สื่อการสอนภาษาไทย

กลมุ่ สาระการเรียนรู้ภาษาไทย
เรือ่ ง พยางคแ์ ละคา

ชั้นประถมศกึ ษาปีที่ ๖

ผู้สอน คณุ ครูนันทวุฒิ สิงห์ชา

สารบญั การเรยี นรู้
พยางคแ์ ละคา
ชนดิ ของคา
แหลง่ อา้ งองิ

พยางค์และคา

พยางค์ หมายถงึ หนว่ ยเสียงที่ประกอบดว้ ยสระตวั

เดยี ว (ทง้ั ลดรูปและคงรูป) จะมีความหมายหรือไม่มกี ็
ได้ นบั หน่วยเสยี งเปน็ พยางค์หน่งึ เพราะฉะนั้นคา
เดียวอาจจะมีพยางเพยี งหรือหลายพยางค์ก็ได้

ชนิดของคา

คาในภาษาไทย แบง่ ออกเป็น ๗ ชนิด
๑. คานาม ๒. คาสรรพนาม ๓. คากริยา
๔. คาวิเศษณ์ ๕. คาบพุ บท ๖. คาสนั ธาน
๗. คาอุทาน

๑. คานาม
๑.๑ คานาม คือ ที่เป็นช่ือของคน สัตว์ ส่งิ ของ สถานที่

และกริยาอาการต่าง ๆ มชี ่ือวา่ สามานยนาม เช่น เด็กมา
โรงเรยี น, พ่ไี ปรบั นอ้ ง, ผัดกระเพราอร่อยมาก

๑.๒ คานามท่ีเป็นชือ่ เฉพาะ ของคน สตั ว์ ส่งิ ของ สถานท่ี
มชี ่ือว่า วสิ ามานยนาม เช่น สมศักด์เิ รียนหนังสอื เก่ง,
พระอภัยมณีเป็นหนังสือวรรณคดที ีส่ นกุ

๑.๓ ลักษณะนาม เป็นคานามท่ีประกอบนามอ่ืนเพอ่ื แสดง
รปู ลกั ษณะ ขนาดหรอื ประมาณของนามน้นั ให้ชัดเจน เช่น
รถ 1 คนั , เรอื 3 ลา , แห 1 ปาก , เกวยี น 3 เล่ม

๑.๔ สมหุ นาม ไดแ้ ก่ คาทแ่ี สดงหมวดหมู่ของสามานยนาม
หรือวสิ ามานยนาม เช่น ฝูง , โขลง , กอง หรือคานามทเ่ี ป็นช่อื
ของสถานท่ี เชน่ ประเทศไทย , กรมพลศึกษา , บริษทั

๑.๖ อาการนาม เป็นคานามท่ีเกดิ จากคากริยา หรือคา
วิเศษณ์ มคี า การ หรือ ความ นาหนา้ เชน่ การเดิน ความดี
การพูด ความยาว ความสงู เปน็ ต้น

จะสงั เกตวา่ คา การ จะนาหนา้ คากรยิ า คาและความ
จะนาหนา้ คาวเิ ศษณ์

ร้องราทาเพลง เพลงคานาม

http://www.youtube.com/watch?v=C1IGqdALiCs

๒. คาสรรพนาม
คาสรรพนาม คอื คาทใี่ ช้แทนนามหรือข้อความทก่ี ลา่ วมาแล้ว

หรอื ทร่ี ู้กันอยกู่ ่อนแล้ววา่ เปน็ ใครหรืออะไร เพอ่ื ไมต่ อ้ งกลา่ วซ้า
บ่อยๆ แบง่ ออกเปน็

๑. บรุ ุษสรรพนาม บุรุษ หมายถึงคาทใี่ ชแ้ ทนช่อื ของคน
สัตว์ ส่ิงของ สถานที่ และชื่อของสิ่งอ่ืนท้งั สน้ิ ได้แก่ ฉนั เธอ

๒. คานามช้เี ฉพาะ เช่น น่ี น่ัน โน่น โน้น

๓. คานามไม่ชีเ้ ฉพาะ เชน่ ใคร อะไร ไหน
๔. สรรพนามทเ่ี ป็นคาถาม เช่น ใคร อะไร ไหน
๕. สรรพนามแบ่งแยก เชน่ บ้าง ตา่ ง กัน
๖. สรรพนามทาหนา้ ท่ีแทนนามทอ่ี ยู่ขา้ งหน้า เชน่ ท่ี ซึ่ง
อนั ยกตัวอยา่ ง คน ที่ เดินมาโนน่ เรียนเก่ง

บ้านซง่ึ อยู่ ในซอยเป็นของใคร
ไม้บรรทัด อนั ท่เี ธอให้หายไปแล้ว

๓. คากรยิ า
คากริยา คอื คาท่แี สดงอาการเคลือ่ นไหว หรอื อาการเปน็ ไป

ของนามและสรรพนาม คากริยาแบง่ ออกเปน็ 5 ชนิด คือ

ชนิดของคากรยิ า
คากรยิ าแบ่งเป็น ๕ ชนดิ

๑. อกรรมกรยิ า คือ คากริยาที่ไม่ตอ้ งมีกรรมมารบั ก็ไดค้ วาม
สมบูรณ์ เขา้ ใจได้ เชน่ เขายืน, นอ้ งนอน
๒. สกรรมกริยา คือ คากริยาทต่ี อ้ งมกี รรมมารับ เพราะคากริยาน้ี
ไม่มคี วามสมบรู ณใ์ นตัวเอง เชน่ ฉนั กนิ ขา้ ว, เขาเหน็ นก

๓. วกิ ตรรถกรยิ า คือ คากรยิ าท่ไี ม่มคี วามหมายใน
ตัวเอง ใช้ตามลาพงั แล้วไมไ่ ด้ความ ตอ้ งมีคาอน่ื มาประกอบ
จงึ จะไดค้ วาม คากรยิ าพวกนค้ี ือ เป็น เหมอื น คล้าย
เทา่ คอื เชน่ เขาเป็นนกั เรยี น, เขาคอื ครขู องฉนั เอง
๔. กริยานเุ คราะห์ คือ คากริยาท่ที าหน้าทีช่ ว่ ยคากริยา
สาคญั ในประโยคใหม้ ีความหมายชดั เจนขน้ึ ได้แก่คา
วา่ จง กาลงั จะ ยอ่ ม คง ยัง ถูก นะ เถอะ เท
อญ ฯลฯ เชน่ นายดาจะไปโรงเรียน, เขาถูกตี

๕. กริยาสภาวมาลา คือ คากริยาท่ีทาหน้าท่ีเป็นคานามจะ
เป็นประธาน กรรม หรือบทขยายของประโยคกไ็ ด้ เชน่

- "นอน"หลบั เป็นการพักผอ่ นท่ีดี
- ฉันชอบไป"เทยี่ ว"กบั เธอ

๔. คาวิเศษณ์
คาวิเศษณ์ หมายถงึ คาที่ใช้ประกอบหรอื ขยายคานาม

สรรพนาม คากริยา หรือคาวิเศษณ์ เพื่อใหไ้ ด้ใจความชดั เจน
และละเอียดมากข้ึน เชน่ วิง่ เรว็ เดนิ ชา้ หนิ แข็ง สาวสวย
เป็นตน้

๕. คาบุพบท
คาบุพบท หมายถงึ คาท่ีแสดงความสัมพนั ธร์ ะหว่างคาหรอื

ประโยค เพ่ือให้ทราบวา่ คาหรือกลุ่มคาทตี่ ามหลังคาบพุ บทนั้น
เกี่ยวขอ้ งกบั กลมุ่ คาขา้ งหน้าในประโยคในลักษณะ
ใด เช่น กบั แก่ แต่ ต่อ ดว้ ย โดย ตาม ขา้ ง
ถึง จาก ใน บน ใต้ สิ้น สาหรบั นอก เพอ่ื ของ
เกือบ ต้ังแต่ แห่ง ท่ี เปน็ ตน้

๖.คาสันธาน
คาสันธาน หมายถึง คาทใี่ ช้เชื่อมประโยค หรือข้อความ

กับข้อความ เพ่อื ทาใหป้ ระโยคนน้ั รดั กมุ กระชับและ
สละสลวย เชน่ คา
ว่า และ แล้ว จงึ แต่ หรือ เพราะ เหตุเพราะ
เป็นตน้ เชน่

๗. คาอทุ าน
คาอทุ าน หมายถึง คาท่ีแสดงอารมณข์ องผ้พู ดู ในขณะที่

ตกใจ ดีใจ เสียใจ ประหลาดใจ หรอื อาจจะเปน็ คาทใี่ ช้เสรมิ
คาพูด เชน่ คาวา่ อุ๊ย เอะ๊ ว้าย โธ่ อนิจจา ออ๋ เป็น
ตน้ เชน่

- เฮ้อ! ค่อยยงั ชว่ั ที่เขาปลอดภัย
- เมือ่ ไรเธอจะตัดผมตดั เผ้าเสยี ทจี ะได้ดเู รียบรอ้ ย

แหล่งอ้างองิ

เริงชยั ทองหล่อและคณะ. คูม่ ือเตรียมสอบ O-NET ป.6.
กรงุ เทพฯ : ไฮเอ็ดพบั ลิชชิ่ง. 2537