เศรษฐกิจสมัยอยุธยา

โรงเรียนฤทธยิ ะวรรณาลัย

Rittiyawannalai School

เรอื่ ง พัฒนาการดา้ นเศรษฐกจิ
สมยั อาณาจกั รอยธุ ยา

โรงเรียนฤทธยิ ะวรรณาลัย
Rittiyawannalai School

ปัจจยั ทส่ี ่งเสรมิ ความเจรญิ ทางเศรษฐกจิ ในสมยั อยธุ ยา

ทำเลและทต่ี งั้ ของกรุงศรีอยุธยำและหวั เมอื งต่ำงๆ ใกล้เคยี ง ซง่ึ เหมาะแก่การเพาะปลกู
โดยเฉพาะการปลกู ขา้ ว

โรงเรยี นฤทธิยะวรรณาลยั

Rittiyawannalai School

แผนทต่ี ัง้ จ. พระนครศรอี ยธุ ยำ

กำรอยใู่ กล้อ่ำวไทย ทาใหพ้ อ่ คา้ ตา่ งชาตติ ิดตอ่ คา้ ขายกบั อยธุ ยาได้
สะดวก

โรงเรยี นฤทธิยะวรรณาลยั

Rittiyawannalai School

พระบรมรำโชบำยของพระมหำกษัตริยท์ ่ีช่วยดงึ ดดู ใหพ้ อ่ คา้ ชาวตา่ งชาติเขา้ มา
คา้ ขายกบั อยธุ ยา

โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย

Rittiyawannalai School

พระมหากษัตรยิ ท์ รงเป็นผคู้ วบคมุ ปัจจยั การผลติ อนั ไดแ้ ก่ ท่ีดิน และแรงงาน
ราษฎรมีพนั ธะตอ้ งใชแ้ รงงาน และแบง่ ผลผลิตสว่ นหน่งึ ใหร้ ฐั ผลผลติ เหลา่ นีจ้ ะเขา้
สทู่ อ้ งพระคลงั ของรฐั

โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย

Rittiyawannalai School

การคา้ ภายในราชอาณาจกั รนนั้ พระคลงั สนิ คา้ เป็นองคก์ รใหญ่ท่ีควบคมุ การคา้ ภายในประเทศกบั
ตา่ งประเทศ มีพระยาโกษาธิบดี (พระคลงั ) เป็นผคู้ วบคมุ การคลงั และการคา้ สาเภา ตลอดจนจดั การ
ดแู ลปกครองชาวตา่ งประเทศท่ีเขา้ มาอาศยั ในพระราชอาณาจกั ร

โรงเรยี นฤทธิยะวรรณาลยั

Rittiyawannalai School

กรมทา่ ขวา กรมทา่ ซา้ ย
พระยาจฬุ าราชมนตรี พระยาโชฎกึ ราชเศรษฐี

นอกจากนีย้ งั ไดม้ ีหนว่ ยงานเรยี กว่า กรมทา่ แบ่งออกเป็นกรมท่าซา้ ย และกรมท่าขวา กรมท่า
ซา้ ยขนึ้ กบั พระยาโชฎกึ ราชเศรษฐี มีหนา้ ท่ีปกครองดแู ลชาวจีน กรมท่าขวาขนึ้ กบั พระยา
จฬุ าราชมนตรดี แู ลชาวแขก อนั ไดแ้ ก่ แขกอินเดยี แขกเปอรเ์ ซีย แขกอาหรบั และแขกมวั ร์ ท่ีเขา้ มา
คา้ ขาย

โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย

Rittiyawannalai School

การคา้ ในสมยั อยธุ ยาไทย
มกั จดั เรือสาเภาไปคา้ กบั จีนมากท่ีสดุ
พอ่ คา้ จีนนิยมนาสนิ คา้ มาขายยงั กรุงศรี
อยธุ ยาและเมืองทา่ ทางภาคใตจ้ นถงึ
มะละกา นอกจากจีนแลว้ ไทยยงั นา
สนิ คา้ ไปขายท่ีชวา สมุ าตรา ลงั กา
เขมร ญวน มาเก๊า เกาหลี และญ่ีป่นุ
สินคา้ สว่ นมากมาจากสว่ ยท่ีเหลอื ใช้
ในราชการ ผลผลติ จากแรงงาน

โรงเรยี นฤทธิยะวรรณาลยั

Rittiyawannalai School

สิ นค้าต้องห้าม

ไมฝ้ าง ไมจ้ นั ทน์

ไมก้ ฤษณา กระวาน

โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลยั พริกไทย
Rittiyawannalai School นอระมำด

กำรพลู
งำช้ำง

โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลัย

Rittiyawannalai School

พวกพอ่ คา้ มสุ ลมิ นอกจากมีบทบาททางการคา้ แลว้ ยงั มีบทบาททางการเมืองดว้ ย เชน่
ในรชั สมยั พระเจา้ ทรงธรรมมีออกญาเฉกฮะหมดั รตั นราชเศรษฐี เป็นเจา้ กรมทา่ ขวา
และตอ่ มาไดเ้ ล่อื นขนึ้ เป็นสมหุ นายก ในรชั สมยั พระเจา้ ปราสาททองมีพระคลงั เป็น
มสุ ลมิ และในรชั สมยั สมเดจ็ พระนารายณม์ หาราช ออกญาพระศรีเนาวรตั น์

โรงเรยี นฤทธิยะวรรณาลัย

Rittiyawannalai School

ภำพเขยี นออกญำเฉกฮะหมัดรัตนรำชเศรษฐี

อิทธิพลของชาวมสุ ลมิ ค่อยลดนอ้ ยลงเม่ือมีฝร่งั ชาวตะวนั ตก เขา้ มาคา้ ขายกบั ไทย
และหลงั จากเกิดกบฏ แขกมกั กะสนั ในรชั สมยั สมเดจ็ พระนารายณม์ หาราช

โรงเรยี นฤทธิยะวรรณาลยั
Rittiyawannalai School

ในสมยั อยธุ ยาตอนกลาง การคา้ ขายกวา้ งขนึ้ เม่ือฝร่งั โปรตเุ กสเป็นชาติแรกเขา้ มาใน
รชั สมยั สมเดจ็ พระรามาธิบดีท่ี ๒ ตามดว้ ย ฮอลนั ดา สเปน ในรชั สมยั สมเดจ็ พระ
นเรศวรมหาราช องั กฤษในรชั สมยั สมเดจ็ พระเอกาทศรถ และฝร่งั เศสในรชั สมยั
สมเดจ็ พระนารายณม์ หาราช

โรงเรยี นฤทธิยะวรรณาลยั
Rittiyawannalai School

การท่ีฝร่งั ชาวตะวนั ตกเขา้ มาคา้ ขายกบั ราชอาณาจกั รไทยสมยั อยธุ ยา ทาใหเ้ กิดการ
เปล่ยี นแปลงทางการคา้ ท่ีสาคญั คือการคา้ ภายใตร้ ะบบราชการ

โรงเรยี นฤทธิยะวรรณาลัย

Rittiyawannalai School

การคา้ กบั ตา่ งประเทศลกั ษณะในรูปแบบของการทาสญั ญาคา้ ขาย และขอ
พระราชทานพระบรมราชานญุ าตใหม้ ีสทิ ธิตงั้ หา้ งคา้ ขายท่ีอยธุ ยา และเมืองทา่ ตา่ ง ๆ
นอกจากนนั้ ยงั มรี ะบบผกู ขาดสนิ คา้ โดยมีพระคลงั สนิ คา้ เป็นตวั จกั รใหญ่

โรงเรียนฤทธิยะวรรณาลยั

Rittiyawannalai School

คือรฐั บาลเป็นผกู้ าหนดสนิ คา้ ตอ้ งหา้ ม ท่ีตอ้ งขายใหร้ ฐั บาลเทา่ นนั้ กาหนดราคาซือ้
ขาย และกาหนดสทิ ธิในการเลอื กซือ้ สนิ คา้ ตา่ งประเทศกอ่ น ทาใหร้ ฐั เป็น
ผปู้ ระกอบการคา้ รายใหญ่ และม่งั ค่งั ท่ีสดุ ในแผน่ ดนิ

โรงเรยี นฤทธิยะวรรณาลัย

Rittiyawannalai School

การแสวงหารายไดข้ องแผน่ ดนิ ดว้ ยการเกบ็ ภาษีอากร

๑ จงั กอบ • รายไดท้ ่ีเกบ็ ตามดา่ นขนอนทัง้ ทางบกและทางน้า โดย
เก็บชกั สว่ นสนิ คา้

๒ อากร • รายได้ทเี่ กดิ จากการเกบ็ สว่ นผลประโยชนใ์ นการประกอบอาชพี
ตา่ งๆ ของราษฎร เชน่ การทานา ทาไร่ ทาสวน เปน็ ตน้

๓ สว่ ย • รายได้จากสงิ่ ของ ที่ราษฎรนามาใหก้ ับทางราชการแทนการ
ถกู เกณฑแ์ รงงาน เชน่ ส่วยดบี กุ

๔ ฤชา • รายไดท้ ไี่ ดจ้ ากค่าธรรมเนยี มท่ที างราชการเกบ็ จาก
ราษฎร

โรงเรยี นฤทธิยะวรรณาลัย
Rittiyawannalai School

จบการนาเสนอ

แบบทดสอบ 15 ข้อ
ตอบคาถามทา้ ยคาบ จานวน 5 ขอ้ ดงั น้ี

เรอ่ื ง พัฒนาทางเศรษฐกิจสมัยอาณาจกั รอยธุ ยา

จงตอบคำถำมต่อไปนี้
1.จงบอกปัจจัยทส่ี ่งเสริมควำมเจริญทำงเศรษฐกจิ สมัยอยุธยำ

2.หน่วยงำนทท่ี ำหน้ำทร่ี ับผดิ ชอบกำรค้ำภำยในอำณำจักร คอื ...........ตำแหน่ง
ผู้ควบคุมกำรคลังคอื ....................ระบบผูกขำดสนิ ค้ำคอื ........

3.ตำแหน่งกรมท่ำซ้ำย ผู้มอี ำนำจสูงสุดคอื ..........................ดแู ลกำรค้ำชำวจนี
ตำแหน่งกรมทำ่ ขวำ ผู้มอี ำนำจสูงสุดคอื ..........................ดูแลกำรค้ำชำวแขก

4...................เจ้ำกรมท่ำขวำตอ่ มำไดเ้ ลอื่ นตำแหน่งเป็ นสมุหนำยกในสมัย
พระเจ้ำปรำสำททอง

5.รำยได้ภำษีในสมัยอยุธยำมำจำกแหล่งใดบำ้ ง