่
การปฐมพยาบาลในทีเกิดเหตุ
หลักการช่วยชีวิตในภาวะวิกฤตฉุกเฉิน
1. ประเมินสถานการณ์
้
- ประเมินความปลอดภัยของสถานการณ์ และสิ่งแวดลอม
่
- สวมใส่อุปกรณ์ป้องกันตนเองเพื่อป้องกันการแพรกระจายเชื้อ
ุ
- ประเมินความรนแรง และกลไกการบาดเจ็บของผูประสบภัย
้
- ประเมินจ านวนผูประสบภัยเพื่อขอความช่วยเหลือจากหนวยงาน
่
้
ี่
้
ทเกี่ยวของ
้
- ขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานที่เกี่ยวของ
้
2. ความปลอดภัยของผูช่วยเหลือและผูประสบภัย
้
- ความพรอมของทีมผูช่วยเหลือและอุปกรณ์ช่วยชีวิต
้
้
้
- การตัดสินใจและวิธีเขาช่วยเหลือ
้
้
- การป้องกันอันตรายใหผูปวยไม่เกิดการบาดเจ็บเพิ่มขึ้น
่
3. การประเมินอาการผูปวย (AVPU / ABC)
้
่
ู
้
ู
- ตรวจระดับความรสึกตัว (AVPU : Alert รสึกตัวดี, Verbal ตอบสนอง
้
ี
ต่อเสียงเรยก, Pain ตอบสนองต่อความเจ็บปวด Unconscious
ู
หมดสติไม่รสึกตัว
้
ี่
- ทาการตรวจหาบาดแผลทมีการเสียเลือดมาก (Exsanguinations)
แลวท าการปดแผลหามเลือด
้
้
ิ
- การประเมินทางเดินหายใจ (Airway) การมีสิ่งอุดกั้นทางเดินหายใจ
- ลักษณะการหายใจ (Breathing) การใจล าบาก หายใจหอบเหนอย
ื่
หายใจมีเสียงครดคราด ไม่มีลมหายใจ
ื
้
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 51
้
้
- การไหลเวียนโลหิต (Circulation) จังหวะการเตนของชีพจร จ านวนครั้ง
้
ื
ของชีพจร หรอภาวะไม่มีชีพจร
้
้
4. ปฐมพยาบาลเบ้องตน และรองขอการสนับสนุนจากทีมแพทย์ขั้นสูง
ื
้
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 52
้
้
์
การคัดแยกทางการแพทย
(Medical Triage)
ลงทะเบียน
้
ู
ผบาดเจ็บ
ผรอดชีวิต
้
ู
ใช ล าดับท 3
่
่
ี
สามารถเดินได
้
สีเขียว รอได
้
ไมใช
่
่
ไมใช ไมใช
่
่
่
่
หายใจไดเอง เปดทางเดินหายใจ เสียชีวิต
้
ิ
ใช ใช
่
่
ี
่
ั
ี
อัตราการหายใจ < 10 คร้ง/นาท ล าดับท 1
> 29 คร้ง/นาท สีแดง ชวยทันท
ี
่
ั
ี
มากกวา 120 คร้ง/นาท
ี
ั
่
10 – 29 คร้ง/นาท ี
ั
ล าดับท 2
่
ี
การเตนของชีพจร
้
่
่
นอยกวา 120 คร้ง/นาท ี สีเหลือง เรงดวน
้
่
ั
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 53
้
้
้
ู
ิ
รปแบบฐานปฏบัติการ (Base of Operations – BoO)
้
้
้
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 54
ระบบพิกัดภูมิศาสตร (Global Positioning System – GPS)
์
้
ี่
ค่าตัวเลขในแผนท (Map Datum) หมายถึง ตัวเลขทอางถึงใน
ี่
้
ิ
ระบบกรดบนพื้นผิวโลกซึ่งอางอิงจากสถานที่ตั้งของพิกัดรวม
่
้
้
้
หน่วย GPS จะตองก าหนดค่าที่ถูกตองเพื่อใหสอดคลองตรงกัน
้
้
ั
่
กับ Map Datum ที่ใชบอกพิกัดรวมน้นๆ
้
มาตรฐานของ GPS datum นิยมใช WGS-84 ซึ่งถูกน ามาใชใน
้
ระบบ INSARAG, Google Earth และ Google Maps
ู
ิ
้
์
แบบฟอรม INSARAG จะใชรปแบบองศาทศนยม (Decimal
Degree) ไดแก่ DDD.DDDD◦ ซึ่งจะค่าความแม่นย าในระยะ 10 ม.
้
้
้
ุ
้
ค่าละติจูด – เสนรง ลองติจูด – เสนแวง (Latitude and Longitude)
้
้
้
ื่
ุ
ละตจูด – เสนรง (เหนือ / ใต) จะถูกใชเพออางถึงก่อนการใชลองตจูด –
้
ิ
้
ิ
้
้
เสนแวง (ตะวันออก / ตะวันตก) เสมอ
้
ุ
้
้
การใชละติจูด – เสนรง
้
ื
หากใชค่า + จะหมายถึงพ้นที่อยู่เหนือ
ิ
บรเวณเสนศูนย์สูตร (N) และหากใชค่า –
้
้
จะหมายถึง พ้นที่อยู่ใตเสนศูนย์สูตร (S)
ื
้
้
เสนศูนยสูตร (Equator)
์
้
้
้
การใชลองติจูด – เสนแวง
้
้
จะใชค่า 0 – 180◦ หากใชค่า + จะหมายถึง
ื
่
พ้นที่ดานตะวนออก (E) และหากใชคา –
ั
้
้
้
ื
จะหมายถึง พ้นที่ดานตะวันตก (W)
* https://www.researchgate.net/figure/Latitude-and-Longitude-representation_fig5_288530122
้
้
้
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 55
่
ู
รปแบบพิกัด ละติจูด - ลองติจูด แบบงาย
ู
่
รปแบบ รายละเอียด ตัวอยาง
องศา นาที วินาที 33◦59’51.0”S
DDD◦ MM’ SS.S”
(Degrees, Minutes & Seconds) 150◦51’27.8”E
องศา นาทีทศนิยม 33◦59.850’S
DDD◦ MM.MMM’
(Degrees & Decimal Minutes) 150◦51.463’E
องศาทศนิยม -33.9975
DDD.DDDD◦
(Decimal Degrees) 150.8577
้
ู
ั
้
็
ู
ตัวอย่างทั้ง 3 รปแบบดานบน เปนสถานที่ต้งเดียวกัน แตกต่างกันในรปแบบที่ใชระบุ
้
ื
็
้
โดยจะเห็นไดว่า ค่า – เปนการระบุถึงพ้นที่ใตเสนศูนย์สูตร
้
้
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 56
้
้
สูตรการแปลงคา ละติจูด / ลองติจูด
่
จาก เปน การแปลงคา
่
็
องศา นาที วินาที องศา นาทีทศนิยม นาที =
DDD◦ MM’ SS.S” DDD◦ MM.MMM’ องศา = องศา นาที + (วินาที / 60)
59’51.0
= 59 + (51.0 / 60)
ตัวอย่าง 33 = 33 = 59 + 0.850
33◦59’51.0”S
= 59.850
= 33◦59.850’S
็
่
จาก เปน การแปลงคา
องศา นาทีทศนิยม องศาทศนิยม องศา = องศา นาทีทศนิยม =
DDD◦ MM.MMM’ D.DDDD◦ นาที / 60
59.850
ตัวอย่าง 33 = 33 = 59.850 / 60
33◦59.850’S = 0.9975
้
= – 33.9975 (“ – “ หมายถึง (S) ใตเสนศูนย์สูตร)
้
จาก เปน การแปลงคา
่
็
องศา นาที วินาที องศาทศนิยม องศา = องศา ทศนิยม =
DDD◦ MM’ SS.S” D.DDDD◦ (นาที / 60) + (วินาที / 3,600)
59’51.0
= (59 / 60) + (51.0 / 3,600)
ตัวอย่าง 33 = 33
33◦59’51.0”S = 0.9833 + 0.0142
= 0.9975
้
้
= – 33.9975 (“ – “ หมายถึง (S) ใตเสนศูนย์สูตร)
้
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 57
้
้
ภาคผนวก
้
บัญชีรายชื่อผูติดต่อ
้
ศูนย์นิรภัย กรมปองกันและบรรเทาสาธารณภัย 1784
ส านักป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กทม. 199
ุ
ศูนย์เอราวัณ กรงเทพมหานคร 1646
ศูนย์นเรนทร กระทรวงสาธารณสุข 1669
วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยฯ 0 2184 4600 – 9
้
กรมควบคุมมลพิษ (อุบัติภัยดานสารเคมี) 1650
ส านักงานปรมาณูเพื่อสันติ (เหตุฉุกเฉินทางรังสี) 1296
ต ารวจ 191
การไฟฟ้านครหลวง 1130
การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค 1129
การประปานครหลวง 1125
การประปาส่วนภูมิภาค 1662
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 58
้
้
้
ุ
บรรณานกรม
Edward S. Acute compartment syndrome. Emergency nurse 2004 ;
12(3) : 32 – 38. 5.
Fire & Rescue NSW. Urban Search and Rescue Field Operations Guide.
NSWTF/1 (AUS-2) Disaster Assistance Response Team. 2017.
INSARAG Preparedness – Response. INSARAG Guidelines.
[Internet]. 2019 [cited 2019 Mar 7]. Available from :
https://www.insarag.org/methodology/guidelines.
INSARAG Preparedness – Response 30 YEARS. INSARAG Guidelines
2020.
Jagodzinski NA, Weerasinghe C, Porter K. Crush injuries and crush
syndrome – a review. Part 1 : the systemic injury. Trauma. 2010 ;
12 : 69 – 88.
Judge NL. Neurovascular assessment. Nursing standard 2007 ;
21(45) : 39 – 44.
National Association of Emergency Medical Technicians US (NAEMT).
Prehospital Trauma Life Support, Edition 8th. 2016.
Tintinalli JE. Emergency Medicine : A Comprehensive Study Guide.
New York : McGraw – Hill, 2000.
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 59
้
้
้
ั
้
ี
เอกสารประกอบการเรยนหลักสูตรเจาพนกงานกูชีพ. โครงการพัฒนา
้
ศูนย์อบัติเหตุและวิกฤตบาบัด. ศูนย์อบัติเหตุและวิกฤตบาบัด
ุ
ุ
โรงพยาบาลขอนแก่น และองค์การความรวมมือระหว่างประเทศ
่
ญี่ปน (JICA). พิมพ์ครั้งที่ 1. กุมภาพันธ 2547.
่
์
ุ
แผนการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2558.
์
ประกาศคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน และกิจการ
ื่
่
โทรคมนาคมแหงชาติ เรอง หลักเกณฑการใชคลื่นความถี่เพื่อ
้
์
ี่
้
ุ
ั
สนบสนนภารกิจปองกันและบรรเทาสาธารณภัยและในกรณีทเกิด
เหตุฉุกเฉินและภัยพิบัติ. พระราชกิจจานุเบกษา. 6 กันยายน 2560.
พระราชบัญญัติป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย พ.ศ. 2550.
สันต์ หัตถีรัตน และ สมชาย กาญจนสุต, คู่มือกูชีพองค์รวมส าหรับ
์
้
ี่
อาสาสมัครและประชาชนทั่วไป : สมาคมเวชศาสตรฉุกเฉิน ; ครั้งท 1
์
์
กุมภาพันธ 2561.
้
้
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 60
้
้
บันทึกการปรบปรงแกไข
ั
ุ
ี่
ุ
้
สิงหาคม 2563 ปรับปรงขอมูลการจ าแนกพื้นทปฏิบัติงาน (Worksite
Triage) ตาม INSARAG Guidelines 2020
ุ
สิงหาคม 2564 ปรับปรงขอมูลการปดกั้นควบคุมพื้นท ี่
้
ิ
้
้
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 61
้
ทีปรกษาและคณะท างาน
่
ึ
ที่ปรกษา
ึ
1. อธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย
่
ิ
2. รองอธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ฝายบรหาร
3. รองอธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ฝายปฏิบัติการ
่
4. แพทย์หญิง นฤมล สวรรค์ปญญาเลิศ นายแพทย์ทรงคุณวุฒิ
ั
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
ิ
5. ดร. ธเนศ วีระศิร
นายกวิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
6. นายสุทธิเกียรติ โสภณิก
้
ผูอ านวยการมูลนิธิ พลเอก ชาติชาย ชุณหะวัณ
้
7. นายณัฐธัญ ละอองทอง ผูจัดการส่วนปฏิบัติการบรหารภาวะฉุกเฉิน
ิ
ิ
็
์
บรษัท เอนพีซี เซฟตี้ แอนด์ เอ็นไวรอนเมนทอล เซอรวิส จ ากัด
คณะท างาน
1. รองอธิบดีกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ฝายวิชาการ
่
2. นายกฤชเพชร เพชระบูรณิน
ิ
้
ผูอ านวยการกองส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
3. นายธนะ พรหมดวง ผูเชี่ยวชาญเฉพาะดานสาธารณภัย
้
้
ิ
กองส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
4. พว.อ านาจ กาศสกุล พยาบาลวิชาชีพช านาญการพิเศษ
หัวหนาศูนย์กูชีพเลิดสิน กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข
้
้
้
้
้
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 62
ี
5. นายเกรยงศักดิ์ ตันติโชติวัฒน ์
วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
์
6. นายนรเศรษฐ ติ้งมุข
วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
ี
7. นายประวีร วุฒิกรเกียรติ
์
วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
้
8. นางสาววิไลรัตน เคหะเสถียร ผูอานวยการส่วนกิจการอาสาสมัคร
์
ิ
กองส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
้
ิ
9. นางรัตนา ศิรพานิช ผูอ านวยการส่วนพัฒนาศักยภาพอาสาสมัคร
กองส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
ิ
่
้
10. นางอมรทิพย์ ภาคสุชน ผูอ านวยการส่วนสนับสนุนการมีส่วนรวม
ิ
กองส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
11. นางสาวนัยนา พลหาญ
ผูอ านวยการส่วนยุทธศาสตรส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
้
ิ
์
กองส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
ิ
12. นายเลอพงศ์ สวนสังข์
้
ผูอ านวยการส่วนปฏิบัติการพิเศษคนหาและกูภัย
้
้
ิ
กองส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
ิ
ิ
13. นายเกรกเสกข์สัณห์ วาสะศิร
นักวิเคราะห์นโยบายและแผนช านาญการพิเศษ
้
ส านักงานปองกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดภูเก็ต
ปฏิบัติราชการกองส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
ิ
้
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 63
้
้
14. นายดุสิต พงศาพิพัฒน์
นักวิเคราะห์นโยบายและแผนช านาญการพิเศษ
กองส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
ิ
ปฏิบัติราชการศูนย์อ านวยการบรรเทาสาธารณภัย
15. นางสาวนิภา จิตประกอบ นักวิเคราะห์นโยบายและแผนช านาญการ
ส านักงานปองกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดนครพนม
้
ปฏิบัติราชการกองส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
ิ
16. นายสาโรจน์ ทิพย์รัตน์ วิศวกรโยธาปฏิบัติการ
ส านักงานปองกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดพัทลุง
้
ปฏิบัติราชการกองมาตรการป้องกันสาธารณภัย
17. นายติณณภพ กฤชธนากร วิศวกรเครองกลปฏิบัติการ
ื่
้
ส านักงานปองกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดตาก
ปฏิบัติราชการกองมาตรการป้องกันสาธารณภัย
18. ว่าที่รอยโท รวี ศุภนิมิตวิเศษกุล
้
นักวิเคราะหนโยบายและแผนช านาญการ
์
ี
้
ส านักงานปองกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดนนทบุร
ิ
ปฏิบัติราชการกองส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
้
19. นายธนกิตติ์ ชาลี พนักงานปองกันและบรรเทาสาธารณภัย
้
ส านักงานปองกันและบรรเทาสาธารณภัยจังหวัดขอนแก่น
ปฏิบัติราชการกองส่งเสรมการป้องกันสาธารณภัย
ิ
้
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 64
้
้
้
้
คู่มือแนวทางปฏิบัติงานการคนหาและกูภัยอาคารถล่ม หนา 65
้