กลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี
ตามหลกั สตู รแกนกลาง พ.ศ. 2551 (ฉบบั ปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560)
วทิ ยาศาสตร์ ป.6
ใบความรทู้ ี่ 5 ลมบก-ลมทะเล และมรสมุ
เปรยี บเทยี บการเกิดลมบก-ลมทะเล และมรสุมจากแบบจาลอง
อธบิ ายผลของลมบก-ลมทะเล และมรสมุ ที่มีตอ่ สิ่งมีชีวิตและส่งิ แวดล้อม
อธบิ ายผลของมรสุมต่อการเกดิ ฤดูของประเทศไทย
เรยี บเรยี งโดย ครูสิริมา ภสู่ วสั ด์ิ
หน่วยที่ ปรากฏการณข์ องโลกและภยั ธรรมชาติ วชิ า วิทยาศาสตร์ ชนั้ ประถมศึกษาปที ี่ 6
4 ใบความรทู้ ี่ 5 ลมบก-ลมทะเล และมรสมุ
รหู้ รือไม่ว่า ลมคืออะไรและเกดิ ไดอ้ ยา่ งไร
ลม คือ การเคลอ่ื นทข่ี องอากาศจากบรเิ วณหนงึ่ ไปยงั อีกบริเวณหนึง่
การเกดิ ลม เกิดจากอากาศ 2 บริเวณมีอุณหภูมิท่ีแตกต่างกัน ทาให้อากาศบริเวณท่ีมี
อุณหภูมิสูงกว่าลอยตัวสูงข้ึน อากาศบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ากว่าไหลเข้ามา
แทนท่ี จึงเกิดเปน็ ลมพัด
ประเภทของลม
แบ่งตามบรเิ วณพนื้ ทที่ เ่ี กดิ
ลมประจาถน่ิ ลมประจาฤดู
: เป็นลมท่เี กิดบริเวณชายฝงั่ : เป็นลมที่เกดิ บริเวณเขตรอ้ นของโลก
ลมบก มรสมุ ตะวนั ออกเฉยี งเหนอื
ลมทะเล มรสมุ ตะวนั ตกเฉยี งใต้
รู้วทิ ย์ คิดสจ์ า
ลมเคล่อื นทจี่ ากบรเิ วณท่ีอากาศมอี ณุ หภมู ติ า่ ไปยงั บรเิ วณท่ีอากาศมอี ณุ หภมู สิ งู
1 เรยี บเรียงโดย ครูสริ ิมา ภสู่ วัสดิ์
ใบความรทู้ ี่ 5 ลมบก ลมทะเล และมรสุม วชิ า วทิ ยาศาสตร์ ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ่ี 6
มารู้จักลมบก-ลมทะเลกนั เถอะ เธอรไู้ หม ลมบก-ลมทะเล มี
อกี ชือ่ วา่ “ลมประจาถนิ่ ”
ลมบก-ลมทะเล
1 ลมบก 2 ลมทะเล
1) เกดิ ในเวลา : กลางคืน 1) เกิดในเวลา : กลางวัน
2) สาเหตกุ ารเกดิ : กลางคนื อากาศเหนอื พ้นื นา้ 2) สาเหตกุ ารเกดิ : กลางวัน อากาศเหนอื พน้ื
มอี ณุ หภมู สิ งู กว่าจึงลอยตวั สงู ขึ้น อากาศเหนอื พื้น ทรายมอี ุณหภมู ิสูงเร็วกวา่ จึงลอยตวั สูงขึ้น อากาศ
ทรายมีอุณหภูมิต่ากว่าจงึ ไหลเข้ามาแทนท่ี เหนอื พื้นนา้ มีอุณหภูมิตา่ กวา่ จึงไหลเข้ามาแทนที่
3) ทศิ ทางของลม : พัดจากบกออกสทู่ ะเล 3) ทศิ ทางของลม : พัดจากทะเลเข้าสูบ่ ก
4) ผลตอ่ สงิ่ มชี วี ติ /สงิ่ แวดล้อม : 4) ผลต่อสง่ิ มชี วี ติ /สง่ิ แวดลอ้ ม :
-เกิดคลน่ื ลมมีอากาศเย็นสบายไปกลางทะเล -เกดิ คล่ืนลมอากาศเยน็ สบายเข้าชายฝงั่
-ชาวประมงนาเรอื ออกหาปลาไปยงั กลางทะเล -ผลเสีย คอื คล่ืนลมทะเลทาให้เกดิ การกัดเซาะ
ชว่ ยประหยัดน้ามนั ชายฝัง่
-ชาวประมงนาเรือหาปลาเข้าฝ่งั เพอ่ื นาปลามา
ขาย ช่วยประหยดั นา้ มัน
2 เรยี บเรียงโดย ครูสริ ิมา ภู่สวสั ดิ์
ใบความร้ทู ่ี 5 ลมบก ลมทะเล และมรสุม วชิ า วิทยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 6
รู้วทิ ย์ คิดสจ์ า
มาฝึกรอ้ งเพลง เพื่อจดจาการเกดิ ลมบก-ลมทะเล
เพลง “ลมบก ลมทะเล”
ลมบก ลมทะเล อากาศถ่ายเทผลดั กันผลดั กัน
ลมทะเลนนั้ พัดกลางวนั ๆ สว่ นลมบกนัน้ นั้นพดั ยามคา่ คืน
เกดิ ลมเพราะความรอ้ นเยน็ เป็นเวรกนั ทุกวันทกุ คืน
ลมพานา้ มาเป็นคล่ืนๆ หวั ใจเตม็ ตื้นอยากอย่ทู ะเล
นอกจากลมบก-ลมทะเลมีลมอะไรอีกบ้าง
กจ็ ะมีมรสมุ ซึ่งเป็น
“ลมประจาฤดู”
มรสุม (monsoon)
ประเทศไทยได้รบั อิทธิพลของมรสุม 2 ชว่ งเวลา คอื
1.มรสมุ ตะวนั ตกเฉยี งใต้ ช่วงเดอื นกลางเดอื นพฤษภาคม-กลางตลุ าคม ทาให้เกิด ฤดูฝน
2.มรสมุ ตะวนั ออกเฉยี งเหนอื ช่วงเดอื นกลางเดอื นตุลาคม -เดือนกมุ ภาพนั ธ์ ทาให้เกิด ฤดหู นาว
***สาหรบั กลางเดอื นมนี าคม-กลางพฤษภาคม เปน็ ชว่ งเปลยี่ นมรสุม จากมรสุมตะวันออกเฉียงเหนอื เปน็ มรสมุ
ตะวนั ตกเฉียงใต้ ประเทศไทยได้รับอทิ ธิพลจากมรสมุ น้อย ทาให้เกิด ฤดรู อ้ น
3 เรยี บเรียงโดย ครสู ริ ิมา ภสู่ วสั ดิ์
ใบความรทู้ ่ี 5 ลมบก ลมทะเล และมรสุม วชิ า วิทยาศาสตร์ ชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี 6
ตารางเปรียบเทยี บการเกิดมรสมุ ในประเทศไทย
ประเดน็ มรสุมตะวนั ออกเฉยี งเหนอื มรสมุ ตะวนั ตกเฉยี งใต้
เปรยี บเทยี บ
1.สาเหตุการเกิด อุณหภูมิของอากาศเหนือมหาสมุทรทาง อุณหภูมิของอากาศเหนือพื้นทวีปทางซีก
ซีกโลกใตส้ งู กว่าอุณหภมู ิของอากาศเหนอื โลกเหนอื สูงกว่าอณุ หภมู ขิ องอากาศเหนือ
2. ทิศทางการ พื้นทวีปทางซีกโลกเหนือ(จีน) จึงพัดเอา ม ห า ส มุ ท ร ท า ง ซีก โ ล ก ใ ต้ ( ม ห า ส มุ ท ร
เคลื่อนทขี่ องลม ความหนาวเยน็ ลงมาทป่ี ระเทศไทย อินเดยี )จึงพัดเอาความชื้น ไอน้าจากทะเล
เข้าสปู่ ระเทศไทย
อากาศเหนอื มหาสมุทรเคล่อื นทส่ี งู ขนึ้ และ
อากาศเหนอื พื้นทวีปเคลอ่ื นท่ีเข้ามาแทนท่ี อากาศเหนือพ้นื ทวปี เคล่ือนท่ีสงู ขน้ึ และ
เปน็ ลมทีม่ ีอุณหภูมติ ่าและความชืน้ นอ้ ย อากาศเหนอื พน้ื สมุทรเคลอื่ นทีเ่ ข้ามา
แทนท่เี ป็นลมท่นี าความชื้นมา
3. ชว่ งเวลาท่เี กดิ ประมาณกลางเดอื นตุลาคมถงึ กลาง ประมาณกลางเดอื นพฤษภาคมถงึ กลาง
เดือนกมุ ภาพนั ธ์ เดือนตุลาคม
4. ผลต่อมนษุ ย/์ เกิดฤดูหนาว ทาให้อากาศหนาวเยน็ เกิดฤดฝู น ทาใหฝ้ นตกชกุ หากตกหนัก
สงิ่ แวดล้อม เกดิ หมอก น้าค้างแข็งทางภาคเหนือ อยา่ งตอ่ เน่อื ง อาจเกิดนา้ ทว่ มฉบั พลัน
นา้ ป่าไหลหลาก
อทิ ธิพลของมรสมุ สง่ ผลตอ่ สงิ่ มชี วี ติ และสง่ิ แวดล้อม ดังน้ี
1. ทาใหเ้ กิดฤดขู องประเทศไทย
2. สง่ ผลต่อการออกดอกและตดิ ผลของพืชบางชนิด
3. ส่งผลให้บางครัง้ อาจมฝี นตกหนักอยา่ งต่อเนือ่ ง จงึ อาจเกิดภัยพิบัติ เชน่ น้าปา่ ไหลหลาก นา้ ท่วมฉับพลนั
4. สง่ ผลใหใ้ นฤดูหนาว ทางภาคเหนือเกดิ ทะเลหมอก ทาใหเ้ กดิ ความสวยงาม นักท่องเท่ียวเดินทางไปทอ่ งเทย่ี ว
ประเทศไทยตั้งอยู่ในบริเวณเขตรอ้ นนเ่ี องจึงไดร้ ับอิทธพิ ลของมรสุม
4 เรียบเรยี งโดย ครสู ิริมา ภู่สวสั ดิ์