โครงการพัฒนาคุณภาพการศึกษาและการพัฒนาท้องถิ่น โดยมีสถาบันอุดมศึกษาเป็นพี่เลี้ยง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566 คู่มือการจัดการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมบนฐานชุมชนเพื่อพัฒนาความเป็นผู้ประกอบการ ธุรกิจท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์ตามแนวคิด BCG Economy สำหรับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนเมืองศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ “ฟื้นตำนานเมืองโบราณ...ผ่านวิถี... ผู้ประกอบการท่องเที่ยวสร้างสรรค์ BCG เมืองศรีเทพ” โดย ผศ.ดร.อัจฉรา ศรีพันธ์ ผศ.ดร.ณัฐเชษฐ์ พูลเจริญ อ.วรานนท์ คลังสีดา วรนรากุล สาขาวิชาสังคมศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร คำนำ
คู่มือการจัดการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมบนฐานชุมชนเพื่อพัฒนาความเป็นผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยว เชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์ตามแนวคิด BCG Economy สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนเมืองศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ เรื่อง “ฟื้นตำนานเมืองโบราณ...ผ่านวิถี...ผู้ประกอบการ ท่องเที่ยวสร้างสรรค์ BCG เมืองศรีเทพ” นี้เป็นส่วนหนึ่งของนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ในโครงการ พัฒนาคุณภาพการศึกษาและการพัฒนาท้องถิ่นโดยมีสถาบันอุดมศึกษาเป็นพี่เลี้ยง ประจำปี งบประมาณ พ.ศ. 2566 ที่จัดทำโดยสาขาวิชาสังคมศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร เพื่อใช้เป็นคู่มือสำหรับครูในการจัดการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการบนฐานชุมชนที่สามารถนำไปปรับใช้ใน สถาบันการศึกษาต่างๆ ได้ภายในคู่มือนี้ประกอบด้วยเนื้อหา 4 กิจกรรมการเรียนรู้ ดังนี้ กิจกรรมที่ 1 ฟื้นตำนานเมืองโบราณศรีเทพ กิจกรรมที่ 2 จากตำนานเล่าขานผ่านการท่องเที่ยว กิจกรรมที่ 3 ศรีเทพเมืองสร้างสรรค์ สืบสานวัฒนธรรมท่องเที่ยวยั่งยืน กิจกรรมที่ 4 ฟื้นอดีตสู่ผู้ประกอบการธุรกิจในโลกปัจจุบัน คณะผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าคู่มือการจัดการเรียนรู้เล่มนี้จะมีประโยชน์ต่อผู้สนใจบ้างตาม สมควร คณะผู้จัดทำ ก
ข
กำหนดการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วมบนฐานชุมชนเพื่อพัฒนาความเป็นผู้ประกอบการ ธุรกิจท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์ตามแนวคิด BCG Economy สำหรับนักเรียนชั้น มัธยมศึกษาตอนปลายโรงเรียนเมืองศรีเทพ จังหวัดเพชรบูรณ์ “ฟื้นตำนานเมืองโบราณ...ผ่านวิถี...ผู้ประกอบการท่องเที่ยวสร้างสรรค์ BCG เมืองศรีเทพ” วันที่ 8-9 สิงหาคม 2566 ………………………………………………………………….. วันที่8 ส.ค.66 ลำดับ เวลา กิจกรรม ผู้รับผิดชอบ 1 8.00-8.30 น. ลงทะเบียนเข้าร่วมโครงการที่ โรงเรียนเมืองศรีเทพ คณะผู้ดำเนินโครงการ 2 8.30-9.00 น. พิธีเปิดโครงการ ผู้อำนวยการโรงเรียน คณะครู คณะผู้ดำเนินโครงการ ผู้เข้าร่วมโครงการ 3 9.00-9.30 น. เดินทางไปอุทยานประวัติศาสตร์ ศรีเทพ คณะครู คณะผู้ดำเนินโครงการ ผู้เข้าร่วมโครงการ 4 9.30-11.30 น. กิจกรรมที่ 1 ฟื้นตำนานเมือง โบราณศรีเทพ ชมอุทยานประวัติศาสตร์และรับฟัง การบรรยาย วิทยากรของอุทยาน ประวัติศาสตร์ศรีเทพ 5 11.30-12.00 น. เดินทางกลับโรงเรียนเมืองศรีเทพ คณะครู คณะผู้ดำเนินโครงการ 1
วันที่ 8 ส.ค.66 (ต่อ) ลำดับ เวลา กิจกรรม ผู้รับผิดชอบ ผู้เข้าร่วมโครงการ 6 12.00-13.00 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน 7 13.00-14.00 น. กิจกรรมที่ 2 จากตำนานเล่าขานผ่านการ ท่องเที่ยว อ.วรานนท์ คลังสีดา วรนรากุล 8 14.00-15.00 น. กิจกรรมที่ 3 ศรีเทพเมืองสร้างสรรค์ สืบสานวัฒนธรรมท่องเที่ยวยั่งยืน ผศ.ดร.อัจฉรา ศรีพันธ์ 9 15.00-16.00 น. กิจกรรมที่ 4 ฟื้นอดีตสู่ ผู้ประกอบการธุรกิจในโลกปัจจุบัน มอบหมายภารกิจ ผศ.ดร.ณัฐเชษฐ์ พูล เจริญ ปิดโครงการวันที่ 1 2
วันที่ 9 ส.ค.66 ลำดับ เวลา กิจกรรม ผู้รับผิดชอบ 1 8.30-9.00 น. ลงทะเบียนเข้าร่วมโครงการที่ โรงเรียนเมืองศรีเทพ คณะผู้ดำเนินโครงการ 2 9.00-10.30 น. ผู้เข้าร่วมโครงการนำเสนอโครงงาน ธุรกิจ ผู้อำนวยการโรงเรียน คณะครู คณะผู้ดำเนินโครงการ ผู้เข้าร่วมโครงการ วิทยากรจาก อบต. ศรีเทพ 3 10.30-11.30 น. ผู้เข้าร่วมโครงการรับฟัง ข้อเสนอแนะ ผู้อำนวยการโรงเรียน คณะครู คณะผู้ดำเนินโครงการ ผู้เข้าร่วมโครงการ วิทยากรจาก อบต. ศรีเทพ 4 11.30-12.00 น. ผู้เข้าร่วมโครงการสะท้อนผลการ เรียนรู้ ผู้อำนวยการโรงเรียน คณะครู คณะผู้ดำเนินโครงการ ผู้เข้าร่วมโครงการ วิทยากรจาก อบต. ศรีเทพ 5 12.00-12.10 น. พิธีปิดโครงการ ผู้อำนวยการโรงเรียน 6 12.10-13.00 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน ปิดโครงการวันที่ 2 3
ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 สาระภูมิศาสตร์ ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) …………………………………………………….. 1. ความสำคัญของกลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม สังคมโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วตลอดเวลา กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ช่วยให้ผู้เรียนมีความรู้ ความเข้าใจ ว่ามนุษย์ดำรงชีวิตอย่างไร ทั้งในฐานะปัจเจก บุคคล และการอยู่ร่วมกันในสังคม การปรับตัวตามสภาพแวดล้อม การจัดการทรัพยากรที่มีอยู่อย่าง จำกัด นอกจากนี้ ยังช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจถึงการพัฒนา เปลี่ยนแปลงตามยุคสมัย กาลเวลา ตามเหตุ ปัจจัยต่างๆ ทำให้เกิดความเข้าใจในตนเอง และผู้อื่น มีความอดทน อดกลั้น ยอมรับในความแตกต่าง และมีคุณธรรม สามารถนำความรู้ไปปรับใช้ในการดำเนินชีวิต เป็นพลเมืองดีของประเทศชาติ และ สังคมโลก 2. สิ่งที่เรียนรู้จากกลุ่มสาระสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมว่าด้วยการอยู่ร่วมกันในสังคม ที่มี ความเชื่อมสัมพันธ์กัน และมีความแตกต่างกันอย่างหลากหลาย เพื่อช่วยให้สามารถปรับตนเองกับ บริบทสภาพแวดล้อม เป็นพลเมืองดี มีความรับผิดชอบ มีความรู้ ทักษะ คุณธรรม และค่านิยมที่ เหมาะสม โดยได้กำหนดสาระต่างๆไว้ ดังนี้ 2.1 ศาสนา ศีลธรรมและจริยธรรม แนวคิดพื้นฐานเกี่ยวกับศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ การนำหลักธรรมคำสอนไปปฏิบัติในการพัฒนา ตนเอง และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข เป็นผู้กระทำความดี มีค่านิยมที่ดีงาม พัฒนาตนเองอยู่เสมอ รวมทั้งบำเพ็ญประโยชน์ต่อสังคมและส่วนรวม 2.2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิต ระบบการเมืองการปกครองในสังคม ปัจจุบัน การปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ลักษณะและ 4
ความสำคัญ การเป็นพลเมืองดี ความแตกต่างและความหลากหลายทางวัฒนธรรม ค่านิยม ความเชื่อ ปลูกฝังค่านิยมด้านประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข สิทธิ หน้าที่ เสรีภาพการ ดำเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยและสังคมโลก 2.3 เศรษฐศาสตร์การผลิต การแจกจ่าย และการบริโภคสินค้าและบริการ การบริหาร จัดการทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัดอย่างมีประสิทธิภาพ การดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ และการนำ หลักเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในชีวิตประจำวัน 2.4 ประวัติศาสตร์เวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ วิธีการทางประวัติศาสตร์ พัฒนาการ ของมนุษยชาติจากอดีตถึงปัจจุบัน ความสัมพันธ์และเปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์ต่างๆ ผลกระทบที่ เกิดจากเหตุการณ์สำคัญในอดีต บุคคลสำคัญที่มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงต่างๆในอดีต ความ เป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย แหล่งอารยธรรมที่สำคัญของโลก 2.5 ภูมิศาสตร์ลักษณะทางกายภาพของโลก การเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ ปัญหาทาง กายภาพและภัยพิบัติความสัมพันธ์ของสรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกัน แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์การ ใช้ภูมิสารสนเทศ ปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสิ่งแวดล้อมทางกายภาพกับการสร้างสรรค์วิถีการ ดำเนินชีวิต กิจกรรมทำงเศรษฐกิจและสังคม ความร่วมมือด้านทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมในประเทศ และระหว่างประเทศ และการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน 3. สาระและมาตรฐานการเรียนรู้ สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส 1.1 รู้ และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของ พระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตาม หลักธรรม เพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข มาตรฐาน ส 1.2 เข้าใจ ตระหนักและปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี และธำรงรักษาพระ พุทธ ศาสนา หรือศาสนาที่ตนนับถือ สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม¬ มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดี งาม และธำรงรักษาประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทย และสังคมโลกอย่าง สันติสุข 5
มาตรฐาน ส 2.2 เข้าใจระบบการเมืองการปกครองในสังคมปัจจุบัน ยึดมั่น ศรัทธา และธำรงรักษาไว้ซึ่งการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการ บริโภคการใช้ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลักการของ เศรษฐกิจพอเพียง เพื่อการดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ มาตรฐาน ส 3.2 เข้าใจระบบ และสถาบันทางเศรษฐกิจต่าง ๆ ความสัมพันธ์ทาง เศรษฐกิจและความจำเป็นของการร่วมมือกันทางเศรษฐกิจในสังคมโลก สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส 4.1 เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ มาตรฐาน ส 4.2 เข้าใจพัฒนาการของมนุษยชาติจากอดีตจนถึงปัจจุบัน ในด้าน ความสัมพันธ์และการเปลี่ยนแปลงของเหตุการณ์อย่างต่อเนื่อง ตระหนักถึงความสำคัญและสามารถ วิเคราะห์ผลกระทบที่เกิดขึ้น มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจ และธำรงความเป็นไทย สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส 5.1 เข้าใจลักษณะของโลกทางกายภาพของโลก และความสัมพันธ์ของ สรรพสิ่งซึ่งมีผลต่อกันและกันในระบบของธรรมชาติ ใช้แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ ในการ ค้นหาวิเคราะห์ สรุป และใช้ข้อมูลภูมิสารสนเทศอย่างมีประสิทธิภาพ มาตรฐาน ส 5.2 เข้าใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสภาพแวดล้อมทางกายภาพที่ ก่อให้เกิดการสร้างสรรค์วิถีการดำเนินชีวิต มีจิตสำนึกและมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรและ สิ่งแวดล้อมเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน 6
4. คุณภาพของผู้เรียน จบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 • ได้เรียนรู้และศึกษาความเป็นไปของโลกอย่างกว้างขวางและลึกซึ้งยิ่งขึ้น • ได้รับการส่งเสริมสนับสนุนให้พัฒนาตนเองเป็นพลเมืองที่ดี มีคุณธรรม จริยธรรม ปฏิบัติ ตามหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ รวมทั้งมีค่านิยมอันพึงประสงค์ สามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นและอยู่ ในสังคมได้อย่างมีความสุข รวมทั้งมีศักยภาพเพื่อการศึกษาต่อในชั้นสูงตามความประสงค์ได้ • ได้เรียนรู้เรื่องภูมิปัญญาไทย ความภูมิใจในความเป็นไทย ประวัติศาสตร์ของชาติไทย ยึดมั่นในวิถีชีวิต และการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข • ได้รับการส่งเสริมให้มีนิสัยที่ดีในการบริโภค เลือกและตัดสินใจบริโภคได้อย่างเหมาะสม มี จิตสำนึกและมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ ประเพณีวัฒนธรรมไทย และสิ่งแวดล้อม มีความรักท้องถิ่นและ ประเทศชาติ มุ่งทำประโยชน์ และสร้างสิ่งที่ดีงามให้กับสังคม • เป็นผู้มีความรู้ความสามารถในการจัดการเรียนรู้ของตนเอง ชี้นำตนเองได้ และสามารถ แสวงหาความรู้จากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆในสังคมได้ตลอดชีวิต 7
8
5. ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลางที่นำมาใชในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม “ฟื้นตำนานเมืองโบราณ...ผ่านวิถี...ผู้ประกอบการท่องเที่ยวสร้างสรรค์ BCG เมืองศรีเทพ” กิจกรรมที่ 1 ฟื้นตำนานเมืองโบราณศรีเทพ สาระที่ 1 ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม มาตรฐาน ส 1.1 รู้ และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือ ศาสนาที่ตนนับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติตามหลักธรรม เพื่ออยู่ร่วมกัน อย่างสันติสุข ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ม.4-ม.6 1. วิเคราะห์สังคมชมพูทวีปและคติความเชื่อ ทางศาสนาสมัยก่อนพระพุทธเจ้า หรือสังคม สมัยของศาสดาที่ตนนับถือ ลักษณะของสังคมชมพูทวีป และคติความ เชื่อทางศาสนาสมัยก่อนพระพุทธเจ้า 9
ถ่ายทำการลงพื้นที่โดย : คณะครูและนักเรียนโรงเรียนเมืองศรีเทพ 10
กิจกรรมที่ 2 จากตำนานเล่าขานผ่านการท่องเที่ยว สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภคการใช้ ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลักการของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อการดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ม.4-ม.6 4. วิเคราะห์ปัญหาทางเศรษฐกิจ ในชุมชนและเสนอแนวทางแก้ไข - ปัญหาทางเศรษฐกิจในชุมชน - แนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจของชุมชน - ตัวอย่างของการรวมกลุ่มที่ประสบ ความสำเร็จในการแก้ปัญหาทางเศรษฐกิจ ของชุมชน 11
สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส 4.1 เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้ วิธีการทางประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ม.4-ม.6 1. ตระหนักถึงความสำคัญของเวลาและ ยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ที่แสดงถึงการ เปลี่ยนแปลงของมนุษยชาติ - เวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ที่ ปรากฏในหลักฐานทางประวัติศาสตร์ไทย และประวัติศาสตร์สากล - ตัวอย่างเวลาและยุคสมัยทาง ประวัติศาสตร์ของสังคมมนุษย์ที่มีปรากฏใน หลักฐานทางประวัติศาสตร์ (เชื่อมโยงกับ มฐ. ส ๔.๓) - ความสำคัญของเวลาและยุคสมัยทาง ประวัติศาสตร์ 2. สร้างองค์ความรู้ใหม่ทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์อย่างเป็น ระบบ - ขั้นตอนของวิธีการทางประวัติศาสตร์ โดย นำเสนอตัวอย่างทีละขั้นตอนอย่างชัดเจน - คุณค่าและประโยชน์ของวิธีการทาง ประวัติศาสตร์ที่มีต่อการศึกษาทา’ ประวัติศาสตร์ - ผลการศึกษาหรือโครงงานทา ประวัติศาสตร์ 12
ถ่ายทำการลงพื้นที่โดย : คณะครูและนักเรียนโรงเรียนเมืองศรีเทพ 13 ถ่ายทำโดย : ทีมวิทยากร
กิจกรรมที่ 3 ศรีเทพเมืองสร้างสรรค์ สืบสานวัฒนธรรมท่องเที่ยวยั่งยืน สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภคการใช้ ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลักการของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อการดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ม.4-ม.6 4. วิเคราะห์ปัญหาทางเศรษฐกิจ ในชุมชนและเสนอแนวทางแก้ไข - ปัญหาทางเศรษฐกิจในชุมชน - แนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจของชุมชน - ตัวอย่างของการรวมกลุ่มที่ประสบ ความสำเร็จในการแก้ปัญหาทางเศรษฐกิจ ของชุมชน 14
สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส 4.1 เข้าใจความหมาย ความสำคัญของเวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ สามารถใช้ วิธีการทางประวัติศาสตร์มาวิเคราะห์เหตุการณ์ต่างๆ อย่างเป็นระบบ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ม.4-ม.6 1. ตระหนักถึงความสำคัญของเวลาและ ยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ที่แสดงถึงการ เปลี่ยนแปลงของมนุษยชาติ - เวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ที่ ปรากฏในหลักฐานทางประวัติศาสตร์ไทย และประวัติศาสตร์สากล - ตัวอย่างเวลาและยุคสมัยทาง ประวัติศาสตร์ของสังคมมนุษย์ที่มีปรากฏใน หลักฐานทางประวัติศาสตร์ (เชื่อมโยงกับ มฐ. ส ๔.๓) - ความสำคัญของเวลาและยุคสมัยทาง ประวัติศาสตร์ 2. สร้างองค์ความรู้ใหม่ทางประวัติศาสตร์ โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์อย่างเป็น ระบบ - ขั้นตอนของวิธีการทางประวัติศาสตร์ โดย นำเสนอตัวอย่างทีละขั้นตอนอย่างชัดเจน - คุณค่าและประโยชน์ของวิธีการทาง ประวัติศาสตร์ที่มีต่อการศึกษาทา’ ประวัติศาสตร์ - ผลการศึกษาหรือโครงงานทา ประวัติศาสตร์ 15
สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส 5.2 เข้าใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสภาพแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกิดการ สร้างสรรค์วิถีการดำเนินชีวิต มีจิตสำนึกและมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมเพื่อ การพัฒนาที่ยั่งยืน ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ม.4-ม.6 1. วิเคราะห์ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อม ทางกายภาพกับกิจกรรมของมนุษย์ในกา สร้างสรรค์วิถีการดำนินชีวิตของท้องถิ่น ทั้งในประเทศไทยและภูมิภาคต่างๆของโลก และเห็นความสำคัญของสิ่งแวดล้อมที่มีผล ต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ การใช้ประโยชน์จากสิ่งแวดล้อมในการ สร้างสรรค์วัฒนธรรม อันเป็นเอกลักษณ์ของ ท้องถิ่นทั้งในประเทศไทยและโลก 16
17 ถ่ายทำโดย : ทีมวิทยากร
กิจกรรมที่ 4 ฟื้นอดีตสู่ผู้ประกอบการธุรกิจในโลกปัจจุบัน สาระที่ 2 หน้าที่พลเมือง วัฒนธรรม และการดำเนินชีวิตในสังคม¬ มาตรฐาน ส 2.1 เข้าใจและปฏิบัติตนตามหน้าที่ของการเป็นพลเมืองดี มีค่านิยมที่ดีงาม และ ธำรงรักษาประเพณีและวัฒนธรรมไทย ดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันในสังคมไทย และสังคมโลกอย่างสันติสุข ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ม.4-ม.6 3. ปฏิบัติตนและมีส่วนสนับสนุนให้ผู้อื่น ประพฤติปฏิบัติเพื่อเป็นพลเมืองดีของ ประเทศชาติ และสังคมโลก - คุณลักษณะพลเมืองดีของประเทศชาติ และ สังคมโลก เช่น - เคารพกฎหมาย และกติกาสังคม - เคารพสิทธิ เสรีภาพของตนเองและ บุคคลอื่น - มีเหตุผล รับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น - มีความรับผิดชอบต่อตนเอง สังคม ชุมชน ประเทศชาติและสังคม - เข้าร่วมกิจกรรมทางการเมือง การปกครอง - มีส่วนร่วมในการป้องกัน แก้ไขปัญหา เศรษฐกิจ สังคม การเมือง การปกครอง สิ่งแวดล้อม - มีคุณธรรมจริยธรรม ใช้เป็นตัวกำหนด ความคิด 18
สาระที่ 3 เศรษฐศาสตร์ มาตรฐาน ส 3.1 เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภคการใช้ ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลักการของเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อการดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ม.4-ม.6 2. ตระหนักถึงความสำคัญของ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงที่มี ต่อเศรษฐกิจสังคมของประเทศ - การประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียงในการดำเนินชีวิต ของตนเอง และครอบครัว - การประยุกต์ใช้เศรษฐกิจพอเพียงในภาคเกษตร อุตสาหกรรม การค้าและบริการ - ปัญหาการพัฒนาประเทศที่ผ่านมา โดยการศึกษา วิเคราะห์แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมฉบับที่ ผ่านมา - การพัฒนาประเทศที่นำปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงมาใช้ ในการวางแผนพัฒนาเศรษฐกิจ และสังคมฉบับปัจจุบัน 4. วิเคราะห์ปัญหาทางเศรษฐกิจ ในชุมชนและเสนอแนวทางแก้ไข - ปัญหาทางเศรษฐกิจในชุมชน - แนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจของชุมชน - ตัวอย่างของการรวมกลุ่มที่ประสบความสำเร็จในการ แก้ปัญหาทางเศรษฐกิจของชุมชน 19
สาระที่ 4 ประวัติศาสตร์ มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความ ภูมิใจ และธำรงความเป็นไทย ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ม.4-ม.6 5. วางแผนกำหนดแนวทางและการมีส่วน ร่วมการอนุรักษ์ภูมิปัญญาไทยและ วัฒนธรรมไทย - สภาพแวดล้อมที่มีผลต่อการสร้างสรรค์ ภูมิปัญญาและวัฒนธรรมไทย - วิถีชีวิตของคนไทยในสมัยต่างๆ - การสืบทอดและเปลี่ยนแปลงของ วัฒนธรรมไทย -แนวทางการอนุรักษ์ภูมิปัญญาและ วัฒนธรรมไทยและการมีส่วนร่วมใน การอนุรักษ์ - วิธีการมีส่วนร่วมอนุรักษ์ภูมิปัญญาและ วัฒนธรรมไทย 20
สาระที่ 5 ภูมิศาสตร์ มาตรฐาน ส 5.2 เข้าใจปฏิสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับสภาพแวดล้อมทางกายภาพที่ก่อให้เกิดการ สร้างสรรค์วิถีการดำเนินชีวิต มีจิตสำนึกและมีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมเพื่อ การพัฒนาที่ยั่งยืน ชั้น ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู้แกนกลาง ม.4-ม.6 3. ระบุมาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหา กฎหมายและนโยบายด้านทรัพยากร ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม บทบาทของ องค์การที่เกี่ยวข้องและการประสาน ความร่วมมือทั้งในประเทศและระหว่าง ประเทศ - มาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหา บทบาทขององค์การและการประสาน ความร่วมมือทั้งในประเทศและนอก ประเทศ กฎหมายสิ่งแวดล้อม การ จัดการทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม 4. วิเคราะห์แนวทางและมีส่วนร่วมในการ จัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน - การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อมในภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก - การใช้ประโยชน์จากสิ่งแวดล้อมในการ สร้างสรรค์วัฒนธรรม อันเป็นเอกลักษณ์ ของท้องถิ่นทั้งในประเทศไทยและโลก - การแก้ปัญหาและการด าเนินชีวิตตาม แนวทางการอนุรักษ์ทรัพยากรและ สิ่งแวดล้อม เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน 21
22
ภารกิจในกิจกรรมที่ 1 ฟื้นตำนานเมืองโบราณศรีเทพ คำชี้แจงกิจกรรม 1. ให้นักเรียนทุกคนศึกษาเอกสารความรู้ก่อนเข้าร่วมกิจกรรมในวันที่ 8 ส.ค.66 2. ให้นักเรียนทุกคนเข้าร่วมกิจกรรมที่อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพในวันที่ 8 ส.ค.66 ด้วย ความตั้งใจ 3. ให้นักเรียนทุกคนปฏิบัติภารกิจที่ 1 หลังการร่วมกิจกรรม ....................................................................... 23
เอกสารความรู้: รู้จักเมืองศรีเทพ เอกสารความรู้ที่ 1 http://virtualhistoricalpark.finearts.go.th/sithep/index.php/th/about-us.html เอกสารความรู้ที่ 2 กรมศิลปากร (finearts.go.th) เอกสารความรู้ที่ 3 https://www.youtube.com/watch?v=g2wkdadeGCE 24
เอกสารความรู้ : ศรีเทพจากมรดกไทยสู่มรดกโลก เอกสารความรู้ที่ 4 https://www.youtube.com/watch?v=qQtCU7conUM เอกสารความรู้ที่ 5 https://www.youtube.com/watch?v=-MhlUIL_AWg ............................................................ 25
ภารกิจที่ 1 ถอดรหัสเมืองศรีเทพ ภายหลังจากศึกษาเอกสารความรู้ต่างๆ และเข้าร่วมกิจกรรมศึกษาดูงาน ณ อุทยาน ประวัติศาสตร์ศรีเทพแล้วให้นักเรียนปฏิบัติภารกิจถอดรหัสเมืองศรีเทพ ดังนี้ 1. นักเรียนได้เรียนรู้อะไรจากการศึกษาเอกสารความรู้ และกิจกรรมการศึกษาดูงาน ณ อุทยาน ประวัติศาสตร์ศรีเทพ 2. ในฐานะที่นักเรียนเป็น “พลเมืองรุ่นเยาว์ชาวศรีเทพ” หลังจากได้รับทราบข้อมูล ความรู้จากการ เข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ แล้ว นักเรียนรู้สึกอย่างไร 3. นักเรียนคิดว่าองค์ความรู้ทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีที่เกี่ยวข้องกับเมืองศรีเทพจะมีประโยชน์ ต่อการดำเนินชีวิตในโลกปัจจุบันของนักเรียนหรือไม่ อย่างไร 26
ภารกิจในกิจกรรมที่ 2 จากตำนานเล่าขานผ่านการท่องเที่ยว คำชี้แจงกิจกรรม 1. ให้นักเรียนทุกคนศึกษาเอกสารความรู้ก่อนเข้าร่วมกิจกรรมในวันที่ 8 ส.ค.66 2. ให้นักเรียนทุกคนเข้าร่วมกิจกรรมในวันที่ 8 ส.ค.66 ด้วยความตั้งใจ 3. ให้นักเรียนทุกคนปฏิบัติภารกิจที่ 2 หลังการร่วมกิจกรรม ……………………………………………………………… 27
28
เอกสารความรู้: แนวคิดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม เอกสารความรู้ที่ 1 https://www.youtube.com/watch?v=1ZE6buPx_es เอกสารความรู้ที่ 2 https://www.youtube.com/watch?v=JfbvmtrrO6M เอกสารความรู้ที่3 https://www.ana.co.jp/th/th/japan-travelplanner/recommendation/itinerary8/ …………………………………………………. 29
ภารกิจที่ 2 วิเคราะห์ทุนทางประวัติศาสตร์วัฒนธรรม โบราณคดีเมืองศรีเทพ 1. จากการศึกษาเอกสารความรู้ทั้งหมด นักเรียนคิดว่า “เมืองศรีเทพ” มีทุนทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม โบราณคดีอะไรบ้าง 2. ให้นักเรียนออกแบบกิจกรรมการท่องเที่ยวที่นักเรียนคิดว่าน่าสนใจในพื้นที่เมืองศรีเทพ 30
ภารกิจในกิจกรรมที่ 3 ศรีเทพเมืองสร้างสรรค์ สืบสานวัฒนธรรมท่องเที่ยวยั่งยืน คำชี้แจงกิจกรรม 1. ให้นักเรียนทุกคนศึกษาเอกสารความรู้ก่อนเข้าร่วมกิจกรรมในวันที่ 8 ส.ค.66 2. ให้นักเรียนทุกคนเข้าร่วมกิจกรรมในวันที่ 8 ส.ค.66 ด้วยความตั้งใจ 3. ให้นักเรียนทุกคนปฏิบัติภารกิจที่ 3 หลังการร่วมกิจกรรม ....................................................................... 31
32
เอกสารความรู้: รู้จักแนวคิดการท่องเที่ยวสร้างสรรค์ เอกสารความรู้ที่ 1 https://www.youtube.com/watch?v=ED0V9H4heAk เอกสารความรู้ที่ 2 https://www.youtube.com/watch?v=T8x2wiGOVBg&t=5s 33
เอกสารความรู้: BCG Economy กับการท่องเที่ยว เอกสารความรู้ที่ 1 https://www.youtube.com/watch?v=S_xUx3pPgbk&t=25s เอกสารความรู้ที่ 2 https://www.youtube.com/watch?v=50lo2JOvOrc&t=79s เอกสารความรู้ที่3 https://www.youtube.com/watch?v=jRonENfK-9E&t=202s 34
ภารกิจที่3 พัฒนากิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์ ตามแนวคิด BCG เมืองศรีเทพ 1. จากการศึกษาเอกสารความรู้ทั้งหมด ให้นักเรียนออกแบบกิจกรรมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม สร้างสรรค์ตามแนวคิด BCG ที่นักเรียนคิดว่าน่าสนใจในพื้นที่เมืองศรีเทพ 2. ให้นักเรียนออกแบบสินค้า และบริการสร้างสรรค์ตามแนวคิด BCG ที่ได้รับแรงบันดาลใจจาก “เมืองศรีเทพ” 35
ภารกิจในกิจกรรมที่ 4 ฟื้นอดีตสู่ผู้ประกอบการธุรกิจ ในโลกปัจจุบัน คำชี้แจงกิจกรรม 1. ให้นักเรียนทุกคนศึกษาเอกสารความรู้ก่อนเข้าร่วมกิจกรรมในวันที่ 9 ส.ค.66 2. ให้นักเรียนทุกคนเข้าร่วมกิจกรรมในวันที่ 9 ส.ค.66 ด้วยความตั้งใจ 3. ให้นักเรียนทุกคนปฏิบัติภารกิจที่ 4 หลังการร่วมกิจกรรม ....................................................................... 36
37
38
ภารกิจที่ 4 แผนธุรกิจท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมสร้างสรรค์ ตามแนวคิด BCG เมืองศรีเทพ ให้นักเรียนรวมกลุ่มกันเขียนแบบจำลองทางธุรกิจเพื่อชุมชน (CBMC) ดังนี้ 39
รายการอ้างอิง เอกสารความรู้ที่ 1 กรมศิลปากร.(ม.ป.ป.).อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ: ประวัติที่มาและความสำคัญ http://virtualhistoricalpark.finearts.go.th/sithep/index.php/th/aboutus.html เอกสารความรู้ที่ 2 กรมศิลปากร.(ม.ป.ป.).อุทยานประวัติศาสตร์เสมือน: อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ. http://virtualhistoricalpark.finearts.go.th/sithep/360/sithep.html เอกสารความรู้ที่ 3 Thai PBS. (2566, 29-31 กรกฎาคม). The EXIT Series :“เมืองศรีเทพ” น่าสนใจอย่างไร? https://www.youtube.com/watch?v=g2wkdadeGCE เอกสารความรู้ที่ 4 Thai PBS. (2566, 6 สิงหาคม). ครั้งแรก 'ไลดาร์ศรีเทพ' บทสัมภาษณ์พิเศษผลแปรภาพเบื้องต้น. https://www.thaipbs.or.th/news/content/330345 เอกสารความรู้ที่ 5 MGR Online. (2562, 8 มีนาคม). “เมืองโบราณศรีเทพ” สำคัญยังไงถึงได้ชงขึ้นมรดกโลก?. https://www.youtube.com/watch?v=qQtCU7conUM เอกสารความรู้ที่ 6 Spring News. (2562, 5 กรกฎาคม). เพชรบูรณ์ - “เมืองโบราณศรีเทพ” ขึ้นทะเบียนมรดกโลกใ https://www.youtube.com/watch?v=-MhlUIL_AWg เอกสารความรู้ที่ 7 40
AbdulThaiTube. (2565, 4 กุมภาพันธ์). 11 สถานที่พาย้อนอดีตสู่อาณาจักรโบราณของไทย. https://www.youtube.com/watch?v=1ZE6buPx_es เอกสารความรู้ที่ 8 AbdulThaiTube. (2565, 5 พฤษภาคม). เยือน 5 แหล่งท่องเที่ยวโบราณคดีทรงคุณค่าใน ซาอุดีอาระเบีย. https://www.youtube.com/watch?v=JfbvmtrrO6M เอกสารความรู้ที่ 9 CHALA MOOC. (2565, 7 ตุลาคม). การพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ (Development of Creative tourism). https://www.youtube.com/watch?v=ED0V9H4heAk เอกสารความรู้ที่ 10 creative journeyTH. (2564, 11 กุมภาพันธ์). 3 มุมมอง "เที่ยวสร้างสรรค์" กับการเปิด ประสบการณ์ที่มากกว่าการท่องเที่ยว. https://www.youtube.com/watch?v=T8x2wiGOVBg&t=5s เอกสารความรู้ที่ 11 Thungsong Hometown. (2565, 20 สิงหาคม). ภาพยนตร์สั้นเรื่อง สามตัวตรง โรงเรียนทุ่งสง. https://www.youtube.com/watch?v=S_xUx3pPgbk&t=25s เอกสารความรู้ที่ 12 กรมการท่องเที่ยว. (2565, 7 มกราคม). BCG ท่องเที่ยววิถีใหม่. https://www.youtube.com/watch?v=50lo2JOvOrc&t=79s 41
เอกสารความรู้ที่ 13 NSTDA Channel Team. (2562, 11 ธันวาคม). BCG Economy Model ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ไทย ก้าวไกลสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน. https://www.youtube.com/watch?v=jRonENfK9E&t=202s เอกสารความรู้ที่ 14 สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน(องค์การมหาชน). (2563). คู่มือการจัดทำแผนธุรกิจเพื่อชุมชน (Community Business Model Canvas: CBMC). กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน). เอกสารความรู้ที่ 15 หอการค้าไทย. (ม.ป.ป.). แบบฟอร์มแผนธุรกิจฉบับย่อ. https://webdata.thaichamber.org/public/upload/article/files/%E0%B9%81 %E0% 42
39