หน่วยที่ 1 ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับอะลูมิเนียม

ความรพู้ ื้นฐานเก่ยี วกบั อะลูมเิ นียม

งานผลติ ภัณฑอ์ ะลูมเิ นียมกระจก ในปัจจุบันนี้มีการใชง้ านท่ีเกีย่ วขอ้ งกับชีวติ ประจาวันของมนษุ ย์
มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นงานโครงสร้างหรือเฟอรน์ ิเจอรท์ ี่ใช้กันอยู่ตามอาคาร บ้านเรือนหรือผลิตภัณฑ์ ตาม
สานักงานต่างๆ ช่างอะลูมิเนียมจาเป็นต้องศึกษานอกเหนือจากเร่ืองของทฤษฎี อะลูมิเนียม ความ
ปลอดภยั ในงานผลติ ภัณฑอ์ ะลูมิเนียมและกระจก รวมถงึ เครอื่ งมืออุปกรณ์ งานผลติ ภณั ฑอ์ ะลูมเิ นยี ม เป็น
สิ่งที่มีความสาคัญสาหรับการนาไปใช้งานให้ถูกต้องตามประเภทชนิดของเครื่องมือในงานผลิตภัณฑ์
อะลูมเิ นยี มกระจกและรวมถงึ หลักการวธิ ีการนาไปใช้งาน

อะลูมเิ นียมเปน็ โลหะทเ่ี กดิ จากสารประกอบอะลมู ิเนียมออกไซด์สว่ นมากพบในดินเหนยี ว และดนิ
ตา่ งๆ วตั ถุดบิ สาคญั ทใ่ี ช้ในการผลิตอะลมู ิเนียมคือสนิ แร่โบไซด์หรอื บอกไซด์ (Bauxite) มีลักษณะเหมือน
ดินแดงหรือดินลูกรังแต่มีความแข็งกว่า ในสินแร่บอกไซด์จะมีดินเหนียวบริสทุ ธิ์ (AL2 O3 = อะลูมิเนียม
ออก ปนอยู่ประมาณ 55-60% เหล็กออกไซด์ (Fe2 O3) ไม่เกิน 24% และน้าในโมเลกุลสินแร่ประมาณ
12-31% แร่ซิลิกา (SiO2) ไม่เกิน 4% แหล่งแร่บอกไซด์ที่สาคัญๆ ได้แก่ ประเทศฝร่ังเศสตอนใต้ ฮังการี
รสั เซยี สหรัฐอเมริกา มาเลเซีย และอินโดนีเซยี

กรรมวิธีผลิตอะลูมิเนียมคือนาไปถลงุ โดยนาแรบ่ อกไซด์ท่ีมสี ินแร่ประมาณ 55-60% มาสกัดเอา
อะลูมินา (Alumina) ออกเสียก่อนโดยการบดแร่ให้เปน็ ผงละเอยี ดแลว้ นามาเขา้ เคร่อื งตุ้นกับน้ายาโซดาไฟ
อย่างเข้มขน้ (NaOH) สารจะถูกต้มในหมอ้ พเิ ศษ (Autoklaven) ซ่ึงปดิ สนทิ ภายใต้ความกดดนั ประมาณ 7
บรรยากาศ อุณหภูมิ 180 องศาเซลเซียส ในการน้ีสารท่ีเจือปนอยู่จะถูกแยกออกไปโดยการกรองและ
นาไป เผาหรืออบให้แหง้ ในเตาหมนุ ด้วยอุณหภมู ิ 1,300 องศาเซลเซียส ไลน่ า้ ทตี่ ิดอยู่ในโมเลกลุ ของ อะลมู ิ
นาออกก็จะได้อะลูมินาบริสุทธิ์หรืออะลูมิเนียมออกไซด์น้ีจะถูกแยกด้วยไฟฟ้าในเตาไฟฟ้าอีก ในการน้ี
อุณหภูมิออกไซด์จะต้องอยู่ในสภาพหลอมเหลวแต่เน่ืองจากจดุ หลอมเหลวของสารชนิดน้ีสงู มาก (2,000
องศาเซลเซยี ส) เขาจงึ ตอ้ งใช้สารผสมทีเ่ รยี กวา่ คลีโอไลท์ (Cryolite) ซง่ึ มีจดุ หลอมเหลวอยู่ ประมาณ 900
องศาเซลเซียส ปนลงไปเพ่ือให้อะลูมนิ าหลอมตัวได้ง่าย การแยกด้วยเตาไฟฟ้าจะใช้อุณหภูมิ ประมาณ
900-950 องศาเซลเซยี ส อะลมู เิ นียมจะแยกไปจับอยู่ทขี่ วั้ ลบเป็นอะลมู ิเนียมบรสิ ทุ ธิ์ สนิ แรบ่ อกไซด์ 4 ตัน
จะใหผ้ ลึกอะลมู ินาประมาณ 2 ตนั และจะให้โลหะอะลูมิเนยี มประมาณ 1 ตนั

การถลุงอะลูมเิ นียมดว้ ยไฟฟ้าตอ้ งใช้พลงั งานไฟฟา้ มากและต้องเปน็ กาลังไฟฟ้าราคาถกู กลา่ วกัน
ว่า การท่ีจะถลุงใหไ้ ด้อะลูมเิ นียม 1 ตันน้ันต้องใช้ไฟฟ้าจานวน 18,000 กิโลวัตต์ต่อชั่วโมง เสียเวลาถลงุ
ทงั้ หมด 120 ช่ัวโมง ใชไ้ ฟฟ้าขนาดแรงดนั 5-6 โวลต์ ปรมิ าณกระแส 20,000-70,000 แอมแปร์

ภาพที่ 1 แผนผังการผลติ อะลูมเิ นยี ม

อะลูมิเนียม ในสมัยแรกๆ ท่ีมนุษย์รู้จักถลุงใช้ไม่ได้ถลุงด้วยไฟฟ้าแต่ถลุงด้วยปฏิกิริยาเคมีอื่นๆ
ต้นทุน การผลิตก็สูงมาก ในรัชสมัยพระเจ้านาโปเลียนมหาราชของฝร่ังเศส อะลูมิเนียมมีราคาสูงกว่า
ทองคา ภาชนะ ต่างๆ ท่ีใช้ในพระราชวังสมัยน้ันนิยมทาด้วยอะลูมิเนียม เพราะเป็นโลหะหายาก
อะลมู เิ นยี มเพ่งิ จะใช้เป็น โลหะราคาถูกเม่ือมนษุ ย์รู้จกั ถลุงด้วยไฟฟ้าเมื่อประมาณ 70 ปีมาน้ีเอง

คณุ สมบตั ิของอะลูมเิ นยี ม

ลกั ษณะภายนอกของอะลูมเิ นียมคือ มีสเี งนิ มคี วามหนาแนน่ น้อย น้าหนักเบาและมกี าลงั วัสดุต่อ
หน่วย น้าหนัก (Strength-to-Weight Ratio) สูง มีความเหนียว จุดหลอมเหลวต่า หล่อหลอมได้ง่าย
อะลูมิเนียม บริสุทธ์ิเม่ือท้ิงไว้ในอากาศจะเกิดออกไซด์ของอะลูมิเนียมขึ้นเป็นอะลูมิเนียมออกไซด์
(Aluminium Oxide) เคลือบอยู่เป็นผิวบางๆ ทาให้อะลูมิเนียมนั้นทนต่อบรรยากาศไม่ถูกกัดกร่อน
คณุ สมบัติการนาไฟฟา้ ประมาณ 2/3 เท่าของทองแดง แตอ่ ะลมู ิเนยี มเบากวา่ ทองแดง สายเคเบิลแรงสงู จงึ
นยิ มใช้อะลมู ิเนยี มเปน็ ตวั นา ความร้อนได้ดีและเหมาะอย่างยงิ่ กบั งานข้ึนรูปและงานปาดผวิ โลหะ เชน่ อัด
รดี ดึง ตัด เจาะ กลึง ไส กัด นอกจากนีอ้ ะลมู ิเนยี มก็ยงั เป็นวัสดปุ ระสมทมี่ ีประโยชนม์ าก คือใช้อะลมู ิเนยี ม
เพียงเล็กน้อยผสมลงไปใน โลหะประสมที่มีทองแดง แมงกานีสและแมกนีเซียมจะให้ความแข็งและ
คุณสมบตั ใิ นการกลงิ ได้ดี

อะลูมิเนียมอัลลอย หรืออะลูมิเนียมเจือ คืออะลูมิเนียมที่ได้รับการผสมธาตุโลหะ หรือโลหะ
บางชนิด เข้าไปในเนื้ออะลูมิเนียมบริสุทธิ์ด้วยอัตราส่วนหนึ่ง ซ่ึงจะทาให้ได้เน้ืออะลูมิเนียมอัลลอยท่ี
มีคุณลักษณะที่ พิเศษท่ีต่างไปจากอะลูมิเนียมอัลลอยชนิดอ่ืนๆ เช่น

© อะลูมิเนียมอัลลอย 6063 หรือ (50S) เหมาะสาหรับรีดเป็นเส้นอะลูมิเนียมเพื่อใช้
สาหรับงาน สถาปัตยกรรม วิศวกรรม หรืออุตสาหกรรมทั่วไปที่ต้องการความแข็งแรงพอสมควร
และมีพ้ืนผิวชุบที่สวยงาม

© อะลูมิเนียมอัลลอย 6261 หรือ (D65S) เหมาะสาหรับรีดเป็นเส้น อะลูมิเนียมเพื่อใช้
สาหรับ งานสถาปัตยกรรม วิศวกรรม หรืออุตสาหกรรมท่ัวไปท่ีต้องการความแข็งแรงสูงมาก แต่ไม่
ต้องการพื้นผิวชุบสวยงาม

© อะลูมิเนียม 1050 หรือ (D1S) เหมาะสาหรับรีดเป็นเส้นอะลูมิเนียมเพื่อใช้สาหรับงาน
วิศวกรรม ไฟฟ้า เพราะมีคุณสมบัติท่ีเป็นตัวนาท่ีดีเป็นพิเศษ

1 การขึ้นรูปอะลูมิเนียม
การข้ึนรูปอะลูมิเนียมเพ่ือการใช้งาน มีหลายกรรมวิธี แตกต่างกันตามความเหมาะสม ดังนี้
1. ชนิดของผลิตภัณฑ์
2. จานวนที่ต้องการผลิต
3. ต้นทุนในการผลิต
4. ชนิดของอะลูมิเนียมอัลลอย

2 กรรมวิธีการขึ้นรูปอะลูมิเนียมอัลลอยดังน้ี
1. การรีดข้ึนรูปร้อน (Hot Rolling)
2. การรีดขึ้นรูปเย็น (Cold Rolling)
3. การหล่อใช้แม่แบบโลหะ (Die Casting)
4. การหล่อใช้แม่แบบทราย (Sand Mold Casting)
5. การขึ้นรูปโดยการกระแทก (Impacting)
6. การข้ึนรูปโดยการตี (Forging)
7. การข้ึนรูปโดยการรีดอัด (Extrusion)

3 กรรมวธิ กี ารขน้ึ รูปเส้นอะลูมิเนยี มอัลลอยแบบรดี อัด (Extrusion)

วัตถดุ ิบ (Aluminium Alloy Billet)

กระบวนการรดี อดั (Extruding Stretching Cutting and Aging)

กระบวนการชบุ เคลือบผิว (JiggingAnodizingColoringand Sealing)

การสง่ มอบลกู คา้ (Delivery)

4 การบม่ อะลมู ิเนยี มเพ่อื เพ่มิ ความแข็ง (Aging) แบง่ เป็น 2 ลกั ษณะ คอื

1. การบม่ ธรรมชาติ หมายถงึ การเพิ่มความแขง็ แรงของวสั ดโุ ดยการทงิ้ วัสดไุ ว้ทีอ่ ุณหภูมหิ อ้ ง เปน็
ระยะเวลาหนงึ่

2. การบม่ เรง่ หมายถึง การเพม่ิ ความแขง็ แรงของวัสดโุ ดยการใช้ความรอ้ นแก่วสั ดทุ ี่อณุ หภมู ิหนง่ึ
ในระยะเวลาท่กี าหนด

5 สัญลักษณ์ของภาวะประสงค์

หมายถงึ สัญลกั ษณ์ที่แสดงถึงกรรมวิธที ่ีวสั ดุไดร้ บั คุณสมบตั ติ ามที่ต้องการ

F ใชก้ บั ผลติ ภัณฑ์ได้จากกรรมวิธีการขนึ้ รปู หรือแปรรูปโดยตรง โดยไมม่ กี ารควบคุมสภาวะ ความรอ้ น
และคุณสมบตั ิทางกล

O ใช้กบั ผลติ ภัณฑซ์ ่ึงได้ผา่ นการอบออ่ นเตม็ ที่

I ใช้กับผลิตภัณฑ์ที่ได้รบั การเพ่มิ ความแขง็ แรง โดยการใช้กรรมวธิ ีความรอ้ นเพอ่ื ให้เกิดภาวะ ประสงค์
นอกเหนอื จากกรรมวธิ ี F และ 0

สญั ลกั ษณ์นจี้ ะมีตัวเลขตามหลัง 1 ตวั หรือมากกว่าเสมอ เช่น

T1 หมายถึง ภาวะประสงคท์ ไ่ี ด้จากการปล่อยใหผ้ ลติ ภัณฑเ์ ยน็ ตวั จากการแปรรูปทอ่ี ุณหภมู ิสงู แล้ว
บ่มธรรมชาติ

T4 หมายถงึ ภาวะประสงค์ที่ไดจ้ ากการทาใหผ้ ลิตภัณฑเ์ ยน็ ตวั อย่างรวดเร็วจากการแปรรูปทม่ี ี
อุณหภูมิท่ีกาหนด แล้วบ่มตามธรรมชาติ

T5 หมายถึง ภาวะประสงค์ทีไ่ ดจ้ ากการทาใหผ้ ลิตภณั ฑเ์ ย็นจากการแปรรปู ทอี่ ุณหภูมิสงู แล้ว บ่มเรง่

T6 หมายถึง ภาวะประสงคท์ ไี่ ดจ้ ากการทาใหผ้ ลิตภณั ฑเ์ ยน็ ตัวอย่างรวดเร็วจากการแปรรปู ท่ี อณุ หภมู ิ
ท่กี าหนด แลว้ บม่ เร่ง

ตารางท่ี 1 แสดงชนิดและความหนาฟิล์มผิวชบุ เสน้ อะลมู เิ นยี ม

ฟลิ ์ม 9 MICRONS 15 MICRONS 18 MICRONS 25 MICRONS

ชนดิ (8/10) (13/17) (16/20) (23/27)

PANA FINISH

N.A.1

ANOLOKAT-512

ANOLOK AT-514

ANOLOK AT-517

ทมี่ า : ชานาญ ภรู ปิ ัญญวานชิ . ความรู้พื้นฐานของการรีดโลหะอะลูมิเนียมและการออกแบบหนา้ ตา่ งอะลมู ิเนยี ม, บรษิ ทั แอลแคนไทย จากัด. 2539

หมายเหตุ

ความหนาฟลิ ม์ ผวิ ชบุ 9 Microns (8/10) เหมาะสาหรับงานภายในอาคาร ความหนาของฟิลม์ ผิว
ชบุ 15 Microns (13/17) และ 18 Microns (16/20) เหมาะสาหรบั งานภายในและภายนอกอาคาร ทีต่ ัง้
อย่ใู นสภาพแวดลอ้ มสามัญ

ความหนาฟิล์มผิวชุบ 25 Microns (23/27) เหมาะสาหรับงานภายในและภายนอกอาคารท่ีตั้ง
อย่ใู นสภาพแวดลอ้ มทีม่ ีการทาลายสูง หรืองานทต่ี ้องการความคงทนของผิวชุบธรรมชาติ หรือผิวชุบสี ท่มี ี
ความคงทนตอ่ การใช้งานทยี่ าวนานเป็นพิเศษ

อะลูมิเนยี มกบั งานสถาปตั ยกรรม

ประเภทชุดโครงอะลมู เิ นียมสาหรบั งานสถาปัตยกรรม ทใี่ ชก้ ัน
ท่ัวไปมีดังนี้

1. ประตูบานสวิง (Swing Door) เป็นชุดประตูท่ี ออกแบบมา
เพ่ือสะดวกในการใช้งาน สามารถเปิดปิดสะดวก ทั้งเข้า หรือ ออก มี
กุญแจล็อก แน่นหนาเหมาะกับทางเข้าที่มี การเดินผ่านเข้า ออกบ่อย
เช่น อาคารสานักงานมีทั้งบานเดี่ยว และ บานคู่ ท้ังน้ีขึ้นอยู่กับการ
ออกแบบ และขนาดของอาคาร

รูปที่ 2 ลกั ษณะประตบู าน

2. หน้าต่างและประตบู านเลอื่ น (Stidin Windows and Door)
เป็นชดุ อะลมู เิ นียมท่ชี อ่ งเปดิ แบบเลื่อนสลับไดม้ ากถึง 50% ไมก่ ดี ขวาง
ประหยัด พื้นท่ีเปิดชมวิวภายนอกบ้าน มีพ้ืนที่กระจก ทาให้รู้สึก กว้าง
และโปร่งโล่ง โดยใช้กระจกชนิดต่างๆ มา ประกอบกับบาน เหมาะ
สาหรบั อาคารบา้ นเรือน หรือสานักงาน

รปู ที่ 3 ลักษณะประตบู านเลือ่ น

3 หน้าต่างและประตูบานกระทุ้ง (Casment Windows
and Door) ชุดหน้าต่างบานกระท่ัง อะลูมิเนยี ม ถูกออกแบบมาให้
เหมาะสมกับส่วนที่เป็น หน้าต่างทั้งภายในตัวบ้านและนอกตัว
อาคาร การใช้ งานในการเปิดรับลมได้ดีสามารถปรับองศาได้ตาม
ความพอใจของผู้ใช้งาน หรือห้องท่ีต้องการรับลม หรือระบายลม
ตลอดทง้ั วัน

รูปท่ี 4 ลกั ษณะหนา้ ต่างและประตบู านกระทง่ั

4 หนา้ ตา่ งแบบแกนหมนุ รอบ (Pivoted Windows) เป็นชุด
อะลมู เิ นียมทอ่ี อกแบบใหม้ ีจุดหมุน ตรงแกนกลาง สามารถปรับหมนุ
ได้รอบทิศทาง เพ่ือความสะดวกในการรับลมเข้าออกในอาคาร
เหมาะสาหรบั อาคารบ้านเรือนท่วั ไป สานักงาน ออฟฟศิ ตา่ งๆ

รปู ท่ี 5 ลกั ษณะหนา้ ตา่ งแบบแกนหมุนรอบ

5 ผนังก้ันอะลูมิเนียม ( Curtain Watting System) ชุด
อะลูมิเนียมโครงสร้าง ซ่ึงเป็นระบบผนัง ที่ต้องอาศัยแขวนเข้ากับ
โครงสร้างของอาคารส่วนใหญ่ มักจะแขวนเข้ากับหน้าคาน หรือ
ผิวหน้าของแผ่นพื้น ในแต่ละช้ัน Curtain walนนั้นมักจะถูกใช้ใน
อาคารที่ มีผนังต่อเน่ืองข้ึนไปหลายๆ ชั้น ส่วนระบบโครงสรา้ ง ผนัง
กระจกมกั ใช้ในสว่ นโถงเปดิ โล่งของดา้ นหน้าของ อาคารเปน็ ส่วนใหญ่

รปู ท่ี 6 ลกั ษณะชดุ ผนงั ก้ันอะลูมเิ นียม

6 ชุดฉากกั้นห้องอะลูมิเนียม (Partition) ชุดฉากกั้นห้อง
อะลูมิเนียม เป็นชุดอะลูมิเนียม โครงสรา้ งประกอบกับกระจก มีท้ัง
ชนดิ สาเรจ็ รูป และชนิดท่ีต้องตัดประกอบเองตามขนาดที่ตอ้ งการ ซง่ึ
ข้ึนอยกู่ บั ขนาดของพนื้ ที่ ส่วนใหญ่ใช้สาหรบั สานกั งาน หรือออฟฟิศ
ต่างๆ

รปู ที่ 7 ลักษณะชดุ ฉากกน้ั ห้องอะลมู ิเนยี ม

7 ชุดราวบันไดอะลูมิเนียม (Balustrade) ชุดราวบันได
อะลูมิเนียม (Balustrade) ส่วนใหญ่เป็น ชุดสาเร็จรูป ท่ีออกแบบมา
ใช้งานโดยเฉพาะสาหรับ ราวบันไดโดยตรง เพียงให้ช่างนามา
ประกอบติดตั้ง เท่านั้น แบบและขนาดสามารถเลือกได้ตามความ
เหมาะสม

รปู ท่ี 8 ลักษณะชุดราวบนั ไดอะลูมเิ นียม
8 ชุ ด ฝ้ า เ พ ด า น อ ะ ลูมิเ นีย ม ( Ceiling) ชุ ด ฝ้ า เ พ ด าน
อะลูมิเนียม เป็นวัสดุที่ช่วยปกปิด โครงสร้างส่ิงก่อสร้างต่างๆ ใต้
หลังคาบ้าน หรือพื้น ช้ันบน เช่น ท่อ สายไฟ กล่องไฟ ช่วยให้ดู
เรียบรอ้ ย สวยงาม น่าอยู่ยิ่งขึ้น และยังชว่ ยปอ้ งกันความร้อนจาก ใต้
หลังคาเข้าสู่ตัวบ้าน ป้องกันเสียง ซ่ึงมีหลายประเภท แต่ในงาน
อะลมู ิเนยี มส่วนมากใชแ้ บบทีบ่ าร์

รปู ที่ 9 ลักษณะชดุ ฝา้ เพดานอะลมู เิ นียมทบ่ี าร์ (T-bar)

9 ชุดหน้าต่างบนหลังคา (Skylight) ชุดหน้าต่างบนหลังคา
(Skylight) คือชอ่ งเปิดบน หลงั คาทใี่ ชร้ ับแสงสว่าง และถา่ ยเทอากาศ
เขา้ ในบา้ น ชว่ ยระบายอากาศ นอกจากใหแ้ สงสวา่ งแล้วในบ้าน เมือง
หนาวยังให้ความอบอุ่นด้วยจากแสงอาทิตย์ การออกแบบต้อง
คานึงถึงทิศทางและตาแหน่งของ สกายไลท์ เพ่ือรับแสงในปริมาณ
และเวลาทตี่ อ้ งการ โดยไม่ทาให้บา้ นรอ้ นจนเกนิ ไป

รปู ที่ 10 ลักษณะชุดหน้าตา่ งบนหลงั คา

10 ชุ ด กั น ส า ด อ ะ ลู มิ เ นี ย ม ( Sunshade) ชุ ด กั น ส า ด
อะลูมิเนียม เป็นชุดทใ่ี ช้สาหรับเป็นวัสดุ มุงหลังคา และใช้ในการกนั
แดด กันฝน ซ่ึงมีการเคลือบสี แล้วนามาข้ึนรูปต่อกันเป็นแผง ข้อดี
ของกันสาด อะลูมิเนียม คือ น้าหนักเบา ไม่เป็นสนิม มีอายุการ ใช้
งานนานและมีสใี หเ้ ลือกหลากหลาย

รูปที่ 11 ลกั ษณะชุดกนั สาดอะลมู ิเนยี ม

การเลือกใช้ชุดโครงอะลูมิเนียมใดๆ อาจพิจารณาได้จากความเหมาะสมกับสภาพอาคาร หรือ
สภาพแวดล้อมของพ้ืนที่การใช้งาน หรือคุณลักษณะของชุดโครงอะลูมิเนียมนั้นๆ และการ กาหนดขนาด
ของเส้นอะลูมิเนียมที่เป็นองค์ประกอบหลักสาหรับแรงกระทา เช่น แรงลมกระทา หรือแรงกระทาคงที่
ต่างๆกาหนดขนาดได้จากการรบั แรงขั้นํตา่ ที่จาเป็นในการใช้งาน มีความ แข็งแรงทนทาน สวยงาม และ
ประหยัดทสี่ ุด

ความปลอดภยั ในงานผลติ ภณั ฑ์อะลูมเิ นียมและกระจก

ความปลอดภัย หมายถึงการดูแลป้องกันควบคุมให้รอดพ้นปราศจากอุบัติภัยซึ่งอาจก่อให้เกิด
การบาดเจ็บ การสูญเสียชีวิตและทรัพย์สิน ในการปฏิบัติงานผลติ ภัณฑ์อะลมู ิเนียม ผู้ปฏิบัติงานต้อง ให้
ความสาคัญกับความปลอดภัยในการทางานให้มากท่ีสุดเป็นอันดับแรกเพราะงานด้านน้ีต้องปฏิบัติงาน

เกี่ยวข้องกบั เครอ่ื งมอื เครื่องจกั ร ตลอดจนวัสดุอปุ กรณ์ท่ใี ช้อาจเกดิ อันตราย หรือเกดิ อบุ ัติเหตุตา่ งๆ ได้
สาเหตสุ าคญั ของความไมป่ ลอดภัยในการทางานมกั เกิดจากสาเหตุหลกั ๆ ดังน้ี

1.สาเหตุเกิดจากผู้ปฏิบัติงานขาดการวางแผนงาน ไม่ปฏิบัติตามขั้นตอนวิธีการทางาน ขาด
ความรอบคอบ ประมาทเลินเล่อ แต่งกายไม่รัดกุม ไม่สวมอุปกรณ์ป้องกันอันตราย เลือกใช้ เคร่ืองมือ
เครอ่ื งจักรไมเ่ หมาะสมกับลกั ษณะของงาน

2.สาเหตุเกิดจากเครือ่ งมอื เครื่องจักร ก่อนการปฏิบัตงิ านตอ้ งตรวจสอบเครื่องมือเครือ่ งจกั รใหม้ ี
ความสมบูรณ์ ไม่ชารุด มีอุปกรณ์ป้องกันไฟฟ้าลัดวงจร มีอุปกรณ์ป้องกันอันตรายหากเกิดข้อผิดพลาด
จากการทางานเกิดขนึ้

3. สาเหตุเกดิ จากสภาพแวดล้อมในโรงงาน หรือบริเวณปฏิบตั ิงานมีสภาพบรรยากาศทว่ั ไปใน
การทางานไมเ่ หมาะสม เชน่ แสงสว่างไม่เพียงพอ เสยี งดังเกินมาตรฐานท่ีกาหนด ฝุ่นละอองมากเกนิ ไป สงิ่
เหลา่ นลี้ ้วนเป็นสาเหตทุ ่ีอาจเกิดความไม่ปลอดภยั ในการทางาน

ความปลอดภัยในการจัดเก็บเคลอื่ นยา้ ยอะลูมเิ นียมและกระจก

การทางานผลิตภัณฑ์อะลูมิเนียม และกระจกที่มีกระบวนการตัด การประกอบงานจากเส้น
อะลูมิเนยี ม ชนดิ ต่างๆ และนากระจกมาใส่ประกอบ วัสดุทจ่ี ะนามาประกอบกันส่วนใหญ่จะถกู ตัดมาเป็น
ช้ินส่วน ตามขนาด อันตรายที่อาจเกิดขึ้นในขณะจัดเก็บหรือเคล่ือนย้ายวัสดุเพ่ือนาไปใช้ประกอบและ
ติดต้ังถ้าหามี การจัดเก็บหรือเคลื่อนย้ายไม่ถูกต้อง พบว่าอาจได้รับบาดเจ็บจากคมครีบแหลมของ
อะลมู ิเนียมจากการตัด หรือคมจากขอบกระจก ดังนั้นเมื่อตอ้ งการจัดเก็บหรือเคลอ่ื นย้ายอะลมู ิเนียมและ
กระจก จงึ ควรปฏบิ ตั ิดงั น้ี

1 สวมถุงมอื และสวมใส่ชุดทางานให้รัดกมุ ก่อนทจี่ ะปฏิบตั งิ านทุกครงั้ ตอ้ งสวมชดุ ทางานที่
เหมาะสม และอปุ กรณป์ ้องกนั เสมอ เพื่อป้องกนั อบุ ตั เิ หตซุ ง่ึ อาจจะเกิดขึ้นได้ในงานอะลมู เิ นยี ม อกี ทง้ั ยงั
เปน็ การปลูกฝังใหผ้ ปู้ ฏิบตั งิ านยึดถอื เป็นสงิ่ ทสี่ าคญั และฝึกเปน็ นิสยั

2 การเคล่ือนยา้ ยกระจกใหจ้ ับกระจกในแนว ตง้ั มอื ข้างหนึง่ จบั ขอบดา้ นลา่ งของกระจกแนบชดิ
กบั ลาตัวสว่ นมอื อีกข้างหนึ่งจบั ขอบดา้ นหนา้ ของกระจก ยกขึ้นและเคล่อื นท่ีไปตามจุดท่ีตอ้ งการ (ข้อควร
ระวัง ตอ้ งพจิ ารณาระยะทาง ขนาดของกระจก และนา้ หนกั ที่จะเคลอื่ นยา้ ยกระจกดว้ ย)

3 ขณะท่ีวางกระจกลงควรมที ร่ี องรบั เตรียม ไวล้ ว่ งหน้าแล้วควรเป็นวสั ดุออ่ น เช่น ยาง ไม้
พลาสตกิ หรืออืน่ ๆ เพอื่ ป้องกันขอบกระจกกระแทกและบนิ ได้ ซ่ึงมีโอกาสแตกได้

4 อะลูมิเนียมและกระจกที่เป็นเศษที่เหลือจากการตัดควรแยกเก็บให้เรียบร้อยโดยแยกชนิด
ประเภท และความหนาของอะลูมิเนยี มและกระจก เพื่อความสะดวกในการใชง้ านครัง้ ตอ่ ไป

ความปลอดภัยในการปฏิบัติงานผลติ ภัณฑอ์ ะลมู ิเนียมและกระจก การปฏิบัติงานผลิตภัณฑ์ อะลูมิเนียม
และกระจกน้ันต้องอาศัยเครื่องมือ เคร่ืองจักรและอุปกรณ์ช่วยในการตัดและประกอบโครงสร้าง
อะลูมเิ นยี มใหไ้ ด้ตามแบบทกี่ าหนดไว้ ซ่งึ กระบวนการประกอบโครงสร้างอะลมู ิเนยี มทีส่ าคัญพื้นฐานก็คือ
การร่างแบบ การตดั การเจาะ การตกแต่ง การประกอบ ล้วนแลว้ ตอ้ งใช้เครอ่ื งมอื และเครอื่ งจกั รทั้งสนิ้ ถ้า
ผู้ปฏิบัติงานขาดความรู้ ขาดทักษะ หรือใช้เคร่ืองมือเครื่องจักรไมเ่ หมาะสมกับลักษณะของงานอาจเกิด

อันตรายในขณะทางานได้ อันตรายท่ีพบและมักเกิดขึ้น ได้แก่ ใบของเคร่ืองตัดอะลูมิเนียมโดนน้ิวมือ
ช้นิ ส่วนของงานตดั อะลมู เิ นยี มกระเดน็ ถูกอวัยวะของรา่ งกาย กระจกบาดมือ ครบี อะลมู ิเนียมจาก การตัด
บาดมือ หรือเศษเล็กๆจากการตัดอะลูมิเนียมกระเดน็ เข้าตา เป็นตน้ เพื่อให้เกิดความปลอดภัย และเปน็
การปอ้ งกันอนั ตรายจากการทางาน ผู้ปฏิบตั งิ านควรสวมใส่ชุดปฏิบัตงิ านใหร้ ดั กมุ

เลอื กใชเ้ ครอ่ื งมือ เคร่อื งจกั รใหต้ รงตามหน้าที่และรจู้ ักวิธกี ารทางาน เชน่ การตดั อะลมู เิ นยี มเม่ือ
ต้อง ใชเ้ ครอ่ื งตัด ตอ้ งระวงั อวัยวะของร่างกายใหพ้ น้ จากใบตัดของเครือ่ งตดั อะลูมเิ นยี ม ขณะทาการตดั ให้
ใช้ ํนา้ มันเครอื่ งทาใบตัดเพอื่ ลดความฝืด ไม่ใช้เครอื่ งมือหรือเครอื่ งจักรท่ีชารดุ เพราะอาจไดร้ ับอนั ตรายได้
หรือจับชิ้นงานไม่แน่นไม่ถูกวิธี ปฏิบัติตามคาแนะนา และวิธีการใช้เครื่องมือเคร่ืองจักรอย่างเคร่งครัด
จัดเก็บ และทาความสะอาดเครื่องมือเครื่องจักรทุกครงั้ หลังเลกิ ใช้งาน เพื่อยืดอายุในการใช้งาน และลด
อุบตั ิเหตุจากเครอื่ งมอื เคร่อื งจกั รในการทางานได้