จัด
ตีนซิ่นให้เสมอตาตุ่ม ไม่นุ่งซิ่นลอย
ตาตุ่ม

3.พับผ้าซิ่นไปทางซ้าย ให้ขอบผ้า
ซิ่นอยู่ตรงกลางหน้าขาซ้าย

11

4.ใช้เชือกมัดหัวซิ่นให้แน่นๆ แล้ว
เก็บเซือกที่เหลือซ่อนไว้

5.พับหัวซิ่นให้เป็นระเบียบ
เรียบร้อย

12

6.คาดเข็มขัดทองให้แน่น

7.ห่มสไบสีแดง

13

7.ห่มสไบสีแดง

8.สวมเครื่องประดับได้แก่ ปิ่น
ดอกไม้ ตุ้มหู สร้อย สังวาลย์ และ
กำไล

14

จัดแสดงในงานนิทรรศการและการ
แสดงศิลปวัฒนธรรมของสถานศึกษา

ต้อนรับแขกบ้านแขกเมือง เป็นต้น

15

นัยยรินทร์ ชัยพัชรานนท์.//2557.//การแสดง
นาฏศิลป์ 4 ภาค.//สืบค้นเมื่อวันที่/14
/กันยายน/2565

รายชื่อสมาชิกกลุ่ม

65141808 นางสาวชลธิชา เกตุุชนะ

65141814 นางสาวธัญลักษณ์ ธัญจินดากุล

65141829 นางสาวณัฐณิชา ไชยวัน

65141835 นายชีวานนท์ วิวัฒนาภักดี

65141843 นางสาวณัฐธิดา ไชยประเสริฐ

65141806 นางสาวจิตลดา กังผอ