พระราชประวัติ วัติ รัชกาลที่5
คำ นำ หนังสือฉบับนี้จัดทำ ขึ้น ขึ้…เพื่อให้ได้ศึด้ศึ กษาหาความรู้ ในเรื่่องพระราชประวัติ วัติ รัชการที่ 5และได้ศึด้ศึ กษาอย่า ย่ งเข้า ข้ใจเพื่อเป็น ป็ประโยชน์กับ กั การเรียน ผู้จั ผู้จั ดทำ หวัง วั ว่า ว่ หนังสือเล่ม ล่ นี้จะเป็น ป็ประโยชน์กับ กั ผู้อ่ ผู้อ่ าน หรือนักเรียน นักศึกษา ที่กำ ที่ กำลัง ลั หาข้อ ข้ มูลเรื่องนี้อยู่ หากมีข้อ ข้ แนะนำ หรือข้อ ข้ ผิดพลาดประการใด ผู้จั ผู้จั ดทำ ขอน้อมรับไว้แ ว้ ละ ขออภัยมา ณ.ที่นี้ ที่นี้ ด้ว ด้ ย นางมนสิกานต์ ขัด ขั แป้น ผู้จั ผู้จั ดทำ
สารบัญ เรื่อง หน้า คำ นำ สารบัญ พระราชประวัติ วัติ รัชกาลที่5ที่ การศึกษา 4 พระราชกรณียกิจ ครองราชย์ 5 6 7 สวรรคต 8 2 3
พระราชประวัติ รัชกาลที่ 5 พระบาทสมเด็จ ด็ พระจุลจอมเกล้า ล้ เจ้าอยู่หั ยู่ หั วมีพระนามเดิมว่า ว่ สมเด็จ ด็ เจ้าฟ้า ฟ้ จุฬาลงกรณ์ พระบรมราชสมภพ เมื่อวัน วั ที่ 20 กัน กั ยายน พ.ศ. 2396 เป็น ป็ พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จ ด็ พระจอมเกล้า ล้ เจ้าอยู่หั ยู่ หั ว และพระนางเจ้าฟ้า ฟ้ รำ เพยภมราภิรมย์ เสด็จ ด็ ขึ้น ขึ้ ครองราชย์เมื่อวัน วั ที่ 1 ตุล ตุ าคม พ.ศ. 2411 และบรมราชาภิเษกครั้ง รั้ แรกเมื่อวัน วั ที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2411 ทรงพระนามว่า ว่ “พระบาทสมเด็จ ด็ พระปรมินทรมหา จุฬาลงกรณ์ พระจุลจอมเกล้า ล้ เจ้าอยู่หั ยู่ หั ว”
การศึกษา พระบาทสมเด็จ ด็ พระจุลจอมเกล้า ล้ เจ้าอยู่หั ยู่ หั ว ทรงได้รั ด้รั บการศึกษาเบื้องต้น ต้ในสำ นักพระเจ้าอัยยิกา เธอ กรมหลวงวรเสรฐสุดา ทรงศึกษาภาษาเขมรจากหลวงราชาภิรมย์ อีกทั้ง ทั้ ทรงรับการยิงปืนปืไฟจากพระยาอภัยเพลิง ลิศรอีกด้ว ด้ ย พระราชกรณียกิจที่สำที่สำคัญ คั พระราชกรณียกิจที่สำที่สำคัญ คั ของรัชกาลที่ 5 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ล้ให้มีการ เลิก ลิ ทาส การป้องกันการเป็น ป็ อาณานิคมของฝรั่ง รั่ เศส และจักรวรรดิอังกฤษ นอกจากนี้ังนำ ระบบ ความเจริญก้าวหน้าของชาติตะวัน วั ตกมาใช้พัฒนาในประเทศไทย เช่น ระบบการใช้ ธนบัตรและ เหรียญบาท สร้างระบบเขตการปกครองใหม่ เช่น จังหวัด วั อำ เภอ และได้มี ด้มี การสร้างรถไฟ สายแรก คือ คื กรุงเทพฯ ถึง เมืองนครราชสีมา เมื่อวัน วั ที่ 1 มีนาคม ร.ศ. 109 (พ.ศ. 2433) เป็น ป็ ต้น ต้ พระราชกรณียกิจ
พระราชกรณียกิจ
ครองราชย์ เมื่อพระบาทสมเด็จ ด็ พระนั่ง นั่ เกล้า ล้ เจ้าอยู่หั ยู่ หั วเสด็จ ด็สวรรคตในวัน วั ที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2394 พระราชวงศ์และเสนาบดีมีมติเห็นชอบให้ถวายราชสมบัติแก่พ ก่ ระภิกษุเจ้าฟ้า ฟ้ มงกุฎกุ วชิรญาณเถระ จึงได้ใด้ ห้สมเด็จ ด็ เจ้าพระยาบรมมหา ประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) ไปเฝ้า ฝ้ พระภิกษุเจ้าฟ้า ฟ้ มงกุฎกุ ณ วัด วั บวรนิเวศราชวรวิหาร แต่พ ต่ ระองค์ยัง ยัไม่ทรงลา ผนวชและตรัสว่า ว่ ต้อ ต้ งอัญเชิญสมเด็จ ด็ พระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้า ฟ้ จุฑามณี กรมขุนอิศเรศรังสรรค์ ขึ้น ขึ้ ครองราชย์ด้ว ด้ ย เนื่องจากพระองค์เห็นว่า ว่ เป็น ป็ ผู้ที่ ผู้ ค ที่ วบคุม คุ กำ ลัง ลั ทหารเป็น ป็ อันมากได้ พระองค์ทรงลาผนวชเมื่อวัน วั ที่ 6 เมษายน ซึ่ง ซึ่ ตรงกับ กั วัน วั จักรี และทรงรับการบรมราชาภิเษกเมื่อวัน วั ที่ 15 พฤษภาคม ซึ่ง ซึ่ ตรงกับ กั วัน วั วิสาขบูชาของปีนั้ ปีนั้ น และทรงได้รั ด้รั บการเฉลิม ลิ พระปรมาภิไธยโดยย่อ ย่ ว่า ว่ พระบาทสมเด็จ ด็ พระปรเมนทรมหามงกุฎกุฯ พระจอมเกล้า ล้ เจ้าอยู่หั ยู่ หั ว และมีพระนามเต็ม ต็ ตามจารึกในพระสุบรรณบัฏว่า ว่ "พระบาทสมเด็จ ด็ พระปรเมนทรมหามงกุฎกุ สุทธิ สมมุติเทพยพงศวงศาดิศรกษัตริย์ วรขัต ขั ติยราชนิกโรดม จาตุรัตุ รัน ตบรมมหาจักรพรรดิราชสังกาศ อุภโตสุชาติสังสุทธิเคราะหณี จักรีบรมนาถ อดิศวราชรามวรังกูร กู สุจริตมูลสุ สาธิตอุกฤษฐวิบูลย บุรพาดูลยกฤษฎาภินิหารสุภาธิการรังสฤษดิ ธัญ ธั ญลัก ลั ษณ วิจิตรโสภาคสรรพางค์ มหาชโน ตมางคประนตบาทบงกชยุคคล ประสิทธิสรรพสุภผลอุดม บรมสุขุมาลยมหาบุรุษยรัตน ศึกษาพิพัฒนสรรพโกศลสุวิสุทธิวิมลศุภศีลสมาจารย์ เพ็ชรญาณประภาไพโรจน์ อเนกโกฏิสาธุ คุณ คุ วิบุลยสันดาน ทิพยเทพวตาร ไพศาล เกีย กี รติคุณ คุ อดุลยพิเศษ สรรพเทเวศรานุรักษ์เอกอัครมหาบุรุษ สุตพุทธมหากระวี ตรีปิฎ ปิ กาทิโกศล วิมลปรีชามหา อุดมบัณฑิต สุนทรวิจิตรปฏิภาณ บริบูรณ์คุณ คุ สาร สัสยามาทิโลกยดิลก มหาปริวารนายกอนันต์ มหันตวรฤทธิ เดช สรรพพิเศษ สิรินธรมหาชนนิกรสโมสรสมมติ ประสิทธิวรยศมโหดมบรมราชสมบัติ นพปดลเศวตฉัตราดิ ฉัตร สิริรัตโนปลัก ลั ษณมหาบรมราชาภิเศกาภิษิต สรรพทศทิศวิชิตวิไชย สกลมไหศวรินมหาสยามินทร มเหศวร มหินทร มหาราชาวโรดม บรมนารถชาติอาชาวศรัย พุทธาทิไตรรัตนสรณารักษ์ อุกฤษฐศักดิอัครนเรศราธิบดี เมตตากรุณาสีตลหฤทัย ทั อโนปมัยบุญการสกลไพศาลมหารัษฎาธิเบนทร ปรเมนทรธรรมมิกมหาราชาธิราช บรม นารถบรมบพิตร พระจอมเกล้า ล้ เจ้าอยู่หั ยู่ หั ว " เสด็จ ด็ ถึงวัด วัโพธิ์ ถ่า ถ่ ยโดย จอห์น ทอมสันในปี พ.ศ. 2408 พร้อมกัน กั นี้ พระองค์ทรงสถาปนาสมเด็จ ด็ พระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้า ฟ้ จุฑามณี กรมขุนอิศเรศรังสรรค์ ที่ก ที่ รม พระราชวัง วั บวรสถานมงคลมีพระราชพิธีบ ธี วรราชาภิเษกเมื่อวัน วั ที่ 25 พฤษภาคม และทรงรับพระบวรราชโองการ ให้พระเกีย กี รติยศเสมอด้ว ด้ ยพระเจ้าแผ่น ผ่ ดินองค์ที่ 2 โดยได้รั ด้รั บการเฉลิม ลิ พระปรมาภิไธยว่า ว่ พระบาท สมเด็จ ด็ พระปิ่น ปิ่ เกล้า ล้ เจ้าอยู่หั ยู่ หั ว ส่วนในฝ่า ฝ่ ยสมณศักดิ์นั้ ดิ์นั้ น พระองค์ทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ล้ ฯ เลื่อ ลื่ นพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นนุชิตชิโนรส โดยทรงตั้ง ตั้ พิธีม ธี หาสมณุตมาภิเษกขึ้น ขึ้ เป็น ป็ กรมสมเด็จ ด็ พระปรมานุชิตชิโนรส ทรง สมณศักดิ์เ ดิ์ป็น ป็สมเด็จ ด็ พระสังฆราชเมื่อวัน วั ที่ 1 สิงหาคม เป็น ป็ ต้น ต้ ครองราชย์
สวรรคต พระบาทสมเด็จ ด็ พระจอมเกล้า ล้ เจ้าอยู่หั ยู่ หั ว ขณะประทับ ทั ที่นั่ ที่นั่ ง นั่ เมื่อ พ.ศ. 2411 พระองค์ทรงคำ นวณว่า ว่ จะสามารถเห็นสุริยุปราคาเต็ม ต็ ดวงได้ใด้ น ประเทศสยาม ณ หมู่บ้านหว้า ว้ กอ ตำ บลคลองวาฬ จังหวัด วัประจวบคีรี คีรี ขัน ขั ธ์ พระองค์จึง โปรดให้ตั้ง ตั้ พลับ ลั พลาเพื่อเสด็จ ด็ พระราชดำ เนินทอดพระเนตรสุริยุปราคาที่ตำ ที่ ตำบลหว้า ว้ กอ ซึ่ง ซึ่ เมื่อถึงเวลาที่พ ที่ ระองค์ทรงคำ นวณก็เ ก็ กิดสุริยุปราคาเต็ม ต็ ดวงดัง ดั ที่ท ที่ รงได้คำ ด้ คำนวณไว้ พระองค์เสด็จ ด็ประทับ ทั อยู่ที่ ยู่ ห ที่ ว้า ว้ กอเป็น ป็ ระยะเวลาประมาณ 9 วัน วั จึงเสด็จ ด็ กลับ ลั สวรรคต กรุงเทพมหานคร ภายหลัง ลั การเสด็จ ด็ กลับ ลั มายัง ยั พระนคร พระองค์เริ่ม ริ่ มีพระอาการประชวร จับไข้แ ข้ ละทรงทราบว่า ว่ พระอาการประชวรของพระองค์ในครั้ง รั้ นี้คงจะไม่หาย วัน วั ที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2411 พระองค์มีพระบรมราชโองการให้หา พระเจ้าน้องยาเธอ กรมหลวง เทเวศร์วัชวั รินทร์ ซึ่ง ซึ่ เป็น ป็ พระราชวงศ์ผู้ใผู้ หญ่ที่ ญ่ มี ที่มี พระชนมายุมากกว่า ว่ พระองค์อื่น ๆ พระเจ้า น้องยาเธอ กรมหลวงวงศาธิราชสนิท ซึ่ง ซึ่ เป็น ป็ พระราชวงศ์ผู้ใผู้ หญ่ใญ่ นราชการ และเจ้าพระยาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) อัครเสนาบดีที่ ดีสที่ มุหพระกลาโหม หัวหน้าข้า ข้ ราชการทั้ง ทั้ปวง เข้าข้เฝ้า ฝ้ พร้อมกันที่พ ที่ ระแท่น ท่ บรรทม โดยพระองค์มีพระบรมราชโองการมอบพระราชกิจในการ ดูแลพระนครแก่ทั้ง ทั้3 ท่า ท่ น
บรรณานุกรม