Materi
Pangajaran 1
Kelas V
Kaulinan Barudak
Medarkeun Ngeunaan
Kaulinan
Kaulinan
Kaulinan barudak teh nyaeta kagiatan anu sok dilakukeun ku budak laleutik.
Kaulinan dina bahasa Sunda sami hartina jeung Permainan.
Ciri dina kaulinan barudak nyaeta :
● Ngajakeun rasa babarengan.
● Henteu tiasa lepas tina kakawihan. (Contona; oray-orayan, cingciripit
jeung ayang ayanggung).
1. Kaulinan Barudak lalaki
● Gatrik
● Sorodot gaprok
● Papanggalan
● Kolecer
● Jajangkungan
● Ngadu kaleci
● pepeletokan
2. Kaulinan Barudak Awewe
● Simar
● Beklen
● Anjang-anjangan
● Sondah
● Congklak
● Encrak
3. Kaulinan barudak lalaki jeung awewe
● Galah
● Oray-orayan
● Ambil-ambilan
● Ucing sumput
● Sapitrong
● Boy-boyan
● Pacici-cici putri
● Ucing-ucingan
● Empet-empeten
● Sasalimpetan
Materi Pangajaran 1 “Kaulinan Barudak”
Kalimah Aktif
Jeung
Kalimah Pasif
Pedaran Materi
Kalimah Aktif artina Jejer (subjek) anu ngalakukeun pagawean.
Cirina :
1. Diawalan ku ngaran jalma
2. Dina bagian caritaan make rarangken n-
Kalimah Pasifartina Jejer (subjek) anu dikenakeun pagawean
Cirina:
1. Diawalan ku ngaran benda (barang)
2. Dina bagian caritaan make rarangken di-
Conto
kalimah Aktif :
1. Nana nulis surat.
2. Bapa maca koran.
Kalimah Pasif :
1. Surat ditulis Nana.
2. Koran dibaca bapa.
Materi Pangajaran 1 “Kaulinan Barudak”
Kalimah Aktif
Jeung
Kalimah Pasif
Parubahan kalimah
1. Nana nulis surat.
J CO
Surat ditulis Nana.
JC O
Mari kita perhatikan perubahan kalimat di atas!
1. Di kalimat aktif “Nana” sebagai Jejer (subjek) tetapi di kalimat pasif “Nana”
sebagai Objek.
2. Di kalimat Aktif “surat” sebagai Objek tetapi di kalimat pasif “surat” sebagai
Jejer (subjek)
3. Tetapi dibagian Caritaan di kalimat aktif memakai rarangken n- dan di pasif
memakai rarangken di-
Perubahan di- ngajadi n-
Contoh: kecap asal n-
di- baca maca
tulis nulis
1. Dibaca candak nyandak
2. Ditulis soeh nyoeh
3. Dicandak amuk ngamu
4. Disoeh
5. Diamuk
Materi Pangajaran 1 “Kaulinan Barudak”
Penting
1. Jika kata dasar di awali huruf “B” maka rarangken n- akan berubah menjadi m-
Baca maca
Bawa mawa
2. Jika kata dasar diwali huruf “T” maka rarangken n- tetap menjadi n-
Tajong najong
Tanya nanya
3. Jika kata dasar diawali huruf “S, C, J” maka rarangken n- akan berubah menjadi
ny-
Sawah nyawah
Carita nyarita
Jieun Nyieun
4. Jika kata dasar diawali dengan vokal atau huruf “g” maka rarangken n- akan
berubah menjadi nga-
Ambek ngambek
Ganggu ngaganggu
Kalimah Barang
Kecap barang artina nyaeta kecap anu nuduhkeun ngaran barang jeung sesebutan.
Anu nuduhkeun ngaran barang disebut benda mati.
Anu nuduhkeun sesebutan disebut benda hidup.
Conto:
1. Maman keur nyieun yoyo.
Maman jeung yoyo didieu kaasup kana warna kecap barang.
2. Urang keur ngulinkeun langlayangan.
Urang jeung langlayangan kaasup kana warna kecap barang
Materi Pangajaran 1 “Kaulinan Barudak”
Comto kecap barang Sesebutan ngaran
Ngaran barang jalma
(benda mati)
● Guru
● Korsi ● Dosen
● Meja ● Dokter
● Lomari ● Parawat
● Katel ● Bapa
● Kipas angin ● Pun biang
● Tipi ● Aki
● Baju ● Lanceuk
● Calana ● Ua
● Sapatu ● Bibi
● Peci ● mamang
● Mobil
● Beca
● Motor
Materi Pangajaran 1 “Kaulinan Barudak”