ชุดประกอบการตรวจกลูโคส (Glucose Kit)
แผ่นจดค่ากลูโคส (Glucose Workpad)
คู่มือการใช้และการแปลผลค่าระดับกลูโคส เครื่องมือตรวจติดตามระดับกลูโคสในเลือดของสัตว์เล้ยี ง
การเกบ็ ตวั อยา่ งสาํ หรบั ทาํ GLUCOSE CURVES
ADMISSION :
อันดับแรกสัตวแพทย์ควรรับสุนัขหรือแมวไว้ท่คี ลีนิกหรือโรงพยาบาลก่อนที่จะให้กินอาหาร หรือได้รับอินซูลนิ หรือ เจ้าของสัตว์เล้ยี ง ควรนําสัตว์เล้ยี งมาที่คลินิกทันที ที่สตัว์ได้รับอาหารไดร้ ับอินซูลิน สัตวแพทย์ควรสอบถามประวัติการกินอาหารของสัตว์ กับเจ้าของ อีกครัง้ และทบทวนประวัติท่ีบันทึกไว้ทัง้ หมดเพื่อความมัน่ ใจ หลังจากท่ีสัตว์อยู่ที่โรงพยาบาลแล้วควรให้อาหารอย่าง เดียวกันและให้ ออกกําลังกายอย่างสมํ่าเสมอเหมือนตอนที่สัตว์อยู่กับเจ้าของที่บา้น ทัง้ น้ีการจดบันทึกนํ้าหนักของสัตว์เล้ยี งก็เป็นสิง่ ท่ีสําคัญและจํา เป็นอย่างมาก
การเก็บตัวอย่างเลือด:
วัดปริมาณกลูโคสในเลือดทุก 2 ชัว่ โมง และทําต่อเนื่องไป 9-12 ชว่ั โมง ถ้าระดับของกลูโคสลดลงตํ่ากว่า 8.3 mmol/ L หรือ 150 mg/dL ให้พจิารณาตรวจซ้าํ ทุก 1 ชัว่ โมง 1
ก่อนประเมินและตัดสินใจเปล่ยี นระดับการให้ของยา สัตว์ควรได้รบัการตรวจกลูโคสอย่างน้อยที่สดุภายใน 7 วัน ก่อนเริม่ ได้รับ การรักษาหรือมีการเปลีย่นแปลงขนาดการให้ (เว้นแต่ว่ากลูโคสอยูใ่นระดับตํ่า)
CHART:
สัตวแพทย์ต้องทํางานแข่งกับเวลาเพ่ือพล็อตกราฟระดับความเข้มข้นของกลูโคส และพิจารณารูปแบบของค่าท่ไี ด้ก่อนเช่ือมต่อด้วย เส้นกราฟ
โปรดจําไว้วา่ มีรูปแบบที่ต้องพิจารณาในการทํา Glucose curve ในระหว่างวัน หรือแม้กระทง่ั ในสุนัข หรือแมวแต่ละตัวเองก็ตาม
IDEAL NADIR หรือระดับของกลูโคสใน กระแสเลือดทีต่าํ ท่สี ุดหลังจากให้อินซูลิน
11-14 mmol/L or 200-252 mg/dL
DOGS
14-17 mmol/L or 252-300 mg/dL
CATS
ในสุนัข กรณีที่ให้ขนาดของยาเพียง พอแต่ระดับของกลูโคสในเลือดยัง อยู่ในเกณฑ์สูง
4.5-8.3 mmol/L or 81-150 mg/dL
DOGS
Greater than
by
14-16 HOURS Post- injection
4.5-8.3 mmol/L or 81-150 mg/dL
CATS
กําหนดช่วงเวลาท่ีสัตว์เล้ยี งมีกิจกรรม โดยระหว่างน้ีจะเป็นช่วงเวลาหลังจากฉีดอินซูลิน แล้ว และระดับของกลูโคสกลับมาท่คี ่า BASELINE เช่น
> 11-14 MMOL/L หรือ > 200-252 MG/DL ในสุนัข หรือ > 14-17 MMOL/L
หรือ > 252-300 MG/DL ในแมว
14 mmol/L or 252 mg/dL
NOTE: การเก็บตัวอย่างเลือดจากเส้นเลือด capillary สามารถทําได้ท่ขี อบใบหูด้านข้างของแมว และ lip fold ในสุนัข หรือในตําแหน่งอ่นื ประกอบด้วย piriform pad หรือ elbow calus เพื่อลดความหลากหลายของการเจาะเส้นเลือดทัง้ caillary หรือ vein
การพิจาณาให้อินซูลินวันละ 2 ครง้ั อาจเป็นสิ่งที่จําเป็น
22 400
17 300
11 200
6 100
0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 Time (hours)
22 400
17 300
11 200
6 100
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Time (hours)
22 400
17 300
11 200
6 100
0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 Time (hours)
สุนัขที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานและมีอาการคงที่ ระดับกลูโคส ในเลือดอยู่ท่รี ะหว่าง > 4.5-14 mmol/L หรือ
> 81-252 mg/dL ตลอดระยะเวลา 24 ชัว่ โมง
ค่า Renal Threshold ในสุนัขอยู่ที่ 11-14 mmol/L หรือ 200-252 mg/dL
ภาวะดื้อต่ออินซูลิน
ในอุดมคติแล้ว ระดับกลูโคสในเลือดของแมวอยู่ท่รี ะหว่าง > 4.5-17 mmol/L หรือ > 81-300 mg/dL เป็นส่วนใหญ่ ในระหว่างวัน2 ค่า Renal Threshold ในแมวอยู่ท่ี
14-17 mmol/L หรือ 252-300 mg/dL
ขนาดของอินซูลินที่ให้ไม่เพี ยงพอ
22 400
17 300
11 200
6 100
0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 Time (hours)
22 400
17 300
11 200
6 100
0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 Time (hours)
22
17
11
6
400
3400
2300
1200
8 10 12 14 16 18 20 22 24100
Time (hours)
0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20
Time (hours)
22 24
การแปลผล GLUCOSE CURVES
ประเมินระดับ Glucose Curve และเปรียบเทียบกับแผนภูมิ (chart) ข้างล่างนี้ ก่อนท่ีจะประเมินปรับแผนการรักษา Serial Glucose Curve เป็นเครื่องมือท่ีเป็นประโยชน์อย่างมากในการสํารองข้อมูลของสุนัขและแมวที่ป่วยด้วยโรคเบาหวาน เพื่อช่วยประเมินอาการทางคลินิกระหว่างท่ไี ด้รับการรักษาด้วยอินซูลิน และจําเป็นอย่างยิง่ ต่อการสืบหาสาเหตุของการควบคุมภาวะ เบาหวานที่ไม่ดีหรือไม่คงท่ี
แผนภูมิน้แี สดงให้เห็นถึง กราฟเส้นโค้งที่จะพบในสุนัขและแมวที่ป่วยด้วยโรคเบาหวานที่ไม่มีหรือแทบจะไม่แสดงอาการทาง คลินิกของโรคเลยซ่ึงเป็นสง่ิ ท่ีสัตวแพทย์ทุกคนคาดหวัง และแผนภูมิยังแสดงปัญหาใน 4 สถานการณ์ข้างล่างนี้ โดยพล็อตค่าระดับ ของกลูโคสอย่างต่อเนื่อง 24 ชัว่ โมง แต่เราสามารถปรับให้ทําง่ายขึ้นโดยปรับช่วงเวลาเป็น 12 ชัว่ โมง NOTE: อินซูลิน ถูกให้ที่ เวลา = 0
GLOCOSE CURVE ในเลือดในอุดมคติ เม่ือให้อินซูลินวันละครง้ั ในสุนัข
12 HOUR GLOCOSE CURVE ในเลือดใน อุดมคติ เม่อื ให้อินซูลินวันละ 2 ครง้ั ในแมว
ระดับกลูโคสในเลือดไม่คงท่ี
Action: หากจดบันทึกข้อมูลแล้วพบว่าสัตว์มีอาการทาง คลนิ กิ หรอื สงสยั ภาวะนา้ํ ตาลในเลอื ดตา่ํ (hypoglycemia) (ตัวอย่าง เช่น สุนัขหรือแมวที่มีเคยภาวะนํ้าตาลในเลือดสูง เป็นเวลานานก่อนที่จะตอบสนองก่อนการรักษา); สําหรับ สุนัข พิจารณาลดขนาดของอินซูลินลงเป็น 50% หรือ มากกว่านัน้ สําหรับแมวให้ลดขนาดยาลง 50% หรือกลับมา เริม่ ให้ขนาดยาใหม่ ที่ 1-2 IU/ ตัว วันละ 2 ครง้ั โดยอาจจะ กลับไปให้อินซูลินในขนาดเรม่ิ ต้นของการรักษา หากขนาด อินซูลินท่ใี ห้ในปัจจุบันสูงกว่า 1.5-2.2 IU/kg
การทํางานของอินซูลินเม่อื ให้เปน็ ระยะเวลา สัน้ ๆ: การให้อินซูลินวันละครัง้ ในสุนัข
Action: หาสาเหตุ เช่น โรคท่เี กิดข้นึ ร่วมกัน (concurrent disease) การได้รับยาบางชนดิ ท่ีทําให้มีภาวะเบาหวานเทียม ปัจจัยท่ีเกิดข้ึนจากมนุษย์ การเก็บอินซูลิน และ/หรือ ขนาด ของการให้อินซูลิน (ดู เคร่อื งมือท่ีใช้ในการวินิจฉัยโรคเบา หวาน) พิจารณาให้อินซูลินเพ่ิมในรายท่ีระดับกลูโคสในเลือด ไม่คงที่ ซ่ึงอาจแสดงออกมาในรูปแบบของระดับน้าํ ตาล กลูโคสสูงอย่างต่อเนื่องหรือผันผวน อย่างน้อย 2-3 วันตาม หลงั จาก hypoglycemia (ดรู ะดบั กลโู คสในเลอื ดไมค่ งท)ี่
Action:แยกออกจากภาวะดือ้ ตอ่ อนิ ซลู นิ และระดบั กลโู คสใน เลอื ดไมค่ งที่และภาวะนา้ํ ตาลในเลอื ดสงู ในแมวอาจถกู เหนย่ี ว นาํ จากความเครยี ดจากนน้ั จงึ พิจารณาคอ่ ยๆปรบั ขนาดของ อินซูลิน
Action: ถ้าระยะเวลาในการออกฤทธ์ิ หรือการทํางานของ อินซูลินน้อยกว่า 14-16 ชว่ั โมง ให้ลดปริมาณท่ใี ห้ต่อวันลง 25% และให้ขนาดยาที่ปรับใหม่นี้เป็นวันละ 2 ครัง้
NOTE: แมวให้วันละ 2 ครง้ั
Blood Glucose Concentration (mmol/l)
Blood Glucose Concentration (mmol/l)
Blood Glucose Concentration (mg/dL)
Blood Glucose Concentration (mg/dL)
Blood Glucose Concentration (mmol/l)
Blood Glucose Concentration (mmol/l)
Blood Glucose Concentration (mg/dL)
Blood Glucose Concentration (mg/dL)
Blood Glucose Concentration (mmol/l)
Blood Glucose Concentration (mmol/l)
BloodGlucBolsoeoCdoGnlcuecnotsreatCionc(mengt/rdaLti)on(mg/dL)
BloodGlucoseConcentration(mg/dL)
ปจั จยั ทสี่ ง่ ผลFตAอ่CปTOระRสSทิ AธภิFFาพECTING INSULIN ของอนิ ซลู นิ EFFECTIVENESS
ยาหลายชนิดมีคุณสมบัติเป็นทําให้ความสามารถในการนําน้าํ ตาลเข้าเซลล์ลดลงหรือ Diabetogenic drug (เช่น glucocorti- coids, progestins, amitraz, medetomidine, dexmedetomidine, xylazine) และความผิดปกติอ่นื ๆ ท่ีเกิดข้นึ ร่วมด้วยท่ี อาจส่งผลต่อกลูโคสในกระแสเลือดในสุนัขและแมวที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพของอินซูลิน โรคท่เี กิดข้นึ ร่วมด้วยในบางโรค (เช่นโรคผิวหนัง โรคติดเช้อื ในหู โรคติดเชื้อระบบทางเดินปัสสาวะ) สามารถตรวจพบได้ง่าย อย่างไรก็ตามยังมีโรคอื่นๆ ท่ีต้องอาศัย กระบวนการตรวจวินิจฉัยท่ีซับซ้อนมากข้ึน ทัง้ น้ีแนะนําให้ตรวจวินิจฉัยแยกออกจากโรคอื่นๆ รวมถึงการเปลี่ยนแปลงใดๆ ท่ีมีผลต่อ ประสิทธิภาพของอินซูลิน ก่อนจะเริม่ ให้การรักษาด้วยอินซูลิน
400
300
200
100
22 24
การตรวจวินิจฉัย1
• การตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (Complete blood count; CBC) การตรวจทางเคมีในซีรัม่ (serum biochemistry panel) ซ่งึ รวมถึงการตรวจ Triglyceride, Amylase และ Lipase Urinalysis (ประกอบด้วย การวัดค่าความถ่วง
• จําเพาะของปัสสาวะ (Urine Specific Gravity) ด้วย Refractometer
• การเพาะแบคทีเรียจากปัสสาวะ
• Pancreas specific lipase (สุนัข/ แมว) เพ่ือตรวจวินิจฉัยโรคตับอ่อนอักเสบ
Serum Trypsin- like immunoreactivity (exocrine pancreatic insufficiency, pancreatitis)
MRI (ก้อนเน้อื ต่อมใต้สมอง)
ENDOCRINE TEST
การทดสอบประสิทธิภาพการทํางานของต่อมหมวกไต
• ACTH stimulation test (hyperadrenocorticoticism)
• Low- dose dexamethazone suppression test (hyperadrenocorticoticism)
การทดสอบประสิทธิภาพการทํางานของต่อมไทรอยด์
• Baseline Serum total และ free T4 (hypothyroidism หรือ hyperthyroidism) • Serum Progesterone (ระยะ Diestrus ในสุนัขเพศเมียท่ยี ังไม่ผ่านการทําหมัน)
• Serum Growth Hormone หรือ serum insulin-like growth factor I
(acromegaly)
REFERENCES:
1. Feldman EC, Nelson RW. Diagnostic tests to consider for the evaluation of insulin resistance in diabetic dogs and cats. In. Canine and Feline Endocrinology and Reproduction, 3rd ed. St. Louis, MO: Saunders; 2004. p. 526.
2. Feldman EC. Diabetes remission in cats: which insulin is best? Compend Contin Educ Vet. 2009;31(7 Suppl A).
ศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมได้ท่ี WWW. INSULIN.COM
การตรวจวินิจฉัยด้วยภาพ
• การทําอัลตร้าซาวน์ช่องท้อง (ต่อมหมวกไตขยายใหญ่ ก้อนเน้อื ท่ีต่อมหมวกไต • ตับอ่อนอักเสบ ก้อนเนื้อท่ีตับอ่อน)
• การทํารังสีวินิจฉัยส่วนช่องอก (หัวใจโต เน้อื งอก)
Blood Glucose Concentration (mg/dL)
Glucose Curve Worksheet
วันท่ี :
สุนัข / แมวช่อื :
อายุ :
พันธุ์ :
ช่ือเจ้าของสัตว์ :
ทําหมัน : เวลาให้อาหาร :
1 2
*1 = 2 = ํ ์ 3= ํ 4 = ํ 5 = ( 5)
30 540
25 450
20 360
15 270
10 180
5 90
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Hours from start of monitoring
จํานวนยูนิตของอินซูลินท่ใี ช้ IU เวลาทํา GLUCOSE CURVE A.M. P.M. เวลาให้อินซูลิน A.M. P.M. เวลาให้อาหาร A.M. P.M.
ข้อเสนอแนะ :
ตารางบันทึกเวลาท่ใี ห้อินซูลิน
เพศ :
นํ้าหนัก :
ทําหมันแล้ว
ไม่เคยทํา
5
Body condition (please select one)*:
3
4
Please select timescale used 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24
Blood glucose mmol/L
Blood glucose mg/dL
แอพลิเคชน่ั Pet Diabetes Tracker มีประโยชนใ์ นการช่วยเจ้าของให้ติดตามและบันทึกพัฒนาการของสัตว์เล้ยี ง: เตือนการ ฉีดอินซูลิน ปริมาณการกินนํ้าและอาหาร การออกกําลังกาย ระดับของกลูโคสในเลือด กลูโคสในปัสสาวะโตนในปัสสาวะ สร้าง Chart และ Curve โดยเจ้าของสัตว์เลี้ยงยังสามารถแชร์ข้อมูลเหล่าน้ใี ห้กับคุณได้อีกด้วย
เจ้าของสัตว์เลี้ยงสามารถดาวน์โหลดแอพลิเคชัน่ ได้จากออนไลน์ app store
© 2020 Intervet International B.V., also known as MSD Animal Health. All rights reserved. GL-CAN-190800023
การจัดการโรคเบาหวานในสัตว์เล้ยี งและเคร่ืองมือท่ชี ่วยในการตรวจติดตาม สําหรับคลินิกของคุณและเจ้าของสัตว์เล้ียง
• WWW.INSULIN.COM สําหรับคลินิกของคุณ
• WWW.PET-DIABETES.COM สําหรับเจ้าของสัตว์เล้ยี ง • GLUCOSE CURVE WORKSHEET
• PET DIABETES TRACKER APP