ระดับของภาษา

ระดับของภาษา
LEVEL OF LANGUAGE

รายวิชาภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓

คำนำ

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ (E-Book) เรื่อง ระดับของภาษา
จัดทำขึ้นเพื่อใช้ประกอบการเรียนการสอนในรายวิชาภาษาไทย
ชั้นมัธยยมศึกษาปีที่ ๓
ในเรื่องระดับของภาษา

ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะมีประโยชน์แก่นักเรียนและ
ผู้ที่สนใจในเรื่อง ระดับภาษา หากมีข้อผิดพลาดประการใดก็
ขอ อภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

นางสาววราภรณ์ โพธิ์แจ่ม

๑

คำถามชวนให้คิด

จากประโยคข้างต้นนักเรียนคิดว่าเป็นการ
สนทนาระหว่างใครกับใคร ผู้พูดมีความสนิทกัน
มากน้อยเพียงใด เป็นคำที่สามรถใช้ได้กับคนทั่วไป
หรือไม่

ระดับของภาษา ๒

ระดับของภาษา หมายถึง ความลดหลั่นของถ้อยคำ
และการเรียบเรียงถ้อยคำที่ใช้ โดยพิจารณาตามโอกาส
หรือกาลเทศะ ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลที่เป็นผู้สื่อสาร
และตามเนื้อหาที่สื่อสาร

การศึกษาเรื่องระดับภาษาอาจพิจารณา ได้หลายวิธี
ตามหลักเกณฑ์ต่าง ๆ เช่น พิจารณา ตามฐานะของบุคคล
ตามเนื้อหา และตามกาลเทศะ ที่สื่อสารควรมีการใช้คำให้
เหมาะสมกับฐานะของบุคคล และโอกาส ซึ่งเป็นวัฒนธรรม
ทางภาษาที่ละเอียประการหนึ่ง

ระดับของภาษา ๓

ระดับภาษา

ทางการ ไม่เป็นทางการ

ภาษาระดับพิธีการ ภาษาระดับกึ่งทางการ
ภาษาระดับทางการ ภาษาระดับไม่เป็นทางการ

ภาษาระดับกันเอง

ระดับของภาษา ๔

๑. ภาษาระดับพิธีการ

ภาษาระดับพิธีการ เป็นภาษาที่สมบูรณ์แบบ รูปประโยคถูก
ต้องตามหลักไวยากรณ์ มีความประณีตงดงาม อาจใช้ประโยคที่
ซับซ้อน และใช้คำระดับสูง ภาษาระดับนี้ จะใช้ในโอกาสสำคัญ ๆ
เช่น งานราชพิธี วรรณกรรมชั้นสูง เป็นต้น

ตัวอย่างการใช้ภาษาระดับพิธีการ
- กราบเรียน ฯ พณ ฯ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ ประธานองคมนตรีและ

รัฐบุรุษในนามของราชบัณฑิตยสถาน กระผมมีความปลาบปลื้ม ยินดี เป็น
อย่างยิ่งที่ท่านประธานองคมนตรี และรัฐบุรุษได้กรุณามาเป็นประธานในพิธี
เปิดงานฉลองวันสถาปนาราชบัณฑิตยสถาน

ระดับของภาษา ๕

๒. ภาษาระดับทางการ

ภาษาระดับทางการ หรือ ภาษาทางการ/ภาษาราชการ
เป็นภาษาที่สมบูรณ์แบบ รูปประโยคถูกต้องตามหลักไวยากรณ์
เน้นความชัดเจน ตรงประเด็น ใช้ในโอกาสสำคัญที่เป็นทางการ
เช่น หนังสือราชการ วิทยานิพนธ์ รายงานทางวิชาการ การกล่าว
ปราศรัย การกล่าวเปิดงานสำคัญ ๆ เป็นต้น

ตัวอย่างการใช้ภาษาระดับทางการ
- ปัจจุบันประเทศไทยเกิดปัญหา ทุจริตคดโกงจากนักการเมือง
- ในอนาคตแผ่นดินไหวจะเกิดขึ้นและรุนแรงมากขึ้น เพราะแผ่นดินไหว แต่ละ

ครั้งมีผลกระทบต่อเปลือกโลก
- การประชุมวิชาการเรื่องโรคอ้วนครั้งนี้จัดขึ้น เนื่องจากโรคอ้วนเป็นปัญหา

ทางสุขภาพที่ทุกประเทศทั่วโลกกำลังประสบอยู่

ระดับของภาษา ๖

๓. ภาษาระดับกึ่งทางการ

ภาษาระดับนี้คล้ายกับภาษาระดับทางการ แต่ลดความเป็น
ทางการลง มักใช้ในการประชุมกลุ่ม ที่เล็กกว่าการประชุม
ที่ต้องใช้ภาษาระดับทางการ เช่น ในการประชุมกลุ่มย่อย
การบรรยายในห้องเรียน เนื้อหาข่าวและบทความในหนังสือพิมพ์
มักใช้ภาษาที่ทำให้รู้สึกคุ้นเคยมากกว่าภาษาในระดับทางการ
และใช้ศัพท์เฉพาะเท่าที่จำเป็น

ตัวอย่างการใช้ภาษาระดับกึ่งทางการ
- คนไทยขาดความมั่นใจและศรัทธาในความกล้าหาญของนายก
- ไม่เคยแม้สักครั้งที่ไปถึงเมืองไหนแล้ว จะไม่ได้ออกไปชมบรรยากาศ

ยามเช้าของเมืองนั้น

ระดับของภาษา ๗

๔. ภาษาระดับไม่เป็นทางการ

ภาษาระดับไม่เป็นทางการ เป็นภาษาที่ไม่เคร่งครัดตามแบบแผน
เพื่อใช้ในการสื่อสารทั่วไปในชีวิตประจำวันหรือโอกาสทั่ว ๆ ไปที่ไม่เป็น
ทางการ ใช้ในการสนทนาระหว่างบุคคลหรือกลุ่มเล็กๆ ในสถานที่ และ
โอกาสที่ไม่เป็นการส่วนตัว เช่น ในการเขียนจดหมายระหว่างเพื่อน
ภาษาที่ใช้อาจมีถ้อยคำที่เคยใช้กันเฉพาะกลุ่ม

ตัวอย่างการใช้ภาษาระดับไม่เป็นทางการ
- นายยังไม่แทงเรื่องลงมา ให้ฉันตั้งแต่เมื่อวานนี้
- กวินเธอเป็นคนซื่อสัตย์ใครๆก็ปลื้มเธอในเรื่องนี้
- ความตั้งใจในการเดินทางของผมครั้งนี้ขึ้นอยู่ที่การหาเส้นทางซอกแซก
ไปที่น้ำตกของอุทยานแห่งชาติเขาใหญ่

ระดับของภาษา ๘

๕. ภาษาระดับกันเอง

ภาษาระดับกันเองหรือภาษาปาก เป็นภาษาพูดที่ใช้สนทนากับ
บุคคลที่สนิทคุ้นเคย ใช้สถานที่ส่วนตัว หรือในโอกาสที่ต้องการ
ความสนุกสนานครื้นเครง ภาษาที่ใช้เป็นภาษาพูดที่ไม่เคร่งครัด
อาจมีคำตัด คำสแลง คำด่า คำหยาบปะปน โดยทั่วไปไม่นิยมใช้
ในภาษาเขียน ยกเว้นงานเขียนบางประเภท เช่น เรื่องสั้น นวนิยาย
ภาษาข่าวหนังสือพิมพ์ ฯลฯ

ตัวอย่างการใช้ภาษาระดับไม่เป็นทางการ
- นายกินเหล้านานหรือยังเสียสุขภาพจริง
- แกกินข้าวกับอะไร

ระดับของภาษา ๙

สรุประดับภาษา

ระดับของภาษา ๙

ข้อสังเกต

๑. ภาษาที่ใช้ในระดับพิธีการ ระดับทางการและระดับกึ่งทางการ
คำสรรพนามที่ใช้แทนตนเอง (สรรพนามบุรุษที่ ๑) มักใช้ กระผม ผม ดิฉัน ข้าพเจ้า
คำสรรพนามที่ใช้แทนผู้รับสาร (สรรพนามบุรุษที่ ๒) มักใช้ ท่าน ท่านทั้งหลาย
ส่วนภาษาระดับที่ไม่เป็นทางการและระดับกันเอง ผู้ส่งสารจะใช้สรรพนาม ผม ฉัน ดิฉัน กัน เรา หนู ฯลฯ
หรืออาจใช้คำนามแทน เช่น นิด ครู หมอ แม่ พ่อ พี่ ป้า ฯลฯ

๒. คำนาม คำนามหลายคำเราใช้เฉพาะในภาษาระดับกึ่งทางการ ระดับไม่เป็นทางการและระดับ
กันเองเท่านั้น หากนำไปใช้เป็นภาษาระดับทางการจะต่างกันออกไป เช่น โรงจำนำ>สถานธนานุเคราะห์
โรงพัก>สถานีตำรวจ หมู>สุกร ควาย>กระบือ รถเมล์>รถประจำทาง หมา>สุนัข เป็นต้น

๓. คำกริยา คำกริยาที่แสดงระดับภาษาต่าง ๆ อย่างเห็นได้ชัด เช่น ตาย อาจใช้ ถึงแก่กรรม เสีย
ล้ม กิน อาจใช้ รับประทาน บริโภค

๔. คำวิเศษณ์ บางคำใช้คำขยายกริยา มักใช้ในระดับภาษาไม่เป็นทางการและระดับกันเองหรือ
อาจใช้ในภาระดับกึ่งราชการก็ได้ คำวิเศษณ์เหล่านี้มักเป็นมักเป็นคำบอกลักษณะหรือแสดงความรู้สึก
เช่น เปรี้ยวจี๊ด เย็นเจี๊ยบ วิ่งเต็มเหยียด ฟาดเต็มเหนี่ยว เยอะแยะ ภาษาระดับทางการขึ้นมีใช้บ้าง
เช่น เป็นอันมาก มาก

ระดับของภาษา ๑๐

แบบฝึกหัด

https://quizizz.com/join?gc=43251283

จัดทำโดย
นางสาววราภรณ์ โพธิ์แจ่ม
รหัสนิสิต ๖๓๔๑๓๔๙๔ เลขที่ ๑๕
คณะศึกษาศาสตร์ สาขาวิชาภาษาไทย