ศาสตร์และศิลป์แห่งการประพันธ์เพลง Science and Art of Musical Composition

หน่วยการเรียนรู้ที่ 3 หลักการประพันธ์เพลง

ศาสตร์และศิลป์แห่งการประพันธ์เพลง
Science and Art of Musical Composition

นายทวีวัตร รุ่งเรือง ตำแหน่ง ครูผู้ช่วย
โรงเรียนสมาคมป่าไม้แห่งประเทศไทยอุทิศ

ศาสตร์และศิลป์แห่งการประพันธ์เพลง

การประพันธ์ดนตรี ถือเป็นศาสตร์ทางเสียงที่เกิดจากการสร้างสรรค์ผลงานขึ้นด้วยหลักการโครงสร้าง และองค์
ประกอบทางดนตรีที่ผู้ประพันธ์เป็นผู้กำหนด นอกจากนี้ยังเป็นศาสตร์หนึ่งทางดนตรีที่ผู้เรียนจำเป็นต้องได้รับการ
เรียนรู้ทางทฤษฏีดนตรีหลายด้าน ประกอบกับเทคนิคเฉพาะสำหรับการประพันธ์ซึ่งต้องได้รับการฝึกหัดอย่างต่อเนื่อง
ร่วมกับทักษะพื้นฐานด้านการปฏิบัติดนตรี เพื่อสามารถพัฒนาชิ้นงานได้อย่างเต็มศักยภาพ การศึกษาทักษะพื้นฐาน
สำหรับการสร้างสรรค์ทางดนตรีได้มีการจัดหลักสูตรการเรียนการสอนขึ้นสำหรับผู้เรียนทุกช่วง ทั้งในและนอกระบบ
อย่างกว้างขวาง ทั้งนี้ ยังถือได้ว่าทักษะด้านการประพันธ์ดนตรีและการสร้างสรรค์ทางดนตรี เป็นทักษะการปฏิบัติขั้น
สูงในด้านการปฏิบัติดนตรี อีกทั้งประโยชน์ที่ได้รับจากการสร้างสรรค์หรือการทดลองทางดนตรีนี้ จะนำไปสู่การพัฒนา
และต่อยอดผลงานชิ้นใหม่ ๆ ได้อย่างหลากหลาย ถือเป็นส่วนประกอบหนึ่งที่สำคัญสำหรับกิจกรรมทางสังคม เกิด
ประโยชน์ต่อการพัฒนาศักยภาพของมนุษย์ การพัฒนากลุ่มคนไปสู่การพัฒนาชาติในแต่ละระดับอย่างกว้างขวางต่อไป

ห น่ ว ย ก า ร เ รีย น รู้ที่ 3 | ห ลั ก ก า ร ป ร ะ พั น ธ์เ พ ล ง

ห น่ ว ย ก า ร เ รีย น รู้ที่ 3 | ห ลั ก ก า ร ป ร ะ พั น ธ์เ พ ล ง เล่าเรื่อง

ทำไมต้องแต่งเพลง บันทึกเรื่องราวประวัติศาสตร์

สื่ออารมย์หรือปลดปล่อยความรู้สึกที่อยู่
ในตัวเรา หรือคนอื่น ผ่านบทเพลง

ห น่ ว ย ก า ร เ รีย น รู้ที่ 3 | ห ลั ก ก า ร ป ร ะ พั น ธ์เ พ ล ง

การแต่งเพลงเริ่มจากอะไร

1.แนวคิดหลักของเพลง
2.สไตล์ หรือ แนวเพลง

ห น่ ว ย ก า ร เ รีย น รู้ที่ 3 | ห ลั ก ก า ร ป ร ะ พั น ธ์เ พ ล ง

แนวคิดหลักของเพลง

ผู้แต่งต้องรู้ก่อนว่าจะแต่งเพลงเพื่อ ประกอบโฆษณา
เล่าเรื่องของตนเอง เล่าเรื่องของคนรอบข้าง บันทึก
เหตุการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้นในชีวิต หรือจะแต่งเพื่อเล่าเรื่อง
อะไรก็ได้ที่ผู้แต่งต้องการ เมื่อผู้แต่งรู้วัตถุประสงค์ที่จะแต่ง
เพลงแล้วก็ต้องหาแรงบันดาลใจจากเรื่องที่จะแต่งเพลงนั้นๆ

ห น่ ว ย ก า ร เ รีย น รู้ที่ 3 | ห ลั ก ก า ร ป ร ะ พั น ธ์เ พ ล ง

สไตล์ หรือ แนวเพลง ผู้แต่งต้องมีความรู้เรื่องแนวเพลง
หรือสไตล์ของเพลงที่จะแต่ง หรือ

เลือกสไตล์เพลงให้เหมาะสมกับ
วัตถุประสงค์ที่จะแต่ง

ห น่ ว ย ก า ร เ รีย น รู้ที่ 3 | ห ลั ก ก า ร ป ร ะ พั น ธ์เ พ ล ง มารู้จักแนวเพลง หรือ สไตล์เพลง

ว่าแบบไหนจะตรงกับที่นักเรียนชอบ




POP ROCK RAP

แนวเพลงนี้เป็นแนวเพลงที่ฮิตตลอดกาล ซึ่งจาก แนวเพลงร๊อค เป็นแนวเพลงออกแนวหนักแน่น ด้วย แนวนี้จะเป็นแนวอินดี้ แนวเพลงจะออกแนวที่
ความหมายก็หมายถึงแนวเพลงที่มีความนิยม เนื้อ ดนตรีจะเป็นการผสมผสานที่เน้นหนัก เป็นแนวเพลงที่ เหมือนพูดและร้องเป็นทำนองแบบเร็วๆ เป็นจังหวะ
เพลงที่เป็นแนวนี้จะเป็นที่ฟังสบายๆ สื่อถึงความรัก กระตุ้น เร่งเร้า เมามันส์ ผสมกับเสียงร้องที่กระแทก
ความชื่นชอบธรรมชาติ อารมณ์ของคนทั่วไป เป็นแนว ที่คล้องจองกัน
หนักๆ ซึ่งจะเน้นไปที่มีกตาร์ลิธึ่มและโซโล่
ที่ฟังแล้วไพเราะ

JAZZ เพื่อชีวิต ลูกทุ่ง

แนวเพลงนี้จะออกค่อนไปทางคลาสิคด้วย มีต้น แนวเพลงเพื่อชีวิตเป็นแนวเพลงที่เล่าเรื่อง เป็นแนวเพลงที่มีเนื้อหาบ้านๆ เล่าเรื่องได้มากมาย
กำเนิดมาจากคนผิวดำ ดนตรีที่ใช้ประกอบจะมี เปีย เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นทั่วไป จากผู้แต่งหรือคนรอบ แตกต่างจากสไตล์อื่นคือ เป็นแนวเพลงที่เป็น

โน เครื่องเป่า และกีตาร์ ข้างแนวดนตรีก็จะฟังง่ายไม่ซับซ้อน เอกลักษณ์ของประเทศไทย ซึ่งจะใช้เครื่องดนตรี
สากล และเครื่องดนตรีท้องถิ่นเข้ามาผสมผสาน

เริ่มต้นแต่งเพลงอย่างไร

1. เริ่มแบบวิธี OLD SCHOOL (กีตาร์/เปียโน ตีคอร์ด ร้องเพลง)

อันนี้เป็นวิธีดั้งเดิมของใครหลายๆคนในยุคก่อนๆเลย โดยมากมักจะต้องมีพื้นฐานคือเล่นดนตรีเป็นมาก่อน
แล้วมาด้นๆ ตีคอร์ด พร้อมร้องฮัมๆเนื้อ ฮัมๆเมโลดี้ไป แล้วใช้กระดาษจด หรือโน๊ตเพลงเขียนไว้ หรืออัด
ไว้ในโทรศัพท์ บางทีก็มาพร้อมเนื้อร้อง หรือบางทีก็มาใส่เนื้อร้องแยกต่างหาก

ข้อดี
- เริ่มได้ง่ายๆ เพียงแค่มีเครื่องดนตรี กับอารมณ์ศิลปิน สกิล และเซ้นส์ทางดนตรี
ข้อเสีย
- บางทีการจดหรืออัดไว้ ทำได้ไม่ละเอียด ไม่สามารถมาปรับแก้เพลงได้สะดวก
- ต้องพอมีสกิลพื้นฐานทางดนตรีอยู่บ้าง จึงจะทำได้

2. เริ่มแบบเขียนเนื้อ หรือร่างไอเดียขึ้นมา

บางคนให้ความสำคัญกับการเล่าเรื่องหรือเนื้อร้องมากกว่า อาจจะใช้วิธีนี้ คือนั่งคิดไอเดียเพลง
ก่อน หรือเขียนเป็นบทความที่อยากเล่าขึ้นมา หรือเขียนเป็นกลอน แล้วค่อยฮัมทำนองใส่เข้าไป
ทีหลัง วิธีนี้เหมาะกับคนที่ไม่มีพื้นฐานทางดนตรีเลย หรือเล่นดนตรีไม่เป็น แต่ร้องเพลงได้

ข้อดี
- เริ่มได้ง่ายเช่นกัน ไม่ต้องมีเครื่องดนตรี
- สามารถควบคุมการเล่าเรื่อง หรือไอเดียของเพลงได้ดีกว่า
ข้อเสีย
- อาจทำให้จำกัดการสร้างทำนอง หรือเมโลดี้ ทำให้เพลงมีทำนองที่ลงตัวยากหน่อย

3. เริ่มด้วยการฮัมเมโลดี้ออกมา

เป็นวิธีที่ฮัมทำนองมาเพียวๆ จากหัว จากจินตนาการ บางคนได้ยินเมโลดี้นี้ในหัว ตอนขับรถ ตอนหลับ ตอน
อาบน้ำ แล้วก็รีบฮัมแล้วอัดเก็บไว้ จากนั้นค่อยมาทำกระบวนการอื่นๆต่อ เพื่อให้จบเพลง เช่นใส่เนื้อร้อง หรือ นำไป
สร้างดนตรีต่อจนจบ โดยที่เป็นวิธีที่ค่อนข้างเหมาะกับคนที่คุ้นเคยกับดนตรีมากๆ จนมีเสียงในหัวของตัวเอง
จินตนาการและถ่ายทอดมันออกมาได้ หรือบางคนที่มีเซ้นส์ทางดนตรีมากจริงๆ จนฮัมเมโลดี้ออกมาเองได้ ก็
สามารถเริ่มด้วยวิธีนี้ได้ครับ

ข้อดี
- มักจะได้เพลงที่มีความลงตัวทางทำนอง และเพลงดูมีความสมบูรณ์
- จะเล่าเรื่องหรือใส่เนื้อยากหน่อย เพราะถูกชี้นำเมโลดี้มาแล้ว
ข้อเสีย
- เป็นวิธีที่ค่อนข้างยากสำหรับมือใหม่ ที่ยังไม่สามารถจินตนาการตัวโน๊ตในหัวเองได้

4. เริ่มแบบ สร้าง BEAT ขึ้นมาก่อน ด้วยอุปกรณ์สมัยใหม่

บางคนอาจใช้อุปกรณ์สมัยใหม่ เช่น APP ในโทรศัพท์ , TAPLET หรือ โปรแกรม DAWS
(DIGITAL AUDIO WORKSTATION) คือโปรแกรมทำเพลงต่างๆ ในการปั้ นดนตรีกับจังหวะขึ้น
มาก่อน แบบที่สมัยนี้นิยมเรียกกันว่า "BEAT" นั่นเอง จากนั้นก็ค่อยๆประกอบร่าง และฮัมทำนอง
ใส่เนื้อร้องเข้าไปเพิ่มจนเพลงเติมเต็มสมบูรณ์

ข้อดี
- เห็นภาพรวมของเพลงได้ชัดเจนกว่า
- สามารถควบคุม ELEMENT ต่างๆ ได้ง่ายกว่า และปรับแก้ส่วนต่างๆได้สะดวกกว่า

ข้อเสีย
- ต้องมีอุปกรณ์ คอม โทรศัพท์ ตัวแอพ หรือโปรแกรม ที่เหมาะสมนำมาใช้งาน
- อาจต้องมีความรู้ในการทำเพลงอยู่พอตัว

ห น่ ว ย ก า ร เ รีย น รู้ที่ 3 | ห ลั ก ก า ร ป ร ะ พั น ธ์เ พ ล ง

นักเรียนรู้จักนักแต่งเพลงคนใดบ้าง



ครูสลา คุณวุฒิ

นักประพันธ์เพลงแนวลูกทุ่งอีสานและหมอลำ
โปรดิวเซอร์เพลง


ผลงานเพลง

เล่าสู่หลานฟัง - สลา คุณวุฒิ
วอนหลวงพ่อรวย - มนต์แคน แก่นคูน

ใจสารภาพ - ก๊อต จักรพันธ์

ห น่ ว ย ก า ร เ รีย น รู้ที่ 3 | ห ลั ก ก า ร ป ร ะ พั น ธ์เ พ ล ง

นักเรียนรู้จักนักแต่งเพลงคนใดบ้าง



ยืนยง โอภากุล

รู้ เป็นศิลปิน เพลงเพื่อชีวิต ชาว ไทยเชื้อสายจีน เป็นหัวหน้าวง คาราบาว
วงดนตรีเพื่อชีวิตและเป็นตำนานเพลงเพื่อชีวิตที่มีชื่อเสียงโด่งดัง


ผลงานเพลง
ปิดทองหลังพระ
วนิพก
หลวงพ่อคูณ
บางระจันวันเพ็ญ

ห น่ ว ย ก า ร เ รีย น รู้ที่ 3 | ห ลั ก ก า ร ป ร ะ พั น ธ์เ พ ล ง

นักเรียนรู้จักนักแต่งเพลงคนใดบ้าง



เสกสรรค์ ศุขพิมาย

เป็นนักแต่งเพลงให้ เป็นอดีตนักร้องนำวง โลโซ
ก่อนที่ต่อมาจะแยกตัวออกมาเป็นศิลปินเดี่ยว



ผลงานเพลง

พันธ์ทิพย์
ซมซาน
ผู้ชนะ

ห น่ ว ย ก า ร เ รีย น รู้ที่ 3 | ห ลั ก ก า ร ป ร ะ พั น ธ์เ พ ล ง

นักเรียนรู้จักนักแต่งเพลงคนใดบ้าง



ฟองเบียร์

เป็นนักแต่งเพลงให้กับค่ายแกรมมี่ โดยแต่งเพลงให้ โปเตโต้, เอ็ม อรรถ
พล, ก้อง กรุณ , NOS, เบิร์ด ธงไชย , ชิน ชินวุฒิ , ตีน่า, แคลช , เบล

สุพล, เอบีนอร์มอล , รุจ เดอะสตาร์ , ซีล ฯลฯ ปัจจุบันเป็นผู้บริหารค่าย
มีเรคคอร์ดส


ผลงานเพลง

รักแท้ดูแลไม่ได้ Potato
ไม่มีตรงกลาง เอ๊ะ จิรากรณ์

ห น่ ว ย ก า ร เ รีย น รู้ที่ 3 | ห ลั ก ก า ร ป ร ะ พั น ธ์เ พ ล ง

นักเรียนรู้จักนักแต่งเพลงคนใดบ้าง



URBOY TJ

เป็นทั้งนักแต่งเพลงและศิลปินเพลงแร๊ปชื่อดัง



ผลงานเพลง
"เค้าก่อน" (Rebound)

"วายร้าย" (Villain)
"กอดได้ไหม"