บทที่1นันทนาการ

วิชานันทนาการเพอ่ื การท่องเที่ยว
(20702-2003)
บทท่ี 1

ความร้เู บ้อื งต้นเกีย่ วกับนันทนาการ

แบบทดสอบกอ่ นเรียน
Google → Quizizz

วิชานันทนาการเพอ่ื การท่องเที่ยว
(20702-2003)
บทท่ี 1

ความร้เู บ้อื งต้นเกีย่ วกับนันทนาการ

นันทนาการ คือ กิจกรรมทสี่ มัครใจทำใน
ยำมวำ่ ง เพอ่ื ใหเ้ กิดควำมเพลิดเพลิน ผอ่ น
คลำยควำมตึงเครยี ดทัง้ รำ่ งกำยและ
จิตใจ นนั ทนำกำร กำรเล่น และควำม
สนกุ สนำน ไมส่ งวนไวแ้ ต่มนุษย์ แต่พบได้ใน
สัตวเ์ กือบทกุ ชนิด กำรเล่นชว่ ยพัฒนำทกั ษะ
ต่ำง ๆ โดยเฉพำะทกั ษะกำรเคล่อื นไหวใน
ส่ิงมชี ีวติ วัยเยำว์

สาหรบั มนษุ ย์ กิจกรรมนนั ทนาการมักเกดิ ขึ้นในช่วงสดุ สปั ดาห์
และวันหยุด ประกอบดว้ ย ดนตรี การเตน้ รา กฬี า งาน

อดเิ รก เกม และการท่องเที่ยว การดูโทรทศั น์ และฟังเพลง
เป็นรูปแบบสามัญของนันทนาการ

ศพั ทมูล

คำวำ่ นันทนำกำรตรงกับคำภำษำองั กฤษคือ "recreation"
แต่เดิมกรมวชิ ำกำร กระทรวงธรรมกำรเคยกำหนดใหใ้ ช้ในภำษำไทยวำ่
"สนั ทนำกำร" แตค่ ำนม้ี ำจำก "สนทฺ น" + "อำกำร" แปลวำ่ กำรไหล
ซึง่ ไมต่ รงกับควำมหมำยของ "recreation" ทแี่ ปลว่ำ กำรพกั ผ่อนหย่อนใจ
ต่อมำ รำชบณั ฑิตยสถำนจงึ บัญญตั ใิ หใ้ ช้วำ่ "นันทนำกำร" แทน

เอกลกั ษณ์

ความเป็นเอกลักษณ์ของนันทนาการคือ
1.ไม่เปน็ งานอาชีพ
2.ไมเ่ ปน็ อบายมุข
3.ไม่มผี ลตอบแทน
4.ไมม่ ีใครบังคบั ใหร้ ว่ มกิจกรรม

ความหมายของกจิ กรรมนนั ทนาการ

หมำยถงึ กิจกรรมทค่ี นเรำใชเ้ วลำวำ่ งจำกภำรกจิ งำน
ประจำโดยเข้ำร่วมดว้ ยควำมสมคั รใจ และกจิ กรรมทีท่ ำ
ต้องไมข่ ัดตอ่ ขนบธรรมเนยี ม ประเพณี วัฒนธรรม
และกฎหมำยบำ้ นเมือง เพือ่ ก่อใหเ้ กิดกำรพฒั นำหรอื
ควำมเจรญิ งอกงำมทำงกำย อำรมณ์ สังคม และ
สติปัญญำ

นันทนำกำร เป็นคำมำจำกคำเดมิ วำ่ "สันทนำกำร" ซงึ่ พระ
ยำอนมุ ำนรำชธน หรือเสถียรโกเศศไดบ้ ัญญตั ไิ ว้เมอ่ื ปี พ.ศ.2507
และตรงกบั ศัพทภ์ ำษำองั กฤษว่ำ "Recreation" มนี กั วชิ ำกำรไดใ้ ห้
ควำมหมำยของนันทนำกำรไวห้ ลำกหลำย ซง่ึ สำมำรถสรุปไดด้ งั นี้

นนั ทนำกำร หมำยถึง กำรทำให้ชวี ิตสดชืน่ โดยกำรเสรมิ สรำ้ ง
พลังงำนข้นึ ใหม่ หลังจำกทร่ี ำ่ งกำยใชพ้ ลงั งำนแลว้ เกดิ เปน็ ควำม
เหนื่อยเม่อื ยลำ้ ทำงรำ่ งกำย จติ ใจและทำงสมอง เมอื่ บคุ คลเข้ำร่วม
กิจกรรมนันทนำกำรจะช่วยขจัด หรอื ผอ่ นคลำยควำมเหน่ือย
เมื่อยลำ้ ทำงดำ้ นรำ่ งกำยและจิตใจ ในควำมหมำยน้ี นนั ทนำกำรจึง
เปน็ กำรตอบสนองควำมต้องกำรทำงกำยและจิตใจของบคุ คลได้
อย่ำงแทจ้ รงิ

นนั ทนำกำร หมำยถึง เปน็ สถำบันทำงสงั คมหรือแหลง่ ศูนย์กลำงของสังคม
เพื่อให้บุคคล หรอื สมำชิกเข้ำรว่ มกจิ กรรมนันทนำกำรแลว้ กอ่ ใหเ้ กดิ ควำมเจรญิ งอกงำม
ทำงร่ำงกำยและพฒั นำทำงดำ้ นอำรมณ์ จิตใจ และสงั คม ซึง่ โดยปกตริ ฐั มีหนำ้ ท่ีจัดแหล่ง
นนั ทนำกำรในรปู แบบตำ่ งๆ เชน่ สวนสำธำรณะในเมือง สวนหย่อม ศนู ย์เยำวชน
หอ้ งสมดุ สำหรับประชำชน ดนตรีสำหรับประชำชน วนอทุ ยำน และอทุ ยำนแห่งชำติ

จุดมุ่งหมายของกจิ กรรมนนั ทนาการ

1. เพอื่ พฒั นำอำรมณ์
กจิ กรรมนันทนำกำรเปน็ กระบวนกำรเสริมสร้ำง และพัฒนำอำรมณ์ของบุคคล

และชมุ ชน โดยอำศยั กจิ กรรมต่ำงๆ เป็นสอื่ กลำงในช่วงเวลำวำ่ ง หรอื เวลำอสิ ระ กำร
เข้ำรว่ มกจิ กรรมตอ้ งเปน็ ไปด้วยควำมสมคั รใจ และกิจกรรมนั้นจะตอ้ งเปน็ กจิ กรรมที่
สังคมยอมรบั สำมำรถกอ่ ให้เกิดควำมสุข สนุกสนำน เพลิดเพลิน
2. เพอ่ื เสริมสรำ้ งประสบกำรณ์ใหม่

กจิ กรรมนันทนำกำร ชว่ ยสรำ้ งประสบกำรณ์ใหมใ่ หแ้ กผ่ ู้รว่ มกิจกรรม ทงั้ นเี้ พรำะ
ควำมหลำกหลำยกิจกรรม เชน่ กำรทอ่ งเที่ยว ทัศนศึกษำ กำรเสริมสรำ้ งประสบกำรณ์
ใหมใ่ นสถำนท่ีและทรัพยำกรท่องเทย่ี ว ขึน้ อยูก่ บั ประสบกำรณ์ และพ้นื ฐำนเดิมของ
บคุ คลหรือชมุ ชน

จุดมงุ่ หมายของกจิ กรรมนันทนาการ (ตอ่ )

3. เพอื่ เพิม่ พูนประสบกำรณ์
กิจกรรมสรำ้ งเสรมิ ประสบกำรณ์ หรอื กจิ กรรมบำงอยำ่ งทเี่ คยเข้ำ

ร่วมมำแลว้ แต่ผู้เขำ้ ร่วมอยำกสร้ำงควำมประทับใจ หรอื ควำมทรง
จำเดิม ก็จะเปน็ กำรเพิ่มพนู ประสบกำรณ์ทัง้ ส้นิ
4. เพอื่ สง่ เสรมิ กำรมีส่วนรว่ ม

กจิ กรรมนนั ทนำกำร จะสง่ เสรมิ กำรมีส่วนรว่ มของบุคคลและ
ชมุ ชน ฝกึ ให้มีโอกำสเข้ำร่วมกจิ กรรมของชุมชนดว้ ยควำมสนใจและ
สมคั รใจ สง่ เสรมิ กำรทำงำนรว่ มกันเปน็ ทีม เป็นส่วนหนึง่ ของกลุ่ม รจู้ กั
สทิ ธแิ ละหน้ำที่ ตลอดจนควำมรบั ผดิ ชอบตอ่ ตนเองและผอู้ ่นื ในฐำนะ
องคก์ รของสังคม

จดุ ม่งุ หมายของกิจกรรมนนั ทนาการ (ตอ่ )

5. เพ่อื สง่ เสริมการแสดงออก
กิจกรรมนันทนำกำรหลำยประเภท เป็นกำรส่งเสรมิ

ให้บุคคลไดแ้ สดงออกทำงด้ำนควำมรสู้ ึกนึกคดิ สรำ้ งสรรค์
กำรระบำยอำรมณ์ กำรเลยี นแบบสถำนกำรณ์ หรือ
พฤติกรรมต่ำงๆ ทำให้สำมำรถเรยี นรู้และรจู้ กั ตนเองมำก
ขน้ึ สร้ำงควำมมนั่ ใจ ควำมเขำ้ ใจและกำรควบคุมตนเอง

6. เพอ่ื ส่งเสรมิ คณุ ภาพชวี ติ
Simกจิ pกรleรมนนั ทนำกำรเป็นกิจกรรมที่ชว่ ยพัฒนำอำรมณ์ ควำมสุข

ควำมสำPมำoรSwถiขmeอrงpPบloุคeiคnลt สุขภำพและสมรรถภำพทำงกำยและจติ ใจ ควำม
สมดุลทPำPงroกeำSwsยiemenแrลptPaะloeจtiติ notnส่งิ เหลำ่ นจ้ี ะชว่ ยพฒั นำคณุ ภำพชวี ิต ของสังคมทกุ เพศ
7แล. ะเพวยัอ่ื สPPPนPP่งกrrrอเooeeeจิสกSwwกsssรจiรeeeิมำmeeรกคnnnมrrนวptttPPนaaaาี้ looยันมetttงัทiiiเชnnoooปนว่ ttน็nnnำยกมพำนัฒรุษจนยะำชชค่วาณุ ยตภสิ ง่ำเพสชรีวมิ ติพขฤอตงกิ กรลรุ่มมปรแะลชะำพกฒั รทนุกำคกวลำุ่มมดเ้วจยรญิ
งอกงำมของบคุ คลทง้ั ทำงกำย อำรมณ์ สังคม สติปญั ญำ และจิตใจของคนทกุ
คน ทกุ เพศ ทุกวยั ตำมควำมสนใจและควำมตอ้ งกำรของบคุ คล เชน่ กำรจดั
กจิ กรรมนันทนำกำรนำนำชำติ คอื มหกรรมกีฬำโอลมิ ปคิ ซง่ึ จะช่วยสง่ เสรมิ
ควำมเข้ำใจอนั ดแี ละมติ รภำพของมวลมนษุ ยชำติ

8. เพ่อื ส่งเสริมความเป็นพลเมอื งดี
กิจกรรมนันทนำกำรเปน็ กำรให้กำรศกึ ษำแกเ่ ยำวชนในด้ำนกำรช่วยเหลอื ตนเอง รู้จกั

สิทธิ หน้ำที่ ควำมรบั ผดิ ชอบ ระเบียบวินัย และกำรปรบั ตัวใหเ้ ข้ำกับกลุม่ และสังคมไดเ้ ปน็
อย่ำงดี เป็นกำรพฒั นำบทบำทของกำรเปน็ พลเมอื งดี ไมเ่ ห็นแก่ตวั ช่วยเหลอื สงั คมสว่ นรวม
เปน็ สำคญั ส่งผลให้สงั คมอบอ่นุ และเพิม่ พูนคุณภำพชวี ติ

กจิ กรรม

ให้นักศกึ ษาแบง่ กลุม่ กลุ่มละ 4 คน จานวน 6 กลมุ่
ทาหัวข้อเร่อื ง กจิ กรรมนนั ทนาการในวนั หยุด (ใชเ้ วลา 15 นาท)ี
เสรจ็ แล้ว ส่งตวั แทนออกมานาเสนอกิจกรรมที่นกั ศกึ ษา
ทาในช่วงวนั หยุด เสาร์ -อาทิตยท์ ผ่ี า่ นมาหนา้ ชนั้ เรยี น

แบบทดสอบหลังเรียน
Google → Quizizz

1. คาวา่ นันทนาการเกิดขึน้ ปี พ.ศ. ใด เฉลยแบบทดสอบ
ก) พ.ศ. 2507 √
ข) พ.ศ. 2508
ค) พ.ศ.2509
ง) พ.ศ. 2510

2. คาว่านันทนาการมาจากคาว่าอะไร
ก) นันทการ
ข) กจิ กรรม
ค) สนั ทนาการ √
ง) กาหนดการ

3. คาวา่ นันทนาการ ตรงกับภาษาองั กฤษข้อใด เฉลยแบบทดสอบ
ก) Action
ข) Activity
ค) Recreation √
ง) Hobbies

4. ขอ้ ใดไม่จดั เอปน็ เอกลักษณข์ องนันทนาการ
ก) ไม่เป็นอบำยมุข
ข) ไมม่ ีใครบังคบั
ค) ใชเ้ วลำว่ำง
ง) เปน็ งำนอำชพี √

5. ข้อใดเปน็ รปู แบบสามัญของนันทนาการ เฉลยแบบทดสอบ
ก) ดนตรี
ข) กฬี ำ
ค) กำรท่องเที่ยว
ง) ถกู ทกุ ข้อ √

6. คาวา่ สันทนาการ มาจากคาวา่ อะไร
ก) สนทฺ น" + "อำกำร √
ข) สนั + นนั ทนำกำร
ค) อำกำร + เหตุกำรณ์
ง) กิจกรรม + เหตกุ ำรณ์

7. การพฒั นาหรือความเจรญิ จากการทานนั ทนาการ มีอะไรบา้ ง เฉลยแบบทดสอบ
ก) สงั คม และวัฒนธรรม
ข) ทำงกำย อำรมณ์ สังคม สตปิ ญั ญำ √
ค) ประเพณี และวัฒนธรรม
ง) กฏหมำยและกฏระเบยี บ

8. ข้อใดไม่ใชค่ ือความหมายของนนั ทนาการทน่ี กั วิชาการสรปุ ไว้
ก) กำรทำใหช้ วี ิตสดช่นื
ข) กิจกรรมทำในเวลำว่ำง
ค) กระบวนกำรกอ่ ให้เกดิ กำรพัฒนำ
ง) กระบวนกำรก่อให้เกิดรำยได้ √

9. ขอ้ ใดคอื แหลง่ นนั ทนาการ เฉลยแบบทดสอบ

ก) หอ้ งสมุด

ข) สวนสำธำรณะ

ค) อุทยำนแห่งชำติ

ง) ถูกทกุ ข้อ √

10. ขอ้ ใดเปน็ นนั ทนาการทีส่ ง่ เสรมิ ความเปน็ มนุษยชาติ
√
ก) กีฬำโอลิมปิค

ข) เดนิ ป่ำในวนอทุ ยำน

ค) ชมรมดนตรีสำกล

ง) หอ้ งสมุดเยำวชน

สปั ดำห์ถดั ไป

ให้นกั ศกึ ษำไปสำรวจว่ำนันทนำกำรสำมำรถเชือ่ มโยงกบั กจิ กรรมอะไรไดบ้ ำ้ ง
ท่สี ำมำรถประยกุ ต์ใชร้ วมกบั ชวี ติ ประจำวนั