อาหารและสารอาหาร ป.6

กลมุ่ สาระการเรยี นรวู้ ทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี

ตามหลกั สตู รแกนกลาง พ.ศ. 2551 (ฉบับปรบั ปรงุ พ.ศ. 2560)

วทิ ยาศาสตร์ ป.6

หน่วยที่ 1 อาหารและการยอ่ ยอาหาร
ใบความรทู้ ่ี 1 อาหารและสารอาหาร

 ระบสุ ารอาหารและบอกประโยชนข์ องสารอาหารแตล่ ะประเภท
 บอกแนวทางการเลือกรบั ประทานอาหารให้เหมาะสมกบั เพศและวัย

เรียบเรยี งโดย ครสู ิรมิ า ภู่สวัสด์ิ

หน่วยที่ อาหารและการยอ่ ยอาหาร วิชา วิทยาศาสตร์ ชนั้ ประถมศึกษาปีที่ 6

1 ใบความรทู้ ี่ 1 อาหารและสารอาหาร

 ให้นกั เรียนศึกษาใบความรู้ ประกอบการเรยี นออนไลน์ และทาใบงานทค่ี รูมอบหมาย

รหู้ รือไม่ว่า อาหารและสารอาหารตา่ งกนั อยา่ งไร

อาหาร (Food) คอื ส่งิ ท่จี าเปน็ ตอ่ การเจริญเติบโตและการดารงชวี ติ ของมนษุ ย์

อาหารหลกั 5 หมู่

หมนู่ ม ไข่ เนอ้ื สตั ว์ ถวั่ ตา่ งๆ หมผู่ ลไมต้ า่ งๆ

-แหล่งสาคัญของโปรตีน -แหลง่ ของวติ ามินและเกลือแร่

-สร้างกลา้ มเนอ้ื ซอ่ มแซมส่วนท่ีสกึ หรอ -ใหร้ า่ งกายทางานเป็นปกติ ตา้ นทานโรค

หมขู่ า้ ว แป้ง น้าตาล เผอื ก มนั หมผู่ กั ตา่ งๆ
-แหล่งสาคัญของคารโ์ บไฮเดรต -แหลง่ ของวติ ามนิ และเกลือแร่
-ใหพ้ ลังงานและความอบอ่นุ แกร่ า่ งกาย -ให้รา่ งกายทางานเปน็ ปกติ ต้านทานโรค

สารอาหาร (Nutrient) หมู่ไขมนั จากพชื และสัตว์
-แหล่งสาคญั ของไขมัน
-ใหพ้ ลงั งานและความอบอนุ่ แก่ร่างกาย
คอื สารทอ่ี ยู่ในอาหารและมีประโยชนต์ ่อรา่ งกาย มี 6 ประเภท

แบง่ เปน็

สารอาหารทใี่ หพ้ ลงั งาน สารอาหารทไี่ มใ่ หพ้ ลังงาน
วติ ามนิ
คาร์โบไฮเดรต 4 kcal/1 g แรธ่ าตุ
โปรตนี 4 kcal/1 g นา้

ไขมัน 9 kcal/1 g เรยี บเรยี งโดย ครูสริ ิมา ภูส่ วัสดิ์

1

ใบความรทู้ ่ี 1 อาหารและสารอาหาร วิชา วทิ ยาศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปีท่ี 6

สารอาหารต่างๆเหล่านีม้ ปี ระโยชน์อยา่ งไร

ประโยชนข์ องสารอาหาร

คาร์โบไฮเดรต เกลอื แร่
• เปน็ ส่วนประกอบของอวยั วะบางอย่าง
• เปน็ แหล่งพลงั งานและสรา้ งความอบอนุ่ • ชว่ ยในการทางานของกล้ามเนื้อ
ใหแ้ กร่ ่างกาย • ชว่ ยป้องกนั การเกิดโรคและลดอาการ

โปรตนี ผิดปกติตา่ งๆ
• ชว่ ยควบคุมสมดลุ ของนา้ ในร่างกาย
• เปน็ แหล่งพลงั งานใหแ้ ก่รา่ งกาย
• ชว่ ยเสรมิ สรา้ งการเจริญเตบิ โตของรา่ งกาย น้า
• ชว่ ยซอ่ มแซมส่วนที่สึกหรอของร่างกาย • เปน็ สว่ นประกอบของเนอื้ เยื่อภายในร่างกาย
• สรา้ งภูมคิ ้มุ กัน • ช่วยในการทางานของระบบต่างๆในร่างกาย
• ควบคมุ อณุ หภูมิของรา่ งกาย
วติ ามนิ
• ช่วยใหก้ ารทางานของอวัยวะตา่ งๆเป็นไป • ช่วยใหผ้ ิวสุขภาพดี
ไขมัน
• อย่างปกติ
ชว่ ยปอ้ งกนั การเกิดโรคและลดอาการ • เปน็ แหล่งพลังงานและสรา้ งความอบอนุ่

ผิดปกติตา่ งๆ

ให้แกร่ ่างกาย
• ช่วยในการดดู ซมึ วิตามนิ บางชนิด

คารโ์ บไฮเดรต พบใน ขา้ ว แปง้ โปรตนี พบใน เน้ือสัตว์ ไข่ นม

ไขมนั พบใน ไขมนั ในสตั วแ์ ละพืช นม เนย วติ ามนิ พบใน ผัก ผลไม้

เกลอื แร่ พบใน ผกั ผลไม้ สว่ นของเนือ้ สตั ว์ นา้ พบใน น้าดื่มสะอาด

2 เรียบเรยี งโดย ครูสิรมิ า ภสู่ วสั ด์ิ

ใบความรู้ท่ี 1 อาหารและสารอาหาร วิชา วิทยาศาสตร์ ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ 6

สารอาหารมปี ระโยชน์อยา่ งไรอกี บา้ ง

สารอาหาร แหล่งอาหาร ความสาคญั ผลจากการขาด
วติ ามนิ เอ -บารงุ ผิวพรรณ
ตบั นา้ มันตับปลา ไข่ -บารุงสายตา -ผวิ หนังแหง้ หยาบ
วิตามินดี นม เนย ผกั และผลไมท้ ่ี -ทาใหต้ าฟาง มองไม่เหน็ ในท่ี
มสี เี ขยี วและเหลือง -สรา้ งกระดกู และฟัน สลัว
-ชว่ ยเพม่ิ อตั ราการดดู ซมึ ทาใหเ้ ปน็ โรคกระดกู ออ่ น
นม เนย ไขต่ ับ น้ามัน แคลเซียม
ตับปลา ทาใหห้ ลอดเลือดแข็งแรง -โรคเลือดออกตามไรฟัน
หลอดเลอื ดฝอยเปราะ
วติ ามินซี ผลไม้ท่มี รี สเปร้ยี ว ทาใหห้ ลอดเลอื ดแขง็ แรง -เป็นหวดั งา่ ย
-อาจทาใหเ้ ปน็ หมัน
วิตามนิ อี ผักสีเขียว นา้ มันจากพืช ช่วยในการแขง็ ตวั ของเลือด -เปน็ โลหติ จาง
บารงุ ระบบประสาทและการ เลือดแข็งตัวช้ากวา่ ปกติ
วติ ามนิ เค ผกั สีเขยี ว ตบั ทางานของหัวใจ
วิตามนิ บี 1 ขา้ วซอ้ มมอื ขา้ วกล้อง -เปน็ โรคเหน็บชา
-ปอ้ งกันโรคปากนกกระจอก -เบอ่ื อาหาร
วิตามนิ บี 2 ตบั ไข่ ถ่ัว นม ยสี ต์ -ปอ้ งกนั การอกั เสบท่ีตาและ -อ่อนเพลีย
ปาก -เป็นโรคปากนกกระจอก
วิตามนิ บี 12 ตบั ไข่ เนอ้ื ปลา -สร้างเมด็ เลอื ดแดง -ริมฝีปากแหง้ ล้นิ แตก ตามัว
-ช่วยใหก้ ารเจรญิ เตบิ โตในเดก็
เปน็ ไปตามปกติ -โรคโลหิตจาง
-โรคประสาทเส่อื ม

รู้วิทย์ คิดส์จา เอ >> ตา ชา >> บี
ชวนนักเรียนทอ่ งจาประโยชน์ของวติ ามนิ อี >> หมัน ฟนั >> ซี
ดี >> ดกู เด่ เค >> เลือดออก

จอก >>บี 2 บี 12 >> เลือดจาง

3 เรียบเรียงโดย ครูสริ มิ า ภสู่ วัสด์ิ

ใบความรูท้ ี่ 1 อาหารและสารอาหาร วชิ า วทิ ยาศาสตร์ ชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี 6

นอกจากการรบั ประทานอาหารใหไ้ ดร้ ับสารอาหารทเ่ี ปน็
ประโยชนต์ ่อรา่ งกายแลว้ ใน 1 วัน ยังต้องพจิ ารณาอะไรอกี น้า

ธงโภชนาการ

มีความสาคัญ คือ แสดงสดั สว่ นปรมิ าณของอาหารท่ีตอ้ งรบั ประทานใน 1 วนั
สาหรบั เด็กอายุ 6-13 ปี ตามกระทรวงสาธารณสขุ

ธงโภชนาการ

ขา้ ว-แป้ง 3ฉ-ผ5ลไสม่ว้ น
8-12 ทัพพี

4ผ-6กั พฉี

นม 6-12ฉเนชื้อ้อสนัตกวนิ์ ขา้ ว
1-2 แก้ว

น้าตาล ฉนา้ มนั เกลอื

วันละน้อยๆ

 ใน 1 วนั อาหารใดควรทานเปน็ ปริมาณมากทส่ี ดุ _ข_า้_ว_แ_ป__ง้ __ว_ัน_ล_ะ__8__-_1_2__ท__ัพ_พ_ี___________
 ใน 1 วัน อาหารใดควรทานเปน็ ปรมิ าณนอ้ ยที่สดุ __น__้า_ม_ัน___น_า้ _ต__า_ล__เก__ล_อื __ว_นั _ล__ะ_น_้อ_ย_ๆ_______

4 เรียบเรียงโดย ครูสริ ิมา ภสู่ วสั ดิ์

ใบความร้ทู ี่ 1 อาหารและสารอาหาร วิชา วทิ ยาศาสตร์ ชน้ั ประถมศึกษาปีท่ี 6

นอกจากพจิ ารณาจากธงโภชนาการ ยงั ตอ้ งคานึงถึงอะไรอกี น้า

พลังงานจากอาหารทเี่ หมาะสมใน 1 วัน (โดยประมาณ)

กล่มุ ท่ี 1 เดก็ ผ้สู งู อายุ หญิงวัยทางาน
กล่มุ ท่ี 2 1,600 kcal
กลุ่มท่ี 3
วยั รุ่น ชายวัยทางาน
2,000 kcal

นกั กีฬา ผใู้ ช้แรงงาน
2,400 kcal

ในการรับประทานอาหารต้องคานึงถึงอะไรบ้างนา้

• ไดส้ ัดส่วนตามธงโภชนาการ • ไดร้ บั พลงั งานอย่างเพยี งพอ
• ไดร้ ับสารอาหารทุกประเภท • สะอาด ปราศจากส่ิงปนเปอ้ื น
• ชนิดอาหารควรหลากหลาย • ปลอดภยั ตอ่ สุขภาพ

5 เรียบเรยี งโดย ครูสริ ิมา ภ่สู วสั ด์ิ