วิเคราะห์หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑

วิเคราะหห์ นงั สือเรียนรายวิชาพน้ื ฐานภาษาไทย
วรรณคดวี ิจักษ์ ช้นั มธั ยมศึกษาปที ่ี ๕

ตามหลักสตู รแกนกลางการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน พทุ ธศกั ราช ๒๕๕๑

โดย
นางสาวอารรี ตั น์ สุทธิมา

การวิเคราะห์หนงั สอื เรยี นรายวชิ าภาษาไทยน้เี ปน็ สว่ นหน่ึงของรายวชิ า ED1033 ววิ ฒั นาการแบบเรียนไทย
หลักสูตรศึกษาศาสตรบณั ฑิต สาขาวิชาการสอนภาษาไทย
มหาวทิ ยาลยั มหามกุฏราชวทิ ยาลยั วทิ ยาเขตอีสาน
ภาคเรียนท่ี ๑ ปกี ารศึกษา ๒๕๕๖

ก

คำนำ

การวิเคราะห์หนังเรียนรายวิชาภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ เล่มนี้ เป็นรายงานการ
วิเคราะห์หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ ตามหลักสูตรแกนกลาง
การศึกษาข้ันพ้นื ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕๑ ซึ่งเป็นสว่ นหนึ่งของรายวิชา ED1033 ววิ ัฒนาการแบบเรยี น
ไทย โดยรายงานเล่มนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ เพื่อให้นักศึกษาได้ฝึกวิเคราะห์หนังสือเรียนรายวิชา
ภาษาไทยกับหลักสูตรแกนกลางขั้นพื้นฐานพุทธศักราช ๒๕๕๑ โดยมุ่งหวังให้เกิดความรู้
ความสามารถ ทักษะ เจตคติ และประสบการณ์เกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้ในการประกอบวิชาชีพครู
ผู้รายงานได้เรียบเรียงผลของการทำงานเป็นทั้งหมดจำนวน ๕ บท ได้แก่ บทท่ี ๑ องค์ประกอบ
ภายนอกของแบบเรียน, บทที่ ๒ องค์ประกอบภายในของแบบเรียน, บทที่ ๓ วิเคราะห์ความ
สอดคล้องของเนื้อหากับหลักสูตร (ตัวชี้วัด), บทที่ ๔ วิเคราะห์ความสอดคล้องกับกิจกรรมและ
การประเมินผลของ Benjamin Bloom, และ บทท่ี ๕ วเิ คราะหข์ อ้ ดแี ละขอ้ บกพร่องของแบบเรยี น

หวังว่ารายงานเล่มนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อผู้ศึกษาแนวทางการเรียนวิชาชีพครู อย่างไรก็ดี
อาจจะมีส่วนท่ีไม่ครบสมบรู ณ์อยู่บ้าง ผูจ้ ัดทำรายงานขอนอ้ มรบั คำแนะนำดว้ ยความเคารพยิง่

ลงชอื่ ......................................ผจู้ ดั ทำรายงาน
(นางสาวอารีรตั น์ สุทธิมา)
๑๖ สงิ หาคม ๒๕๕๖

ข

สารบัญ

เร่อื ง หน้า
คำนำ ก
สารบญั ข
บทที่ ๑ องคป์ ระกอบภายนอกของแบบเรียน ๑
๑
๑.๑ ข้อมูลท่วั ไปของแบบเรียน ๒
๑.๒ ปกหนงั สอื ๒
๓
๑.๒.๑ ปกหนา้ ด้านนอก ๓
๑.๒.๒ ปกหนา้ ดา้ นใน ๔
๑.๒.๓ ปกรอง ๕
๑.๒.๔ ใบรองปกดา้ นหน้า ๖
๑.๒.๕ ปกรองด้านหลัง ๗
๑.๒.๖ ปกหลงั ด้านใน ๘
๑.๒.๗ ปกหลัง ๘
บทที ๒ องค์ประกอบภายในของแบบเรยี น ๑๔
๒.๑ การวเิ คราะห์เนอื้ หาแบบเรียน ๑๕
๒.๒ รปู แบบการจัดแบ่งเน้อื หาแบบเรียน ๑๕
๒.๓ ความถูกตอ้ งของเน้อื หา ๑๗
๒.๔ ภาพประกอบ ๑๘
๒.๕ ดา้ นการใชภ้ าษา ๑๙
๒.๖ ความยากง่ายของเน้ือหา
บทที่ ๓ วเิ คราะหค์ วามสอดคล้องของเนื้อหากบั หลักสูตร (ตวั ชว้ี ัด) ๒๗
บทท่ี ๔ วิเคราะหค์ วามสอดคลอ้ งระหวา่ งกิจกรรมการเรยี นรู้ ๔๓
กบั พฤติกรรมดา้ นพุทธพสิ ัย ตามทฤษฎกี ารเรียนรู้ของ Benjamin Bloom ๔๔
บทที่ ๕ วเิ คราะห์ข้อดีและข้อบกพร่องของแบบเรียน
บรรณานกุ รม

บทที่ ๑
องค์ประกอบภายนอกของแบบเรยี น

๑.๑ ขอ้ มูลทัว่ ไปของหนงั สอื เรียน

หนังสอื เรยี นรายวิชาพ้ืนฐานภาษาไทย “วรรณคดีวิจักษ์” ชนั้ มธั ยมศึกษาปีที่ ๕ จัดพิมพ์โดย
สำนกั พิมพอ์ งกรณ์การคา้ ของ สกสค. โรงพิมพ์ สกสค. ลาดพร้าว

ขนาดของหนังสือ : กวา้ ง ๑๘.๕ เซนติเมตร ยาว ๒๖ เซนติเมตร
จำนวนหน้า : จำนวนหนา้ เนอ้ื หา ๑๓๑ หน้า
ชนิดของกระดาษทใี่ ช้ : หนา้ ปกใช้กระดาษแข็งอาร์ตมัน
เน้ือหาใช้ : กระดาษฟอกขาว
ลักษณะการเข้าเล่ม : ใช้วิธกี ารเย็บเล่มด้วยสนั กาว มีความเรียบร้อย แข็งแรง สวยงาม และ
คงทนตอ่ การใช้งาน

๒

๑.๒ ปกหนังสือ รายวชิ า
๑.๒.๑ ปกหน้าด้านนอก

ระดับชั้น

รูปภาพ ช่ือหนงั สอื

กลมุ่ สาระ หลกั สูตร

ตรากระทรวง

ปกด้านนอกของหนังสือเรียน วรรณคดีวิจักษ์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕รามคาีการพิมพ์ ชนิดสี ๕ สี
โดยใช้สีม่วงเป็นสีพื้นหลัง โดยสีม่วงมีการไล่ระดับสีสวยงาม มีการจัดพิมพ์ด้วยกระดาษอาร์ตมัน
มีรูปภาพเป็นนางมัทนะพาธาและดอกกุหลาบ สีของรูปภาพนั้นมีหลากหลายสี และมีการไล่ระดับสี
อย่างสวยงาม ส่วนด้านบนและด้านล่างของปกจะเป็นข้อมูลเบื้องต้นของหนังสือ ด้านบนของปกนั้น
ประกอบด้วยชื่อหนังสือที่มีขนาดใหญ่ใช้ตัวหนังสือสีเหลืองที่ตัดกับสีม่วงของพื้นหลังทำให้มองเห็น
สะดุดตา มีการใช้แบบอักษรที่ผสมความเป็นไทยที่พยัญชนะ ว และตัวการันต์ โดยระบุคำว่า
“วรรณคดีวิจักษ์” ด้านบนของชื่อหนังสือเป็นชื่อรายวิชา ถัดมาด้านซ้ายของชื่อหนังสือเป็นการระบุ
ระดับชั้นด้วยตัวหนังสือสเี ขียวขนาดเล็กลงมา และมีเลขห้าไทยเปน็ ตวั หนงั สอื สีมว่ ง กรอบตัวหนังสอื
สีขาว ถูกล้อมรอบด้วยวงกลมสีเขียว ทำให้ดูโดดเด่น โดยระบุคำว่า “ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕” และ
ด้านล่างของหนังสือนั้นประกอบด้วย ตราสัญลักษณ์ของกระทรวงศึกษาธิการ ด้านซ้ายของตรา
สัญลักษณ์จะเป็นชื่อกลุ่มสาระการเรียนรู้ ใช้ตัวหนังสือสีเหลือง ถัดลงมาจะเป็นชื่อหลักสูตรที่มี
ตัวหนังสือสีเขียว และราคาของหนังสือจะอยู่ด้านขวาสุด และล่างสุดของหนังสือโดยใช้ตัวหนังสือสี
ขาวทำให้มองเหน็ ชดั เจน

สรุปโดยรวมแล้วหน้าปกมีความเหมาะสมใช้ได้ เนื่องจากตัวหนังสือของชื่อหนังสือที่มีขนาด
พอดี ทำให้มองเหน็ ได้ชัดเจน และมีขนาดใหญ่โดดเด่น โดยมตี วั อักษรบางตัวที่ใส่ความเป็นไทยเข้าไป
ทำให้งดงาม แต่มีข้อบกพร่องก็คือสีของตัวหนังสือที่อ่อนไป เป็นหน้าปกที่ระบุข้อมูลที่ควรมีไว้อย่าง
ครบถ้วน ขนาดของตัวหนังสือใหญ่เล็กตามระดับความสำคัญ นอกจากนี้การลงภาพประกอบยังส่ือ
ความหมายของชื่อหนังสือได้ดี เพราะมัทนะพาธาก็เป็นวรรณคดีเรื่องหนึ่งที่ได้รบั การยกย่องว่าแต่งดี
มคี ณุ ค่าเชงิ วรรณศิลป์ ทเ่ี ราควรทำความเข้าใจและตระหนักในคุณค่าของศิลปกรรมและวรรณกรรมน้ี
ดงั ช่อื หนงั สือที่วา่ วรรณคดีวจิ กั ษ์

๑.๒.๒ ปกด้านใน
เป็นหนา้ ว่าง

๑.๒.๓ ปกรอง ประกอบด้วยขอ้ มูลคล้ายคลงึ กับปกหนา้ ดงั น้ี

รายวชิ า ตราครฑุ
ชอื่ หนงั สอื ระดบั ชนั้

๓

ตราครุฑ
ช่ือหนงั สอื เรยี น: วรรณคดวี ิจักษ์
ระดับชั้น: มัธยมศึกษาปีท่ี ๕
รายวิชา: รายวชิ าพ้นื ฐาน
กลุม่ สาระการเรยี นร:ู้ ภาษาไทย
หลกั สตู ร: หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑
สงั กัดของหนังสอื : สำนักงานคณะกรรมการขน้ั พ้นื ฐาน

๑.๒.๔ ใบรองปกด้านหนา้ ประกอบดว้ ยข้อมลู ดงั น้ี

๔

๑. ช่ือหนงั สือเรียน: วรรณคดีวจิ ักษ์
๒. ระดบั ชน้ั : มธั ยมศึกษาปที ่ี ๕
๓. กลุ่มสาระการเรยี นรู้: ภาษาไทย
๔. หลกั สูตร: หลักสตู รแกนกลางการศึกษาขนั้ พนื้ ฐาน พุทธศกั ราช ๒๕๕๑
๕. ผถู้ อื ลิขสิทธิ์: สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน
๖. ทีอ่ ยู่ผู้ถือลิขสทิ ธิ์:กระทรวงศึกษาธิการ ถนนราชดำเนนิ นอก เขตดสุ ิต กรุงเทพมหานคร ๑๐๓๐๐
๗. เบอร์โทรศัพทแ์ ละโทรสารของผูถ้ ือลิขสิทธิ์: ๐ ๒๖๒๘ ๕๓๔๓
๘. ตัวเลขประจำหนังสอื สากล: ISBN 978-616-317-857-2
๙. จำนวนครง้ั ทพี่ ิมพ์: พมิ พค์ ร้งั ท่ีสิบ พ.ศ. ๒๕๕๙
๑๐. จำนวนเลม่ ทพี่ มิ พ์: จำนวน ๑๕๐,๐๐๐ เลม่
๑๑. ชื่อสำนกั พิมพ์: องค์การคา้ ของ สกสค. โรงพมิ พ์ สกสค. ลาดพร้าว
๑๒. ที่ตั้งสำนกั พิมพ์:๒๒๔๙ ถนนลาดพร้าว แขวงสะพานสองเขตวงั ทองหลาง กรุงเทพมหานคร ๑๐๓๐๐
๑๓. โทรศพั ท์สำนักพิมพ์: ๐ ๒๕๓๘ ๓๐๓๓, ๐ ๒๕๓๙ ๔๐๓๓
๑๔. โทรสารสำนักพมิ พ์: ๐ ๒๕๓๙ ๙๙๕๖
๑๕. แหล่งข้อมูลอเิ ลก็ ทรอนกิ ส์: www.suksapan.or.th

๑.๒.๕ ใบรองปกด้านหลงั

๕

ประกอบดว้ ยคณะผู้จดั ทำหนังสอื เรยี น และอีกหนา้ หน่ึงเป็นใบอนุญาตให้ใชส้ ่อื การเรยี นรูใ้ น
สถานศึกษา ซงึ่ เปน็ องคป์ ระกอบทจ่ี ำเป็นต้องมสี ำหรับหนังสอื เรียน จึงสามารถนำมาใช้ในโรงเรยี นได้
โดยแสดงเนื้อหาในใบอนญุ าตไวอ้ ยา่ งชดั เจน ทำให้แบบเรยี นเลม่ นมี้ คี วามนา่ เชื่อถือ

๑.๒.๖ ปกหลังด้านใน บอกรายชื่อหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย ระดับช้ัน
มัธยมศกึ ษาปที ี่ ๕ ดังนี้

๖

๑. หนังสือเรยี น รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย หลักภาษาและการใช้ภาษาเพ่ือการสือ่ สาร
๒. หนงั สือเรียน รายวชิ าพน้ื ฐาน ภาษาไทย วรรณคดวี จิ กั ษ์

๑.๒.๗ ปกหลัง ใช้กระดาษอาร์ตมันเช่นเดียวกับปกหน้า พิมพ์สีน้ำตาลเต็มแผ่น ประกอบด้วย
ขอ้ มูลดงั น้ี

๗

๑. บทละครพูดคำฉนั มัทนะพาธาบางตอน
๒. รหัสราคา และตัวเลขแสดงจำนวนราคากำกับ: รหสั ราคา และราคา ๖๑ บาท
๓. ชอ่ื และที่อยู่สำนักพมิ พ์: ศึกษาภัณฑพ์ าณิชย์ โรงพิมพ์ สกสค. ลาดพร้าว
๔. ตราสำนักพมิ พ์
๕. เว็บไซตส์ ำนักพิมพ์: www.suksapan.or.th

บทท่ี ๒
องค์ประกอบภายในของแบบเรียน

๒.๑ การวิเคราะห์เนื้อหาแบบเรียน
เนอ้ื หาหนังสือเรยี นแบง่ เปน็ บทนำจำนวน ๑ บท และแบง่ เป็นเนอ้ื หาจำนวน ๕ บท

บทนำ แนวทางการพิจารณาเน้อื หา และกลวธิ ใี นวรรณคดี
บทนำเนื้อหาเกี่ยวกับวรรณคดี ๑ บท ซึ่งจะมีเนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางการพิจารณาเนื้อหา

และกลวิธีในวรรณคดี เช่น การพิจารณาเนื้อเรื่อง การพิจารณาโครงเรื่อง การพิจารณาตัวละคร การ
พิจารณาฉากท้องเรื่อง การพิจารณาบทเจรจาหรือรำพึงรำพัน การพิจารณาแก่นเรื่อง เนื้อหาและ
กลวิธใี นสารคดี เนื้อหาและกลวธิ ใี นบันเทงิ คดี และรปู แบบของบันเทิงคดี

๙

บทที่ ๑ มหาเวสสันดรชาดก กณั ฑ์มทั รี
๑) บทวิเคราะห์
นำเข้าสู่บทเรียนโดยยกความรักของพระนางมัทรีที่มีต่อลูก และการเสียสละ คือแม้ความรัก

ของแม่จะหาที่เปรียบไม่ได้ แต่การเสียสละของพระนางมัทรีสะท้อนให้เห็นว่าพระนางเข้าใจดีว่าการ
บำเพ็ญบุตรทานบารมีของพระเวสสนั ดรนั้นยิ่งใหญก่ วา่ จากนัน้ เชื่อมโยงเขา้ สเู่ นื้อหา

๑.๑) ความรักและห่วงใยที่พระนางมัทรีมีต่อพระชาลีและพระกัณหา จะมีเนื้อหา
เกย่ี วกบั ความรกั และความหว่ งใยทพี่ ระนางมัทรีมีต่อพระชาลแี ละพระกัณหา และบทพรรณนาท่ีพระ
นางทรงรำพึงรำพันถึงพระกุมารท้งั สอง

๑.๒) ความภักดีที่พระนางมัทรีมีต่อพระเวสสันดร จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับความ
จงรักภักดีของพระนางมัทรีที่มีต่อพระเวสสันดร และบทตัดพ้อของพระนางที่ทรงยืนยันถึงความรัก
ภักดีทมี่ ีตอ่ สามี รวมไปถึงบทอุปมาโวหารทีพ่ ระนางเศร้าโศกจนไม่อยากมีชีวติ อยู่อีกต่อไป

๑.๓) อุบายที่ทำให้ “ความโศกเสื่อมสร่างสงบจิต” จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับปฏิภาณ
ไหวพริบของพระเวสสันดรที่ทรงแก้ปัญหาตัดความทุกข์โศกของพระนางมัทรีโดยใช้อุบายที่แสร้งทำ
เป็นหึงหวง และตัดพ้อต่อว่าพระนางมัทรีอย่างรุนแรง ทำให้ความโศกเศร้าของพระนางมัทรีนั้นลด
หายไป เพราะเกดิ ความเจบ็ ปวดใจเข้ามาแทนที่ และพระเวสสนั ดรก็ทรงปลอบใจพระนางมทั รี

๑.๔) โวหารตดั พอ้ และครำ่ ครวญของพระเวสสนั ดร จะมีเนอ้ื หาเกี่ยวกับบทตัดพ้อ
ตอ่ วา่ พระนางมทั รี กลา่ วว่าพระนางใชม้ ารยายัว่ ยวนชายอน่ื มีการใช้อุปมาโวหารในบทนี้ดว้ ย และบท
ท่ีพระเวสสนั ดรทรงครำ่ ครวญดว้ ยความอาลัยรัก

๑.๕) ธรรมชาติกับความทุกข์โศกของพระนางมัทรี จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับ
ความสมั พนั ธ์ระหวา่ งธรรมชาตกิ ับพระนางมัทรี ท่แี ปรเปลี่ยนไปจากทเี่ คยเปน็ เสมอื นเปน็ ลางสังหรณ์
วา่ ลกู ทัง้ สองนา่ จะจากไปแลว้ ทำให้เกดิ ความทุกข์โศกอย่างยิ่ง

๑.๖) เสียงเสนาะที่เกิดจากการเล่นเสียงและเล่นคำ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะ
เด่นของวรรณศิลปเ์ ร่ืองมหาเวสสันดรชาดก กณั ฑ์มทั รี

๒) มหาเวสสันดรชาดก กัณฑม์ ัทรี
๓) คำอธิบายศัพท์และข้อความ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายคำศัพท์และข้อความที่
น่าสนใจในตวั บทมหาเวสสันดรชาดก กณั ฑม์ ัทรี
๔) ชวนคิดพินิจคุณค่า จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนรู้ซึ่งแบ่งเป็น การวิเคราะห์
เนอื้ หา พจิ ารณาภาษาการประพันธ์ และเลือกสรรนำไปใช้

บทท่ี ๒ ลิลติ ตะเลงพา่ ย
๑) บทวิเคราะห์
นำเข้าสู่บทเรียนโดยยกโครงสี่สุภาพที่มีเนื้อความพรรณนาการสิ้นพระชนม์บนคอช้างของ

พระมหาอุปราชาแห่งพม่า หลังจากทำศึกยุทธหัตถีกับสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ที่ตำบลตระพังตรุ
จังหวดั สุพรรณบุรใี น พ.ศ. ๒๑๓๕ จากนน้ั เช่อื มโยงเขา้ สู่เนอื้ หา

๑๐

๑.๑) สงครามยุทธหัตถี จะมีเน้อื หาเกยี่ วกบั สงครามยทุ ธหัตถกี ารรบบนหลังชา้ งแบบ
ตัวตอ่ ตัวระหวา่ งสมเดจ็ พระนเรศวรมหาราชกบั พระมหาอปุ ราชาโดยใชโ้ คลงสี่สุภาพในการนำเสนอ

๑.๒) ลิลิตตะเลงพ่ายในฐานะวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการ
โปรดเกลา้ ฯ ใหก้ วที รงนิพนธ์เร่ืองลลิ ิตตะเลงพ่ายขึน้ เพอ่ื เฉลมิ พระเกยี รติสมเด็จพระนเรศวรมหาราช
ท่ที รงกระทำยทุ ธหัตถชี นะพระมหาอุปราชา

๑.๓) ลิลิตตะเลงพ่ายในฐานะวรรณคดีประวัติศาสตร์ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการทำ
สงครามในเรื่องลิลิตตะเลงพ่ายที่เป็นเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ และมีการจารึกไว้ในพระราช
พงศาวดารกรงุ ศรีอยธุ ยาฉบบั พันจันทนุมาศ (เจมิ )

๑.๔) คุณค่าของเรื่องลิลิตตะเลงพ่าย จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับคุณค่าด้านวรรณศิลป์
และคณุ คา่ ดา้ นสังคม

๒) ลิลิตตะเลงพ่าย โดยจะยกเนื้อหาตอนเหตุการณ์ทางกรุงหงสาวดี ไปจนถึงยุทธหัตถีและ
ชยั ชนะของไทย

๓) คำอธิบายศัพท์และข้อความ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายคำศัพท์และข้อความท่ี
น่าสนใจในตัวบทลลิ ิตตะเลงพา่ ย

๔) ชวนคิดพินิจคุณค่า จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนรู้ซึ่งแบ่งเป็น การวิเคราะห์
เนอ้ื หา พจิ ารณาภาษาการประพันธ์ และเลอื กสรรนำไปใช้

บทท่ี ๓ บทละครพูดคำฉนั ท์เรอื่ งมัทนะพาธา
๑) บทวิเคราะห์
ไมป่ รากฏการนำเข้าสูบ่ ทเรียน จะเข้าสเู่ นอ้ื หาการวิเคราะห์โดยแบ่งเปน็ หวั ขอ้ ดังนี้
๑.๑) ความรักเหมอื นโรคา จะมเี นอื้ หาเก่ียวกับคำสอนเรอื่ งโทษของความรกั
๑.๒) บทละครพูดคำฉันท์เพียงเรื่องเดียว จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการพระราชนิพนธ์

บทละครพดู ไว้หลายเรื่อง สว่ นใหญ่เปน็ ร้อยแก้ว ร้อยกรอง แต่มีเพียงเรอื่ งเดยี วทเี่ ป็นบทละครพูดคำฉันท์
คอื เรอื่ งมทั นะพาธาหรือตำนานแหง่ ดอกกุหลาบ

๑.๓) ตำนานแห่งดอกกุหลาบ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับมัทนพาธาที่เป็นเรื่องสมมุติว่า
เป็นกำเนิดของต้นกุหลาบ โดยมีความรักของนางมัทนา ความไม่สมหวังในความรักของสุเทษณ์ และ
การสญู เสียคนรกั ของชัยเสน

๑๑

๑.๔) หนังสือที่แต่งได้โดยยาก จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการใช้คำประพันธ์หลากหลาย
ชนิด และกลวิธีในการแต่งที่เยี่ยมยอด เป็นเรื่องที่มีตัวละครและฉากสอดคล้องกับวัฒนธรรมภารตะ
โบราณและเขา้ กับเนอ้ื เร่ืองได้ดี

๒. บทละครพูดคำฉันท์เรื่องมัทนะพาธา โดยจะยกเนื้อหาในตอน องก์ที่๑ และมีพระราช
นิพนธ์แปลมัทนะพาธาเป็นร้อยกรองภาษาอังกฤษเฉพาะคำโต้ตอบระหว่างสุเทษณก์ ับมัทนา ในองก์ที่ ๑
ตอนทม่ี ทั นาถูกสะกดจิต

๓) คำอธิบายศัพท์และข้อความ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายคำศัพท์และข้อความท่ี
นา่ สนใจในตวั บทละครพูดคำฉันท์เร่ืองมัทนาพาธา

๔) ชวนคิดพินิจคุณค่า จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนรู้ซึ่งแบ่งเป็น การวิเคราะห์
เนอื้ หา พจิ ารณาภาษาการประพนั ธ์ และเลือกสรรนำไปใช้

บทท่ี ๔ คมั ภีรฉ์ นั ทศาสตร์ แพทยศ์ าสตร์สงเคราะห์
๑) บทวิเคราะห์
นำเข้าสู่บทเรียนโดยยกภาพแสดงความสำคัญของจรรยาแพทย์และการบูชาครู พร้อม

ความหมาย จากนนั้ เช่อื มโยงเขา้ สเู่ น้ือหา
๑.๑) ความสำคัญของแพทย์ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับร่างกายของมนุษย์ที่เสื่อมไปตาม

สภาพ และความสำคญั ของแพทย์ที่ชว่ ยรักษาร่างกายมนษุ ย์ รวมไปถงึ รูปภาพท่ีแสดงสภาพความเป็น
จริงของร่างกายมนษุ ย์

๑.๒) ตำราแพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการรวบรวมตำราแพทย์
จากที่ต่าง ๆ การจัดพิมพ์ในหลายช่วงเวลา และวิวัฒนาการของตำราแพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ รวมไป
ถึงรูปภาพประเภทและสรรพคณุ ต่าง ๆ ของสมุนไพรท่ีเปน็ ยารักษาโรค

๑.๓) คัมภรี ์ฉัทศาสตร์ จะมเี นื้อหาเก่ยี วกับตำราทีร่ วบรวมความรู้จากตำราอ่นื ๆ ใน
ชุดแพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ มีเนื้อหาเกี่ยวกับบทไหว้ครู ความสำคัญและคุณสมบัติของแพทย์ การ
สงั เกตอาการไข้และยารกั ษาโรค การกำเนิดของโรค ฯลฯ

๒) คัมภรี ์ฉนั ทศาสตร์ แพทย์ศาสตรส์ งเคราะห์

๑๒

๓) คำอธิบายศัพท์และข้อความ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายคำศัพท์และข้อความท่ี
น่าสนใจในตวั บทคมั ภีรฉ์ ันทศาสตร์ แพทย์ศาสตรส์ งเคราะห์

๔) ชวนคิดพินิจคุณค่า จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนรู้ซึ่งแบ่งเป็น การวิเคราะห์
เนอ้ื หา พจิ ารณาภาษาการประพนั ธ์ และเลือกสรรนำไปใช้

บทท่ี ๕ โคลนตดิ ลอ้ ตอนความนยิ มเป็นเสมยี น
๑) บทวเิ คราะห์
นำเข้าสู่บทเรียนโดยยกข้อความบางตอนที่คัดมาจากคำนำของบทความเรื่องโคลนติดล้อ

จดุ มงุ่ หมายของผเู้ ขียน ภาพและชือ่ ของผูพ้ ระราชนิพนธ์ จากนั้นเชื่อมโยงเขา้ สู่เน้ือหา
๑.๑) พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวกับหนังสือพิมพ์ จะมีเนื้อหา

เก่ียวกับ ความโปรดปรานในการทำหนังสือพมิ พข์ องพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกลา้ เจา้ อยหู่ วั
๑.๒) พระราชนิพนธเ์ รือ่ งโคลนติดล้อ จะมีเนื้อหาเก่ียวกับบทความเรือ่ งโคลนติดลอ้

๑๒ ตอน ทเี่ สนอความคดิ เก่ยี วกบั ปญั หาและอปุ สรรคท่ีทำใหป้ ระเทศไทยเจริญก้าวหน้าช้ากว่าท่ีควร
๑.๓) ความนิยมเป็นเสมียน จะมีเนื้อเรื่องเกี่ยวกับบทความเรื่องโคลนติดล้อ ตอน

ความนิยมเปน็ เสมยี น และการใชก้ ลวธิ ีในการเขยี นทด่ี งึ ดูดความสนใจและโนม้ น้าวความคดิ ของผู้อ่าน
๒) โคลนติดล้อ ตอนความนิยมเป็นเสมียน จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับบทความเรื่องโคลนติดล้อ

ตอนความนิยมเป็นเสมียน
๓) คำอธิบายศัพท์และข้อความ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายคำศัพท์และข้อความท่ี

นา่ สนใจในตัวบทโคลนติดลอ้ ตอนความนิยมเป็นเสมยี น
๔) ชวนคิดพินิจคุณค่า จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับกิจกรรมการเรียนรู้ซึ่งแบ่งเป็น การวิเคราะห์

เน้ือหา พิจารณาภาษาการประพันธ์ และเลือกสรรนำไปใช้

๑๓

๒.๒ รูปแบบการจัดแบง่ เนอื้ หาแบบเรียน
หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์ ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ จัดแบ่ง

เนื้อหาออกเป็น ๔ ส่วน ดงั นี้
๒.๒.๑ บทวิเคราะห์ โดยในบทวิเคราะห์จะแบ่งเป็น ๑ - ๖ หัวข้อ โดยส่วนใหญ่จะมีเนื้อหา

เกี่ยวกบั บทประพันธ์ของวรรณคดนี ั้น ๆ ความเป็นมาของวรรณคดี คุณค่าด้านตา่ ง ๆ กลวิธใี นการแต่ง
ประวตั ิผ้แู ตง่ และการจัดพิมพ์

๒.๒.๒ ตัวบทวรรณคดี จะหยิบยกวรรณคดีโดยนำมาเพียงบางส่วน และนำมาเฉพาะตอนท่ี
ใหน้ ักเรียนได้ศกึ ษา แต่ในบางบทกห็ ยิบทงั้ เร่ืองมาให้นักเรยี นได้ศึกษา

๒.๒.๓ อธิบายศัพท์และข้อความ จะมีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายคำศัพท์และข้อความที่
นา่ สนใจในบทนน้ั ๆ

๒.๒.๔ ชวนคิดพินิจคุณค่า จะเป็นกิจกรรมที่ให้นักเรียนได้พัฒนาทักษะ ศักยภาพในการ
ทำงานด้านต่าง ๆ โดยแบ่งออกเป็น ๓ ส่วน คือ วิเคราะห์เนื้อหา พิจารณาภาษาการประพันธ์ และ
เลอื กสรรนำไปใช้

จากการวิเคราะห์รูปแบบการจัดแบ่งเนื้อหาหนังสือเรียนแสดงให้เห็นว่า หนังสือเรียน
รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ มีการจัดลำดับเนื้อหาในแต่ละ
บทเรียนเหมือนกันทง้ั เล่ม โดยในแต่ละบทจะเร่ิมต้นด้วยบทวิเคราะห์ ตัวบทวรรณคดี คำอธิบายศัพท์
และข้อความ จบดว้ ยกิจกรรมชวนคดิ พินจิ คณุ ค่าเหมอื นกนั ทั้ง ๕ บท สามารถสรปุ ได้ดังนี้

ตารางแสดงการจดั แบ่งเนื้อหาภายในบทเรียน

เนอื้ หา

บทที่ บทวิเคราะห์ ตัวบทวรรณคดี คำอธบิ ายศพั ท์ ชวนคดิ พินิจ
และข้อความ คณุ คา่

บทท่ี ๑ มหาเวสสันดรชาดก √ √ √ √

บทท่ี ๒ ลลิ ิตตะเลงพ่าย √ √ √ √

๑๔

บทที่ ๓บทละครพูดคำฉนั ท์ √ √ √√
เรื่องมทั นะพาธา

บทท่ี ๔ คมั ภีร์ฉันทศาสตร์ √ √ √√
แพทยศ์ าสตรส์ งเคราะห์

บทที่ ๕ โคลนตดิ ล้อ √ √ √√
ตอนความนิยมเปน็ เสมยี น

๒.๓ ความถกู ต้องของเนือ้ หา
เน้อื หาในแบบเรยี น วรรณคดีวิจกั ษ์นถี้ กู ต้องครบสมบูรณ์ตามตวั ชี้วดั จากหลักสูตรแกนกลาง

ขั้นพน้ื ฐานพุทธศกั ราช ๒๕๕๑

๒.๔ ภาพประกอบ
ภาพประกอบบางภาพภายในรูปเลม่ หนังสือเรยี น รายวิชาพน้ื ฐาน ภาษาไทย วรรณคดีวิจกั ษ์

ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปีที่ ๕ ไมป่ รากฏรายละเอียดของภาพวา่ เปน็ ผลงานของใคร
๒.๔.๑ จำนวน หนังสือเรียนมภี าพประกอบทงั้ สนิ้ จำนวน ๒๗ ภาพ (รวมปก)
๒.๔.๒ ขนาด ภาพประกอบส่วนใหญ่มีขนาดปานกลาง แต่ในหน้าคั่นของแต่ละบทโดยส่วน

ใหญจ่ ะมีภาพประกอบทีเ่ ปน็ ภาพขนาดเต็มหนา้ กระดาษ

ตวั อย่างขนาดของภาพในหนา้ ค่ันของบทที่ ๑ เรื่อง มหาเวสสนั ดรชาดก กณั ฑม์ ทั รี
กับบทที่ ๓ เร่ือง บทละครพดู คำฉันทเ์ รื่องมัทนะพาธา

ตัวอย่างภาพประกอบในบทท่ี ๒ เรือ่ งลลิ ติ ตะเลงพา่ ย หนา้ ที่ ๔๒

๑๕

๒.๔.๓ คำอธบิ ายภาพ มคี ำอธบิ ายรปู ภาพ แตใ่ นบางรปู จะไม่มีคำอธบิ ายภาพประกอบ
ตวั อย่างรปู ที่ไม่มีคำอธบิ ายภาพประกอบ

ในบทนำ แนวทางการพิจารณาเนื้อหาและกลวิธีในวรรณคดี หนา้ ๘

ตัวอย่างรูปทีม่ ีคำอธิบายภาพประกอบ
ในบทที่ ๔ เรือ่ ง คัมภีร์ฉนั ทศาสตร์ แพทยศ์ าสตรส์ งเคราะห์ หนา้ ๙๙

๒.๔.๔ ลักษณะภาพ ภาพสว่ นใหญเ่ ปน็ รูปวาดเสมือนจริง ที่มีลายเสน้ เป็นลายไทย ลงสดี ว้ ยสนี ้ำ

๑๖

๒.๔.๕ ความสอดคล้องของภาพประกอบกับเนื้อหา ภาพประกอบส่วนใหญ่สอดคล้องกับ
เนอ้ื หาภายในบทน้ัน ๆ

๒.๕ ดา้ นการใช้ภาษา
ภาษาที่ใช้ในหนังสือเรียนวรรณคดีวิจกั ษ์ เป็นภาษาทางการ ถูกหลักไวยากรณ์ เหมาะสมกับ

เนื้อหาวิชาการ แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นภาษาที่กระชับสื่อความหมายได้ดี ไม่ต้องมีตีความเพ่ิม
สะดวกต่อการเรียนรู้ของผู้เรียน แต่ยังมีข้อบกพร่องที่ควรพิจารณา เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนา
แบบเรียนต่อไป ดังน้ี

๒.๕.๑ การแยกคำ
ตัวอย่างการเขียนแยกคำในบทท่ี ๒ เรอื่ ง ลลิ ิตตะเลงพา่ ย หน้าที่ ๔๓ คำวา่ “พระมหาอุปราชา”

ตัวอยา่ งการเขียนแยกคำในบทท่ี ๓ เรอื่ ง บทละครพดู คำฉันท์เรื่องมัทนะพาธา
หนา้ ที่ ๗๖ คำวา่ “ความขัดแย้ง”

๑๗

๒.๕.๒ การใชเ้ ครอื่ งหมายไมย้ มก
การใช้เคร่อื งหมาย ( ๆ ) หรือไมย้ มกตอ้ งเว้นวรรคทงั้ หนา้ และหลงั ไมย้ มก

ตวั อยา่ งการใชเ้ ครอ่ื งหมายไม้ยมกในบทที่ ๑ เรื่อง มหาเวสสนั ดรชาดกกณั ฑ์มัทรี หนา้ ท่ี ๓๑

๒.๖ ดา้ นความยากงา่ ยของเนอ้ื หา
ความยากง่ายของเนื้อหาภายในหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐาน ภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ มีการเรียงลำดับเนื้อหาตามความยากง่ายอย่างเหมาะสม ซึ่งเนื้อหาภายใน
บทเรียนส่วนใหญจ่ ะเปน็ วรรณคดีในสมัยก่อน และคำศัพท์หรือข้อความท่ียาก ผู้เรียนอาจจะไมเ่ ขา้ ใจ
แตภ่ ายในบทเรียนจะมีคำอธบิ ายศัพทแ์ ละข้อความ เพื่อให้ผ้เู รยี นเข้าใจบทเรียนได้ง่ายมากยิง่ ขน้ึ

บทท่ี ๓

วิเคราะหค์ วามสอดคล้องของเนอื้ หากบั หลักสูตร (ตวั ช้ีวัด)

๓.๑ สาระและมาตรฐานการเรยี นร้ภู าษาไทย
สาระท่ี ๑ การอา่ น

มาตรฐาน ท ๑.๑ ใชก้ ระบวนการอ่านสร้างความรแู้ ละความคิด เพอื่ นำไปใช้ตัดสนิ ใจแกป้ ัญหาในการ
ดำเนินชีวติ และมนี สิ ัยรักการอา่ น

สาระท่ี ๒ การเขยี น
มาตรฐาน ท ๒.๑ ใช้กระบวนการเขียน เขียนสื่อสาร เขียนเรียงความ ย่อความ และเขียนเรื่องราวใน
รปู แบบต่าง ๆ เขียนรายงานข้อมูลสารสนเทศและรายงานการศึกษาค้นคว้าอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ

สาระที่ ๓ การฟัง การดู และการพูด
มาตรฐาน ท ๓.๑ สามารถเลอื กฟังและดูอยา่ งมวี ิจารณญาณ และพดู แสดงความรู้ความคดิ ความรู้สึก
ในโอกาสต่าง ๆ อยา่ งมีวจิ ารณญาณ และสรา้ งสรรค์

สาระที่ ๔ หลกั การใช้ภาษาไทย
มาตรฐาน ท ๔.๑ เข้าใจธรรมชาติของภาษาและหลักภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและพลัง
ของภาษา ภูมิปัญญาทางภาษา และรกั ษาภาษาไทยไว้เป็นสมบัติของชาติ

สาระท่ี ๕ วรรณคดีและวรรณกรรม
มาตรฐาน ท ๕.๑ เขา้ ใจและแสดงความคดิ เห็น วจิ ารณว์ รรณคดี และวรรณกรรมไทยอยา่ งเหน็ คุณค่า
และนำมาประยกุ ตใ์ ช้ในชีวิตจริง

๓.๒ ตัวชี้วัดช่วงชั้น
สาระที่ ๑ การอา่ น

ม.๔-๖/๑ อา่ นออกเสยี งบทร้อยแก้วและบทร้อยกรองได้อย่างถูกต้อง ไพเราะและเหมาะสมกับเร่ืองที่อ่าน
ม.๔-๖/๒ ตคี วาม แปลความ และขยายความเรื่องท่อี ่าน
ม.๔-๖/๓ วเิ คราะห์และวิจารณเ์ รอื่ งทอ่ี ่านในทกุ ๆ ด้านอย่างมีเหตุผล
ม.๔-๖/๔ คาดคะเนเหตุการณ์จากเรื่องที่อ่าน และประเมินค่า เพื่อนำความรู้ ความคิดไปใช้ตัดสินใจ
แก้ปญั หาในการดำเนนิ ชวี ติ
ม.๔-๖/๕ วิเคราะห์ วิจารณ์ แสดงความคดิ เหน็ โต้แย้งเก่ยี วกบั เร่ืองท่ีอ่าน และเสนอความคดิ ใหม่อย่าง
มีเหตผุ ล
ม.๔-๖/๖ ตอบคำถามจากการอ่านงานเขยี นประเภทต่าง ๆ ภายในเวลาทก่ี ำหนด
ม.๔-๖/๗ อ่านเร่ืองตา่ ง ๆ แลว้ เขียนกรอบแนวคิด ผังความคดิ บนั ทึก ย่อความ และรายงาน

๒๐

ม.๔-๖/๘ สังเคราะหค์ วามรูจ้ ากการอา่ นส่ือส่ิงพิมพ์ สื่ออเิ ลก็ ทรอนิกส์ และแหลง่ เรียนรตู้ ่าง ๆ มาพัฒนา
ตน พฒั นาการเรยี น และพฒั นาความรทู้ างอาชีพ
ม.๔-๖/๙ มีมารยาทในการอา่ น

สาระท่ี ๒ การเขียน
ม.๔-๖/๑ เขียนส่อื สารในรูปแบบต่าง ๆ ได้ตรงตามวตั ถุประสงคโ์ ดยใช้ภาษาเรียบเรยี งถูกต้องมีข้อมูล
และสาระสำคญั ชัดเจน
ม.๔-๖/๒ เขียนเรยี งความ
ม.๔-๖/๓ เขยี นย่อความจากสือ่ ที่มรี ปู แบบและเน้ือหาหลากหลาย
ม.๔-๖/๔ ผลิตงานเขยี นของตนเองในรปู แบบต่าง ๆ
ม.๔-๖/๕ ประเมินงานเขยี นของผอู้ ่ืนแลว้ นำมาพฒั นางานเขียนของตนเอง
ม.๔-๖/๖ เขียนรายงานการศึกษาค้นคว้าเรื่องที่สนใจ ตามหลักการเขียนเชิงวิชาการ และใช้ข้อมูล
สารสนเทศอ้างองิ อยา่ งถูกตอ้ ง
ม.๔-๖/๗ บันทึกการศึกษาคน้ ควา้ เพือ่ นำไปพัฒนาตนเองอยา่ งสมำ่ เสมอ
ม.๔-๖/๘ มีมารยาทในการเขยี น

สาระท่ี ๓ การฟงั การดู และการพดู
ม.๔-๖/๑ สรุปแนวคดิ และแสดงความคิดเหน็ จากเร่ืองทฟี่ ังและดู
ม.๔-๖/๒ วเิ คราะหแ์ นวคดิ การใชภ้ าษา และความน่าเชื่อถือจากเร่ืองท่ฟี ังและดูอย่างมเี หตผุ ล
ม.๔-๖/๓ ประเมินเรือ่ งทีฟ่ งั และดูแลว้ กำหนดแนวทางนำไปประยกุ ต์ใช้ในการดำเนินชวี ิต
ม.๔-๖/๔ มีวจิ ารณญาณในการเลือกเร่ืองที่ฟงั และดู
ม.๔-๖/๕ พูดในโอกาสต่าง ๆ พูดแสดงทรรศนะโต้แย้งโน้มน้าวใจ และเสนอแนวคิดใหม่ด้วยภาษาที่
ถกู ตอ้ งเหมาะสม
ม.๔-๖/๖ มมี ารยาทในการฟงั การดูและการพูด

สาระท่ี ๔ หลกั การใชภ้ าษาไทย
ม.๔-๖/๑ อธบิ ายธรรมชาตขิ องภาษาพลังของภาษา และลกั ษณะของภาษา
ม.๔-๖/๒ ใชค้ ำและกลุ่มคำสร้างประโยคตรงตามวตั ถปุ ระสงค์
ม.๔-๖/๓ ใชภ้ าษาเหมาะสมแก่โอกาสกาลเทศะและบุคคล รวมทง้ั คำราชาศัพท์อย่างเหมาะสม
ม.๔-๖/๔ แตง่ บทรอ้ ยกรอง
ม.๔-๖/๕ วเิ คราะหอ์ ทิ ธพิ ลของภาษาตา่ งประเทศและภาษาถ่ิน
ม.๔-๖/๖ อธิบายและวเิ คราะห์หลักการสรา้ งคำในภาษาไทย
ม.๔-๖/๗ วิเคราะห์และประเมนิ การใชภ้ าษาจากสื่อสงิ่ พิมพ์ และส่ืออเิ ล็กทรอนิกส์

สาระท่ี ๕ วรรณคดีและวรรณกรรม
ม.๔-๖/๑ วิเคราะห์และวจิ ารณว์ รรณคดแี ละวรรณกรรมตามหลกั การวจิ ารณ์เบ้ืองตน้
ม.๔-๖/๒ วิเคราะห์ลักษณะเด่นของวรรณคดี เชื่อมโยงกับการเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และวิถีชีวิต
ของสงั คมในอดีต

๒๑

ม.๔-๖/๓ วิเคราะห์และประเมินคุณค่าด้านวรรณศิลป์ของวรรณคดีและวรรณกรรมในฐานะที่เป็น
มรดกทางวัฒนธรรมของชาติ
ม.๔-๖/๔ สงั เคราะหข์ อ้ คดิ จากวรรณคดีและวรรณกรรม เพื่อนำไปประยุกตใ์ ช้ในชีวติ จริง
ม.๔-๖/๕ รวบรวมวรรณกรรมพน้ื บ้านและอธิบายภมู ิปัญญาทางภาษา
ม.๔-๖/๖ ท่องจำและบอกคุณค่าบทอาขยานตามที่กำหนด และบทร้อยกรองที่มีคุณค่าตามความ
สนใจและนำไปใช้อา้ งอิง

๓.๓ สมรรถนะสำคัญของของผู้เรียน

๑) ความสามารถในการสื่อสาร หมายถึง ใช้ภาษาถ่ายทอดความคิด ความรู้ ความเข้าใจ

ความรู้สึก และทัศนะของตนเอง เพื่อเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารและประสบการณ์อันจะเป็นประโยชน์ต่อ

การพัฒนาตนเองและสังคม รวมทั้งการเจรจาต่อรองเพื่อขจัดและลดปัญหาความขัดแย้งต่าง ๆ การ

เลือกรับหรอื ไม่รับข้อมลู ข่าวสารด้วยหลักเหตุผลและความถูกต้อง ตลอดจนการเลือกใช้วิธีการส่ือสาร

ทมี่ ีประสิทธิภาพโดยคำนึงถึงผลกระทบทมี่ ตี อ่ ตนเองและสังคม

๒) ความสามารถในการคิด หมายถึง รู้จักคิดวิเคราะห์ คิดสังเคราะห์ คิดอย่างสร้างสรรค์

คิดอย่างมีวิจารณญาณ และคิดเป็นระบบ เพื่อนำไปสู่การสร้างองค์ความรู้หรือสารสนเทศ เพื่อการ

ตดั สนิ ใจเกี่ยวกับตนเองและสงั คมไดอ้ ยา่ งเหมาะสม

๓) ความสามารถในการแก้ปัญหา หมายถึง เข้าใจความสัมพันธ์และการเปลี่ยนแปลงของ

เหตุการณ์ต่าง ๆ ในสังคมแสวงหาความรู้ ประยุกต์ความรู้มาใช้ในการป้องกัน และแก้ไขปัญหาได้

อย่างถูกต้องเหมาะสมบนพื้นฐานของหลักเหตุผลคุณธรรมและข้อมูลสารสนเทศ รวมทั้งตัดสินใจที่มี

ประสิทธิภาพ โดยคำนึงถงึ ผลกระทบทเ่ี กิดข้ึนต่อตนเอง สังคมและสิ่งแวดลอ้ ม

๔) ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต หมายถึง ใช้กระบวนการต่าง ๆ ในการดำเนิน

ชีวิตประจำวัน เรียนรู้ด้วยตนเองต่อเนื่อง ทำงานและอยู่ร่วมกันในสังคมด้วยการสร้างเสริม

ความสัมพันธ์อันดีระหวา่ งบุคคล จดั การปญั หาและความขัดแย้งต่าง ๆอยา่ งเหมาะสม รู้จักปรับตัวให้

ทันกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมสภาพแวดล้อม และหลีกเลี่ยงพฤติกรรมไม่พึงประสงค์ที่ส่งผล

กระทบต่อตนเองและผู้อนื่

๕) ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี หมายถึง รู้จักเลือกและใช้เทคโนโลยีด้านต่าง ๆ

ทักษะกระบวนการทางเทคโนโลยี เพื่อการพัฒนาตนเองและสังคมในด้านการเรียนรู้ การสื่อสาร การ

ทำงาน การแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ ถกู ต้องเหมาะสมและมีคุณธรรม

วิเคราะหค์ วามสอดคลอ้ งของเน้ือหาของหนังสือเรียนรายวชิ าภาษาไทย ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี ๕

“วรรณคดีวิจักษ์” ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาชั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ (ตัวชี้วัด)

วิเคราะห์ตามประเดน็ ดังน้ี

๑. เนอื้ หา กบั สาระการเรยี นรู้ และตวั ชว้ี ดั

๒. กจิ กรรมการเรียนรู้ กับสาระการเรยี นรู้ และตวั ชว้ี ดั

๓. กจิ กรรมการเรยี นรู้ กับสมรรถนะสำคญั ของผเู้ รียน

เน้อื หา สาระ ตัวชว้ี ดั สมรรถณะสำคัญของผเู้ รยี น
การเรียนรู้

๒๒

บทท่ี ๑ มหาเวสสนั ดรชาดก กัณฑ์มัทรี ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑
๑) บทวิเคราะห์ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
- ความรักและความห่วงใยท่ีพระนางมทั รมี ีตอ่ ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑
พระชาลแี ละพระกณั หา ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
- ความภักดที ี่พระนางมัทรีมตี ่อพระเวสสันดร ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑
ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
- อุบายทีท่ ำให้ “ความโศกเสือ่ มสร่างสงบจติ ” ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑
ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
- โวหารตดั พอ้ และครำ่ ครวญของพระเวสสันดร ม.๔-๖/๓
- ธรรมชาติกบั ความทกุ ข์โศกของพระนางมทั รี ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑
ท ๕.๑ ม.๔-๖/๓
- เสยี งเสนาะท่เี กดิ จากการเล่นเสยี งเลน่ คำ ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑

๒) มหาเวสสนั ดรชาก กณั ฑ์มัทรี ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑ - ความสามารถในการส่อื สาร
กจิ กรรมการเรียนรู้ : ชวนคิดพินิจคณุ ค่า ม.๔-๖/๔ - ความสามารถในการคดิ
๑) วิเคราะหเ์ นื้อหา ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑ - ความสามารถในการแก้ปญั หา
ม.๔-๖/๓ - ความสามารถในการใช้ทักษะชีวติ
๒) พิจารณาภาษาการประพันธ์ ท ๓.๑ ม.๔-๖/๕ - ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี
ท ๔.๑ ม.๔-๖/๑
๓) เลือกสรรนำไปใช้ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๔
สาระ ม.๔-๖/๑
เนอ้ื หา การเรยี นรู้
บทที่ ๒ ลิลิตตะเลงพา่ ย ตัวชี้วัด สมรรถณะสำคญั ของผูเ้ รียน
๑) บทวิเคราะห์ ท ๑.๑
- สงครามยุทธหัตถี ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
ม.๔-๖/๑
- ลลิ ิตตะเลงพ่ายในฐานวรรณคดีเฉลิมพระ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๒
เกยี รติ ม.๔-๖/๓
- ลลิ ติ ตะเลงพา่ ยในฐานะวรรณคดี ท ๕.๑ ม.๔-๖/๓
ประวัตศิ าสตร์
ม.๔-๖/๒
ม.๔-๖/๓

๒๓

- คุณค่าของเรือ่ งลลิ ติ ตะเลงพ่าย ท ๕.๑ ม.๔-๖/๒
๒) ลิลิตตะเลงพ่าย ม.๔-๖/๓
กิจกรรมการเรยี นรู้ : ชวนคิดพินจิ คุณค่า ม.๔-๖/๔
๑) วิเคราะห์เน้อื หา
๒) พิจารณาภาษาการประพันธ์ ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑

๓) เลอื กสรรนำไปใช้ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๒

ท ๕.๑ ม.๔-๖/๒ - ความสามารถในการส่ือสาร

ม.๔-๖/๔ - ความสามารถในการคิด

ท ๔.๑ ม.๔-๖/๔ - ความสามารถในการแก้ปัญหา
ม.๔-๖/๖ - ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ

ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
ม.๔-๖/๓
ม.๔-๖/๕

ท ๑.๑ ม.๔-๖/๕
ม.๔-๖/๘

ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
ม.๔-๖/๕

เนอ้ื หา สาระ ตัวช้วี ดั สมรรถณะสำคญั ของผ้เู รียน
การเรยี นรู้
บทที่ ๓ บทละครพดู คำฉนั ท์ เรื่องมัทนะพาธา ม.๔-๖/๑ - ความสามารถในการส่อื สาร
๑) บทวเิ คราะห์ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑ - ความสามารถในการคดิ
- ความรกั เหมือนโรคา ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑ - ความสามารถในการแก้ปัญหา
- บทละครพูดคำฉันท์เพยี งเร่ืองเดียว ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑ - ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวติ
- ตำนานแหง่ ดอกกุหลาบ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๓
- หนงั สอื ทีแ่ ต่งได้โดยยาก ม.๔-๖/๑
ท ๑.๑
๒) บทละครพูดคำฉันทเ์ รื่องมัทนะพาธา ม.๔-๖/๑
กิจกรรมการเรียนรู้ : ชวนคดิ พินจิ คุณค่า ท ๕.๑ ม.๔-๖/๔
๑) วเิ คราะห์เนื้อหา ม.๔-๖/๑
ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑
๒) พิจารณาภาษาการประพนั ธ์ ท ๑.๒ ม.๔-๖/๓
ท ๕.๑

๒๔

๓) เลอื กสรรนำไปใช้ ม.๔-๖/๖
ท ๑.๑ ม.๔-๖/๘
ท ๓.๑ ม.๔-๖/๕
ท ๔.๑ ม.๔-๖/๔

เน้ือหา สาระ ตวั ชี้วดั สมรรถณะสำคญั ของผู้เรียน
การเรยี นรู้
ม.๔-๖/๑ - ความสามารถในการสื่อสาร
บทท่ี ๔ คัมภรี ฉ์ นั ทศาสตร์ แพทยศ์ าสตรส์ งเคราะห์ ม.๔-๖/๑ - ความสามารถในการคิด
ม.๔-๖/๑ - ความสามารถในการแก้ปัญหา
๑) บทวิเคราะห์ ม.๔-๖/๑ - ความสามารถในการใชท้ กั ษะชีวิต

- ความสำคัญของแพทย์ ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑
ม.๔-๖/๔
- ตำราแพทย์ศาสตรส์ งเคราะห์ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๗
ม.๔-๖/๔
- คมั ภีร์ฉันทศาสตร์ ท ๕.๑ ม.๔-๖/๕
๒) คัมภรี ์ฉันทศาสตร์ แพทย์ศาสตรส์ งเคราะห์ ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑
กิจกรรมการเรียนรู้ : ชวนคดิ พินิจคุณคา่
๑) วเิ คราะห์เนอ้ื หา ท ๔.๑
ท ๕.๑
๒) พิจารณาภาษาการประพันธ์ ท ๑.๑
ท ๔.๑
๓) เลือกสรรนำไปใช้ ท ๓.๑
ท ๕.๑

๒๕

เน้อื หา สาระ ตวั ช้วี ดั สมรรถณะสำคัญของผเู้ รียน
บทที่ ๕ โคลนตดิ ลอ้ ตอนความนยิ มเปน็ เสมยี น การเรียนรู้
๑) บทวิเคราะห์ ม.๔-๖/๓ - ความสามารถในการส่ือสาร
- พระบาทสมเดจ็ พระมงกุฏเกล้าเจ้าอยหู่ ัวกบั ท ๑.๑ - ความสามารถในการคดิ
หนังสอื พิมพ์ ม.๔-๖/๓ - ความสามารถในการแก้ปัญหา
- พระราชนพิ นธ์เร่อื งโคลนตดิ ล้อ ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑ - ความสามารถในการใชท้ กั ษะชวี ติ
- ความนิยมเปน็ เสมยี น ท ๕.๑ ม.๔-๖/๒
ม.๔-๖/๓
๒) โคลนตดิ ล้อตอนความนยิ มเปน็ เสมียน ท ๑.๑ ม.๔-๖/๑
กจิ กรรมการเรียนรู้ : ชวนคิดพนิ ิจคณุ คา่
๑) วิเคราะหเ์ นื้อหา ท ๑.๑ ม.๔-๖/๕
ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
๒) พจิ ารณาภาษาการประพันธ์ ท ๑.๑ ม.๔-๖/๓
ท ๕.๑ ม.๔-๖/๑
๓) เลือกสรรนำไปใช้ ท ๑.๑ ม.๔-๖/๘
ท ๓.๑ ม.๔-๖/๕
ท ๔.๑ ม.๔-๖/๑

บทท่ี ๔
วิเคราะห์ความสอดคล้องระหว่างกจิ กรรมการเรยี นรู้กับพฤตกิ รรมด้านพทุ ธพิสัย

ตามทฤษฎกี ารเรียนรู้ของ Benjamin Bloom

ตารางวิเคราะห์ความสอดคล้องระหว่างกิจกรรมชวนคิดพินิจคุณค่ากับพฤติกรรมด้านพุทธ -
พิสัย (Cognitive Domain) ตามทฤษฎกี ารเรียนรูข้ อง Benjamin Bloom

พฤตกิ รรมดา้ นพทุ ธพสิ ัย (Cognitive Domain)
ตามทฤษฎีการเรยี นรูข้ อง Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรียนรู้ ความรู้ความจำ ผลการวเิ คราะห์
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

บทท่ี ๑ มหาเวสสนั ดรชาดก กณั ฑ์มัทรี

วเิ คราะหเ์ น้ือหา

๑. เร่ืองร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก ✓ เป็นการวเิ คราะห์

กณั ฑ์มทั รี แสดงบุคลิกลกั ษณะของ บุคลกิ ลักษณะของตวั

พระนางมทั รีอย่างไรบา้ ง อธบิ าย ละคร จึงจะสามารถ

พรอ้ มยกตัวอย่างประกอบ อธิบายและยกตัวอย่าง

ได้

๒. นักเรยี นคิดวา่ วิธีการทพ่ี ระ เป็นการวเิ คราะห์การ

เวสสนั ดรตรสั บรภิ าษพระนางมัทรี กระทำของตัวละครว่ามี

เพอื่ ตัดโศกของพระนางนั้นมีความ ความจำเปน็ หรือไม่

จำเปน็ หรือไม่ อภิปรายและให้ ✓ และเสนอแนะวธิ รี ะงบั
ขอ้ เสนอแนะวิธีอน่ื ๆ มาอีกอย่างน้อย ความทกุ ข์

หนงึ่ วธิ ี พรอ้ มทัง้ คาดการณ์ผลของ พร้อมทั้งประเมินผลที่

การกระทำดว้ ยวิธที นี่ ำเสนอน้ันวา่ จะเกิดขนึ้ ได้

น่าจะเปน็ เช่นไร

๓. คณุ ธรรมใดบา้ งที่ปรากฏในเรอ่ื ง เปน็ การวเิ คราะห์

รา่ ยยาวมหาเวสสนั ดรชาดก กัณฑ์มทั ✓ คุณธรรมของตวั ละคร
รี อธิบายและยกตัวอยา่ งพฤติกรรม จงึ จะสามารถอธบิ าย

ของตวั ละครทีแ่ สดงคุณธรรมนัน้ ๆ และยกตัวอย่างได้

กจิ กรรมการเรยี นรู้ พฤตกิ รรมด้านพุทธพิสัย (Cognitive Domain) ผลการวเิ คราะห์
ตามทฤษฎกี ารเรียนรูข้ อง Benjamin Bloom

๒๘

ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

๔. วเิ คราะหค์ ุณค่าด้านวรรณศลิ ปท์ ่ี ✓ เปน็ การวเิ คราะห์คุณคา่
ได้รับจากเรื่องรา่ ยยาวมหาเวสสนั ดร ด้านวรรณศลิ ป์ในเรื่อง
ชาดก กณั ฑ์มัทรี ✓
เป็นการทำความเข้าใจ
๕. รวบรวมการใชโ้ วหารตา่ ง ๆ ใน การใช้โวหารตา่ ง ๆ ใน
เรื่องร่ายยาวมหาเวสสนั ดรชาดก เรอื่ ง จึงจะสามารถ
กณั ฑ์มัทรี นำมารวบรวมได้
เป็นการใช้ความรู้
๖. ฝึกทักษะการอ่านคำประพันธ์ ✓ ความจำในการฝึกอา่ น
ประเภทร่ายยาว คำประพนั ธ์

เลือกสรรนำไปใช้ ✓ เป็นการใช้ความรู้
✓ ความจำเพ่ือ
๑. มผี ้กู ลา่ วว่า “การจดั งานเทศน์ แลกเปล่ียน
มหาชาตเิ ปน็ เรือ่ งใหญ่ ตอ้ งอาศยั ทง้ั ประสบการณ์
กำลงั คน กำลังศรทั ธา และกำลงั
ทรัพย์” ที่กลา่ วเช่นน้ันเพราะเหตใุ ด เป็นการใช้ความรู้
นักเรียนเคยมีประสบการณเ์ กี่ยวกบั ความจำ เพื่อ
การจัดเทศน์มหาชาตหิ รือไม่ ลอง ทำการศึกษา
แลกเปลี่ยนประสบการณซ์ งึ่ กันและ
กนั
๒. หาโอกาสฟังเทศน์มหาชาติที่วัด
หรือทีห่ นว่ ยงานตา่ ง ๆ จดั ขนึ้ เพือ่
ศกึ ษาเน้ือเรื่อง ประเพณี วธิ กี าร และ
จดุ ประสงค์ในการจัดเทศน์มหาชาติ

กจิ กรรมการเรยี นรู้ พฤตกิ รรมดา้ นพทุ ธพิสัย (Cognitive Domain) ผลการวิเคราะห์
ตามทฤษฎีการเรียนรขู้ อง Benjamin Bloom

๒๙

ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

๓. แต่งบทประพันธ์เทิดพระคุณแม่ โดย ✓ เป็นการนำความรู้มา
กำหนดชนดิ ของคำประพันธ์ ขอบข่าย ✓ ใช้ในการแต่งคำ
และความยาวตามความเหมาะสม ประพันธ์

๔. แสดงบทบาทสมมุติเร่ืองมหา เป็นการนำความรู้มา
เวสสนั ดรชาดกตอนทน่ี ักเรียนสนใจ ใชใ้ นการแสดง
บทบาทสมมุติ
๕. ศึกษาเพ่ิมเติมเรื่องมหาเวสสันดร ✓
ชาดกทั้ง ๑๓ กัณฑ์ จากหนงั สอื และ เปน็ การใช้ความรู้
http://www.mahachat.com และ ความจำ เพื่อศึกษา
อ่านเรือ่ งทศชาติแล้วเปรยี บเทียบการ เรื่องราวต่าง ๆ
บำเพ็ญบารมใี นพระชาติตา่ ง ๆ กับใน เพ่มิ เติม
มหาเวสสันดรชาดก

กจิ กรรมการเรยี นรู้ พฤติกรรมดา้ นพทุ ธพสิ ัย (Cognitive Domain) ผลการวเิ คราะห์
ตามทฤษฎีการเรียนรูข้ อง Benjamin Bloom

๓๐

ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใ ้ช
การ ิวเคราะ ์ห
การประเ ิมนค่า
การสร้างสรรค์

บทท่ี ๒ ลิลิตตะเลงพ่าย ✓ เปน็ การใช้ความ
✓ เข้าใจในการสรปุ
วเิ คราะห์เนอื้ หา ใจความสำคัญ และ
นำไปประยุกตใ์ ช้ใน
๑. สรุปใจความสำคญั ของคำประพนั ธ์ ชีวติ ปจั จุบนั
จากเร่อื งลลิ ิตตะเลงพา่ ยต่อไปน้ี แสดง
ความคดิ เหน็ วา่ ข้อใดบ้างที่สามารถ เป็นการนำข้อคดิ ไป
นำไปประยุกต์ใช้กบั ชวี ติ ในปจั จบุ นั ได้ ใช้ประโยชน์
และจะใช้อยา่ งไร

จงแจ้งเหตุแหง่ เบ้อื ง โบราณ
เป็นประโยชน์ยุทธการ กลา่ วไว้
เอาใจทหารหาญ เรงิ รนื่ อยูน่ า
อยา่ ระคนปนใกล้ เกลอื กกลว้ั ขลาดเขลา

หนงึ่ รพู้ ยหุ เศิกไสร้ สบสถาน
เจนจิตวทิ ยาการ กาจแกลว้
รู้เชงิ พิชยั ชาญ ชุมคา่ ย ควรนา
อาจจักรอนรณแผ้ว แผกแพพ้ ังหนี

หน่งึ รบู้ ำเหน็จให้ ขุนพล
อันสมรรถมือผจญ จืดเส้ยี น
อย่าหย่อนวริ ิยะยล อย่างเกียจ
แปดประการกลเทยี ร ถ่องแทท้ างแถลง
๒. นอกเหนอื จากข้อคิดในคำประพนั ธ์
ขา้ งต้นแล้ว นกั เรยี นไดร้ บั ข้อคดิ อะไรอีก
บ้างจากการศกึ ษาเร่ืองลิลิตตะเลงพ่าย
และจะสามารถนำข้อคิดน้ัน ๆ มาใช้
ประโยชนไ์ ด้อย่างไรบ้าง

พฤติกรรมดา้ นพทุ ธพิสัย (Cognitive Domain)
ตามทฤษฎกี ารเรียนรูข้ อง Benjamin Bloom

กจิ กรรมการเรียนรู้ ความ ้รูความจำ ผลการวเิ คราะห์
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การสร้างสรรค์

๓. ในการทำสงครามกับสมเด็จพระ ✓ ๓๑
นเรศวรมหาราช เหตใุ ดจงึ ตอ้ งมผี แู้ ต่ง ✓
กายอยา่ งอปุ ราชพม่า และอยู่บนหลัง ✓ เป็นการใช้ความรู้
ช้างจำนวนมากถงึ ๑๖ ชา้ ง มีเหตผุ ล ความจำในเร่ือง มา
อยา่ งไรบ้างในการกระทำดงั กลา่ ว ✓ วเิ คราะหเ์ หตผุ ล

๔. เหตุใดพระมหาอปุ ราชาจึงทรงยอม เปน็ การวเิ คราะห์
กระทำยุทธหตั ถีกับสมเด็จพระนเรศวร เหตผุ ล และสามารถ
มหาราช ถา้ ไม่มีการกระทำยุทธหัตถี คาดการณเ์ หตกุ ารณ์
นักเรียนคดิ ว่าเหตุการณจ์ ะเป็นอยา่ งไร ได้
ต่อไป
เป็นการวเิ คราะห์
๕. จำแนกเนอื้ หาของเร่ืองตอนที่มาจาก จำแนกเน้อื หา และ
พงศาวดารและตอนท่ีเปน็ จินตนาการ ช้ีแจงเหตุผล จงึ จะ
ของผูท้ รงพระนพิ นธ์ ชีแ้ จงแสดงเหตุผล สามารถยกตวั อยา่ ง
ในการทท่ี รงพระนิพนธ์นอกเหนือจาก ได้
พงศาวดาร พร้อมทั้งยกตัวอย่าง
ประกอบ เปน็ การทำความ
เขา้ ใจในเนื้อหา จงึ จะ
๖. นำเนอ้ื หาตอนที่นักเรยี นประทับใจ สามารถเรียบเรยี งขน้ึ
มากทีส่ ดุ มาเรียบเรียงด้วยสำนวนภาษา ใหม่ได้
ของนักเรียนเองและอธิบายเหตุผลด้วย
วา่ ประทับใจอย่างไร

พฤติกรรมดา้ นพุทธพิสัย (Cognitive Domain)
ตามทฤษฎกี ารเรียนรขู้ อง Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรยี นรู้ ความ ู้รความจำ ผลการวเิ คราะห์
ความเข้าใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การสร้างสรรค์

พิจารณาภาษาการประพนั ธ์

๓๒

๑. อธบิ ายลกั ษณะคำประพันธป์ ระเภท ✓ เป็นการทำความ
ลลิ ติ เขียนแผนผงั และยกตัวอย่าง ✓ เข้าใจฉนั ทลักษณ์
ประกอบ ✓ และสามารถเขียน
แผนผงั พร้อมทัง้
๒. ฝึกแต่งคำประพนั ธ์ประเภทโคลงสอง ยกตวั อย่างประกอบ
สภุ าพ โคลงสามสภุ าพ โคลงสส่ี ุภาพ เป็นการนำความรู้มา
และร่ายสุภาพตามความสนใจของ ใช้ในการแต่งคำ
นักเรยี น ประพนั ธ์

๓. วเิ คราะห์คุณค่าของเรือ่ งลิลิตตะเลง เป็นการวิเคราะห์
พา่ ยในดา้ นวรรณศลิ ป์ คณุ ค่าด้านวรรณศลิ ป์

๔. รวบรวมวธิ ีการใชว้ าทศลิ ป์ทพ่ี บใน ✓ เป็นการทำความ
บทประพนั ธเ์ พ่ือนำไปประยุกต์ใช้ใน เขา้ ใจวธิ ีการใช้
ชีวติ ประจำวนั วาทศลิ ป์ เพอ่ื นำไป
ประยุกต์ใช้

๕. วเิ คราะห์และจำแนกประเภทของ เปน็ การวิเคราะห์
คำศัพท์ที่พบในบทประพนั ธ์ เชน่ คำ
ซอ้ น คำซำ้ คำประสม และคำสมาส ✓ ชนดิ ของคำ จงึ จะ
สามารถจำแนก

ประเภทของคำได้

เลือกสรรนำไปใช้ ✓ เปน็ การทำความ
เขา้ ใจเนอ้ื เรอ่ื งจงึ จะ
๑. อภปิ รายหัวขอ้ “ความเสียสละและ สามารถอภิปรายได้
ความกลา้ หาญของบรรพบรุ ุษไทย”
หรือหัวข้ออ่ืน ๆ ที่สอดคลอ้ งกับแนวคิด
ในเรื่องลิลติ ตะเลงพา่ ย

พฤติกรรมดา้ นพุทธพิสัย (Cognitive Domain)
ตามทฤษฎีการเรยี นรู้ของ Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรียนรู้ ความ ู้รความจำ ผลการวิเคราะห์
ความเข้าใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การสร้างสรรค์

๒. แสดงความคิดเห็นว่าการทำสงคราม เปน็ การประเมินคา่
มีผลต่อมนุษยชาติอย่างไร มีวิธีใดบ้างที่ ✓ ผลที่เกิดข้นึ และคิด
จะปอ้ งกนั ไม่ให้เกดิ สงคราม
หาวิธกี ารปอ้ งกัน

๓๓

๓. ศึกษาค้นคว้าและรวบรวมข้อมูลต่าง เป็นการนำความรู้ไป
ๆ นำมาจัดนทิ รรศการเพ่อื เผยแพร่ เช่น จดั นทิ รรศการ เพอ่ื
๓.๑ การจัดทัพตามตำราพิชัยสงคราม เผยแพร่
ของไทย
๓.๒ พระราชประวัติและพระราชกรณีย ✓
กิจของสมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช
๓.๓ พิธีกรรมและความเชื่อจากเรื่อง เป็นการวเิ คราะห์
ลลิ ิตตะเลงพา่ ย
ความรู้สึกของตวั
บทที่ ๓ บทละครพดู คำฉนั ท์ เรื่องมัทนะพาธา
ละคร และมคี วามคดิ
วิเคราะห์เน้อื หา
สร้างสรรคใ์ นการ
๑. จากบทละครพูดคำฉนั ทเ์ รื่องมทั นะ
พาธา พอจะอนุมานความทุกข์ของตัว ✓ ปรับเปลีย่ นเน้ือเร่ือง
ละครได้ว่า สุเทษณ์เป็นทุกข์เพราะไม่ ได้
สมหวงั ในความรกั จัณฑีเป็นทุกข์เพราะ
สามหี มดรักมัทนาเปน็ ทุกข์เพราะจาก
สามที ่รี ัก สว่ นชยั เสนเปน็ ทุกข์เพราะ
สญู เสยี นางท่รี กั นักเรียนคดิ วา่ ใครนา่ จะ
เปน็ ทกุ ข์ท่ีสดุ เพราะเหตใุ ด และจะ
ปรับเปล่ียนเนอ้ื เร่อื งอยา่ งไรจึงจะไม่เกิด
ความทุกขด์ งั กลา่ ว

พฤตกิ รรมดา้ นพุทธพสิ ัย (Cognitive Domain)
ตามทฤษฎีการเรียนร้ขู อง Benjamin Bloom

กจิ กรรมการเรยี นรู้ ความ ู้รความจำ ผลการวิเคราะห์
ความเข้าใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การสร้างสรรค์

๒. ให้นักเรียนวเิ คราะหพ์ ฤติกรรมของสุ เป็นการวิเคราะห์
เทษณ์ท่ปี รากฏในเรื่องว่าแสดงบคุ ลิก-
ภาพอย่างไร พร้อมท้ังวจิ ารณ์ความรกั พฤติกรรมของตัว
ของสุเทษณ์ทม่ี ีต่อนางมัทนาว่าให้ขอ้ คดิ ✓ ละคร และสามารถ
อย่างไรบ้างแก่ผทู้ ่กี ำลังมคี วามรัก
สรปุ ขอ้ คดิ ได้

๓๔

๓. อภปิ รายถงึ ความสมเหตสุ มผลในการ ✓ เป็นการวเิ คราะห์
ตดั สินใจของสุเทษณ์ มทั นา และชัยเสน ✓ ความสมเหตุสมผลใน
✓ การตดั สนิ ใจของตัว
พจิ ารณาภาษาการประพันธ์ ละคร

๑. วเิ คราะห์คณุ คา่ ทางดา้ นความงาม เปน็ การวิเคราะห์
ของภาษา เช่น การใช้โวหารภาพพจน์ คุณคา่ ด้านวรรณศลิ ป์
การใช้คำประพันธ์เรยี บเรียงถ้อยค่าท่ี
สอดคลอ้ งกบั อารมณแ์ ละความรสู้ กึ เป็นการทำความ
เข้าใจในการถอดคำ
๒. ถอดคำประพนั ธบ์ ทที่สเุ ทษณป์ ลอบ ประพนั ธ์ และนำมา
นางมัทนา ตง้ั แต่ “อ้ายอดสิเนหา สุขะ เขยี นสารโน้มนา้ วใจ
รน่ื ระเริงระรวย” และเขียนสารโนม้ น้าว ได้
ใจตามเนอื้ ความดังกลา่ ว เป็นการใช้ความรูใ้ น
การอ่านทำนอง
๓. อา่ นทำนองเสนาะคำประพันธ์ ✓ เสนาะ และใช้
ประเภทฉนั ท์ และท่องจำบทประพันธ์ ความจำในการท่อง
ตอนทนี่ ักเรียนประทับใจ บทประพนั ธ์

พฤตกิ รรมดา้ นพทุ ธพสิ ัย (Cognitive Domain)
ตามทฤษฎีการเรียนรขู้ อง Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรียนรู้ ความรู้ความจำ ผลการวเิ คราะห์
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การสร้างสรรค์

เลอื กสรรนำไปใช้ ✓ เปน็ การนำความรู้มา
ใชใ้ นการแตง่ คำ
๑. อา่ นบทละครพดู คำฉนั ทเ์ ร่ืองมทั นะ ประพันธ์
พาธา ฉบบั สมบรู ณ์ เลือกตอนใดตอน
หนงึ่ นำมาแต่งเป็นคำประพนั ธช์ นดิ อ่ืน
ๆ เชน่ กาพย์ กลอน ร่าย หรือแตง่ เป็น
ร้อยแก้ว

๓๕

๒. แสดงบทบาทสมมตุ ิโดยใช้ทั้ง ✓ เปน็ การนำความรู้มา
เน้ือความภาษาไทย และเนื้อความทท่ี รง ✓ ใชแ้ สดงบทบาท
แปลเปน็ ภาษาตา่ งประเทศ สมมุติ

๓. อภิปรายหรือโตว้ าทีในญตั ติ “ทใ่ี ดมี เป็นการนำความรู้มา
รัก ที่นั่นมีทุกข์” หรือญัตติอ่ืน ๆ ที่ ใช้อภิปรายหรอื
เก่ียวกับความรักในแง่ต่าง ๆ โตว้ าทไี ด้

๔. จัดแสดงละครพูดค่าฉันท์เรื่องมัทนะ เปน็ การใช้ความ
พาธา ตอนที่นักเรียนประทับใจ หรือจัด สรา้ งสรรค์ในการจดั
ประกวดระหว่างห้องเรียนตามเกณฑ์ท่ี ✓ แสดงละครพูดคำ
ร่วมกันกำหนด วางแผนประชาสัมพันธ์ ฉันท์
และจัดทำ สูจบิ ตั รการแสดง
บทท่ี ๔ คัมภีร์ฉนั ทศาสตร์ แพทย์ศาสตร์สงเคราะห์ เปน็ การใชค้ วามรู้
วิเคราะหเ์ น้ือหา ความจำรวบรวบ
๑. รวบรวมศัพท์และสำนวนที่พบใน ศพั ท์ สำนวนใน
เร่อื งแพทย์ศาสตรส์ งเคราะห์ ตอนคมั ภรี ์ บทเรยี น และให้คำ
ฉันทศาสตร์ พร้อมทั้งให้คำจำกัดความที่ ✓ จำกัดความได้
สอดคล้องกบั บรบิ ท

พฤตกิ รรมดา้ นพุทธพสิ ัย (Cognitive Domain)
ตามทฤษฎีการเรยี นรขู้ อง Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรียนรู้ ความรู้ความจำ ผลการวิเคราะห์
ความเข้าใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การส ้รางสรรค์

๒. เรยี บเรียงเนอ้ื ความในคัมภีร์ ✓ เปน็ การทำความ
ฉันทศาสตรใ์ ห้เปน็ ความเรียงร้อยแก้วที่ เขา้ ใจเนื้อความ จงึ
เขา้ ใจงา่ ยโดยใช้สำนวนภาษาของ จะสามารถเรยี บเรยี ง
นกั เรยี นเอง โดยใช้สำนวนภาษา
ของตนเองได้

๓๖

๓. บทประพันธ์ต่อไปนี้ให้ข้อคิด ✓ เป็นการนำข้อคดิ ไป
อะไรบ้าง และนักเรียนจะสามารถนำ ปรับใชใ้ น
ข้อคิดที่ได้รับไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ ✓ ชีวิตประจำวนั ได้
อยา่ งไร ✓
เป็นการทำความ
ให้ดำรงกระษตั ริย์ไว้ อนึ่ง เข้าใจในเหตผุ ล จึง
ห้ามอย่าโกรธา จะสามารถอภปิ ราย
และแสดงตัวอยา่ ง
คือดวงใจใหเ้ ร่งยา ประกอบได้
ข้าศกึ มาจะอนั ตราย เปน็ การทำความ
เข้าใจในการถอดบท
พจิ ารณาภาษาการประพันธ์ ประพนั ธ์ จงึ จะ
สามารถเขยี นบันทึก
๑. เหตุใดจึงกล่าวว่า "แพทย์ศาสตร์ สรุปได้
สงเคราะห์เป็นมรดกทางวรรณกรรม
ของชาติ" อภิปรายและแสดงตัวอย่าง
ประกอบให้ชัดเจน

๒. เลือกจำบทประพันธ์ตอนที่นักเรียน
ชอบมากที่สุด ถอดคำประพันธ์ และ
เขียนบันทึกสรุปโดยใช้ภาษาที่สั้นและ
กระชบั

พฤตกิ รรมดา้ นพทุ ธพิสัย (Cognitive Domain)
ตามทฤษฎกี ารเรียนรขู้ อง Benjamin Bloom

กจิ กรรมการเรยี นรู้ ความรู้ความจำ ผลการวเิ คราะห์
ความเข้าใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การส ้รางสรรค์

๓. ฝกึ แตง่ บทประพนั ธท์ ม่ี ีเนื้อหาทาง ✓ เป็นการนำความรู้มา
วิชาการ โดยใชค้ ำประพันธ์ที่นักเรียน ใชใ้ นการแตง่ บท
สนใจ ประพันธไ์ ด้

เลอื กสรรนำไปใช้

๓๗

๑. เชื่อมโยงความสัมพันธ์ของชื่อต่าง ๆ ✓ เปน็ การนำความรู้
ต่อไปนี้ แลว้ ค้นคว้าหาความร้เู พ่มิ เติม ✓ ความจำ เพ่ือใช้
คน้ ควา้ หาความรู้
๑.๑ เวชศึกษา ✓ เพิ่มเติมได้
๑.๒ พระยาพิศณปุ ระสาทเวช
๑.๓ โรงพยาบาลวงั หลัง เป็นการนำความรู้
๑.๔ โรงเรียนเวชสโมสร ความจำ เพ่ือใช้ใน
๑.๔ โรงเรยี นราชแพทยาลัย การศึกษาเพม่ิ เติม
จากหนงั สอื ได้
๒. ศกึ ษาเรอื่ งแพทยศ์ าสตรส์ งเคราะห์
เพมิ่ เติมจากหนงั สือชุดแพทย์ศาสตร์ เปน็ การนำความรู้มา
สงเคราะห์ : ภูมิปญั ญาทางการแพทย์ ใช้อภิปรายหรือ
และมรดกทางวรรณกรรมของชาติ ฉบับ โตว้ าทไี ด้
กระทรวงศกึ ษาธิการจดั พิมพ์ พ.ศ.
๒๕๔๒

๓. อภิปรายหรือโต้วาทใี นญัตติ “แพทย์
แผนโบราณสำคญั จรงิ หรอื ” หรอื
“แพทยท์ างเลือกยงั มคี วามจำเปน็ ใน
สังคมไทย” หรือญัตตอิ ืน่ ๆ ตามที่
เหน็ สมควร

พฤติกรรมด้านพุทธพิสัย (Cognitive Domain)
ตามทฤษฎกี ารเรยี นรูข้ อง Benjamin Bloom

กจิ กรรมการเรียนรู้ ความ ู้รความจำ ผลการวเิ คราะห์
ความเข้าใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การส ้รางสรรค์

๔. จัดทัศนศึกษาสวนสมนุ ไพรในท้องถ่ิน ✓ เปน็ การนำความรู้มา
หรอื หาโอกาสทัศนศึกษา ณ วัดพระเชตุ ใชใ้ นการจัดทัศน
พนวิมลมังคลาราม กรงุ เทพมหานคร ศกึ ษาเรยี นรูเ้ พิม่ เตมิ
มหาวิทยาลยั เปดิ แห่งแรกของประชาชน ในแหลง่ เรียนรู้
เพ่อื ศึกษาตำราแพทย์แผนโบราณ
ประตมิ ากรรมฤาษดี ัดตน และตำราต่าง
ๆ ทีจ่ ารกึ ไวโ้ ดยรอบพระระเบียง

บทที่ ๕ โคลนตดิ ลอ้ ตอนความนยิ มเปน็ เสมยี น

วิเคราะห์เนอ้ื หา ✓ ๓๘

๑. ความนยิ มเปน็ เสมียนหมายความว่า ✓ เปน็ การใช้ความรู้
อย่างไร รวบรวมอาชีพท่ีอย่ใู นขอบข่าย ความจำ เพ่ือให้
ของคำวา่ “เสมยี น” ตามคำจำกัดความ ความหมายของ
ข้างต้น คำศัพท์ได้
เป็นการวิเคราะห์
๒. เพราะเหตุใดจงึ กล่าววา่ เรื่องโคลนตดิ เหตผุ ล
ลอ้ เปน็ เร่อื งท่ีทรงคณุ ค่าเหนอื กาลเวลา

พฤติกรรมดา้ นพทุ ธพิสัย (Cognitive Domain)
ตามทฤษฎีการเรยี นร้ขู อง Benjamin Bloom

กจิ กรรมการเรียนรู้ ความรู้ความจำ ผลการวิเคราะห์
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การส ้รางสรรค์

๓. พิจารณาข้อความต่อไปนี้แล้วตอบ ๓๙
คำถาม "ข้อที่ว่าบรรดากระทรวงทบวง
การมีเสมียนมากกว่าความจำเป็นน้ัน เปน็ การประเมินคา่
ถึงแม้ผู้ที่ดูแต่เผิน ๆ ก็เห็นได้ว่าเป็น และบอกเหตุผลได้
ความจริง เพราะฉะนั้นสถานที่เหล่าน้ัน
จึงต้องจัดการถ่ายเทพวกที่เกินต้องการ ✓
ออกเสียเป็นครัง้ คราวเพ่ือได้รบั คนใหม่ๆ
ต่อไป" เป็นการประเมินค่า
๓.๑ นักเรียนเห็นด้วยกับข้อความที่ยก คา่ นิยมในสงั คมไทย
มาหรอื ไม่ เพราะเหตุใด ✓ และคิดวธิ ีการ
๓.๒ เนื้อความที่ยกมานี้ยังคงใช้ได้ในยคุ เปลีย่ นแปลงค่านิยม
ปัจจบุ นั หรือไม่ เพราะเหตใุ ด ได้
๓.๓ การจดั ใหม้ กี ารเกษียณอายรุ าชการ
กอ่ นกำหนดสอดคลอ้ งกับเน้ือความท่ียก
มาหรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด

๔. นักเรียนคิดว่า “ค่านิยม” ของ
“ความนิยมเป็นเสมียน” ในปัจจุบัน
ยังคงมีอยู่มากน้อยเพียงใด ในฐานะคน
ยุคใหม่นักเรียนจะมีวิธีการเปลี่ยนแปลง
ค่านิยมนี้ไดอ้ ย่างไร

พฤตกิ รรมด้านพุทธพิสัย (Cognitive Domain)
ตามทฤษฎีการเรียนรู้ของ Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรียนรู้ ความรู้ความจำ ผลการวเิ คราะห์
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การสร้างสรรค์

๔๐

๕. แสดงทรรศนะเก่ยี วกับเรื่องโคลนติด ✓ เป็นการวเิ คราะห์
ลอ้ ว่า มีเร่อื งใดหรอื อะไรอีกบ้างใน ปัญหาอุปสรรคท่ีกดี
ปจั จุบันทีน่ ักเรยี นคิดวา่ เป็น “โคลน” ✓ ขวางความเจริญของ
ติดล้อ หรอื เป็นปญั หาอปุ สรรคทกี่ ีด ✓ ประเทศ และคิดหา
ขวางความเจรญิ ของประเทศชาติ แนวทางแก้ไข
นอกเหนือจาก “ความนิยมเป็นเสมียน”
และจะมแี นวทางแกไ้ ขได้อยา่ งไร เป็นการทำความ
เข้าใจในพระราช
พิจารณาภาษาการประพันธ์ นิพนธ์จงึ จะสามารถ
อธิบายได้
๑. อธิบายความในพระราชนิพนธ์
ตอ่ ไปน้ี ตามความเขา้ ใจของนักเรียน เปน็ การทำความ
“เม่อื ไรหนอพวกหนมุ่ ๆ ของเราจึงจะ เขา้ ใจการใช้ภาษา
เขา้ ใจได้บา้ งวา่ การเปน็ ชาวนาชาวสวน โนม้ นา้ วใจ จึงจะ
หรือคนทำงานการอนื่ ๆ น้ัน ก็มี สามารถยกตวั อยา่ ง
เกียรติยศเท่ากับทีจ่ ะเปน็ ผ้ทู ำงานด้วย และแสดงความ
ปากกาเหมือนกนั ” คดิ เหน็ ต่อวธิ กี ารโน้ม
นา้ วใจนั้นได้
๒. ยกตวั อยา่ งการใช้ภาษาโน้มนา้ วใจใน
เรอ่ื งโคลนตดิ ล้อมา ๒ - ๓ ตอน แล้ว
เขียนแสดงความคดิ เหน็ ต่อกลวิธกี าร
โนม้ นา้ วใจนนั้

พฤติกรรมดา้ นพทุ ธพสิ ัย (Cognitive Domain)
ตามทฤษฎีการเรียนร้ขู อง Benjamin Bloom

กิจกรรมการเรยี นรู้ ความรู้ความจำ ผลการวิเคราะห์
ความเข้าใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การสร้างสรรค์

เลอื กสรรนำไปใช้

๑. แบ่งกลมุ่ อ่านเร่ืองโคลนตดิ ลอ้ ตอน ✓ ๔๑
อื่น ๆ กลมุ่ ละ ๑ ตอน สรุปใจความ
สำคญั และข้อคดิ ที่ไดร้ บั นำมา ✓ เป็นการทำความ
แลกเปล่ยี นความรซู้ ึง่ กันและกัน ✓ เข้าใจเร่ืองราวแต่ละ
✓ ตอน และสามารถนำ
๒. จัดอภปิ รายเรื่อง “พระอจั ฉรยิ ภาพ ขอ้ คิดมาแลกเปล่ียน
ของสมเด็จพระมหาธรี ราชเจ้า” โดย ความรไู้ ด้
ศึกษาจากพระราชนิพนธ์ของพระองค์ เปน็ การนำความรู้
ความเขา้ ใจมาจัด
๓. จดั โตว้ าทีเรอ่ื ง “สิบพอ่ คา้ ไมเ่ ท่าพระ อภปิ รายเรอ่ื งได้
ยาเลีย้ ง” หรือญัตติอื่น ๆ ทเี่ ก่ียวกับ เป็นการนำความรู้มา
อาชีพ ใชใ้ นการโต้วาทีได้
๔. เขยี นบทความเกยี่ วกับอาชพี ท่ีน่ายก
ย่องตามทศั นะของนกั เรยี น เป็นการนำความรู้มา
ใชใ้ นการเขียน
บทความ

ตารางสรปุ ผลการวิเคราะหค์ วามสอดคลอ้ งระหว่างกิจกรรมชวนคิดพนิ ิจคุณคา่ กับพฤติกรรมด้าน
พทุ ธพสิ ยั (Cognitive Domain)ตามทฤษฎกี ารเรยี นรู้ของ Benjamin Bloom

ผลการวเิ คราะห์

บทเรียน
ความรู้ความจำ
ความเ ้ขาใจ
การนำไปใช้
การ ิวเคราะ ์ห
การประเมินค่า
การสร้างสรรค์

บทท่ี ๑ มหาเวสสนั ดรชาดก กณั ฑ์มทั รี ๔๑๓๖๑๐
บทท่ี ๒ ลลิ ติ ตะเลงพ่าย ๐๓๕๕๑๐

๔๒

บทท่ี ๓ บทละครพดู คำฉันท์ เรอื่ งมทั นะพาธา ๑๐๔๓๐๒
บทที่ ๔ คมั ภีรฉ์ ันทศาสตร์ แพทย์ศาสตรส์ งเคราะห์ ๓๓๔๐๐๐
บทที่ ๕ โคลนติดลอ้ ตอนความนิยมเปน็ เสมียน ๑๒๔๒๒๐
๙ ๙ ๒๐ ๑๖ ๔ ๒
รวม

จากตารางสามารถสรุปได้ว่าหนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ ได้ให้ความสำคัญในด้านการนำไปใช้มากที่สุด ถัดมาเป็นด้านการวิเคราะห์
ความรคู้ วามจำ ความเข้าใจ การประเมนิ ค่า และการสร้างสรรค์ตามลำดับ

บทท่ี ๕
วิเคราะหข์ ้อดแี ละข้อบกพร่องของแบบเรยี น

จากการศึกษาวิเคราะห์หนังสือเรียน รายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๕ ตามหลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ ศึกษาภัณฑ์
พานชิ ย์ องค์การคา้ ของ สกสค. สามารถสรปุ ข้อดีและข้อบกพร่องได้ดังน้ี

ขอ้ ดี ข้อบกพร่อง

๑. เน้อื หาส่วนใหญ่ตรงตามตัวชี้วดั ๑. พบข้อผิดพลาดในการใช้ภาษา เช่น

และครบทุกตวั ช้วี ดั ของสาระการเรยี นรู้ การแยกคำค่อนขา้ งมาก เชน่

ภาษาไทย ไดแ้ ก่ สาระการอ่าน สาระการเขยี น - การเขยี นแยกคำในบทท่ี ๒ เรอ่ื ง

สาระการฟงั การดู และการพูด สาระหลกั การ ลลิ ติ ตะเลงพา่ ย หนา้ ที่ ๔๓ คำว่า

ใช้ภาษาไทย สาระวรรณคดีและวรรณกรรม “พระมหาอปุ ราชา”

๒. ภาษาท่ีใช้เป็นทางการ ตัวหนงั สือ การเขยี นแยกคำในบทที่ ๓ เรอื่ ง

อ่านง่าย และเรียบเรยี งเนื้อหาเปน็ ลำดับ มี บทละครพดู คำฉันทเ์ รื่องมทั นะพาธา

คำอธิบายศัพท์และข้อความเพ่อื ใหเ้ ขา้ ใจเน้ือหา หน้าท่ี ๗๖ คำว่า “ความขดั แยง้ ”

มากขึ้น ๒. พบข้อผิดพลาดในการใชภ้ าษา เชน่

๓. มีกจิ กรรมการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับ การใชเ้ ครื่องหมายไมย้ มกในบทที่ ๑ เร่อื ง

เนื้อหา และชว่ ยพัฒนาทักษะในดา้ นตา่ ง ๆ มหาเวสสันดรชาดกกัณฑ์มัทรี หน้าที่ ๓๑ เช่น

ได้แก่ ทักษะการนำไปใช้ ทกั ษะการประเมินค่า คำวา่ แว่วๆ เงาๆ คลา้ ยๆ ซงึ่ การใชเ้ ครื่องหมาย

ทักษะการสรา้ งสรรค์ ทกั ษะการคิด ทักษะการ ( ๆ ) หรือไม้ยมกต้องเว้นวรรคทั้งหน้าและหลัง

เขียน ทกั ษะการสือ่ สาร และทักษะการ ไม้ยมก

แกป้ ัญหา เปน็ ต้น ๓. ภาพประกอบบางสว่ นไม่มคี ำอธิบาย

๔. มสี ารบัญบอกรายละเอียดของหนา้ ภาพ ทำให้เกิดความสับสน และไม่ช่วยขยาย

อยา่ งชัดเจน ซ่ึงง่ายต่อการค้นหา ความให้ชดั เจน

๕. มแี นวทางในการใชห้ นงั สือเรยี น ทำ

ใหผ้ ูเ้ รยี นสามารถใช้หนงั สอื เล่มนีไ้ ดด้ ว้ ยตวั เอง

บรรณานุกรม

กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๙). หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐานภาษาไทย วรรณคดีวิจักษ์
ชั้นมธั ยมศึกษาปที ่ี ๕. พิมพ์ครัง้ ท่ี ๑๐. กรงุ เทพฯ : สกสค. ลาดพร้าว.

กระทรวงศึกษาธิการ. (๒๕๕๑). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑.
กรงุ เทพฯ : ชุมนมุ สหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

ทิพย์เกสร กำปนาท และคณะ. (๒๕๖๓). พฤติกรรมการเรยี นร้ดู ้านพทุ ธิพิสัยตามแนวคดิ ของบลูมท่ี
ปรับใหม่, ๑๑(๒), ๑-๙.