การ์ตูน สมบัติผู้ดี

การตูน สมบัติของผูดี การตูน สมบัติ การตูน การตูน สมบัติของผูดี

สมบัติ ของผู้ดี

ชื่อหนังสือ สมบัติของผู้ดี ISBN 978-616-543-629-8 เลขลำ�ดับหนังสือ ๗/๒๕๖๒ ปีที่พิมพ์ ตุลาคม ๒๕๖๒ พิมพ์ครั้งที่ ๒ (ฉบับปรับปรุงใหม่) จัดทำ�และเผยแพร่โดย กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม พิมพ์ที่ ศูนย์สื่อและสิ่งพิมพ์แก้วเจ้าจอม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา 3

หนังสือเรื่อง “สมบัติของผู้ดี” เป็นผลงาน การประพันธ์ของเจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (ม.ร.ว. เปีย มาลากุล) เมื่อราวปีพุทธศักราช ๒๔๕๖ กระทรวงศึกษาธิการได้ใช้หนังสือเล่มนี้ประกอบการเรียน ตามหลักสูตรประโยคประถมศึกษาตอนปลาย พุทธศักราช ๒๕๐๓ มาตั้งแต่พุทธศักราช ๒๕๐๔ และสำ นักงาน คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ(กรมส่งเสริมวัฒนธรรม ในปัจจุบัน) ได้นำ มาจัดพิมพ์ใหม่ในปีพุทธศักราช ๒๕๔๒ จากวันนั้น จวบจนปัจจุบัน “สมบัติของผู้ดี” ยังนับว่า มีเนื้อหาที่ร่วมสมัย สามารถนำ มาเป็นแนวทางในการใช้ ชีวิตประจำ วันของคนในสมัยปัจจุบันได้ดี คำ ว่า “ผู้ดี” ในความหมายของผู้ประพันธ์นั้น หมายถึง “ผู้มีกิริยาดี” ซึ่งถือเป็นค่านิยมที่เหมาะสม และพึงปฏิบัติต่อกันในสังคม สอดคล้องกับนโยบาย กระทรวงวัฒนธรรมที่เร่งสร้างสรรค์วิถีชีวิตและสังคม คุณภาพ ด้วยการนำ มิติทางวัฒนธรรมมาสร้างค่านิยม และจิตสำ นึกที่ดีให้กับสังคมไทย การใช้ชีวิตอย่างมีคุณภาพ สาร กรมส่งเสริมวัฒนธรรม 4

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม เคารพและรับผิดชอบต่อสังคมส่วนรวม และวิสัยทัศน์ กรมส่งเสริมวัฒนธรรมที่กำ หนดให้ภายในปี๒๕๖๔ คนไทย มีค่านิยมที่เหมาะสมและประเทศไทยมีภาพลักษณ์ที่ดี โดยใช้ทุนทางวัฒนธรรมเป็นพลังในการขับเคลื่อน กรมส่งเสริมวัฒนธรรม หวังเป็นอย่างยิ่งว่า หนังสือ “สมบัติของผู้ดี” เล่มนี้ จะสามารถใช้เป็นประโยชน์ ในการพัฒนาทักษะการอยู่ร่วมกันในสังคม อันจะส่งผล ต่อความเป็นปรกติสุข สร้างความสมัครสมานสามัคคี และความรักใคร่กลมเกลียว ลดความขัดแย้งในสังคมไทย ในปัจจุบันและช่วยสร้างสังคมไทยให้เป็นสังคมคุณภาพ ยิ่งๆ ขึ้นไป 5

สารบัญ 6 สาร กรมส่งเสริมวัฒนธรรม สมบัติของผู้ดี แต่งโดย เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (ม.ร.ว. เปีย มาลากุล)........................................................................ ๓ ภาคหนึ่ง ผู้ดีย่อมรักษาความเรียบร้อย............................................ ๒๕ ภาคสอง ผู้ดี ย่อมไม่ทำ อุจาดลามก..................................................... ๓๒ ภาคสาม ผู้ดี ย่อมมีสัมมาคารวะ........................................................... ๓๘ ภาคสี่ ผู้ดี ย่อมมีกิริยาเป็นที่รัก....................................................... ๔๖ ภาคห้า ผู้ดี ย่อมเป็นผู้มีสง่า................................................................. ๕๔ ภาคหก ผู้ดี ย่อมปฏิบัติการงานดี...................................................... ๖๒ ภาคเจ็ด ผู้ดี ย่อมเป็นผู้ใจดี..................................................................... ๗๐ ภาคแปด ผู้ดี ย่อมไม่เห็นแต่แก่ตัวถ่ายเดียว..................................... ๗๗ ภาคเก้า ผู้ดี ย่อมรักษาความสุจริตซื่อตรง..................................... ๘๔ ภาคสิบ ผู้ดี ย่อมไม่ประพฤติชั่ว........................................................... ๙๑

7 7

สมบัติของผู้ดี แต่งโดย เจ้าพระยาพระเสด็จสุเรนทราธิบดี (ม.ร.ว. เปีย มาลากุล) กายจริยา คือ (๑) ย่อมไม่ใช้กิริยาอันข้ามกรายบุคคล. (๒) ย่อมไม่อาจเอื้อมในที่ตํ่าสูง. (๓) ย่อมไม่ล่วงเกินถูกต้องผู้อื่นซึ่งไม่ใช่หยอกกันฐานเพื่อน. (๔) ย่อมไม่เสียดสีกระทบกระทั่งกายบุคคล. (๕) ย่อมไม่ลุกนั่งเดินเหินให้พรวดพราดโดนผู้คน หรือสิ่งของแตกเสีย. (๖) ย่อมไม่ส่งของให้ผู้อื่นด้วยกิริยาอันเสือกไสผลักโยน. (๗) ย่อมไม่ผ่านหน้าหรือบังตาผู้อื่น เมื่อเขาดูสิ่งใดอยู่ เว้นแต่เป็นที่เฉพาะไป. (๘) ย่อมไม่เอิกอึงเมื่อเวลาผู้อื่นทำ กิจ. (๙) ย่อมไม่อื้ออึงในเวลาประชุมสดับตรับฟัง. (๑๐) ย่อมไม่แสดงกิริยาตึงตังหรือพูดจาอึกทึกในบ้านแขก. 8 ภาคหนึ่ง ผู้ดี ย่อมรักษาความเรียบร้อย 8

ภาคหนึ่ง (ต่อ) ผู้ดี ย่อมรักษาความเรียบร้อย วจีจริยา คือ (๑) ย่อมไม่สวดสวนวาจาหรือแย่งชิงพูด. (๒) ย่อมไม่พูดด้วยเสียงอันดังเหลือเกิน. (๓) ย่อมไม่ใช้เสียงตวาดหรือพูดจากระโชกกระชาก. (๔) ย่อมไม่ใช้วาจาอันหักหาญดึงดัน. (๕) ย่อมไม่ใช้ถ้อยคำ อันหยาบคาย. มโนจริยา คือ (๑) ย่อมไม่ปล่อยใจให้ฟุ้งซ่านกำ เริบหยิ่งโยโส. (๒) ย่อมไม่บันดาลโทสะให้เสียกิริยา. 9

ภาคสอง ผู้ดี ย่อมไม่ทำ�อุจาดลามก. กายจริยา คือ (๑) ย่อมใช้เสื้อผ้าเครื่องแต่งตัวอันสะอาด และแต่งโดย เรียบร้อยเสมอ. (๒) ย่อมไม่แต่งตัวในที่แจ้ง. (๓) ย่อมไม่จิ้มควักล้วงแคะแกะเการ่างกายในที่ประชุมชน. (๔) ย่อมไม่กระทำ การที่ควรจะทำ ในที่ลับในที่แจ้ง. (๕) ย่อมไม่หาวเรอให้ปรากฏในที่ประชุมชน. (๖) ย่อมไม่จามด้วยเสียงอันดังและโดยไม่ป้องกำ บัง. (๗) ย่อมไม่บ้วนขากด้วยเสียงอันดัง หรือเปรอะเปื้อน ให้เป็นที่รังเกียจ. (๘) ย่อมไม่ลุกลนเลอะเทอะมูมมามในการบริโภค. (๙) ย่อมไม่ถูกต้องหรือหยิบยื่นสิ่งที่ผู้อื่นจะบริโภค ด้วยมือตน. (๑๐) ย่อมไม่ล้วงลํ้า ข้ามหยิบของบริโภคผ่านหน้าผู้อื่น ซึ่งควรขอโทษและขอให้เขาส่งได้. (๑๑) ย่อมไม่ละลาบละล้วงเอาของผู้อื่นมาใช้ในการบริโภค เช่น ถ้วยนํ้า และผ้าเช็ดมือ เป็นต้น. (๑๒) ย่อมไม่เอาเครื่องใช้ของตน เช่น ช้อนส้อมไปล้วงตัก สิ่งบริโภคซึ่งเป็นของกลาง. (๑๓) ย่อมระวัง ไม่พูดจาตรงหน้าผู้อื่นให้ใกล้ชิดเหลือเกิน. 10

ภาคสอง (ต่อ) ผู้ดี ย่อมไม่ทำ�อุจาดลามก. วจีจริยา คือ (๑) ย่อมไม่กล่าวถึงสิ่งโสโครกพึงรังเกียจในท่ามกลาง ประชุมชน. (๒) ย่อมไม่กล่าวถึงสิ่งควรปิดบังในท่ามกลางประชุมชน. มโนจริยา คือ (๑) ย่อมพึงใจที่จะรักษาความสะอาด. 11

ภาคสาม ผู้ดี ย่อมมีสัมมาคารวะ. กายจริยา คือ (๑) ย่อมนั่งด้วยกิริยาอันสุภาพเฉพาะหน้าผู้ใหญ่. (๒) ย่อมไม่ขึ้นหน้าผ่านผู้ใหญ่. (๓) ย่อมไม่หันหลังให้ผู้ใหญ่. (๔) ย่อมแหวกที่หรือให้ที่นั่งอันสมควรแก่ผู้ใหญ่ หรือผู้หญิง. (๕) ย่อมไม่ทัดหรือคาบบุหรี่ คาบกล้อง และสูบให้ควัน ไปรมผู้อื่น. (๖) ย่อมเปิดหมวกเมื่อเข้าชายคาบ้านผู้อื่น. (๗) ย่อมเปิดหมวกในที่เคารพ เช่น โบสถ์ วิหาร ไม่ว่าแห่งศาสนาใด. (๘) ผู้น้อยย่อมเคารพผู้ใหญ่ก่อน. (๙) ผู้ชายย่อมเคารพผู้หญิงก่อน. (๑๐) ผู้ลาย่อมเป็นผู้เคารพก่อน. (๑๑) ผู้เห็นก่อนโดยมากย่อมเคารพก่อน. (๑๒) แม้ผู้ใดเคารพตนก่อน ย่อมต้องตอบเขาทุกคน ไม่เฉยเสีย. 12

13 ภาคสาม (ต่อ) ผู้ดี ย่อมมีสัมมาคารวะ. วจีจริยา คือ (๑) ย่อมไม่พูดจาล้อเลียนหลอกลวงผู้ใหญ่. (๒) ย่อมไม่กล่าวร้ายถึงญาติมิตรที่รักใคร่นับถือของผู้ฟัง แก่ผู้ฟัง. (๓) ย่อมไม่กล่าววาจาอันติเตียนสิ่งเคารพหรือที่เคารพ ของผู้อื่นแก่ตัวเขา. (๔) เมื่อจะขอทำ ล่วงเกินแก่ผู้ใด ย่อมต้องขออนุญาต ตัวเขาก่อน. (๕) เมื่อตนทำ พลาดพลั้งสิ่งใด แก่บุคคลผู้ใด ควรออกวาจา ขอโทษเสมอ. (๖) เมื่อผู้ใดได้แสดงคุณต่อตนอย่างไร ควรออกวาจา ขอบคุณเขาเสมอ. มโนจริยา คือ (๑) ย่อมเคารพยำ เกรงบิดามารดาและอาจารย์. (๒) ย่อมนับถือนอบน้อมต่อผู้ใหญ่. (๓) ย่อมมีความอ่อนหวานแก่ผู้น้อย.

14 ภาคสี่ ผู้ดี ย่อมมีกิริยาเป็นที่รัก. กายจริยา คือ (๑) ย่อมไม่ฝ่าฝืนเวลานิยม คือ ไม่ไปใช้กิริยายืน เมื่อเขานั่งกับพื้น และไม่ไปนั่งกับพื้นเมื่อเวลา เขายืนเดินกัน. (๒) ย่อมไม่ไปนั่งนานเกินสมควรในบ้านของผู้อื่น. (๓) ย่อมไม่ทำ กิริยารื่นเริงเมื่อเขามีทุกข์. (๔) ย่อมไม่ทำ กิริยาโศกเศร้าเหี่ยวแห้งในที่ประชุมรื่นเริง. (๕) เมื่อไปสู่ที่ประชุมการรื่นเริงย่อมช่วยสนุกสนาน ชื่นบานให้สมเรื่อง. (๖) เมื่อเป็นเพื่อนเที่ยว ย่อมต้องกลมเกลียว และร่วมลำ บากร่วมสนุก. (๗) เมื่อตนเป็นเจ้าของบ้าน ย่อมต้องต้อนรับ และเชื้อเชิญแขก ไม่เพิกเฉย. (๘) ย่อมไม่ทำ กิริยาบึกบึนต่อแขก. (๙) ย่อมไม่ให้แขกต้องคอยนานเมื่อเขามาหา. (๑๐) ย่อมไม่จ้องดูนาฬิกาในเวลาที่แขกยังนั่งอยู่. (๑๑) ย่อมไม่ใช้กิริยาอันบุ้ยใบ้หรือกระซิบกระซาบกับผู้ใด ในเวลาเมื่อตนอยู่เฉพาะหน้าผู้หนึ่ง. (๑๒) ย่อมไม่ใช้กิริยาอันโกรธเคือง หรือดุดันผู้คนบ่าวไพร่ ต่อหน้าแขก.

15 ภาคสี่ (ต่อ) ผู้ดี ย่อมมีกิริยาเป็นที่รัก. (๑๓) ย่อมไม่จ้องดูบุคลโดยเพ่งพิศเหลือเกิน. (๑๔) ย่อมต้องรับส่งแขกเมื่อไปมา ในระยะอันสมควร. วจีจริยา คือ (๑) ย่อมไม่ติเตียนสิ่งของที่เขา ตั้ง แต่งไว้ในบ้าน ที่ตนไปสู่. (๒) ย่อมไม่กล่าวสรรเสริญรูป กาย บุคคลแก่ตัวเขาเอง. (๓) ย่อมไม่พูดให้เพื่อนเก้อกระดาก. (๔) ย่อมไม่พูดเปรียบเปรยเคาะแคะสตรีกลางประชุม. (๕) ย่อมไม่ค่อนแคะติรูปกายบุคคล. (๖) ย่อมไม่ทักถึงการร้ายโดยพลุ่งโพล่ง ให้เขาตกใจ. (๗) ย่อมไม่ทักสิ่งอันน่าอายน่ากระดากโดยเปิดเผย. (๘) ย่อมไม่เอาสิ่งที่น่าจะอายจะกระดากมาเล่าให้แขกฟัง. (๙) ย่อมไม่เอาเรื่องที่เขาพึงซ่อนเร้นมากล่าวให้อับอาย หรือเจ็บใจ. (๑๐) ย่อมไม่กล่าวถึงการอัปมงคลในเวลามงคล. มโนจริยา คือ (๑) ย่อมรู้จักเกรงใจคน.

16 ภาคห้า ผู้ดี ย่อมเป็นผู้มีสง่า. กายจริยา คือ (๑) ย่อมกิริยาอันผึ่งผายองอาจ. (๒) จะยืนนั่ง ย่อมอยู่ในลำ ดับอันสมควร ไม่เป็นผู้แอบหลังคนหรือหลีกเข้ามุม. (๓) ย่อมไม่เป็นผู้สะทกสะท้านงกเงิ่นหยุดๆ ยั้งๆ. วจีจริยา คือ (๑) ย่อมพูดจาฉะฉานชัดถ้อยความ ไม่อุบอิบอ้อมแอ้ม. มโนจริยา คือ (๑) ย่อมมีความรู้จักงามรู้จักดี. (๒) ย่อมมีอัชฌาสัยอันกว้างขวาง เข้าไหนเข้าได้. (๓) ย่อมมีอัชฌาสัยเป็นนักเลง ใครจะพูดหรือเล่นอันใด ก็เข้าใจ แลต่อติด. (๔) ย่อมมีความเข้าใจว่องไวไหวพริบ รู้เท่าถึงการณ์. (๕) ย่อมมีใจอันองอาจกล้าหาญ.

ภาคหก ผู้ดี ย่อมปฏิบัติการงานดี. กายจริยา คือ (๑) ย่อมทำ การอยู่ในระเบียบแบบแผน. (๒) ย่อมไม่ถ่วงเวลาให้ผู้อื่นคอย. (๓) ย่อมไม่ละเลยที่จะตอบจดหมาย. (๔) ย่อมไม่ทำ การแต่ต่อหน้า. วจีจริยา คือ (๑) พูดสิ่งใดย่อมให้เป็นที่เชื่อถือได้. (๒) ย่อมไม่รับวาจาคล่องๆ โดยมิได้เห็นว่าการจะเป็นไปได้ หรือไม่. มโนจริยา คือ (๑) ย่อมเป็นผู้รักษาความสัตย์ในเวลา. (๒) ย่อมไม่เป็นผู้เกียจคร้าน. (๓) ย่อมไม่เข้าใจว่า ผู้ดีทำ อะไรด้วยตนไม่ได้. (๔) ย่อมไม่เพลิดเพลินจนละเลยให้การเสีย. (๕) ย่อมเป็นผู้รักษาความเป็นระเบียบ. (๖) ย่อมเป็นผู้อยู่ในบังคับบัญชาเมื่ออยู่ในหน้าที่. (๗) ย่อมมีมานะในการงานไม่ย่อท้อต่อความยากลำ บาก. (๘) ย่อมเป็นผู้ทำ อะไรทำ จริง. (๙) ย่อมไม่เป็นผู้ดึงดันในที่ผิด. (๑๐) ย่อมปรารถนาความดีต่อการงานที่ทำ อยู่เสมอ. 17

ภาคเจ็ด ผู้ดี ย่อมเป็นผู้ใจดี. กายจริยา คือ (๑) เมื่อเห็นใครทำ ผิดพลาดอันน่าเก้อกระดาก ย่อมช่วย กลบเกลื่อน หรือทำ ไม่เห็น. (๒) เมื่อเห็นสิ่งของของใครตก หรือจะเสื่อมเสีย ย่อมต้องหยิบยื่นให้หรือบอกให้รู้ตัว. (๓) เมื่อเห็นเหตุร้าย หรืออันตรายจะมีแก่ผู้ใด ย่อมต้องรีบช่วย. วจีจริยา คือ (๑) ย่อมไม่เยาะเย้ยถากถางผู้กระทำ ผิดพลาด. (๒) ย่อมไม่ใช่วาจาอันขมขี่. มโนจริยา คือ (๑) ย่อมไม่มีใจอันโหดเหี้ยมเกรี้ยวกราดแก่ผู้น้อย. (๒) ย่อมเอาใจโอบอ้อมอารีแก่คนอื่น. (๓) ย่อมเอาใจช่วยคนเคราะห์ร้าย. (๔) ย่อมไม่เป็นผู้ซํ้าเติมคนเสียที. (๕) ย่อมไม่เป็นผู้อาฆาตจองเวร. 18

ภาคแปด ผู้ดี ย่อมไม่เห็นแต่แก่ตัวถ่ายเดียว. กายจริยา คือ (๑) ย่อมไม่พักหาความสบายก่อนผู้ใหญ่หรือผู้หญิง. (๒) ย่อมไม่เสือกสนแย่งชิงที่นั่งหรือที่ดูอันใด. (๓) ย่อมไม่เที่ยวแย่งผู้หนึ่งมาจากผู้หนึ่ง ในเมื่อเขา สนทนากัน. (๔) เป็นผู้ใหญ่ จะไปมาลุกนั่งย่อมไว้ช่อง ให้ผู้น้อย มีโอกาสบ้าง. (๕) ในการเลี้ยงดูย่อมแผ่เผื่อ เชื้อเชิญแก่คนข้างเคียง ก่อนตน. (๖) ในที่บริโภค ย่อมหยิบยกยื่นส่งสิ่งของแก่ผู้อื่นต่อๆ ไป ไม่มุ่งแต่กระทำ กิจส่วนตัว. (๗) ย่อมไม่รวบสามตะกลามสี่กวาดฉวยเอาของที่ตั้งไว้ เป็นกลาง จนเกินส่วนที่ตนจะได้. (๘) ย่อมไม่แสดงความไม่เพียงพอในสิ่งของที่เขาหยิบยกให้. (๙) ย่อมไม่นิ่งนอนใจให้เขาออกทรัพย์แทนส่วนตนเสมอ เช่น ในการเลี้ยงดูหรือใช้ค่าเดินทาง เป็นต้น. (๑๐) ย่อมไม่ลืมที่จะส่งของ ซึ่งคนอื่นได้สงเคราะห์ให้ตนยืม. (๑๑) การให้สิ่งของหรือเลี้ยงดู ซึ่งเขาได้กระทำ แก่ตน ย่อม ต้องตอบแทนเขา. 19

ภาคแปด (ต่อ) ผู้ดี ย่อมไม่เห็นแต่แก่ตัวถ่ายเดียว. วจีจริยา คือ (๑) ย่อมไม่ขอแยกผู้หนึ่งมาจากผู้ใด เพื่อจะพาไปพูดจาลับกัน. (๒) ย่อมไม่สนทนาแต่เรื่องตนถ่ายเดียว จนคนอื่นไม่มีช่องจะสนทนาเรื่องอื่นได้. (๓) ย่อมไม่นำ ธุระตนเข้ากล่าวแทรกในเวลาธุระอื่น ของเขาชุลมุน. (๔) ย่อมไม่กล่าววาจาติเตียนของที่เขาหยิบยกให้ว่าไม่ดี หรือไม่พอ. (๕) ย่อมไม่ไต่ถามราคาของที่เขาได้หยิบยกแก่ตน. (๖) ย่อมไม่แสดงราคาของที่จะหยิบยกให้แก่ผู้ใดให้ปรากฏ. (๗) ย่อมไม่ใช้วาจาอันโอ้อวดตนและลบหลู่ผู้อื่น. มโนจริยา คือ (๑) ย่อมไม่มีใจมักได้ เที่ยวขอของเขารํ่าไป. (๒) ย่อมไม่ตั้งใจปรารถนาของรักเพื่อน. (๓) ย่อมไม่พึงใจการหยิบยืมข้าวของทองเงินซึ่งกันและกัน. (๔) ย่อมไม่หวังแต่จะพึ่งอาศัยผู้อื่น. (๕) ย่อมไม่เป็นผู้เกี่ยงงอนทอดเทการงานของตนให้ผู้อื่น. (๖) ย่อมรู้คุณผู้อื่นที่ทำ ได้แล้วแก่ตน. (๗) ย่อมไม่มีใจริษยา. 20

ภาคเก้า ผู้ดี ย่อมรักษาความสุจริตซื่อตรง. 21 กายจริยา คือ (๑) ย่อมไม่ละลาบล้วงเข้าห้องเรือนแขกก่อนเจ้าของบ้าน เขาเชิญ. (๒) ย่อมไม่แลลอดสอดส่ายโดยเพ่งเล็งเข้าไป ตามห้องเรือนแขก. (๓) ย่อมไม่เที่ยวฉวยโน่นหยิบนี่ของผู้อื่นดูจนเหลือเกิน ราวกับว่าจะค้นหาสิ่งใด. (๔) ย่อมไม่เที่ยวขอหรือหยิบฉวยดูจดหมายของผู้อื่น ที่เจ้าของไม่ประสงค์จะให้ดู. (๕) ย่อมไม่เที่ยวขอหรือหยิบฉวยดูสมุดพกหรือ สมุดจดรายงานบัญชีของผู้อื่น ซึ่งตนไม่มีธุระ เกี่ยวข้องเป็นหน้าที่. (๖) ย่อมไม่เที่ยวนั่งที่โต๊ะเขียนหนังสือของผู้อื่น. (๗) ย่อมไม่เที่ยวเปิดหนังสือตามโต๊ะเขียนหนังสือ ของผู้อื่น. (๘) ย่อมไม่แทรกเข้าหมู่ผู้อื่นซึ่งเขาไม่ได้เชื้อเชิญ. (๙) ย่อมไม่ลอบแอบฟังคนพูด. (๑๐) ย่อมไม่ลอบแอบดูการลับ. (๑๑) ถ้าเห็นเขาจะพูดความลับกัน ย่อมต้องหลบตาหรือลี้ตัว. (๑๒) ถ้าจะเข้าห้องเรือนผู้ใด ย่อมเคาะประตูหรือกล่าววาจา ให้เขารู้ตัวก่อน.

ภาคเก้า (ต่อ) ผู้ดี ย่อมรักษาความสุจริตซื่อตรง. 22 วจีจริยา คือ (๑) ย่อมไม่ซอกแซกไต่ถามธุระส่วนตัวหรือการในบ้าน ของเขาที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับตน. (๒) ย่อมไม่เที่ยวถามเขาว่า นั่นเขียนหนังสืออะไร. (๓) ย่อมไม่เที่ยวถามถึงผลประโยชน์ที่เขาหาได้เมื่อตน ไม่ได้มีหน้าที่เกี่ยวข้อง. (๔) ย่อมไม่เอาการในบ้านของผู้ใดมาแสดงในที่แจ้ง. (๕) ย่อมไม่เก็บเอาความลับของผู้หนึ่งมาเที่ยวพูดแก่ผู้อื่น. (๖) ย่อมไม่กล่าวถึงความชั่วร้าย อันเป็นความลับเฉพาะ บุคคลในที่แจ้ง. (๗) ย่อมไม่พูดสับปลับกลับกลอกตลบตะแลง. (๘) ย่อมไม่ใช้คำ สบถติดปาก. (๙) ย่อมไม่ใช้ถ้อยคำ มุสา. มโนจริยา คือ (๑) ย่อมไม่เป็นคนต่อหน้าอย่างหนึ่ง ลับหลับอย่างหนึ่ง. (๒) ย่อมเป็นผู้รักษาความไว้วางใจของผู้อื่น. (๓) ย่อมไม่แสวงผลประโยชน์ในทางที่ผิดธรรม. (๔) ย่อมเป็นผู้ตั้งอยู่ในความเที่ยงตรง.

ภาคสิบ ผู้ดี ย่อมไม่ประพฤติชั่ว. กายจริยา คือ (๑) ย่อมไม่เป็นพาลเที่ยวเกะกะระรั้วและกระทำ ร้ายคน. (๒) ย่อมไม่ข่มเหงผู้อ่อนกว่า เช่น เด็กหรือผู้หญิง. (๓) ย่อมไม่ทำ ให้ผู้อื่นเดือดร้อนเจ็บอาย เพื่อความสนุกยินดีของตน. (๔) ย่อมไม่หาประโยชน์ด้วยอาการที่ทำ ให้ผู้อื่นเดือดร้อน. (๕) ย่อมไม่เสพสุราจนถึงเมาและติด. (๖) ย่อมไม่มั่วสุมกับสิ่งอันเลวทราม เช่น กัญชา ยาฝิ่น. (๗) ย่อมไม่หมกมุ่นในการพนัน เพื่อปรารถนาทรัพย์. (๘) ย่อมไม่ถือเอาเป็นของตน ในสิ่งที่เจ้าของ ไม่ได้อนุญาตให้. (๙) ย่อมไม่พึงใจในหญิงที่มีเจ้าของหวงแหน. วจีจริยา คือ (๑) ย่อมไม่พาลพอใจทะเลาะวิวาท. (๒) ย่อมไม่พอใจนินทาว่าร้ายกันและกัน. (๓) ย่อมไม่พอใจพูดส่อเสียดยุยง. (๔) ย่อมไม่เป็นผู้สอพลอประจบประแจง. (๕) ย่อมไม่แช่งชักให้ร้ายผู้ใด. 23

24 ภาคสิบ (ต่อ) ผู้ดี ย่อมไม่ประพฤติชั่ว. มโนจริยา คือ (๑) ย่อมไม่ปองร้ายผู้อื่น. (๒) ย่อมไม่คิดทำ ลายผู้อื่นเพื่อผลประโยชน์ตน. (๓) ย่อมมีความเหนี่ยวรั้งใจตนเอง. (๔) ย่อมเป็นผู้มีความละอายแก่บาป.

25 25

26 ภาคหนึ่ง ผู้ดี ย่อมรักษาความเรียบร้อย ว้าย! งูงู จ้าก! งู ก้าก ๆๆ วิ่งจู้ดเลย ขำ ง่ะ อ้าว...หนู กรี๊ด... ฮ่า ๆ ๆ หือ! 26

27 ดึ๋ง ไอ้บ้า! ไอ้แก่ ไอ้...ไอ้...ไอ้ โผล่มา ไม่บอก ตกใจ หมด อา เร็ว อูย หยาบคาย ถือว่าแก่แล้ว ซ่าเรอะ มาแกล้งกัน น้าเปล่าแกล้งนา ก็แค่อยากจะมา ถามหาอา... ไม่ขอโทษซักคำ เฮ้! เปี๊ยกมา เตะบอลกันเร็ว อิ อิ เตะโชว์ คนแปลกหน้า ซะหน่อย

28 เฮ้ย โห! ดุ เอ้า! รับไป ฟรีคิก เบ้คแฮ่ม จะเตะดีๆ ไม่ได้รึไง เด็กๆ พวกนี้ ไม่เห็นหัว ผู้ใหญ่เลย อ้าว! น้า อยากโดนรึไง ได้ยินนะ น้า...มาหาใครครับ ไม่เคยเห็นหน้าเลย เอ้อ สวัสดีค่ะ ผมชื่อ บุญเจิม และ นี่น้องใบตองครับ เฟี้ยว

29 ได้ยินว่าน้ากำ ลังตามหาใครอยู่ ถามหนูก็ได้นะคะ อืม...พูดจา น่ารัก ช่วยด้วย คือ น้ากำ ลัง ตามหาอา... ช่วยด้วย เปี๊ยกถูก งูกัด แบงค์เตะบอลตกในพงหญ้า เปี๊ยกเข้าไปเก็บ เลยโดนงูกัด แล้วเลื้อยปรู๊ดหนีไปเลย อา. . . อ้าก. . .

30 เร็วๆ สิโว้ย ไอ้พวกบ้า อูย! จะช่วย ก็รีบๆ สิ ปากแบบนี้ น่าช่วย ไหมเนี่ย โอย...ตาลาย เปี๊ยก ตายแล้ว เหรอ พ่อ ตึง หนึ่งชั่วโมงต่อมา

31 นี่ผม ยังไม่ตาย ฮ่าๆ ดีใจจัง สงสัยจะเป็นบุญ ที่ผมสร้างเอาไว้ ทำ ให้รอดตาย นี่แน่ะ! หมอ พ่อตีผมทำ ไม ทำ เป็นหัวเราะ เอ็งคงตายไปแล้วล่ะ ถ้าน้าใจดีต่างถิ่นเขาไม่ใช่หมองู โดยเฉพาะ เลยมี เซรุ่มฉีด ขอบคุณน้าหมอมากครับ ที่ช่วยชีวิตผม เอ้อ...แล้วน้าหมอ ตามหาอาเจอแล้วหรือครับ เจอแล้ว ก็อนามัยตำ บล นี่ไงละ โธ่! ผมนึกว่า อะไร เฟี๊ยะ!

32 งง? หึหึ ใช่แล้ว เธอควรขอบใจเพื่อน ที่ช่วยหามเธอมาถึงที่นี่ ด้วยนะ เห็นเปี๊ยก ไม่เป็นอะไรมาก พวกเราก็ดีใจแล้ว ขอบใจนะ บุญเจิม ใบตอง แทนคำ ขอบใจ เปี๊ยกต้อง สัญญาว่าจะไม่พูดจาหยาบ คายล่วงเกินผู้อื่นอีก เปี๊ยกขอสัญญา ว่าจะพยายาม เป็นเด็ก เรียบร้อย ไม่พูดจา หยาบคาย ก้าวร้าว แต่ขอใช้เวลา หน่อยนะครับ น้ารู้ว่าการเปลี่ยนแปลงอย่างนี้ ต้องค่อยเป็นค่อยไป เฮ้! ! ไอ้เปี๊ยก หายแล้วรึวะ ไอ้แบงค์ หายแล้วโว้ย... ขอโทษครับผมคิดว่าถ้าจะให้ดี ต้องขอความร่วมมือจากแบงค์ ด้วยจึงจะสำ เร็จน่ะครับ จบภาค ๑ อุ๊บ ฮิ ฮิ ฮ่าๆๆ

33 ภาคสอง ผู้ดี ย่อมไม่ทำ�อุจาดลามก โอ้โห! หล่อจัง บุญเจิม ไปเอาชุดนี้มา จากไหนเนี่ย ซื้อชุดใหม่หรอ ดูดีมากเลย แฮะ แฮะ เปล่าหรอก นี่มันแค่เสื้อเก่า ของพี่ฉันเอง นึกว่าล้าสมัย แล้วซะอีก แฮะ แฮะ

34 ช่าย...ล้าสมัย ไร้คลาสที่สุด เจ้าแบงค์ มันต้องอย่างฉันเนี่ย กางเกงเอวตํ่า ขยํ้าใจสาว เหน็ กน้ เลย แหวะ! กรดี๊!ลามกท ี่สุด ตุ๋ย

35 เห็นไหม เท่จนกรี๊ด ไม่หยุด เขากรี๊ดความอุบาทว์ต่างหาก ยี้...ใส่มาได้ ไงเนี่ย โห... ดูพูดเข้าตัวนี้ ส่งตรงจาก พาราก้อน เชียวนะว้อย ก้อนไหน ก็ช่างเหอะ ถามจริ๊ง ใส่มาเนี่ย หมาไม่เห่า บ้างเหรอ ช่าย...เห็นแล้วกินข้าวไม่ลง ไปหลายวันเลยนะเนี่ย สู้ชุดของบุญเจิมก็ไม่ได้ ดูดีกว่าเยอะ ไรฟะ ดูดียังกะตลก คณะเด๋อดอกฉะเดา

36 นี่นายซักกางเกงรึยัง ตั้งแต่ซื้อมา ซักทำ ไมใส่ ของใหม่ครบ ห้าวันค่อยซัก แหวะ กลับบ้าน ไปซักซะ เสื้อผ้าน่ะไม่สวยไม่เป็นไร แต่ต้องสะอาดเรียบร้อย รู้มั๊ยจ๊ะ อย่างน้อย ก็มีคนนึงล่ะ ที่ต้อง ชื่นชม แบงค์ บ๊าย บายไปหา น้องเฟิร์นก่อนนะ พวกตกยุค ที่หน้าบ้าน น้องเฟิร์น แบงค์วันนี้ คิดไงถึงกล้า มาหาน้องเฟิร์น ถึงหน้าบ้าน อยากอวด ชุดใหม่อินเทรนด์ ที่เพิ่งซื้อมา น้องเฟิร์นต้อง ชื่นชมว่า พี่แบงค์รสนิยมดี เดี๋ยวน้องคงกลับมาจาก เรียนพิเศษแล้วยืนคอย ตรงนี้ก่อนดีกว่า คอยนานชักคันก้น สงสัยชุดใหม่ ยังไม่คุ้น คันก็เกาสิ ยิ่งเกา ยิ่งมันส์ ปี๊ด!

37 ไง มันมั๊ย ยิ่งเกายิ่งคัน ยิ่งคันก็ยิ่งเกา อ๊ะ ได้เวลา เลิกเรียนของ น้องเฟิร์น แล้วนี่ นั่นซิ นี่! น้าเห็นมายืน จ้องมองเราอยู่ นานแล้ว มีปัญหาอะไรเหรอ มีนิดหน่อย อยากให้เธอทั้งสอง ช่วยหยุด ทำ นิสัยอุจาด น่ารังเกียจซะที น้าเป็นใครมาสั่งสอนผม พ่อแม่ผมยังไม่เคยว่า หือ... ขาก...ถุยย!! ปี๊ด

38 จบภาค ๒ พ่อขา หนูกลับมาแล้ว ลูก แบงค์กับเปี๊ยก เธอสองคน มาทำ อะไร แล้วแบงค์ ทำ ไมใส่กางเกง ทรงอัปลักษณ์ อย่างนั้นล่ะ อึ้งพะ... พ่อ เหรอ น้องเฟิร์น เป็นลูกน้า เหรอเนี่ย กางเกงอัปลักษณ์ โธ่!! มีคนทำ หน้าบ้านเราสกปรก เพื่อนลูกอาสามาทำ ความสะอาด ให้สองคน ช่วยกันนะ เดี๋ยวน้าจะมาตรวจ เข้าบ้าน เถอะลูก กางเกงอัปลักษณ์ ถ้าเราไม่ทำ น่าเกลียดถ่มถุยลงพื้น ก็ไม่ต้องมานั่งทำ ความสะอาด ให้อายชาวบ้านหรอก

39 ภาคสาม ผู้ดี ย่อมมีสัมมาคารวะ ทุกคนมีความสนุกกับการทำ งาน ต่างช่วยเหลือ ถ้อยทีถ้อยอาศัยกัน สนามหน้าโรงเรียนดูสะอาดขึ้น ก่อนวันเปิดเทอมของเด็กๆ จะมาถึงคุณครูใหญ่ นัดหมายให้เด็กๆ และผู้ปกครองมาพบกันที่โรงเรียน เพื่อช่วยกันปรับปรุงทำ ความสะอาดโรงเรียน เพื่อต้อนรับเทอมใหม่และเพื่อความสมานสามัคคี ของคนในชุมชนเดียวกัน

40 แบ่งให้เธอนะ ขอบใจจ้ะ บุญเจิม ในขณะทำ งาน เด็กๆ ก็รู้จัก รักใคร่ แบ่งปัน ฉันเพื่อนที่ดี เอ๋! กระจกบานนั้น ก่อนเปิดเทอม ยังไม่แตกนี่นา ไฮโซ ประจำ�หมู่บ้าน จากนั้นก็ทำ ความสะอาดห้องเรียน จนสะอาดใสปิ๊ง สายมากแล้ว คุณนายพักตร์พริ้ม พร้อมเลอศักดิ์ลูกชายก็มาร่วมกิจกรรม ตามคำ เชิญของคุณครูใหญ่

41 คุณพ่อคุณแม่เชิญรับนํ้าดื่มให้ชื่นใจหายเหนื่อย ก่อนนะคะ เอ้า...เด็กๆ ได้ดื่มนํ้ากัน ครบทุกคนรึยัง เกรงใจจัง ผมดื่มแล้วครับ ขอบคุณครับ ครูขอขอบคุณเด็กๆ และผู้ปกครองทุกคน ที่มาช่วยโรงเรียนนะคะ ผมเอาถาด ไปเก็บ ให้ครับ แหม! เด็กดี ครูต้องขอบใจเธอ ด้วยนะจ๊ะ ลูกจ๋า เอากระถาง ต้นไม้ไปไว้ริมเสาธง จัดให้เป็นระเบียบ สวยงามเลย

42 ลูกเลอศักดิ์ หยุดเดี๋ยวนี้ อย่าแตะต้องของใดๆ ทั้งสิ้น เราไม่ได้เป็นขี้ข้า ใครนะฮะ .......... ............ นึกว่าจะเรียกผู้ปกครองมา สังสรรค์ที่แท้เอามาใช้งานสกปรก เลอะเทอะ ผู้ดีอย่างเดี๊ยน รับไม่ได้ฮ่ะ จริงมั๊ย จ๊ะลูก เอ้อ...แต่ผมอยากทำ แบบคนอื่นมั่ง ครับแม่ กรี๊ด...ด!

43 อย่าทำ รุนแรง กับเด็ก อย่างนั้นสิคะ ลูกเดี๊ยนบึกบึนพอ ไม่ต้องมาทำ ท่าอ่อนช้อย ยังกะรำ ไทยเหมือนเด็กๆ พวกนั้น แถมผู้ใหญ่ ยังต้องอ่อนน้อมต่อเด็ก มีที่ไหน... เดี๊ยนรับไม่ได้ คุณนายขา กิริยา อันสุภาพไม่ว่าใคร ที่แสดงออกจะเป็น เด็กต่อผู้ใหญ่หรือ ผู้ใหญ่ต่อเด็ก ถือว่าเป็น มารยาทไทยนะคะ ยังงี้น่ะสิ พวกตุ๊ดถึง เต็มบ้าน เต็มเมือง ไปหมด อ้าวลาม ไปโน่น

44 ว้าย! จัดให้ เดี๋ยวนี้ เลยฮ่า เห็นหน้า คุณนายแล้ว อยากคบ เป็นเพื่อนฮ่า ฉันไม่อยาก คบกับแก ได้ยินว่าลูกชาย บึกบึนเหรอฮ้า ชอบฮ่า แม่! ช่วยด้วย รับไม่ได้ กลับบ้าน! เลอศักดิ์วิ่งเร็ว หยะแหยงที่สุด อุ๊ยตาย จ๊ะเอ๋! จ้อง จ้อง จ้อง กรี๊ด...ด! ใครพดูถงึ ตดุ๊ ตุ๊ด ลู กเลอศักดิ์ของแม่

45 ล้วง ขอโทษฮะ ผมขอแนะนำ ตัว ผมบอยและนี่ น้องชายผมนาย บั๊กครับ ครับ ผมถูกน้อง ขอร้องให้มา เป็นเพื่อนเพราะ มีเรื่องอยากบอก คุณครูฮ่ะ อยากจะ บอกอะไร คุณครู ว่าไปเลยสิ เฮ้อ... ! ผมอยากบอกว่า ผมอยากบอกว่า ผมต้องขอโทษคุณครู และโรงเรียนที่ผมมา เตะฟุตบอลตอนปิด เทอมแล้วทำ กระจก แตกน่ะครับ ผมขอโทษ อ้อ! เธอนี่เอง ผมเก็บเงินจาก ค่าขนม ค่าเล่นเกม ได้ร้อยบาท นำ มาชดใช้ ค่ากระจกครับ

46 ซิกๆ จบภาค ๓ . . . ! ครูดีใจ ที่มีลูกศิษย์ อย่างเธอนะ เก็บเงินไว้เถอะ โรงเรียนมีงบซ่อมแซมจ๊ะ ครูอยากบอกเธอว่าการขอโทษเป็น ความกล้าหาญที่น่ายกย่องอย่างยิ่ง พี่ชายผมสอน ให้รู้จักขอโทษ เมื่อทำ ผิดฮะ โอ แม้เขาจะไม่ เต็มผู้ชาย แต่หัวใจ เต็มร้อยเลยนะจ๊ะ เป็นอะไรไม่สำ คัญขอให้เป็นคนดี ชุมชนเป็นสุขเมื่อทุกคนรักและให้อภัยกัน นาย แน่มาก

47 ภาคสี่ ผู้ดี ย่อมมีกิริยาเป็นที่รัก แง้ เหมียว! โฮ่ง ๆ ฟุบ !

48 เป็นอะไรใบตอง ตาแดงเชียว บุญเจิม ก็เจ้าเหมียวสีนวล ของใบตอง มันหายไป ตั้งแต่เช้าแล้ว ตามหา ก็ไม่เจอ นี่ก็ปาเข้าเที่ยงแล้ว ยังไม่เห็นมันโผล่ มากินข้าวเลย มันอาจจะไปไล่จับหมู เอ้ย! หนู แถวไหนอยู่ก็ได้มั้ง ฮือ! ฮือ ฮือ

49 แง้! ! ทำ ไมนายพูดแบบนี้ คนยิ่ง กำ ลังเสียใจอยู่ ดูกาละเทศะบ้างสิ พูดอะไรอัปมงคล ใช่...ฉันก็คิดอย่างงั้น มันอาจไป ไล่จับหนูอยู่ก็ได้ เห็นไหมแบงค์ ก็ยังคิดยังงั้น ไล่จับหนูแล้ว ก็ไปเจองู ก็เลยถูกงูกิน เป็นข้าวเที่ยง ไปแล้ว อ้าว! ฮิ ฮิ

50 ขอบใจนะ งั้นฉันไปด้วย อุ๊ย! งั้นขอโทษ งูอาจจะไม่กินก็ได้ มันอาจจะแค่รัด รอให้กระดูกแหลกก่อน ค่อยกลืนกินก็ได้ คิก คิก ดู๊...ร่าเริง สนุกปาก จริ้ง คนพวกนี้ชอบจัง มีความสุขบนความทุกข์ ของคนอื่นเนี่ย มันปาก อุ๊ย! ลืมไป ฉันขอตัวกลับบ้าน ไปให้อาหาร เจ้าโฮ่งสุนัขแสนรู้ ฉันดีกว่า กิริยาน่ารังเกียจ เอางี้ละกัน ไหนๆ ฉันก็ จะเข้าป่าไปเก็บผักหวาน พอดีงั้นเดี๋ยวฉันจะช่วย ตามหาให้ด้วย เพราะมันอาจจะหลงป่า อยู่ก็ได้