มันกุ้งทะเล

มันกุ้งทะเล

Presented by
ภัทรวดี พิพัฒนานนท์ 6242223627

คำนำ

หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา ธุรกิจ
ศึกษาเพื่อการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ได้จัดทำขึ้นเพื่อให้นิสิตได้
ตระหนักถึงความสำคัและเห็นคุณค่าขิงภูมิปัญญาท้องถิ่นในชุมชน
ของตนเองและเรียนรู้ที่จะต่อยอดผลิตภัณฑ์ให้มีค่ามากยิ่งขึ้น

โดยชุมชนของผู้จัดทำคือชุมชนหน้าสตน อำเภอหัวไทร
จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นชุมชนที่มีเอกลักษณ์ในเรื่องกุ้งเคย
หรือกุ้งน้ำข้าวมาอย่างยาวนาน ทางผู้จัดทำจึงเลือกผลิตภัณฑ์มัน
กุ้งของชุมชนหน้าสตนมาพัฒนาและต่อยอดเพื่อเพิ่มมูลค่า

ทางผู้จัดทำขอขอบคุณ ผศ.ดร. บุณฑริกา บูลภักดิ์ อาจารย์
ผู้สอนรายวิชาธุรกิจศึกษาเพื่อการพัฒนานเศรษฐกิจชุมชน และ
ดร. ภัทร ยืนยง วิทยากรที่มีความเชี่ยวชาญในเรื่องการพัมนา
ชุมชน ที่คอยให้คำแนะนำและคำปรึกษาในการพัฒนาผลิตภัณฑ์มัน
กุ้งของชุมชนหน้าสตน

ผู้จัดทำ

สารบัญ

ประวัติชุมชน 1
โครงสร้างชุมชน 2
แผนที่เดินดิน 3
ปฎิทินชุมชน 4-5
ต้นทุนทางสังคม 6
SWOT แนวทางการส่งเสริมธุรกิจ 7
วัตถุประสงค์และเป้าหมาย 8
คุณสมบัติหรือจุดเด่น 9-10
การผลิตสินค้า 11
Business Model Canvas 12-14
แผนการตลาด 15-18
แผนการตลาด 4P 19-25

1 ประวัติชุมชน

ตำบลหน้าสตน จากคำบอกเล่าของผู้สูงอายุในตำบล
กล่าวถึงที่มาของตำบลหน้าสตนว่า มาจากชื่อคลองบางตนที่
ปรากฏอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งลักษณะของคลองบางตนจะทอดยาว
จากทิศตะวันออกเริ่มจากอ่าวไทยจรดคลองหัวไทร ทางทิศ
ตะวันตกระยะทางประมาณ 3,100 เมตร สมัยก่อนราษฎรใช้
เป็นแหล่งน้ำสำหรับทำนาข้าว ซึ่งจากการที่บริเวณนี้อยู่ติดกับ
ทะเลด้วยทำให้ราษฎรมีอาชีพทำนาและอาชีพทำการประมง
บ้านเรือนราษฎรเกือบทั้งหมดตั้งอยู่ริมทะเลตรงปากคลองบาง
นบ เมื่อราษฎรว่างจากการทำนาก็จะออกทะเลหาปลาโดยชาว
บ้านจะนำเรือมาขึ้นบริเวณชุมชนของตนเอง เมื่อเพื่อนบ้าน
ชาวประมงถามว่าจะนำเรือไปขึ้นปลาที่ไหน ชาวประมงจะบอก
ว่านำเรือไปขึ้นที่หน้าสตน (หน้าหมายถึงท่า) และกลายเป็น
บ้านหน้าสตนในเวลาต่อมา เมื่อมีการตั้งตำบลใหม่ขึ้นมาก็ใช้
ชื่อตำบลหน้าสตน เนื่องจากความเหมาะสมทางพื้นที่และ
ความหนาแน่นของชุมชน

2 โครงสร้างชุมชน

คณะผู้บริหาร

นายกเทศมนตรี รองนายก
เทศมนตรี
รองนายก
เทศมนตรี

เลขานุการนายก

สำนักงาน
ปลัดเทศบาล

สำนักปลัดเทศบาล กองคลัง กองช่าง

3 แผนที่เดินดิน

บ้าน โรงเลี้ยงแพะ มัสยิด

วัดหน้าสตน

โรงเรียนหน้าสตน ตลาดนัดหน้าสตน
ที่ทำการผู้ใหญ่บ้าน ร้านอาหาร

ประมงสัตว์น้ำ เคียงเลรีสอร์ท
สาธารณสุขหน้าสตน

4 ปฎิทินชุมชน

มกราคม วันปีใหม่ วันเด็ก

กุมภาพันธ์ วันมาฆบูชา

มีนาคม

เมษายน วันสงกรานต์

ฤดูร้อนชาวประมงเริ่มลากกุ้ง

พฤษภาคม วันวิสาขบูชา

มิถุนายน

5 ปฎิทินชุมชน

กรกฎาคม วันอาสาฬหบูชา
สิงหาคม วันเข้าพรรษา

วันแม่

กันยายน วันสารทเดือนสิบ (หมับเล็ก)

ตุลาคม วันสารทเดือนสิบ (หมับใหญ่)





ประเพณีลากพระ/ชักพระ

พฤศจิกายน ประเพณีลอยกระทง

ธันวาคม วันพ่อ
วันส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่

6 ต้นทุนทางสังคม

ทุนมนุษย์ ทุนสังคม ทุนกายภาพ

คนในชุมชนมี คนในชุมชนรู้จัก ภายในชุมชนมีวัด
ความรู้และ และช่วยเหลือ และมัสยิดเป็นศูนย์
ความเชี่ยวชาญ เกื้อกูลกัน ซึ่งใน รวมจิตใจของ
ในการทำมันกุ้ง ชุมชนมีความหลาก คนในชุมชน และมี
หลายของคน ทั้ง ทั้งนากุ้งและนา
ไทยพุทธและไทย ข้าวอีกด้วย
มุสลิม

ทุนธรรมชาติ ทุนการเงิน ทุนภูมิปัญญาและ
วัฒนธรรม
ชุมชนติดกับ ทุนส่วนตัวหรือการ
ทะเล และยังมี ระดมทุนของกลุ่ม เป็นภูมิปัญญาดั้งเดิม
การทำนากุ้ง นา ของคนในชุมชน
ข้าว ทำสวน
และเลี้ยงสัตว์

7 SWOT
แนวทางการส่งเสริมธุรกิจ

Strength (จุดแข็ง) ชุมชน
Opportunities (โอกาส)

คนในชุมชนมีความรู้ ความ สินค้าเป็นที่นิยมในจังหวัด
เชี่ยวชาญในการทำมันกุ้งเป็น จึงมักจะนำไปเป็นของฝาก
อย่างดี Digital Marketing ช่วยเพิ่ม
มีช่องทางกา
รจำหน่ายที่ โอกาสในการประชาสัมพันธ์
หลากหลาย รัฐบาลสนับสนุนสินค้า OTOP
รสชาติแตกต่างจากมันกุ้งที่
คนทั่วไปรู้จัก ธุรกิจ
SME ทำให้มีโอกาสมี
สินค้าเก็บไว้ได้นาน
บรรจุภัณฑ์ดึงดูดลูกค้าได้ ชื่อเสียง

Weakness (จุดอ่อน) Threats (อุปสรรค)

ใช้เวลาในการทำค่อนข้าง วัตถุดิบหลักมีจำกัด
นาน และต้องมีความ ขาดการสนับสนุนเงินทุนในการ
ชำนาญในกระบวนการทำ พัฒนานวัตกรรมกระบวนการ
วัตถุดิบหลักหรือกุ้ง เข้า ผลิตให้ทันสมัย
ตามฤดูกาลเ
ท่านั้น ภาวะเศรษฐกิ
จที่ซบเซา ทำให้ผู้
ไม่มีการประชาสัมพันธ์เป็น บริโภคจำกัดการใช้จ่าย
วงกว้าง คนที่รู้จักส่วนใหญ่
จึงเป็นคนในท้องถิ่น

8 วัตถุประสงค์และเป้าหมาย

วิสัยทัศน์

คุณภาพดี ใส่ใจผู้บริโภค
นำเสนอภูมิปัญญาท้องถิ่น

พันธกิจ

ขยายฐานลูกค้า และช่องทางการขาย
นำเสนอผลิตภัณฑ์ที่ใส่ใจในคุณภาพ

เป้าหมาย

ระยะสั้น: เน้นการพัฒนาคุณภาพ
ระยะยาว: ส่งเสริมการขายให้เป็นที่
รู้จักมากขึ้น

วัตถุประสงค์

ทำเพื่อยกระดับคุณภาพของมันกุ้ง ขยาย
ฐานลูกค้า และเพิ่มยอดขาย

9 คุณสมบัติหรือจุดเด่น

มันกุ้งเป็นอาหารพื้นเมืองประเภทอาหารชูรส ได้จาก
การนำเอาน้ำหวานและมันที่ติดเปลือกและหัวของกุ้งมาเคี่ยว
จนข้นเป็นก้อน มีสีเทาเข้มจนเกือบดำ

มันกุ้งเป็นผลพลอยได้จากการทำกุ้งแห้ง กุ้งผัด และกุ้ง
ไม้ กล่าวคือ เมื่อนำกุ้งนางหรือกุ้งแตะ (กุ้งแต้) มาต้มให้สุก
เพื่อทำเป็นกุ้งแห้งหรือกุ้งฝัด น้ำที่ใช้ต้มนั้นเมื่อตักแยกเอาตัว
กุ้งออกหมดแล้วก็ดี หรือเมื่อปอกเปลือกกุ้งเพื่อทำกุ้งไม้ก็ดี เมื่อ
นำไปต้มและเคี่ยวจนน้ำหวานและน้ำมันที่ติดปนอยู่หลุด
ละลายออก แล้วตักส่วนเปลือกและหัวทิ้ง เคี่ยวต่อ จนน้ำแห้ง
ขอด ก็จะได้มันกุ้งมีลักษณะเป็นตะกอนสีเทาเข้มตามต้องการ
ก่อนที่น้ำจะงวดเต็มที่ควรเติมเกลือเล็กน้อยเพื่อให้ออกรสมัน
และสามารถเก็บไว้ได้นาน

10 คุณสมบัติหรือจุดเด่น

มันกุ้งที่ได้อาจตักใส่ขวดหรือกระปุกเก็บไว้ได้นานเป็น
แรมปี เมื่อจะใช้รับประทานก็นำมาปรุงรส ใช้คลุกข้าวหรือ
ใช้เป็นเครื่องปรุงรสอาหารประเภทยำ เช่น ยำมะม่วง ยำ
มะมุด ยำหัวลูกตาล เป็นต้น

ที่นิยมกันแพร่หลายคือ นำมันกุ้งมาปรุงรสด้วย
มะนาว หอมซอย พริกสด แล้วใช้คลุกข้าว หรือไม่ก็ใช้มัน
กุ้งจิ้มด้วยชิ้นมะม่วงหรือมะขามสดรับประทานเป็นคำ ๆ
กับชิ้นหัวหอม พริกสดและกุ้งแห้ง ปัจจุบันมันกุ้งกลายเป็น
สินค้าพื้นเมืองของบางถิ่น เช่น จังหวัดนครศรีธรรมราช
จังหวัดสงขลา มีร้านที่ผลิตมันกุ้งวางขายและส่งออก
จำหน่ายอย่างแพร่หลายและมีขายทั่วไปในตลาด จังหวัดอื่น
ๆ ที่มีแหล่งทำการประมงก็หาซื้อได้ง่าย

11 การผลิตสินค้า

1.นำกุ้งหรือหัวกุ้งไปบดให้
ละเอียด หรืออาจทิ่มด้วย
ครกจนละเอียด จากนั้น
นำน้ำผสมลงไป และกรอง
เอาแต่น้ำ




2.นำน้ำที่ได้จากการก
รอง นำมาปรุงรสด้วย
น้ำตาลและเกลือ

3.นำไปเคี่ยวในกะทะนาน
ประมาณ 8-10 ชั่วโมง ก็
จะได้มันกุ้งสีดำ เนื้อนิ่ม
ตามที่ต้องการ

Business
Model Canvas

Key Partners

- ร้านขายวัตถุดิบ
- กลุ่มผู้สนับสนุนในชุมชน
- แอปพลิเคสั่งอาหาร

Key Activities

- ทำมันกุ้ง
- จัดหาวัตถุดิบ
- พัฒนาสูตรให้ดีขึ้น

Key Resources

- ตัวสินค้า (มันกุ้ง)
- อุปกรณ์ในการทำมันกุ้ง
- ลูกค้าในพื้นที่
- สถานที่ขาย

12

Business
Model Canvas

Value Propositions

- ราคาเหมาะสม จับต้องได้
- เป็นสูตรเฉพาะในพื้นที่
- ปัจจุบันหาทานได้ยาก

Customer Segment

- คนในชุมชนและบริเวณ
ใกล้เคียง
- นักท่องเที่ยว

Customer Relationships

- ประชาสัมพันธ์ผ่าน
ช่องทางออนไลน์
- สร้างบรรยากาศที่ดี
เป็นกันเอง

13

Business
Model Canvas

Channels

- ตลาดน้ำริมคลอง
- แอปพลิเคชันสั่งอาหาร
- ช่องทางออนไลน์
เช่น Facebook

Revenue Streams

- รายได้จากการขายมันกุ้ง

Cost Structure

- ต้นทุนค่าวัตถุดิบ
- ค่า Packaging
- ค่าอุปกรณ์ในการทำ
- ค่าสาธารณูปโภค

14

15 แผนการตลาด

เป้าหมายทางการตลาด

เป้าหมายระยะสั้น

1. ยกระดับภาพลักษณ์ของผลิตภัณฑ์
และสร้างการจดจำและรับรู้ให้แก่
ลูกค้าว่ามันกุ้งทะเลเป็นผลิตภัณฑ์ที่
อร่อยและมีเอกลักษณ์

2.รักษาคุณภาพของมันกุ้ง รสชาติคงที่
มีปริมาณการผลิตที่สูงขึ้นและพัฒนา
ผลิตภัณฑ์ให้ดีขึ้นเรื่อยๆ

เป้าหมายระยะยาว

1. นำเสนอมันกุ้งให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่
หลายในภาคใต้

2. ตีตลาดและเพิ่มยอดการส่งออกไปต่าง
ประเทศ

3. เพิ่มยอดขายให้สูงขึ้นในทุกไตรมาส

16 แผนการตลาด

ส่วนแบ่งการตลาด

ตลาดมวลชน
27.3%

ตลาดท้องถิ่น
40.9%

ตลาดเฉพาะกลุ่ม
31.8%

1 ตลาดท้องถิ่น (Local Market)
ผู้ซื้อเป็นคนในชุมชน เนื่องจากเป็นอาหารที่นิยมรับประทานกัน

ทำให้มีปริมาณผู้ซื้อเป็นจำนวนมากเมื่อเทียบกับกลุ่มอื่น จึงทำให้ตลาด
ท้องถิ่นเป็นกลุ่มที่ต้องให้ความสำคัญเพราะมีฐานการรู้จักมันกุ้งอยู่แล้ว
2 ตลาดเฉพาะกลุ่ม (Nich Market)

กลุ่มผู้บริโภคที่ชื่นชอบการรับประทานอาหารที่แปลกใหม่ มีการ
แปรรูปที่น่าสนใจ เนื่องจากมันกุ้งมีจุดเด่นที่รสชาติ
3 ตลาดมวลชน (Mass Market)

เป็นกลุ่มผู้บริโภคที่เป็นนักท่องเที่ยวหรือชาวต่างชาติที่ซื้อเพื่อเป็น
ของฝากทั้งในและนอกประเทศ เป็นกลุ่มผู้บริโภคที่ให้ความสนใจใน
เรื่องราวของวัฒนธรรมประเพณี และยังเป็นกลุ่มที่พร้อมจะจ่ายเงิน
เพื่อซื้อประสบการณ์อีกด้วย

17 แผนการตลาด

การเลือกกลุ่มเป้าหมาย

1 กลุ่มเป้าหมายหลัก

กลุ่มคนที่ชื่นชอบการรับประทานมันกุ้ง เนื่องจาก
เป็นกลุ่มผู้บริโภคที่มีความต้องการซื้อทั้งปี โดยเป็น
บุคคลเชื้อชาติหรือศาสนาใดก็ได้ เป็นกลุ่มลูกค้าที่มี
ปริมาณมาก เป็นตลาดใหญ่และมีความน่าสนใจ เข้า
ถึงได้ง่าย ไม่ค่อยมีแบรนด์ไหนตีตลาดได้จึงเป็น
โอกาสที่ดีที่จะทำให้ มันกุ้งทะเล เข้าไปตีตลาดได้ง่าย

2 กลุ่มเป้าหมายรอง

กลุ่มที่ซื้อเป็นของฝากและนักท่องเที่ยว เป็นกลุ่มที่มี
ความต้องการจ่ายสูง ต้องการแพคเกจสวยงามและ
ผลิตภัณฑ์สื่อถึงท้องถิ่นเพื่อนำไปเป็นของฝาก จึงควรให้
ความสนใจกับลูกค้ากลุ่มนี้

18 แผนการตลาด

การวางตำแหน่งผลิตภัณฑ์

ในปัจจุบันผู้บริโภคยังไม่รู้จักผลิตภัณฑ์ชนิดนี้มากนัก
เนื่องจากมันกุ้งเป็นอาหารที่นิยมบริโภคกันเฉพาะพื้นที่
คนในจังหวัดอื่นๆยังไม่ค่อยเป็นที่รู้จัก จึงเป็นโอกาสดีในการ
วางแบรนด์ มันกุ้งทะเล ให้เป็นตัวแทนของมันกุ้งที่อร่อย
และมีคุณภาพ เหมาะแก่การนำไปเป็นของฝาก ดังนั้นเพื่อ
ให้ผู้บริโภคจดจำแบรนด์ได้นั้น ทำให้ต้องวางตำแหน่ง
ผลิตภัณฑ์ให้โดดเด่น เพื่อดึงดูดความสนใจของผู้บริโภค

19

แผนการตลาด 4P

“มันกุ้งทะเล”

20 Product ผลิตภัณฑ์

มันกุ้ง

มันกุ้ง เป็นอาหารพื้นเมืองประเภทอาหารชูรส ได้
จากการนำเอาน้ำหวานและมันที่ติดเปลือกและหัวของกุ้ง
มาเคี่ยวจนข้นเป็นก้อน มีสีเทาเข้มจนเกือบดำ

ที่นิยมกันแพร่หลายคือ นำมันกุ้งมาปรุงรสด้วย
มะนาว หอมซอย พริกสด แล้วใช้คลุกข้าว หรือไม่ก็ใช้มัน
กุ้งจิ้มด้วยชิ้นมะม่วงหรือมะขามสดรับประทานเป็นคำ ๆ
กับชิ้นหัวหอม พริกสดและกุ้งแห้ง ปัจจุบันมันกุ้งกลายเป็น
สินค้าพื้นเมืองของบางถิ่น เช่น จังหวัดนครศรีธรรมราช
จังหวัดสงขลา มีร้านที่ผลิตมันกุ้งวางขายและส่งออก
จำหน่ายอย่างแพร่หลาย

21

จากภาพคือตราสัญลักษณ์ของ LOGO
มันกุ้งทะเล โดยมีรูปคลื่นทะเลและรูป
กุ้ง ตัวอักษรในตราสัญลักษณ์ คือ
IBM Plex Sans Thai Loope และ
การเลือกสีของตราสัญลักษณ์มี
ทั้งหมด 6 สี ซึ่งสะท้อนถึงสีของตัวกุ้ง
และความเอร็ดอร่อยที่ได้จากมันกุ้ง
ผ่านทางสีของตราสัญลักษณ์

Color - สีฟ้า มาจากสีของทะเลในฤดู
ร้อนที่มีความใส คลื่นลมสงบ
- สีส้ม มาจากสีของตัวกุ้งที่มีการ
เปลี่ยนแปลงจนสีเข้มขึ้น
- สีน้ำตาลดำ มาจากสีของมัน
กุ้งที่มีความเหนียวเนื่องจากผ่าน
การเคี่ยวมาเป็นเวลานาน

22 บรรจุภัณฑ์

บรรจุภัณฑ์ของ มันกุ้งทะเล มีความเรียบแต่ดูดี มี
เอกลักษณ์ชัดเจน โดยเลือกใช้ถุงกระดาษและกล่องกระดาษ
เพื่อให้ความรู้สึกถึงความเป็นธรรมชาติ ตัวบรรจุภัณฑ์มี
ความแข็งแรง และช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับมันกุ้ง บรรจุภัณฑ์จะ
แบ่งออกเป็น 3 ส่วนดังนี้

ส่วนที่ 1 บรรจุภัณฑ์สำหรับใส่มันกุ้ง
ส่วนที่ 2 บรรจุภัณฑ์สำหรับใส่ขวดมันกุ้ง
ส่วนที่ 3 บรรจุภัณฑ์สำหรับใส่ผลิตภัณฑ์

ส่วนที่ 1 บรรจุภัณฑ์สำหรับใส่มันกุ้ง เลือกเป็นขวดแก้ว
เพราะต้องการเพิ่มความหรูหราให้กับผลิตภัณฑ์เหมาะแก่
การนำไปเป็นของฝาก สามารถมองเห็นมันกุ้งภายในได้

23 บรรจุภัณฑ์

ส่วนที่ 2 บรรจุภัณฑ์สำหรับใส่ขวดมันกุ้ง เป็นกล่องกระดาษ
ที่สามารถย่อยสลายได้ กล่องมีความแข็งแรง และได้ใส่กัน
กระแทกไว้ภายในเพื่อป้องกันสินค้าเสียดาย

วัตถุดิบมาตรฐาน ใส่ใจคุณภาพ
ยกระดับชุมชนสู่สากล
มันกุ้งทะเล นครศรีธรรมราช

ส่วนที่ 3 บรรจุภัณฑ์สำหรับใส่ผลิตภัณฑ์ เป็นถุงกระดาษที่ดู
เรียบง่าย สามารถย่อยสลายได้

24
PRICE

การตั้งราคา

ราคาต่อหน่วย = ต้นทุนต่อหน่วย + กำไรที่ต้องการ

ขายแยกขวด ขวดละ 199 บาท

PROMOTION

ซื้อ 2ขวด

ลดเหลือเพียง 359 บาทเท่านั้น กดติดตามครั้งแรกรับส่วนลด
ซื้อครบ 500 บาท
10%
แถมฟรีขนาดทดลอง

25
PLACE

ช่องทางการจัดจำหน่าย

ออกบูธจัดงานแสดงสินค้า เช่น ร้าน
ขายของฝาก OTOP ของดีประจำ
จังหวัด
สร้างช่องทางการจำหน่ายให้หลาก
หลาย เช่น Facebook, Instagram,
Shopee

บรรณานุกรม

เว็บไซต์องค์ความรู้ศิลปะและวัฒนธรรมภาคใต้และ
คาบสมุทรสยาม-มลายู. มันกุ้ง. วันที่ค้นข้อมูล 30 เมษายน
2565. จาก https://naamchoop.com/know_detail.php?
know_id=93&know_name=%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%
B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B9%89%E0%B8%87

ความรู้รอบตัว. มันกุ้งภาคใต้. วันที่ค้นข้อมูล 29
เมษายน 2565. จาก
https://dodeen.com/%E0%B8%A1%E0%B8%B1%E0%B8%9
9%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B
8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B9%83%E0%B8%95%
E0%B9%89/