BAB 1
LANGKAH
KESELAMATAN DI
DALAM MAKMAL
MARIAH SANAJI - SMKA TUN JUHAR SANDAKAN
1. 1
PERALATAN
PERLINDUNGAN DIRI
Langkah-langkah keselamatan dalam
makmal
Peraturan-peraturan Keselamatan di Makmal Sains
1. Dilarang masuk ke dalam makmal tanpa kebenaran
guru.
2. Dilarang berlari atau bermain di dalam makmal.
3. Dilarang makan atau minum di dalam makmal.
4. Dilarang merasa atau menghidu bahan kimia yang
ada di dalam makmal.
5. Dilarang menyentuh bahan kimia dengan tangan.
6. Dilarang menuang semula baki bahan kimia
daripada eksperimen ke dalam botol asalnya.
1.1 PERALATAN PERLINDUNGAN DIRI
PERALATAN PERLINDUNGAN DIRI DAN FUNGSINYA
GOGAL
Melindungi mata daripada terkena bahan kimia
bahaya
TOPENG MUKA
Melindungi hidung dan mulut daripada bahan
kimia yang sengit dan mudah meruap serta debu
SARUNG TANGAN
Sarung tangan diperbuat daripada getah
melindungi daripada bahan kimia berbahaya
BAJU MAKMAL
Senang dibuka sekiranya berlaku kecemasan
Melindungi kerosakan pada pakaian
KASUT BERTUTUP / KASUT KESELAMATAN
Melindungi kaki daripada tumpahan kimia dan
serpihan kaca
PERALATAN PERLINDUNGAN DIRI DI DALAM MAKMAL
KABINET ALIRAN LAMINAR
Mengelakkan kontaminasi semasa aktiviti berkaitan
mikrobiologi dijalankan
PERALATAN PERLINDUNGAN DIRI DI DALAM MAKMAL
KEBUK WASAP
Menjalankan eksperimen yang menggunakan bahan yang
mudah meruap, mudah terbakar, beracun, mengakis dan
berbau
PERALATAN PERLINDUNGAN DIRI DI DALAM MAKMAL
PENYIRAM KECEMASAN
Untuk membersihkan dan membilas
bahagian badan atau pakaian yang
terkena bahan kimia dengan segera
PEMBILAS MATA
Untuk membilas dan mencuci mata
yang terkena bahan kimia dengan
segera
1. 2
PEMBUANGAN BAHAN SISA
1.2 PEMBUANGAN BAHAN SISA
BAHAN YANG BOLEH DIBUANG KE DALAM SINGKI
1. Cecair / larutan
berkepekatan rendah
dan tidak berbahaya
2. Bahan neutral
3. Asid lemah
4. Alkali lemah
BAHAN YANG TIDAK BOLEH DIBUANG KE DALAM SINGKI
1. Sisa pepejal
2. Bahan nilai pH kurang daripada 5 dan lebih
daripada 9.
3. Sebatian pelarut organik
4. Bahan kimia (asid, gris, minyak, cat minyak,
hidrogen peroksida)
5. Bahan toksik
6. Logam berat
7. Bahan sisa organik (mikrob dan bangkai
haiwan)
8. Bahan buangan radioaktif
9. Bahan meruap
10. Bahan reaktif
Semua bahan ini boleh menyebabkan
pencemaran alam dan berbahaya kepada
hidupan
MENGURUS BAHAN SISA BIOLOGI
PROSEDUR OPERASI STANDARD (POS) UNTUK PELUPUSAN
BAHAN SISA BIOLOGI
CARTA ALIR POS PELUPUSAN BAHAN SISA BIOLOGI
PENGASINGAN Kategori A – disimpan sementara di tempat
SISA DI
selamat
PUNCANYA Kategori B – dimasukkan dalam beg autoklaf
DENGAN BETUL
kalis bocor dan diautoklaf -(suhu 121oc ,
tekanan 15 psi, 20 minit)
Kategori C – Dibungkus dengan cermat dan disimpan
sementara dalam penyejuk beku
SISA 1. Sisa dibungkus, dilabelkan dan
DINYAHKONTAMINASI dimasukkan ke dalam tong biobahaya.
DIMASUKKAN KE DALAM
2. Tong biobahaya disimpan sementara
BEG BIOBAHAYA dalam keadaan selamat, terkawal dan
disejukkan sebelum pelupusan
berpusat dijalankan
JENIS KEMALANGAN DI DALAM MAKMAL
1. Terkena serpihan kaca
2. Terkena asid atau alkali
3. Kebakaran kecil
4. Terkena serpihan hasil daripada tindakbalas
logam reaktif
5. Termometer pecah
6. Kebocoran gas
7. Renjatan elektrik
LANGKAH MENGURUS KEMALANGAN DI DALAM MAKMAL SEMASA
EKSPERIMEN BERLAKU BAHAN KIMIA YANG TUMPAH DI ATAS MEJA
LANGKAH MENGURUS KEMALANGAN DI DALAM MAKMAL SEMASA
EKSPERIMEN BERLAKU TERMOMETER JATUH DAN PECAH
MENGAKIBATKAN TUMPAHAN MERKURI
MERKURI BOLEH MENYERANG SISTEM SARAF, SALURAN
PENCERNAAN, SISTEM PEMBIAKAN DAN GINJAL
1. 3
PEMADAM KEBAKARAN
JENIS ALAT PEMADAM KEBAKARAN
AIR BUIH KARBON DIOKSIDA SERBUK KERING
Kebakaran Bahan pepejal Melibatkan Memadamkan
melibatkan seperti kayu, peralatan semua jenis
bahan pepejal kertas, jenis elektrik, gas kebakaran
seperti kain, cecair, gas, dan wap
kertas dan kayu minyak cat dan
gas asli
JENIS KEBAKARAN DAN JENIS ALAT PEMADAM
KEBAKARAN YANG SESUAI DIGUNAKAN
PEMADAM API ABC
• Boleh digunakan untuk semua jenis kebakaran
kecuali logam dan gas
• Tidak berbahaya
• Tidak mencemarkan tanah
• Mudah diselenggara sekurang-kurangnya
sekali setahun
• Kelembapan yang dihasilkan adalah
lebih lama
SELIMUT KEBAKARAN
• Diperbuat daripada dua lapisan
gentian kaca
• Memadam api kecil atau sederhana
yang susah dipadam oleh air
• Tidak mencemarkan tanah
• Memadamkan api pada badan
mangsa dengan menyelimuti badan
mangsa
SENARAI SEMAK RINGKAS PANDUAN KESELAMATAN KEBAKARAN
1. Memasang alat pengesan asap
2. Pelan kecemasan dan laluan kecemasan setiap bilik.
3. Gunakan mentol sepadan dengan watt lampu.
4. Perkakasan elektrik yang menghasilkan haba diletak 1
meter dari tirai atau bahan yang mudah terbakar.
5. Elakkan mengecas peralatan elektronik di atas katil atau
tanpa pengawasan.
6. Periksa pendawaian elektrik dari masa ke masa.
7. Elakkan membuat penyambungan atau membebankan
litar elektrik.
8. Letakkan mancis dan pemetik api di tempat tinggi agar
tidak mudah dicapai kanak-kanak.
9. Bekas mengandungi cecair mudah terbakar disimpan
jauh.
10. Meletakkan satu unit alat pemadam kebakaran jenis
serbuk kering atau ABC di rumah.
BAHAGIAN PADA ALAT PEMADAM API
Penunjuk
tekanan
KAEDAH PENGGUNAAN ALAT PEMADAM
KEBAKARAN
1. Tanggalkan pin keselamatan
2. Pastikan alat pemadam kebakaran ditegakkan
KAEDAH PENGGUNAAN PEMADAM KEBAKARAN
1. Halakan muncung alat pemadam kebakaran
ke pangkal api.
2. Pastikan berada pada jarak 2.0 – 2.5 meter
dari api.
KAEDAH PENGGUNAAN PEMADAM KEBAKARAN
Tekan pemicit atas alat pemadam
KAEDAH PENGGUNAAN PEMADAM KEBAKARAN
Ratakan semburan ke seluruh sumber api
dengan menggerakkan muncungnya dari sisi
ke sisi
MENJALANKAN AUDIT ALAT PEMADAM
KEBAKARAN DI SEKOLAH
Bagaimanakah anda boleh menjalankan
audit alat pemadam kebakaran di sekolah ?