คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 1 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ ร่วมใจปฏิบัติตามกฎเพื่อป้องกันอุบัติเหตุจากรถยก (Forklift) ความปลอดภัยในการใช้รถยก บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ จัดท าโดย หน่วยงานความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการท างาน (Forklift Manual)
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 2 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับรถยก ------------------------------- 3 กฎความปลอดภัยรถยก ----------------------------------- 9 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับรถยก - ความหมายของรถยก -------------------------------- 10 - ประเภทของรถยก ----------------------------------- 10 การตรวจสอบตรวจสภาพรถยยก - วิธีการตรวจสอบตรวจสภาพก่อนสตาร์ทเครื่อง ------------- 11 (Pre-Check) - วิธีการตรวจสอบตรวจสภาพหลังสตาร์ทเครื่อง ------------- 12 (Pre-Functional check) - วิธีการตรวจสอบตรวจสภาพหลังจากจอด ---------------- 13 (Parking Check) ส่วนประกอบของรถยก (Forklift) --------------------------- 13 ความปลอดภัยในการใช้รถยก - ก่อนการขับขี่ --------------------------------------- 14 - ในระหว่างขับเคลื่อน --------------------------------- 18 - หลังขับขี่ ----------------------------------------- 24 สารบัญ
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 3 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ กฎกระทรวง ก าหนดมาตรฐานในการบริหาร จัดการ และด าเนินการด้านความ ปลอดภัย อาชีวอนามัยและสภาพแวดล้อมในการท างานเกี่ยวกับ เครื่องจักร ปั้นจั่น และหม้อน ้า พ.ศ.๒๕๖๔ “รถยก” หมายความว่า รถที่ติดตั้งอุปกรณ์ใช้ส าหรับการยกหรือ เคลื่อนย้ายสิ่งของ เช่น ฟอร์คลิฟต์ (Forklift) หรือรถที่ท างานในลักษณะ เดียวกัน ส่วนที่ ๔ รถยก ข้อที่ ๓๔ ในการท างานเกี่ยวกับรถยก นายจ้างต้องปฏิบัติ ดังต่อไปนี้ (๑) จัดให้มีโครงหลังค าของรถยกที่มั่นคงแข็งแรง สามารถป้องกัน อันตรายจากวัสดุตกหล่นได้ เว้นแต่รถยกที่อออกแบบมาให้ยกวัสดุ สิ่งของที่มีความสูงไม่เกินศีรษะของผู้ขับขี่ (๒) จัดให้มีป้ายบอกพิกัดน ้าหนักยกอย่างปลอดภัยตามที่ก าหนดไว้ใน รายละเอียดคุณลักษณะ และคู่มือการใช้งานตามข้อ ๘ ไว้ที่รถยก พร้อมทั้งติดตั้งป้ายเตือนให้ระวัง กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับรถยก
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 4 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ (๓) ตรวจสอบรถยกให้มีสภาพใช้งานได้ดีและปลอดภัยก่อนใช้งานทุก ครั้ง และต้องมีส าเนาเอกสารการตรวจสอบไว้ให้พนักงานตรวจ ความปลอดภัยตรวจสอบได้ (๔) จัดให้มีสัญญาณเสียงหรือแสงไฟเตือนภัยในขณะท างานตามความ เหมาะสมของการใช้งาน (๕) จัดให้มีอุปกรณ์ช่วยการมองเห็นตามสภาพในการท างาน เช่น กระจกมองข้าง (๖) ให้ลูกจ้างซึ่งท าหน้าที่ขับรถยกชนิดนั่งขับสวมใส่เข็มขัดนิรภัยในการ ท างานบนรถตลอดเวลา
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 5 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ ข้อที่ ๓๕ นายจ้างต้องไม่ดัดแปลงหรือกระท าการใดกับรถยกที่มีผลท าให้ ความปลอดภัยในการท างานลดลง เว้นแต่กรณีที่นายจ้างดัดแปลงรถยกเพื่อใช้ ก๊าซปิโตรเลียมเหลวเป็นเชื้อเพลิง และได้ปฏิบัติตามกฎหมายว่าด้วยโรงงานแล้ว ข้อ ๓๖ นายจ้างต้องควบคุมดูแลบริเวณที่มีการเติมประจุไฟฟ้าแบตเตอรี่ ส าหรับรถยก ที่ใช้ไฟฟ้าให้อยู่ห่างจากบริเวณที่ลูกจ้างท างานได้อย่างปลอดภัย และจัดให้มีมาตรการเกี่ยวกับการระบายอากาศเพื่อป้องกันการสะสมของไอกรด และไอระเหยของไฮโดรเจนจาการประจุไฟฟ้า
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 6 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ ข้อ ๓๗ นายจ้างต้องตีเส้นช่องทางเดินรถยกบริเวณภายในอาคารหรือ ก าหนดเส้นทางเดินรถยกในบริเวณอื่นที่มีการใช้รถยกเป็นประจ า
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 7 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ ข้อ ๓๘ นายจ้างต้องติดตั้งกระจกนูนหรือวัสดุอื่นที่มีคุณสมบัติคล้ายกัน ไว้ที่บริเวณทางแยก หรือทางโค้งที่มองไม่เห็นเส้นทางข้างหน้า ข้อ ๓๙ นายจ้างต้องจัดทางเดินรถยกให้มีความมั่นคงแข็งแรง และ สามารถรองรับน ้าหนักรถ รวมทั้ง น ้าหนักบรรทุกขอองรถยกได้อย่างปลอดภัย ข้อที่ ๔๐ นายจ้างต้องจัดให้ลูกจ้างซึ่งจะท าหน้าที่เป็นผู้ขับรถยก ผ่านการ ฝึกอบรมเกี่ยวกับการใช้รถยกแต่ละประเภทความปลอดภัยในการขับรถยก การ ตรวจสอบและบ ารุงรักษารถยกโดยวิทยากรซึ่งมีความรู้ ความเชี่ยวชาญ และ ประสบการณ์เกี่ยวกับรถยกตามหลักสูตรที่อธิบดีประกาศก าหนด
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 8 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ ข้อ ๔๑ นายจ้างต้องควบคุมดูแลการน ารถยกไปใช้ปฏิบัติงานใกล้สายไฟฟ้า หรืออุปกรณ์ไฟฟ้า ที่มีแรงดันไฟฟ้า โดยต้องมีระยะห่างเพื่อความปลอดภัย ดังต่อไปนี้ (๑) สายไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีแรงดันไฟฟ้า ไม่เกิน ๖๙ กิโลโวลต ต้องห่างไม่น้อยกว่า ๓.๑ เมตร (๒) สายไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีแรงดันไฟฟ้าเกิน ๖๙ กิโลโวลต์แต่ไม่ เกิน ๑๑๕ กิโลโวลต์ ต้องห่างไม่น้อยกว่า ๓.๓ เมตร (๓) สายไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีแรงดันไฟฟ้า เกิน ๑๑๕ กิโวลต์แต่ไม่ เกิน ๒๓๐ กิโวลต์ ต้องห่างไม่น้อยกว่า ๔ เมตร (๔) สายไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าที่มีแรงดันไฟฟ้า เกิน ๒๓๐ กิโลโวลต์ แต่ ไม่เกิน ๕๐๐ กิโลโวลต์ ต้องห่างไม่น้อยกว่า ๖ เมตร ข้อ ๔๒ นายจ้างต้องควบคุมดูแลไม่ให้บุคคลอื่นนอกจากผู้ขับรถยก โดยสารหรืออขึ้นไป บนส่วนหนึ่งส่วนใดของรถยก
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 9 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 1. ก่อนใช้รถยกจะต้องจัดเรียงวัสดุหรือสิ่งของบนงารถยกให้มั่นคง เสียก่อน 2. ปรับความกว้างของงารถยกให้พอดีกับปริมาณของที่จะยกให้เอียงพิง มาข้างหลัง จะท าให้มั่นคงยิ่งขึ้น 3. ไม่บรรทุกน ้าหนักเกินก าลังรถยก หรือวางของสูงเกินระดับสายตาที่จะ มองเห็นข้างหน้าหรือวางของกว้างเกินไป 4. ไม่เลี้ยวรถยกอย่างกะทันหัน ขับช้าๆ บริเวณที่คนสัญจรไปมา ลด ความเร็วเมื่อถึงทางแยกและให้สัญญาณทุกครั้งเมื่อจะเลี้ยว 5. ไม่ว่าจะบรรทุกของอยู่หรือไม่ ในระหว่างขับรถ จะต้องยกงาสูงจาก พื้นไม่เกิน 20 ซม. เพื่อให้เห็นทางข้างหน้าได้สะดวก 6. การยกสิ่งของในขณะที่ลดงาให้ทาช้าๆ ไม่ให้เกิดแรงกระตุกในขณะยก งาสูงขึ้นและบรรทุกของหนัก ต้องไม่เอนเสาไปข้างหน้าหรือข้างหลังอย่าง ฉับพลันทันใด เพื่อรักษาการทรงตัวของรถและไม่ให้ของหล่น 7. การยกของต้องขับรถโดยเอาของเข้าไปก่อน ไม่ใช่เอาตัวเข้าไปก่อน เพราะของอาจจะหล่นทับตัวไม่สามารถออกได้ 8. ขับรถลงทางลาดต้องถอยหลังลงด้วยเกียร์ต ่า ถ้าขับเดินหน้าลงทาง ลาดของอาจเลื่อนออกจากงานที่ยกอยู่ 9. ให้สัญญาณทุกครั้งเมื่อรถถอยหลัง และขณะเลี้ยว กฎความปลอดภัยในการใช้รถยก
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 10 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 10. จอดรถทุกครั้งจะต้องลดงาลงกับพื้นเพื่อป้องกันคนเดินชน เป็นเหตุให้ เกิดอุบัติเหตุได้ 11. ผู้ขับรถยกต้องผ่านการอบรมขับรถยกและสวมใส่หมวกนิรภัยทุกครั้ง ที่ขับ “รถยก หรือ "โฟล์คลิฟท์" หรือ "ฟอร์คลิฟท์” หมายความว่า รถที่ ติดตั้งอุปกรณ์ใช้ส าหรับการยก หรือเคลื่อนย้ายสิ่งของ รถยกแบ่งออกตามประเภทของต้นก าลังขับเคลื่อนได้ 2 ประเภท คือ 1. ENGINE FORKLIFT รถยกที่ใช้เครื่องยนต์เป็นต้นก าลัง โดยใช้น ้ามันเป็น เชื้อเพลิง รถยกประเภทนี้สามารถแบ่งออกตามชนิดเชื้อเพลิงที่ใช้ได้ 3 ประเภท คือ 1.1) DIESEL ENGINE (เครื่องยนต์ดีเซล) 1.2) GASOLINE ENGINE (เครื่องยนต์แก๊สโซลีน) 1.3) LPG ENGINE (เครื่องยนต์แก๊ส LPG) 2. BATTERY FORKLIFT รถยกไฟฟ้าใช้มอเตอร์เป็นต้นกาลังขับเคลื่อน โดยได้รับกระแสไฟฟ้ามาจากแบตเตอรี่ รถยกไฟฟ้าสามารถแบ่งตามลักษณะ โครงสร้างภายนอกได้เป็น 2 แบบ คือ 2.1) แบบ COUNTER BALANCIT (แบบนั่งขับ) 2.2) แบบ REACH TURCK (แบบยืนขับ) ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับรถยก
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 11 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ การตรวจสอบรถยก การตรวจสอบตรวจสภาพรถยก แบ่งออกเป็น 3 ล าดับคือ 1. วิธีตรวจสอบตรวจสภาพฯ ก่อนสตาร์ทเครื่องยนต์ (Pre-Check) 1. ตรวจสอบระดับน ้ามันหล่อลื่นเครื่องยนต์ 2. ตรวจสอบระดับน ้ายาหล่อเย็นในหม้อน ้าส ารอง 3. ตรวจสอบระดับน ้ามันไฮดรอลิกส์ 4. ตรวจสอบระดับน ้ามันหล่อลื่นห้องเกียร์ 5. หากเป็นแบตเตอรีแบบเปียก ให้ตรวจระดับน ้ากลั่น, แบตเตอรีแบบ เปลือกทึบให้เปิดฝาจุกช่องเซลล์เพื่อตรวจสอบ ต้องไม่มีประกายไฟ ทั้งนี้ เนื่องจากจะมีก๊าซไฮโดรเจน (H2) ซึ่งเป็นก๊าซไวไฟ อาจทาให้เกิดการระเบิดได้ 6. ตรวจสอบสภาพยางและสภาพล้อ ตรวจสอบสภาพดอกยาง ตรวจสอบสภาพกะทะล้อและน๊อตยึด 7. ตรวจสอบสภาพงายกและแผงงา ตรวจสอบสภาพงายก การแตกร้าว การสึกของโคนงาและปลายงา ตรวจสอบสภาพแผงงาและการยึดแน่นของแผง งา
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 12 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 2. วิธีตรวจสอบตรวจสภาพฯ หลังสตาร์ทเครื่องยนต์ (Functional Check) 1. ตรวจสอบระดับน ้ามันเชื้อเพลิง 2. ตรวจสอบการท างานของเกจวัดบนแผงหน้าปัทม์ 3. ตรวจสอบการท างานของระบบไฮดรอลิกส์ 4. ตรวจสอบการท างานของระบบบังคับเลี้ยวและทดสอบระบบเบรค 5. ตรวจสอบการท างานของเครื่องยนต์และการท างานของห้องเกียร์ โดยฟังเสียงดังที่ผิดปกติและลักษณะการสั่นกระพือขณะท างาน 6. ตรวจสอบไฟส่องท างาน 7. ทดสอบการท างานของแตร 8. ทดสอบและตรวจสอบการท างานของไฟสัญญาณ
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 13 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 3. วิธีตรวจสอบตรวจสภาพฯ หลังจากจอด (Parking Check) 1. จอดโฟล์คลิฟท์บนพื้นที่ซึ่งบริษัทฯ ก าหนดให้ 2. ปลดเกียร์ว่าง 3. ดึงเบรคมือ 4. ควบคุมงาคว ่าหน้าประมาณ 5-10 องศา และลดระดับให้ปลายงาถึงพื้น 5. ดับเครื่องยนต์ ส่วนประกอบของรถโฟล์คลิฟท์ (Forklift) 1. คอลัมน์ 2. โซ่ลิฟท์ 3. ไซลีนเดอร์ของลิฟท์ 4. แผ่นพนักงานพิงสัมภาระ (Back Rest) 5. ไซลีนเดอร์เอียง 6. แผ่นงา 7. งา 8. โซ่ลิฟท์
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 14 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 9. ไฟเลี้ยว 10. ไฟหน้า 11. เบาะนั่ง 12. ฐานวางแบตเตอรี่ 13. น้าหนักถ่วง 14. ล้อหลัง 15. ล้อหน้า ก่อนการขับขี่ 1. สวมชุดท างาน และอุปกรณ์ป้องกันอันตรายที่ก าหนดไว้อย่างถูกต้อง ▪ ใส่รองเท้านิรภัย (Safety shoes) และหมวกนิรภัย(Safety helmet) ปกป้องร่างกายเสมอ ▪ ชุดท างานใส่ได้พอดี มีความกระชับทั้งแขนเสื้อและขากางเกง ความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift)
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 15 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 2. ออกกาลังกายเตรียมตัว ก่อนเริ่มปฏิบัติงาน การออกก าลังกาย จะช่วยท าให้ร่างกายมีความอ่อนตัว และว่องไวต่อการ เคลื่อนไหว มีประโยชน์ต่อการป้องกันอุบัติเหตุ จากการท างาน ฉะนั้นควรออก ก าลังกายเพื่อให้ร่างกายตื่นตัว และเพิ่ม “ความกระฉับกระเฉงของการขับขี่” เป็นประจ าทุกวันซึ่งทางบริษัท ได้ท าการเปิดเพลงทุกเช้า เพื่อให้พนักงานทุกคนได้ ออกกาลังกาย 3. มีการปรึกษาหารือกันกับเพื่อนร่วมงาน ก่อนที่จะเริ่มลงมือทางานทุกครั้ง ควรจะทาการปรึกษาหารือกับหัวหน้า งานและผู้ร่วมงานคนอื่นๆ เพื่อทาการวางแผนการทางาน ซึ่งจะส่งผลทาให้การ ดาเนินงานรวดเร็วขึ้น และที่สาคัญทาให้เกิดความปลอดภัยมากขึ้นด้วย เช่น การ ทากิจกรรม KYT
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 16 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 4. มีการตรวจสภาพของรถโฟล์คลิฟท์ ก่อนการปฏิบัติงาน ▪ หัวข้อการตรวจสภาพ - กลไกของอุปกรณ์ควบคุมการขับเคลื่อนและการเลี้ยว - กลไกของอุปกรณ์ยกของ และอุปกรณ์ไฮดรอลิก - มีความผิดปกติของยางล้อรถหรือไม่ - กลไกของไฟหน้า ไฟท้าย ไฟเลี้ยว อุปกรณ์แจ้งเตือน ▪ ขั้นตอนการตรวจสภาพ - ตรวจสภาพภายนอกโดยรอบ - ตรวจสภาพภายในบนรถ - ตรวจสภาพด้วยการขับช้าๆ 5. ควรตรวจยืนยันสัมภาระ ก่อนเริ่มปฏิบัติงาน ▪ หัวข้อการตรวจยืนยัน - ชนิดของสัมภาระ - ลักษณะของสัมภาระ - น ้าหนักของสัมภาระ - ต าแหน่งศูนย์กลางของสัมภาระ - เครื่องหมายต้องระวังของสัมภาระ 6. ใช้พาเลทหรือม้ารองที่เหมาะสมกับสัมภาระ ▪ ใช้พาเลทที่เหมาะสม และเพียงพอกับน ้าหนักของสัมภาระ ▪ ใช้พาเลทที่ไม่เสียหาย และเสื่อมสภาพ หรือผุกร่อน
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 17 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 7. ระมัดระวังและรอบคอบในเรื่องน ้าหนักบรรทุก ▪ ก าหนดขนาด และน ้าหนักของสัมภาระที่จะทาการขนย้ายให้เหมาะสมกับ ก าลังของรถโฟล์คลิฟท์ ▪ จะต้องไม่ยกสัมภาระหนักกว่าพิกัดที่ก าหนดไว้โดยเด็ดขาด 8. ท าการเรียงซ้อนสัมภาระบนพาเลทให้ถูกต้อง และปลอดภัย ▪ การเรียงซ้อนสัมภาระต้องคอยระวังไม่ให้ต าแหน่งศูนย์กลางของสัมภาระ เอนเอียงไปข้างใดข้างหนึ่ง ▪ ในกรณีเกรงว่าสัมภาระอาจเสียหาย หรือร่วงหล่นลงมาได้ ให้ใช้สายรัด คาดไว้เป็นการป้องกัน
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 18 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ ในระหว่างการขับขี่ 9. ให้พูดออกเสียงโดยใช้นิ้วชี้ปากย ้าด้วย ▪ ให้พูดออกเสียงโดยใช้นิ้วชี้ปากย ้า เพื่อยืนยันความถูกต้องของการ ท างานให้ตรงกับเป้าหมาย ▪ ให้ท าการปฏิบัติเสมอก่อนออกรถ หรือก่อนท าการเลี้ยวซ้ายหรือขวา 10. ขับเคลื่อนอย่างปลอดภัยโดยใช้ความเร็วจ ากัด ▪ ความเร็วจ ากัดของรถขณะขนย้ายสัมภาระไม่ควรเกิน 5 กม. ต่อชั่วโมง และกรณีรถเปล่า ความเร็วไม่ควรเกิน 10 กม. ต่อชั่วโมง ▪ แม้จะขับเคลื่อนภายใต้ความเร็วที่จ ากัดควรจะขับเคลื่อนด้วยความเร็วที่ ช้าลงตามสภาพของสถานที่และสัมภาระ
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 19 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 11. มีสมาธิ ตามองทางขณะขับเคลื่อน ▪ การช าเลืองตาดูที่อื่น แม้จะชั่วครู่ก็อาจเกิดความผิดพลาดได้ ▪ ขณะขับเคลื่อนตาต้องมองไปในทิศทางที่ก าลังเคลื่อนตัวเสมอ ▪ ไม่หยอกล้อผู้คนระหว่างทาง เพราะอาจพลาดเกิดอุบัติเหตุได้ 12. การหมุนพวงมาลัย ควรใช้มือซ้าย ▪ จับพวงมาลัยโดยใช้มือซ้าย และจับปุ่มหมุนโดยใช้ฝ่ามือจากด้านบน ▪ ไม่ท าการหมุนพวงมาลัย 13. ขณะขับเคลื่อนต้องไม่ยกส่วนงาค้างไว้ ▪ ส่วนงาให้รักษาระดับความสูงระหว่าง 15 – 20 ซม. แม้การขับเคลื่อนใน ระยะสั้นๆ ▪ ขณะขับเคลื่อนให้คอลัมน์เอียงเต็มที่เข้าหาตัวรถ
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 20 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 14. เวลาที่ต้องยกของใหญ่ให้ทาการขับเคลื่อนโดยการเดินถอยหลัง ▪ ให้ลงจากรถ และตรวจยืนยันสภาพโดยรอบ ▪ ให้เอียงคอลัมน์เข้าหาตัวรถให้เต็มที่ ▪ ลดความเร็วของรถ และท าการขับเคลื่อนอย่างระมัดระวัง ▪ กรณีไม่สามารถขับเคลื่อนถอยหลัง ให้มีคนคอยช่วยยืนก ากับ ขณะ ขับเคลื่อนถอยหลัง 15. ต้องไม่ขับเคลื่อน ขณะมีคนขึ้นไปเกาะอยู่ที่ตัวรถ และที่ตัวงา และไม่ยกของ ข้ามผู้อื่น ▪ ขณะที่มีคนยืนอยู่บนพาเลท (Pallet) หรือบนสัมภาระที่ยกอยู่บนรถ จะต้องไม่ขับเคลื่อนรถ ▪ นอกเหนือจากที่นั่งคนขับ จะต้องไม่ให้มีคนขึ้นไปเกาะเกี่ยวกับตัวรถโดย เด็ดขาด ขณะขับเคลื่อน ▪ ไม่ยกของข้ามผู้อื่น
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 21 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 16. เวลาเลี้ยวให้ลดความเร็วลงโดยเฉพาะต้องระวังที่ล้อหลัง ▪ ให้ตรวจดูความปลอดภัยของสัมภาระข้างหน้าและข้างหลัง ขณะท าการ เลี้ยวอย่างช้าๆ ▪ ไม่หักพวงมาลัย ไม่เลี้ยวกะทันหัน 17. เบาเครื่อง ให้สัญญาณแตรเมื่อจะเลี้ยวหัวมุม ▪ ถ้าสถานที่ทางานของท่านไม่มีกระจกโค้งให้ดูทางตรงหัวมุมต้อง ระมัดระวัง ▪ เมื่อจะเลี้ยวจะต้องเบาเครื่อง และลดความเร็วแล้วให้สัญญาณแตร และ เลี้ยวไปด้วยความระมัดระวัง ▪ การเลี้ยวในสถานที่ที่ค่อนข้างแคบ ควรระวังท้ายรถเวลาเลี้ยวท้ายรถ อาจจะไปกระทบกับเสาหรือก าแพงได้ 18. การขับรถขึ้นทางชันและลงทางชัน ▪ การขึ้นที่ชันให้เดินหน้าขึ้น ▪ การลงที่ลาดต่า ให้ถอยหลังลง
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 22 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ ▪ หากบรรทุกของและเดินหน้าสู่ที่ต ่าของอาจเลื่อนตกได้ พึงระวังไว้ว่า ใน กรณีนี้ควรเดินหน้าหรือถอยหลังช้าๆ 19. ห้ามมิให้คนโดยสารไปกับรถยกและห้ามใช้รถยกแทนลิฟท์ ▪ ห้ามมิให้นารถยกไปยกของอื่นที่ทางโรงงานไม่ได้ออกแบบให้ยก ▪ ห้ามมิให้คนโดยสารไปกับรถยก ▪ รถยกออกแบบมาเพื่อความสะดวกในการยกสิ่งของ มิใช่เป็นลิฟท์ส าหรับ บุคคล อันตรายมากในกรณีที่ไปใช้เช่นนั้น
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 23 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 20. การช่วยกากับให้ดาเนินการตามสัญญาณที่กาหนดกันไว้ ▪ การมีคนช่วยยืนกากับควรกาหนดสัญญาณจะใช้ไว้ล่วงหน้า ▪ คนขับให้ขับเคลื่อนตามสัญญาณของคนช่วยกากับ ▪ คนช่วยกากับต้องยืนให้สัญญาณในตาแหน่งที่คนขับมองเห็นได้ชัดเจน 21. ห้ามล้อ และวัสดุอื่นๆเพื่อมิให้ล้อเลื่อน ▪ เมื่อต้องทางานโดยให้รถยกของลงหรือนาของขึ้นรถบรรทุก ขอให้ แน่ใจว่ารถบรรทุกนั้นๆ ได้ห้ามล้อแล้ว โดยใช้วัสดุที่กันมิให้เกิดการไหลของรถ เพราะถ้ารถบรรทุกเกิดการเลื่อนออกไปข้างหน้า อาจเกิดอุบัติเหตุร้ายแรงกับผู้ที่ ขับขี่รถยกได้
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 24 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 22. เมื่อจะยกสัมภาระเข้าเทียบควรปฏิบัติ ดังต่อไปนี้ ▪ ไม่ควรเอียงตัวงา ขณะยกตัวงาขึ้นในต าแหน่งสูงสุด ▪ ไม่ควรลงจากรถโฟล์คลิฟท์ ขณะที่มีสัมภาระยกอยู่บนตัวงา หลังการขับขี่ 23. ดับเครื่องยนต์เมื่อเลิกใช้งาน ▪ ไม่ควรจอดรถไว้ที่มีพื้นที่มีพื้นลาดเอียง เพราะรถอาจจะไหลไปชนสิ่งของ หรือผู้คนได้ ▪ จอดรถในที่ที่ทางบริษัทก าหนดไว้ ▪ ไม่ควรลืมห้ามล้อ ปลดเกียร์ว่าง วางงาบนพื้น และดับเครื่องยนต์
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 25 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ 24. ตรวจตรารถยกเมื่อเสร็จงานแล้ว ▪ การหมั่นตรวจตรารถยกเป็นเรื่องที่ดี ช่วยให้ประหยัดเวลา และค่าใช้จ่าย ในการซ่อม และยังส่งผลความปลอดภัยของผู้ขับขี่ด้วย ▪ ถ้าตรวจพบสิ่งผิดปกติในการท างานของรถยกรีบรายงานต่อ ผู้รับผิดชอบทันที
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 26 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ SAFESIRI : ความปลอดภัยในการท างานกับรถยก ตามกฎหมาย 2564 https://www.safesiri.com/work-forklift-law2564/ กฎกระทรวง ก าหนดมาตรฐานในก ารบริหาร จัดการ และด าเนินการด้าน ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการท างานเกี่ยวกับ เครื่องจักร ปั้นจั่น และหม้อน ้า พ.ศ. ๒๕๖๔ https://www.safesiri.com/wp-content/uploads/2021/08/Laws-forworking-on-machines-cranes-and-boilers-2564.pdf อ้างอิง
คู่มือความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift Manual) 27 Nice Apparel Company Limited Chumphae Branch บริษัท ไนซ์ แอพพาเรล จ ากัด สาขาชุมแพ