แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของฐานการเรียนรู้/ แหล่งเรียนรู้ ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ฐานการเรียนรู้ที่ ๖ ผลิตภัณฑ์จากหวาย ครูผู้สอน นางสาวศรีแพร แสงงาม ตำแหน่ง ครู กศน.ตำบล นางสาวสุพรรณี หลวงคำ ตำแหน่ง ครู กศน.ตำบล นายปฏิภาน รวมจิตร ตำแหน่ง ครู ศรช. ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเวียงแก่น สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดเชียงราย สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศึกษาธิการ แผ่นพับ แบบประเมินความพึงพอใจ
การวิเคราะห์กิจกรรมการเรียนรู้สู่หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ฐานการเรียนรู้ ผลิตภัณฑ์จาหวาย 2 เงื่อนไข ๓ หลักการ ชีวิตที่มีความสมดุลและพร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลงใน 4 มิติ เงื่อนไขความรู้ 1. รู้เรื่องประวัติความเป็นมาของการจักสานหวาย 2. รู้ชนิดของหวาย 3. รู้วัสดุที่ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย (หวายแท้ หวายเทียม) 4. รู้เครื่องมือที่ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย (ปั๊มลม แม็กยิง โรงอบพลังงานแสงอาทิตย์) 5. รู้อุปกรณ์ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย (มีด กรรไกร ค้อน) ๖. รู้วิธีการทำตะกร้าจากหวาย ๗. รู้วิธีการดูแลรักษาผลิตภัณฑ์จากหวาย ๘. รู้การจำหน่ายผลิตภัณฑ์จากหวาย ๙. รู้วิธีการทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย ๑๐. รู้วิธีการออกแบบผลิตภัณฑ์จากหวาย ๑๑. รู้ราคาของผลิตภัณฑ์จากหวาย ๑๒. รู้ความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย ๑๓. รู้แหล่งที่มาของหวาย ๑๔. รู้ศักยภาพของสมาชิกในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย ๑๕. รู้สถานที่ ๑๖. รู้งบประมาณ ๑๗. รู้เรื่องตารางการปฏิบัติงานของสมาชิกกลุ่ม เงื่อนไขคุณธรรม 1. มีวินัย 2. ความความชื่อสัตย์ 3. ความความอดทน 4. ความรับผิดชอบ 5. ความความขยันหมั่นเพียร 1. พอประมาณ 1. ชนิดของหวายเหมาะสมกับการทำ ผลิตภัณฑ์แต่ละชนิด 2. วัสดุเหมาะสมกับการทำผลิตภัณฑ์จาก หวาย ๓. เครื่องมือเหมาะสมกับการทำผลิตภัณฑ์ จากหวาย ๔. วิธีการดูแลรักษาเหมาะสมกับผลิตภัณฑ์ จากหวาย ๕. ออกแบบผลิตภัณฑ์จากหวายสอดคล้องกับ ความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย ๖. การจำหน่ายผลิตภัณฑ์จากหวาย สอดคล้องกับราคาของท้องตลาด 2. ความมีเหตุผล 1. เพื่อการจำหน่าย ๒. เพื่อใช้ในครัวเรือน ๓. เพื่อใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ 3. มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี 1. มีการวางแผนการจัดเตรียมวัสดุในการทำ ผลิตภัณฑ์จากหวาย 2. มีการตรวจสอบคุณภาพของชิ้นงานก่อน จำหน่าย 3. มีการตรวจสอบการทำบัญชีรายรับ - รายจ่าย 4. มีการสำรองผลิตภัณฑ์จากหวาย 5. มีการสำรองวัสดุ/เครื่องมือ ในการทำ ผลิตภัณฑ์จากหวาย ๖. มีการสำรวจแหล่งที่มาของหวาย ๗. มีสถานที่สำรองในการเก็บผลิตภัณฑ์จาก หวาย ๘. มีการปลูกต้นหวายทดแทน วัตถุ/เศรษฐกิจ 1. เกิดรายได้เพิ่ม ๒. เกิดการประหยัด สังคม 1. เกิดสังคมแห่งการแลกเปลี่ยน เรียนรู้ 2. เกิดการรวมกลุ่มการจักสาน หวาย ๓. เกิดความสามัคคี ๔. เกิดความสัมพันธ์ระหว่างผู้ซื้อ และผู้ขาย ๕. เกิดการแบ่งปัน วัฒนธรรม 1. เกิดการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมา ใช้ในการจักสานตะกร้าหวาย 2. สืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นจาก รุ่นสู่รุ่น สิ่งแวดล้อม 1. เกิดการนำวัสดุที่มีอยู่ใน ท้องถิ่นมาใช้ให้เกิดประโยชน์ ๒. เกิดการนำวัสดุเหลือใช้มา ประดิษฐ์เป็นของที่ระลึก ๓. สถานที่เกิดความสะอาด ร่มรื่น ๔. การเก็บอุปกรณ์ให้เป็นระเบียบ ทำให้เกิดความปลอดภัย
สอดคล้องกับศาสตร์การพัฒนา/หลัก ๓ ศาสตร์ 1. ศาสตร์พระราชา (หลักการทรงงาน 2๗ ข้อ) ข้อที่ ๑ ความซื่อสัตย์สุจริต จริงใจต่อกัน ข้อที่ ๓ ความเพียร ข้อที่ ๔ รู้ รัก สามัคคี ข้อที่ ๗ ศึกษาข้อมูลอย่างเป็นระบบ ทำงานอย่างผู้รู้จริง ข้อที่ ๙ ทำตามลำดับขั้น ข้อที่ ๑๒ ประหยัด เรียบง่าย ได้ประโยชน์สูงสุด ข้อที่ ๑๕ ใช้ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ ข้อที่ ๒๒ ไม่ติดตำรา ทำให้ง่าย ข้อที่ ๒๓ การมีส่วนร่วม ๒. ศาสตร์สากล 1. ประวัติความเป็นมาของการจักสานหวาย 2. ชนิดของหวาย 3. วัสดุที่ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย (หวายแท้ หวายเทียม) 4. เครื่องมือที่ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย (ปั๊มลม แม็กยิง โรงอบพลังงานแสงอาทิตย์) 5. อุปกรณ์ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย (มีด กรรไกร ค้อน) ๖. วิธีการทำตะกร้าจากหวาย ๗. วิธีการดูแลรักษาผลิตภัณฑ์จากหวาย ๘. วิธีการออกแบบผลิตภัณฑ์จากหวาย ๙. ราคาของผลิตภัณฑ์จากหวาย ๓. ศาสตร์ชาวบ้าน/ภูมิปัญญา 1. ภูมิปัญญาการจักสานหวาย 2. ภูมิปัญญาในการออกแบบลวดลายผลิตภัณฑ์จากหวาย สอดคล้องกับพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของในหลวงรัชกาลที่ 10 การศึกษาต้องมุ่งสร้างพื้นฐาน ให้แก่ผู้เรียนทั้ง 4 ด้าน 1. มีทัศนคติที่ถูกต้องต่อบ้านเมือง ข้อ 1.4 มีความเอื้ออาทรต่อครอบครัวและ ชุมชนของตน 2. มีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคง - มีคุณธรรม ข้อ 2.2 ปฏิบัติแต่สิ่งที่ชอบ สิ่งที่ดีงาม ข้อ 2.4 ช่วยกันสร้างคนดีให้แก่บ้านเมือง 3. มีงานทำ – มีอาชีพ ข้อ ๓.๒ การฝึกฝนอมรมทั้งในหลักสูตรและนอกหลักสูตรต้องมีจุดมุ่งหมายให้ผู้เรียน ทำงานเป็นและมีงานทำในที่สุด ข้อ 3.3 ต้องสนับสนุนผู้สำเร็จหลักสูตรมีอาชีพ มีงานทำ จนสามารถเลี้ยงตนเองและ ครอบครัว
4. เป็นพลเมืองที่ดี ข้อ 4.1 การเป็นพลเมืองดี เป็นหน้าที่ของทุกคน ข้อ 4.3 การเป็นพลเมืองดี คือ “เห็นอะไรที่จะทำเพื่อบ้านเมืองได้ก็ต้องทำ” เช่น งานอาสาสมัครงานบำเพ็ญประโยชน์ งานสาธารณกุศลให้ทำด้วยความมีน้ำใจ และความเอื้ออาทร
แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของฐานการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง แผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของฐานการเรียนรู้/แหล่งเรียนรู้ ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๑. ชื่อฐานการเรียนรู้ ผลิตภัณฑ์จากหวาย เวลา ๕ ชั่วโมง ๒. ผู้จัดทำ นางสาวศรีแพร แสงงาม, นางสาวสุพรรณี หลวงคำ, และนายปฏิภาน รวมจิตร ๓. หลักการและความสำคัญ ผลิตภัณฑ์จักสานของไทยมีกรรมวิธีขั้นตอนการสานและมีรูปแบบต่างกันบ้างตามสภาพภูมิศาสตร์ ประเทศ ตามความนิยมในนบประเพณี และวิถีชีวิตของผู้คนในแต่ละท้องถิ่นเอกลักษณ์เครื่องจักสานของไทย คือทำจากวัสดุธรรมชาติ พืชที่นิยมนำมาทำเครื่องจักสานมากที่สุดชนิดหนึ่งคือ “หวาย” ในอดีตเครื่องจักสานมักใช้วัตถุดิบทำด้วยหวายเป็นส่วนใหญ่ เพราะเป็นวัสดุที่หาง่ายและมีอยู่ตาม ท้องถิ่นทั่วไปหวายจึงนับ เป็นไม้ที่มีความสำคัญในงานหัตถกรรมต่าง ๆ เนื่องจากหวาย เป็นพืชที่มีลักษณะเด่น เฉพาะตัว คือมีความสวยงาม ตามธรรมชาติ มีเนื้ออ่อนกว่าเนื้อไม้แต่มีความเหนียว แข็งแรงและยืดหยุ่นได้ ดีกว่าไม้ไผ่หรือไม้ที่ใช้ในการจักสานชนิดอื่นๆ สามารถจักเป็นเส้นหรือแผ่นบางได้ง่าย โค้งงอได้ดี คงรูปอยู่ได้ ตลอดไปตามความต้องการ หวายจึงถูกนำมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันตั้งแต่สมัยโบราณ และมีความ ต้องการใช้หวายยิ่งทวีมากยิ่งขึ้น เนื่องจากในปัจจุบันการใช้หวายมิใช่เฉพาะใช้ในชีวิตประจำวันเท่านั้น แต่ยังมี การพัฒนานำหวายมาใช้ประโยชน์ในงานด้านอุตสาหกรรมอีกด้วย อุตสาหกรรมเครื่องเรือนและผลิตภัณฑ์ เครื่องใช้ที่ทำจากหวาย จึงมีบทบาทต่อเศรษฐกิจไทยอย่างยิ่ง หวาย เป็นไม้เลื้อยจัดอยู่ในตระกูลปาล์ม เป็นไม้เขตร้อน มีคุณสมบัติพิเศษอยู่ที่ ความเหนียว สามารถ ดัด งอตัวได้ ด้วยคุณสมบัติพิเศษนี้ทำให้หวาย กลายเป็นพืชเศรษฐกิจที่นิยมนำมาใช้เป็นเครื่องจักสาน จะพบได้ มากในภาคอีสานเมื่อนำหวายมาสร้างเป็นผลิตภัณฑ์ ก็จะมีนำหนักเบา สามารถเคลื่อนย้ายได้ง่าย อีกทั้งยังมี ราคาถูกว่าผลิตภัณฑ์ที่ทำจากไม้หวายที่นำมาจักสานนั้นจะต้องเป็นหวายเส้นเล็ก เช่น หวายหอม หวายขนุน หวายน้ำ เป็นต้น ส่วนหวายบางพันธุ์เป็นหวายที่มีลักษณะเส้นใหญ่ ใช้สำหรับนำมาดัดขึ้นเป็นโครงให้กับงานชิ้น ใหญ่ ๆ เช่น โซฟา เก้าอี้ เป็นต้น การใช้ประโยชน์จากหวาย นำมาใช้ประโยชน์ ทำผลิตภัณฑ์ต่างๆ หลายประเภท ดังเช่น ผลิตภัณฑ์ เครื่องเรือน เช่น เก้าอี้ ชุดรับแขก ชุดอาหาร ชุดสนาม โต๊ะ เตียง ชั้นวางของ ที่แขวนหมวกหรือเสื้อ ฉาก หัว เตียงนอน ที่ใส่หนังสือพิมพ์ โต๊ะเครื่องแป้ง โคมไฟ ตะกร้าใส่เสื้อผ้า เคาน์เตอร์ ม่าน เปล เป็นต้น หวายที่ นำมาใช้ทำเครื่องเรือนมีอยู่ 2 ขนาด คือ ขนาดกลางถึงขนาดใหญ่ และหวายขนาดเล็ก หวายที่มีขนาดกลางถึง ขนาดใหญ่ มีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2-5 เซนติเมตร ซึ่งได้แก่หวายกำพวน หวายน้ำผึ้ง หวายโป่ง หวายขี้ เสี้ยน และหวายข้อดำหรือหวายโอมัก หวายพวกนี้มีลำต้นยาวมาก ขนาดลำเท่ากันโดยตลอด มีสีขาวนวลสวย กว่าชนิดอื่น เหมาะสำหรับใช้ทำโครงสร้างของเครื่องเรือน วิธีนำมาใช้ต้องปอกผิวออกก่อนเพื่อให้เรียบเสมอกัน หวายมีคุณสมบัติและความสวยงามแตกต่างกันไปตามชนิด การใช้งานจึงต้องพิจารณาเลือกใช้ให้เหมาะสม เช่น หวายข้อดำ และหวายน้ำผึ้งเป็นหวายเนื้อแน่นละเอียดมีความยืดหยุ่นมากเหมาะสำหรับใช้กับส่วนที่ต้องการดัด โค้งให้เป็นรูปต่างๆ การดัดหวายทำได้โดยการนำหวายมาแช่น้ำแล้วลนไฟหรืออบไอน้ำเพื่อให้อ่อนตัวโค้งงอได้ ง่าย ส่วนหวายที่มีเนื้อแน่นและแข็งแกร่งงอได้ยาก เช่น หวายโป่งเหมาะสำหรับใช้เป็นส่วนประกอบที่เป็น เส้นตรง เป็นต้นว่าทำปูพื้นรองนั่ง หรือทำเป็นขาโต๊ะ เก้าอี้ ทำเป็นม่าน หรือฉาก ส่วนหวายเส้นเล็กมีขนาด เส้นผ่าศูนย์กลางไม่เกิน 1.5 เซนติเมตร เช่น หวายหอมหวายกาหลง หวายลิง หวายขี้ไก่ ใช้วิธีการจักตอกผิว หวายสำหรับเพื่อการพันหรือผูก และส่วนไส้หวายใช้สำหรับการสานลวดลาย
ผลิตภัณฑ์เครื่องมือเครื่องใช้ ได้แก่เช่น บุ้งกี๋ เข่ง ด้ามไม้กวาด กระชุหมู ลอบดักปลา กระบุง กระด้ง ตะแกรง สาแหรก เสื่อ รถเข็น เป็นต้น หวายที่ใช้ได้แก่ หวายขี้ไก่ หวายแดง หวายงวย หวายขริง หวายน้ำ หวายกำ หวายทราย หวายขี้ผึ้ง หวายขี้เหร่ และหวายสามใบต่อ ผลิตภัณฑ์เครื่องจักสาน ได้แก่เช่น ตะกร้า กระเช้าตะกร้อ กระเป๋า หมวก ภาชนะใส่ผลไม้ เป็นต้น หวายที่ใช้ได้แก่ หวายตะค้าทอง หวายหอม หวายชุมพร หวายขี้ผึ้ง หวายขี้เหร่ หวายขม หวายหิน หวายเล็ก หวายขี้ไก่ และหวายกุ้ง ผลิตภัณฑ์อื่น เช่น หวายสานประดับ ประดิษฐ์เป็นรูปแบบต่าง ๆ ใช้ในการงานตกแต่ง บ้านอาคารสถานที่เครื่องจักสานจากหวายที่พบเห็นมากที่สุด คือ ตะกร้าหิ้วซึ่งเป็นที่นิยมของภาคกลาง ตะกร้า หิ้วภาคกลาง มีรูปร่างและขนาดตลอดจนลวดลายในการสานแตกต่างกันไปบ้างตามความนิยมของท้องถิ่น และ ประโยชน์ใช้สอย เช่น ตะกร้าหิ้วในพื้นที่จังหวัดอ่างทอง พระนครศรีอยุธยา สิงห์บุรี สุพรรณบุรีนั้นนิยมใช้ ตะกร้าหิ้วรูปไข่ มีหูหิ้วข้างบน ใช้ประโยชน์หลายอย่างเช่น ใช้เป็นตะกร้าหมากหรือเชี่ยนหมากของคนชรา ใช้ ใส่อาหารไปทำบุญที่วัด ใช้เป็นตะกร้าสำหรับใส่ของติดตัวเดินทางไปตามที่ต่าง ๆ จึงมักจะสานอย่างประณีต งดงามเป็นพิเศษแต่ถ้าเป็นตะกร้าผลไม้ของชาวสวนแถบจังหวัดนทบุรีฉะเชิงเทรา จะมีลักษณะแข็งแรงและเส้น ตอกใหญ่สานหยาบๆ แสดงให้เห็นว่ารูปแบบของเครื่องจักสานส่วนใหญ่ขึ้นอยู่กับประโยชน์ใช้สอยเป็นสำคัญ ส่วนความประณีตงดงามจะเป็นสิ่งรองลงไป ส่วนทางภาคเหนือก็ใช้หวายมาทำเครื่องใช้หลายชนิด เช่น หีบเสื้อผ้า แปม (ภาชนะประเภทกระบุง ของชาวไทใหญ่และชาวเขา) เครื่องเรือน เช่น โต๊ะ เก้าอี้เอน โซฟา และเครื่องใช้อื่นๆ เช่น ขันโตก ตะกร้า เปล เด็ก กระบุง ฯลฯ หากแต่ภาชนะที่จักสานจากหวายที่ชาวเหนือใช้ในชีวิตประจำวันมากที่สุดคือ ขันโตกหวาย ซึ่งได้ชื่อว่าเป็นภาชนะที่ใส่อาหารคาวหวานไว้รับประทานของคนล้านนาเป็นเครื่องแสดงออกถึงหน้าตา วัฒนธรรมด้านอาหารอย่างหนึ่ง ขันโตกที่ใช้ในวิถีชีวิตของคนเหนือมีอยู่ 3 ชนิดด้วยกันคือ ขันโตกหลวง ส่วน ใหญ่จะนิยมใช้อยู่ในเฉพาะคุ้มเจ้านายขันโตกฮาม จะใช้ตามบ้านของเจ้านายและคหบดี และ ขันโตกน้อย ใช้ ตามวัดหรือบ้านเรือนทั่วไป วิธีการดูแลผลิตภัณฑ์จากหวาย สำหรับผลิตภัณฑ์จากหวาย การดูแลรักษา ในการทำความสะอาดเราไม่จำเป็นต้องทำทุกวัน เพียงแค่ปัดฝุ่นออกด้วยไม้ปัดฝุ่นและเช็ดออกด้วยผ้าชื้น ไม่ต้องเปียกมากเพื่อป้องกันไม่ให้น้ำซึมเข้าไปในหวาย เพราะถ้าน้ำซึมเข้าไปยังหวายอาจส่งผลให้หวายเกิดบวมน้ำได้ หลังจากที่เช็ดเสร็จแล้ว ควรยกไปตั้งในที่โล่ง บริเวณที่ลมพัดผ่านถ้าเลือกวันที่มีแดดแรงหน่อยจะดีกว่าเพื่อให้แห้งเร็วขึ้น ในการลบรอยเปื้อนบนผลิตภัณฑ์ จากหวายภายหลังจากเกิดรอยนั้นเราเพียงใช้น้ำหมาดๆ ที่ไม่เปียก ๔. วัตถุประสงค์ 4.1 วัตถุประสงค์กิจกรรมการเรียนรู้ 4.1.1 เพื่อให้ผู้เรียนมีความรู้ความเข้าใจในการจักสานผลิตภัณฑ์จากหวาย 4.1.2 เพื่อให้ผู้เรียนมีทักษะในการจักสานผลิตผลิตภัณฑ์จากหวาย 4.2 วัตถุประสงค์ของฐานการเรียนรู้ 4.2.1 เพื่อให้ผู้เรียนเห็นตัวอย่างการจักสารตะกร้าหวาย 4.2.2 เพื่อให้ผู้เรียนได้รับความรู้เกี่ยวกับการจักสารตะกร้าหวาย 4.2.3 เพื่อให้ผู้เรียนได้ฝึกทักษะการจักสารตะกร้าหวาย
๕. กิจกรรมการเรียนรู้ 5.1 ครู/วิทยากรประจำฐานการเรียนรู้ แนะนำตัว และแนะนำพื้นที่การศึกษาเรียนรู้ กลุ่มจักสาน หวาย บ้านท่าข้าม ตำบลท่าข้าม อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย 5.2 ครู/วิทยากรประจำฐานการเรียนรู้ ชี้แจงวัตถุประสงค์ของฐานการเรียนรู้ ขอบเขตเนื้อหากิจกรรม เกี่ยวกับการจักสานผลิตภัณฑ์จากหวาย 5.3 ครู/วิทยากรประจำฐานการเรียนรู้ บรรยายเนื้อหาเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของการจักสาน หวาย ชนิดของหวาย การออกแบบผลิตภัณฑ์จากหวาย และวิธีการดูแลรักษาผลิตภัณฑ์จากหวาย ๕.๔ ครู/วิทยากรประจำฐานการเรียนรู้แนะนำวัสดุ เครื่องมือที่ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย ๕.๕ ครู/วิทยากรประจำฐานการเรียนรู้อธิบายและสาธิตขั้นตอนวิธีการทำตะกร้าจากหวาย ๕.๖ ให้ผู้เรียนลงมือฝึกปฏิบัติการจักสานตะกร้าจากหวาย ๕.๗ ครู/วิทยากรประจำฐานการเรียนรู้ ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ซักถาม ตอบข้อสงสัย และให้ ข้อเสนอแนะแก่ผู้เรียน สรุปการเรียนรู้ และเปิดโอกาสให้ผู้เรียนสอบถาม ๕.๘ ผู้เรียนถอดบทเรียน 2 : 3 : 4 : 3 : 4 ๕.๙ ผู้เรียนทำแบบประเมินความพึงพอใจ ๖. สื่อ/อุปกรณ์/ภูมิปัญญา 6.1 แผ่นพับองค์ความรู้ผลิตภัณฑ์จากหวาย 6.2 ปราชญ์ชาวบ้าน 6.3 วัสดุ/อุปกรณ์ และเครื่องมือที่ใช้ในการจักสานผลิตภัณฑ์จากหวาย 6.4 ฐานการเรียนรู้การผลิตภัณฑ์จากหวาย ๗. การนำไปประยุกต์ใช้ 7.1 การประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน 7.1.1 ผู้เรียนสามารถนำเรื่องของ วิธีการดูแลรักษาผลิตภัณฑ์จากหวาย ไปประยุกต์ใช้ในการ ดูแลรักษาผลิตภัณฑ์จากหวายที่ตนเองมีอยู่ในครัวเรือนได้ ๗.๑.๒ ผู้เรียนสามารถนำเรื่อง การทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย ไปปรับใช้ให้สอดคล้องกับการทำ บัญชี รายรับ-รายจ่าย ในชีวิตประจำวัน เพื่อไม่ให้เกิดความเดือดร้อนได้ 7.2 การประยุกต์ใช้ในภารกิจหน้าที่ 7.2.1 ผู้เรียนสามารถออกแบบผลิตภัณฑ์จากหวายให้มีความสวยงาม และแปลกใหม่ เป็น การสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ ๗.๒.๒ ผู้เรียนสามารถวางแผนการทำงานอย่างเป็นระบบได้ ๘. การประเมินผลการเรียนรู้และข้อเสนอแนะเพิ่มเติม 8.1 สังเกตความสนใจ และการซักถาม 8.2 แบบประเมินความพึงพอใจ
๙. ความสอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง (2:3:4:๓:4) ๒ เงื่อนไข ความรู้ คุณธรรม 1. รู้เรื่องประวัติความเป็นมาของการจักสานหวาย 2. รู้ชนิดของหวาย 3. รู้วัสดุที่ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย (หวายแท้ หวายเทียม) 4. รู้เครื่องมือที่ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย (ปั๊มลม แม็กยิง โรงอบ พลังงานแสงอาทิตย์) 5. รู้อุปกรณ์ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย (มีด กรรไกร ค้อน) ๖. รู้วิธีการทำตะกร้าจากหวาย ๗. รู้วิธีการดูแลรักษาผลิตภัณฑ์จากหวาย ๘. รู้การจำหน่ายผลิตภัณฑ์จากหวาย ๙. รู้วิธีการทำบัญชีรายรับ-รายจ่าย ๑๐. รู้วิธีการออกแบบผลิตภัณฑ์จากหวาย ๑๑. รู้ราคาของผลิตภัณฑ์จากหวาย ๑๒. รู้ความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย ๑๓. รู้แหล่งที่มาของหวาย ๑๔. รู้ศักยภาพของสมาชิกในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย ๑๕. รู้สถานที่ ๑๖. รู้งบประมาณ ๑๗. รู้เรื่องตารางการปฏิบัติงานของสมาชิกกลุ่ม 1. มีวินัย 2. มีความความชื่อสัตย์ 3. มีความความอดทน 4. มีความรับผิดชอบ 5. มีความความขยันหมั่นเพียร ๓ หลักการ ความพอประมาณ มีเหตุผล มีภูมิคุ้มกันในตัวที่ดี 1. ชนิดของหวายเหมาะสมกับการทำผลิตภัณฑ์ แต่ละชนิด 2. วัสดุเหมาะสมกับการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย ๓. เครื่องมือเหมาะสมกับการทำผลิตภัณฑ์จาก หวาย 3. วิธีการดูแลรักษาเหมาะสมกับผลิตภัณฑ์จาก หวาย 4. ออกแบบผลิตภัณฑ์จากหวายสอดคล้องกับ ความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย ๕. การจำหน่ายผลิตภัณฑ์จากหวายสอดคล้องกับ ราคาของท้องตลาด 1. เพื่อการจำหน่าย ๒. เพื่อใช้ในครัวเรือน ๓. เพื่อใช้เวลาว่างให้เกิด ประโยชน์ 1. มีการวางแผนการจัดเตรียมวัสดุในการทำ ผลิตภัณฑ์จากหวาย 2. มีการตรวจสอบคุณภาพของชิ้นงานก่อนจำหน่าย 3. มีการตรวจสอบการทำบัญชีรายรับ - รายจ่าย 4. มีการสำรองผลิตภัณฑ์จากหวาย 5. มีการสำรองวัสดุ/เครื่องมือ ในการทำผลิตภัณฑ์ จากหวาย ๖. มีการสำรวจแหล่งที่มาของหวาย ๗. มีสถานที่สำรองในการเก็บผลิตภัณฑ์จากหวาย ๘. มีการปลูกต้นหวายทดแทน สมดุลและพร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลง 4 มิติ วัตถุ/เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม 1. เกิดรายได้เพิ่ม ๒. เกิดการ ประหยัด 1. เกิดสังคมแห่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ 2. เกิดการรวมกลุ่มการจักสานหวาย ๓. เกิดความสามัคคี ๔. เกิดความสัมพันธ์ระหว่างผู้ซื้อและ ผู้ขาย ๕. เกิดการแบ่งปัน 1. เกิดการนำภูมิปัญญา ท้องถิ่นมาใช้ในการจัก สานตะกร้าหวาย 2. สืบทอดภูมิปัญญา ท้องถิ่นจากรุ่นสู่รุ่น 1. เกิดการนำวัสดุที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาใช้ให้ เกิดประโยชน์ ๒. เกิดการนำวัสดุเหลือใช้มาประดิษฐ์เป็น ของที่ระลึก ๓. สถานที่เกิดความสะอาด ร่มรื่น ๔. การเก็บอุปกรณ์ให้เป็นระเบียบทำให้เกิด ความปลอดภัย
๑๐. สอดคล้องกับศาสตร์การพัฒนา/หลัก ๓ ศาสตร์ 1. ศาสตร์พระราชา (หลักการทรงงาน 2๗ ข้อ) ข้อที่ ๑ ความซื่อสัตย์สุจริต จริงใจต่อกัน ข้อที่ ๓ ความเพียร ข้อที่ ๔ รู้ รัก สามัคคี ข้อที่ ๗ ศึกษาข้อมูลอย่างเป็นระบบ ทำงานอย่างผู้รู้จริง ข้อที่ ๙ ทำตามลำดับขั้น ข้อที่ ๑๒ ประหยัด เรียบง่าย ได้ประโยชน์สูงสุด ข้อที่ ๑๕ ใช้ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ ข้อที่ ๒๒ ไม่ติดตำรา ทำให้ง่าย ข้อที่ ๒๓ การมีส่วนร่วม ๒. ศาสตร์สากล 1. ประวัติความเป็นมาของการจักสานหวาย 2. ชนิดของหวาย 3. วัสดุที่ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย (หวายแท้ หวายเทียม) 4. เครื่องมือที่ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย (ปั๊มลม แม็กยิง โรงอบพลังงานแสงอาทิตย์) 5. อุปกรณ์ใช้ในการทำผลิตภัณฑ์จากหวาย (มีด กรรไกร ค้อน) ๖. วิธีการทำตะกร้าจากหวาย ๗. วิธีการดูแลรักษาผลิตภัณฑ์จากหวาย ๘. วิธีการออกแบบผลิตภัณฑ์จากหวาย ๙. ราคาของผลิตภัณฑ์จากหวาย ๓. ศาสตร์ชาวบ้าน/ภูมิปัญญา 1. ภูมิปัญญาการจักสานหวาย 2. ภูมิปัญญาในการออกแบบลวดลายผลิตภัณฑ์จากหวาย ๑๑. สอดคล้องกับพระบรมราโชบายด้านการศึกษาในหลวงรัชกาลที่ ๑๐ การศึกษามุ่งสร้างพื้นฐาน ให้แก่ ผู้เรียน ๔ ด้าน 1. มีทัศนคติที่ถูกต้องต่อบ้านเมือง ข้อ 1.4 มีความเอื้ออาทรต่อครอบครัวและ ชุมชนของตน 2. มีพื้นฐานชีวิตที่มั่นคง - มีคุณธรรม ข้อ 2.2 ปฏิบัติแต่สิ่งที่ชอบ สิ่งที่ดีงาม ข้อ 2.4 ช่วยกันสร้างคนดีให้แก่บ้านเมือง 3. มีงานทำ - มีอาชีพ ข้อ 3.3 ต้องสนับสนุนผู้สำเร็จหลักสูตรมีอาชีพ มีงานทำ จนสามารถเลี้ยงตนเองและ ครอบครัว 4. เป็นพลเมืองที่ดี ข้อ 4.1 การเป็นพลเมืองดี เป็นหน้าที่ของทุกคน ข้อ 4.3 การเป็นพลเมืองดี คือ “เห็นอะไรที่จะทำเพื่อบ้านเมืองได้ก็ต้องทำ” เช่น งานอาสาสมัครงานบำเพ็ญประโยชน์ งานสาธารณกุศลให้ทำด้วยความมีน้ำใจ และความเอื้ออาทร
แบบประเมินความพึงพอใจการดำเนินงานของฐานการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเวียงแก่น สังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดเชียงราย คำชี้แจง โปรดใส่เครื่องหมาย √ ลงในช่องทางขวามือ ตามความคิดเห็นของท่านที่มีต่อการดำเนินงานของฐานการ เรียนรู้ตาม หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ของศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอเวียง แก่น ในแต่ละข้อ โดยมี น้ำหนักคะแนน ดังนี้ ระดับคะแนน 5 หมายถึง พึงพอใจมากที่สุด ระดับคะแนน 4 หมายถึง พึงพอใจมาก ระดับคะแนน 3 หมายถึง พึงพอใจปานกลาง ระดับคะแนน 2 หมายถึง พึงพอใจน้อย ระดับคะแนน 1 หมายถึง พึงพอใจน้อยที่สุด ตอนที่ 1 ข้อมูลทั่วไปของผู้ตอบแบบสอบถาม เพศ □ ชาย □ หญิง อายุ □ น้อยกว่า 20 ปี □ 21- 30 ปี □ 31-40 ปี □ 41- 50 ปี □ 51- 60 ปี □ มากกว่า 60 ปี สถานภาพ □ นักศึกษา □ ครู □ ผู้บริหาร □ อื่นๆ ระบุ………………… ตอนที่ 2 ความพึงพอใจของผู้ตอบแบบสอบถามที่มีต่อการดำเนินงานฐานการเรียนรู้ แหล่งเรียนรู้ที่……….......6......…....... /ชื่อแหล่งเรียนรู้..........................ผลิตภัณฑ์จากหวาย.................................... ข้อ รายการประเมินความพึงพอใจ ระดับความพึงพอใจ มาก หมายเหตุ ที่สุด มาก ปาน กลาง น้อย น้อย ที่สุด ด้านวิทยากร 1 เทคนิคการถ่ายทอดความรู้ 2 การเชื่อมโยงความรู้ตามหลัก 2-3-4-3-๔ 3 ความครบถ้วนของเนื้อหาในการถ่ายทอด 4 ระยะเวลาถ่ายทอดองค์ความรู้ที่เหมาะสม 5 การเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วม 6 การตอบซักถาม ด้านสถานที่ 7 สถานที่จัดการเรียนรู้มีความสะอาดและเหมาะสม 8 ความพร้อมของอุปกรณ์การเรียน 9 ความพร้อมของสื่อเทคโนโลยี ด้านความรู้ความเข้าใจ 10 ความคิดรวบยอดที่ได้จากการเรียนรู้ในฐาน 11 ความสามารถในการถ่ายทอดความรู้แก่บุคคลอื่น 12 การแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับบุคคลอื่น การนำความรู้ไปใช้ 13 การแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับบุคคลอื่น 14 การนำความรู้ที่ได้รับสู่การประกอบอาชีพ 15 การเผยแพร่ความรู้แก่บุคคลอื่น ตอนที่ 3 ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม .......................................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................................