สรปประเดนการเรยนร รายวชา วธวทยาการจดการเรยนร จดทโดย นายศภฤกษ สทาแก รหสนกศกษา 65B0101629 มหาวทยาลยราชภฏนครราชสมา Nakhon Ratchasima Rajabhat University
บทท 1 แนวคด เกยวกบการเรยนร • ความสคญของการเรยนร คอ การทมนษยมการเรยนร การปรบตว และมการพฒนาตนเองเพอใหสงคมไดม การพฒนาตอไป • จดมงหมายของการเรยนร มนษยจะเกดการเรยนรใน 3 ดาน คอ ดานสตปญญา ดานรางกาย ดานจตใจ นหลกการมาจแนกไดเปนจดมงหมาย ดงน คอ ดานพทธพสย ดานทกษะพสย ดานจตพสย • ลกษณะสคญของการเรยนร > พฤตกรรมมลกษณะเปลยนไปจากเดม เชน กอนเรยนมความไมเขาใจ แตหลง เรยนมความเขาใจมากขน > พฤตกรรมเปลยนแปลงถาวร เชน ความเจบปวย > ประสบการณททใหเกดการ เปลยนแปลงพฤตกรรม เชน ยตภาวะ ความพการ • องคประกอบของการเรยนร ประกอบดวย การเสรมเเรง การตอบสนอง สงเรา และแรงขบ • กระบวนการเกดการเรยนร คอ มการรบร มความเขาใจ และเกดการปรบเปลยน • ปจจยสคญทสงเสรมการเรยนร คอ ผเรยน บทเรยน วธการเรยนร สภาพแวดลอมทางการเรยนร และผสอน หมายถง ศาสตรหรอวทยาการท เกยวกบการจดการเรยนร ทตอง อาศยความร และประสบการณ ททใหเกดการ เปลยนแปลงใน 3 ดาน คอ ดานความร ดานทกษะหรอ กระบวนการ และดานความรสก • ความหมายของการเรยนร
บทท 2 ระบบการออกแบบ การเรยนการสอน ความหมายของ ระบบ วธการหรอสรรพสงทมความ สมพนธกน ประกอบเขาดวยกนอยาง เปนระเบยบ ตามลดบขนตอน ซง วธการหรอสรรพสงเหลานนจะพงพา อาศยกนและกน องคประกอบของระบบ ตวปอน (Input) กระบวนการ (Process) ผลผลต (Product) ระบบการเรยนการ สอน ระบบการเรยนการสอนเปนการวางแผนอยางเปนลดบ ขนตอน เพอใหบรรลเปาหมายของการจดการเรยนการสอน ตวปอน (Input) กระบวนการ (Process) ผลผลต (Product) ขอมลปอนกลบ ความสคญของระบบทการเรยนการสอน ระบบการเรยนการสอนของ MRK Model 1. เพอประกนความถกตองของเนอหา 2. ดเนนการสอนอยางมขนตอนทชดเจน 3. ประหยดเวลาดเนนการ 4. การดเนนการทมงสเปาหมาย 5. การตรวจสอบความสเรจ 6. ตรวจสอบจดแขงและจดออน รปแบบของการเรยนการสอน ความตองการในการ เรยน และ จดมงหมายในการสอน ปญหาของการเรยน การสอน ลกษณะผเรยน การวเคราะหภาระ งาน วตถประสงคการเรยน ยทธศาสตรการสอน การออกแบบสาร การวดประเมนผล ลกษณะผเรยน การสงผาน
บทท 2 ระบบการออกแบบ การเรยนการสอน รปแบบของการเรยนการสอน การ ประเมน การวเคราะห การนไปใช การออกแบบ การพฒนา ระบบการเรยนการสอน Tyler จดมงหมายของการเรยนการสอน กจกรรมการเรยนการสอน การประเมนผลการเรยนการสอน ขอมลปอน กลบ ระบบการเรยนการสอน Dick and Carey การประเมนความตองการ เพอใชกหนดเปาหมาย วเคราะหการเรยน การสอนวเคราะหการเรยน และบรบท เขยนจดประสงคเชง พฤตกรรม พฒนาเครองมอ เพอวดผลผเรยน พฒนากลวธการ เรยนการสอน พฒนาสอการเรยน การสอน ออกแบบและประเมน ความกาวหนา ทบทวนการสอน ออกแบบ และประเมนผลสรป ระบบการเรยนการสอน Gloser จดประสงคของการสอน การประเมนสถานะของ ผเรยนกอนสอน การจดกระบวนการ เรยนการสอน การประเมนผล ปอนขอมลกลบ ระบบการเรยนการสอน Gerlach and Ely การวเคราะห ขอมลปอนกลบ การเลอก เนอหาสาระ การกหนดจด ประสงค การประเมน พฤตกรรมกอน การเรยน การกหนดกลวธ การสอน การจดเวลาเรยน การจดกลม ผเรยน การเลอก เเหลงวทยาการ การจดหองเรยน การประเมนผล การเรยน วธการนระบบการเรยนการสอนไปใช 1. กอนสอน - ศกษาผเรยน - กหนดจดประสงค - เลอกเนอหา - เลอกวธการสอน - เตรยมสอการเรยนการสอน - เตรยมสภาพแวดลอมใน หองเรยน - เตรยมวธการวดและ ประเมนผล 2. ระหวางสอน - ขนนเขาสบทเรยน - ขนดเนนการสอน - ขนสรป - ขนวดผล 3. หลงสอน -ประเมนผล - ปรบปรงแกไข ปรบปรงแกไข ระบบการเรยนการสอน ADDE Model
บทท 3 ทฤษฎการเรยนร กบการจดการการเรยนร ทฤษฎการเรยนรกลมปญญานยม ทฤษฎโครงสรางนยม Piget (Jean Piaget และ Vygotsky) ทฤษฎการเรยนรโดยการคนพบ และทฤษฎการเรยนรอยางต มความหมาย Bruner ( Jerome S. Bruner) และ Ausubel (David P. Ausubel) การสรางความร ความเขาใจ การอนวยความ สะดวกใหกบผ เรยน การสราง กระบวนการคด การจตนาการภาพ การใชสญลกษณ การลงมอท การใชความสคญกบเงอนไข การเรยนร การเนนผเรยนเปน สคญ รปแบบวธ การสอน การรบสารสนเทศ ความจระยะสน ความจระยะยาว ผานประสาทสมผส ทฤษฎการเรยนรกลมพฤตกรรมนยม ทฤษฎวางเงอนไขในการกระท Skinner (B.F Skinner) นกจตวทยาชาวอเมรกน ทฤษฎการเชอมโยง Tharndike (Edward L. Thorndike) นกจตวทยาชาวอเมรกน ทฤษฎการวางเงอนไข แบบคลาสคก Pavlov (lvan P. Pavlov) นก จตวทยาชาวรสเชย สรางบรรยากาศท ดในการสอน เปลยนเจตคตทไม ดตอรายวชาตางๆ การสอนแบบ ความคดรวบยอด หรอ แบบผงมโน ทศน มการจดการ กจกรรมการสอนท หลากหลาย เชน การเลนเกมส การประยกตใชการเสรมแรง เพอ ปรบเปลยนพฤตกรรม การประยกตใชการเสรมแรงทางบวก ทางลบ เชน การมอบรางวล การ ชนชม การประยกตใชกฎ แหงความพรอมทง สภาพแวดลอม และจตใจ การประยกตใชกฎ แหงการฝก การ ทแบบฝกหด บอยๆตนเกด ทกษะ การประยกตใชกฎ การใช เชน ทฝก ปฏบต การประยกตใชกฎ แหงความพงพอใจ เชน Feed back แนวคดเกยวกบทฤษฎการเรยนร ทฤษฎการเรยนรเปนทฤษฎทอธบายองคประกอบตลอดจน เงอนไขตางๆ ททใหผเรยนไดเรยนร ไดอยางมปะสทธภาพ
บทท 3 ทฤษฎการเรยนร กบการจดการการเรยนร แนวคดเกยวกบทฤษฎการเรยนร ทฤษฎการเรยนรเปนทฤษฎทอธบายองคประกอบตลอดจน เงอนไขตางๆ ททใหผเรยนไดเรยนร ไดอยางมปะสทธภาพ ทฤษฎการเรยนรกลมมนษยนยม ทฤษฎของ Maslow นกวทยาศาสตรชาวอเมรกน ทฤษฎของ Rogers นกวทยาศาสตรชาวอเมรกน ทฤษฎของ Combs นกวทยาศาสตรชาวอเมรกน ทฤษฎการเรยนรกลมผสมผสาน ของ Gagne ทฤษฎของ Gagne นกจตวทยากลมผสมผสานระหวางพฤตกรรม นยมและกลมพทธนยม ทฤษฎการเรยนรกลมคอนสตรค ตวสต Jomes and Dewey ทฤษฎการเรยนรกลมคอนเนคตว สต George Siemens และ Stephen Downes เตมเตมสวนทขาด ตองการความ เจรญงอกงาม เนนผเรยนเปน ศนยกลาง จดบรรยากาศใน ชนเรยน ความดความงาม อสระและเสรภาพ การจดการเรยนรอยางเปนระบบ โดยเรม จากเรองทงาย ไปหาเรองทยาก ผเรยนเปนผสราง ความร ผเรยนนประสบการณทได รบมาเชอมโยงกบความรเดม ผสอนมบทบาทในการ ออกแบบและสรางกจกรรมท หลากหลาย สงเสรมใหผเรยนมปฏสมพนธ ภายใตการใชสอการสอน
บทท 4 การจดประสบการณการเรยนร การจดประสบการณ การจดการ การเรยนรเปนพนฐานทสคญของผ สอน ในการนแนวคด หลกการ วธ การ ขนตอนตางๆไปใชในการ ออกแบบและจดประสบการณการ จดการเรยนรใหเกดกบผเรยน เพอ ใหผสอนสามารถไดจดการเรยนรได อยางบรรลเปาหมาย เกด ประสทธภาพและประสทธผลแกผ เรยน กหนด จดประสงค ตามระดบ การใช จดประสงค ทวไป จดประสงค เชงเฉพาะ จดประสงค การเรยนร ตามการจด การเรยนร พทธพสย ทกษะพสย จตพสย การจดประสบการณการเรยนร ขนน ขนสอน ขนสรป ขนประเมนผล การวดและประเมนผล การประเมนเพอจดวางตแหนง เปนการประเมนกอนเรมเรยน เพอตองการขอมลทแสดงความ พรอม ความสนใจ และระดบ ความรทจเปนตอการเรยน การประเมนเพอการวนจฉย เปนการเกบขอมลเพอคนหา วาผเรยนรอะไรมากนอยแคไหน เกยวกบสงทจะเรยน จงเปนการ ใชประเมนกอนการเรยน การประเมนผลยอย เปนการประเมนเพอพฒนาการ เรยนรทดเนนการอยางตอเนอง ตลอดการจดการเรยนร โดยมใช การทดสอบระหวางเรยนเปนระยะ อยางเดยว แตเปนการทครตะไดเกบ ขอมลการเรยนรของผเรยนไปดวย การประเมนผลและสรปผลการ เรยน เปนการประเมนผลการเรยน เมอจบหนวยการเรยนร เพอ ตรวจสอบผลการเรยนของผ เรยนตามตวชวด และใชเปน ขอมลในการเปรยบเทยบกบ การประเมนกอนเรยน ทใหคร ทราบพฒนาการของผเรยน การกหนดเนอหา ขอเทจจรง (Fact) ความคดรวบยอด (Concept) หลกการ (Generalization) การกหนดสอการเรยนร วสด อปกรณ กจกรรม สอการเรยนรจากสงแวดลอม
บทท 5 การจดการเรยนรทเนนผเรยนเปนสคญ การจดการเรยนรทเนนผเรยนเปนสคญ หมายถง การตดการเรยนทผเรยนลงมอท กจกรรมตามความสนใจ เพอพฒนาศกยภาพของผเรยนใหเกดประโยชนสงสดภายใตความ ชวยเหลอตากครผสอน โดยสงเสรฝมใหผเรยนมสวนรวมในกจกรรมการเรยนรทงดานรางกาย สตปญญา สงคม อารมณ และลงมอปฏบตดวยตนเอง พระราชบญญตการศกษาแหงชาตกบการจดการเรยนร การจดการศกษาตองยดหลกวาผเรยนทกคนมความสามารถเรยนร และพฒนาตรเองได ซงถอวาผ เรยนมความสคญมากทสด กระบวนการจดการศกษาตองสงเสรมใหผเรยนสามารถพฒนาตนเองได เตมศกยภาพ การออกแบบการเรยนรทเนนผเรยนเปนสคญ เนนผเรยน ลงมอปฏบต สตปญญา ทกษะ กระบวนการ เจตคต บทบาทของผสอนและผเรยนในการจดการเรยนรทเนนผเรยนเปนสคญ ผสอน เตรยม การสอน ดเนน การสอน ประเมนผล ผเรยน ลงมอ ปฎบต ฝกทกษะ การคด เทคนคการจดการเรยนรทเนนผเรยนเปนสคญ Compare and Contrast เปรยบเทยบเพอใหผเรยน ไดเหนความเหมอนแบะความ แตกตางของแนวความคด หรอสงของสองอยางผานการ เขยนภาพ Cause and Effect เปนเครองมอทใชพฒนาทกษะ ความคด กระตนกระบวนการคด ของผเรยน โดยใหผเรยนคดถง ปฏกรยาการตอบกลบทเกดขน Diagram ใชเทคนคผงกราฟกเปนเครอง มอใหเหนถงความสมพนธของ ความคด หรอเนอหาเพอให เขาใจสงทจะศกษา Mind mapping ใชเทคนคแผนผงความคด แสดงโครงสรางทางความคด กระบวนการคด และความ สมพนธของกระบวนการคด ชวยใหมองเหนภาพรวมของ ความคด การบรณาการจดการเรยนรทเนนผ เรยนเปนสคญ คณธรรม จรยธรรม ทกษะในศตวรรษท 21 บรรยากาศทเออตอการเรยนร การประเมนผลตามสภาพจรง การสงเกต-บนทก การปฏบตกจกรรม ผลงานนกเรยน
บทท 6 รปแบบการเรยนการสอน วธการสอน และเทคนคการสอน องคประกอบของรปแบบการสอน ปรชญา หลกการ แนวคดหรอทฤษฎ วตถประสงคของรปแบบ ขนตอนการจดการเรยนร และกจกรรมการเรยนการสอน การวดประเมนผลทเกดจากการใช รปแบบการเรยนการสอน รปแบบการเรยนการสอน การดเนนการทเปนระบบตามทฤษฎ การเรยนรหรอแนวคด หรอหลกการ ผสอน ทฤษฎ การเรยนร นไปใชเปนแนว ทางการสอน ผเรยนบรรล วตถประสงค วธการสอน กระบวนการหรอขนตอนตางๆ ทผสอบใชในการจดการ เรยนร เพอใหผเรยนเกดการเรยนรตามวตประสงค เนนครเปน ศนยกลาง สาธต บรรยาย เนนผเรยน เปน ศนยกลาง อภปราย กลม ท กจกรรม ทดลอง บทบาท สมมต ทศนศกษา แกปญหา เทคนคการสอน เปนกลวธตาง ๆ ทใชเสรมกระบวนการสอน ขนตอนการสอน วธการสอน หรอการ ดเนนการทางสอนใดๆ เพอชวยใหการสอนมคณภาพมากขน เทคนคการ สอน สรางความร ดวยตนเอง ทงานรวม กบผอน นความรไป ประยกตใช
บทท 7 นวตกรรมการเรยนร ประเภทของนวตกรรม นวตกรรม คออะไร ? วธการ ความคด การ ปฏบต หรอสงประดษฐ ใหมๆ ทเปนการดดแปลง มาจากของเดมทมอยแลว ใหเหมาะสมกบชวงเวลา ซง กอนใหเกดผลด และม ประสทธภาพทสงขนกวา เดม วธการ ความคด ทสงประดษฐ ใหมๆ นวตกรรม ตวอยางประเภทนวตกรรมทเนนการบรณาการ ของ Dr.Edward. de Bono รจกแนวคด 6 Thinking Hat หมวก 6 ใบ กบแนวคด 6 แบบ เนนการจดการสารสนเทศ เปนรปแบบการเรยนรทพฒนาผเรยนให มโอกาสการเรยนรดวยวธสรางองคความร ทมาตากการคนหาขอมล และนมาจด ระบบดวยวธการทหลากหลาย : เรยนรเเบบสรางองคความรดวย ตนเอง : เรยนรเเบบคนพบ : เรยนรเเบบใชปญหาเปนฐาน เนนการพฒนาพฤตกรรม เปนรปแบบการเรยนรทมงเนนการ พฒนาพฤตกรรมการแสดงออก และทกษะ การปฏบตของผเรยน : เรยนรแบบรอบร : เรยนรแบบชปปา : เรยนรแบบรวมมอ เนนการบรณาการ เปนรปแบบการเรยนรทเนนทง เนอหาสาระ และวธการทไดรบความ นยมอยางมาก เพราะมความสอดคลอง กบทฤษฎการศกษาทมงเนนการพฒนา รอบดาน : เรยนรแบบหมวก 6 ใบ : เรยนรแบบ stories ออนไลน : เรยนรวฎจกรการเรยนร เนนการพฒนาทกษะกระบวนการ เปนรปแบบการเรยนรทเนนใหผเรยนฝก ทกษะกระบวนการปฏบตเพอพฒนาการ เรยนรของตนเอง : เรยนรแบบโครงงาน : เรยนรแบบสบเสาะหาความร : เรยนรแบบกระบวนการแกปญหา
บทท 8 การจดการชนเรยนและสงแวดลอมเพอการเรยนร การบรหาร จดการชนเรยน การจดบรรยากาศ ในชนเรยน วนยในชนเรยน การบรหารจดการในชนเรยน เปนการดเนนงานของผ สอนในการสรางหรออนวย ความสะดวกเพอใหผเรยนเรยน รอยางมความสขและม พฤตกรรมตรงตามวตถประสงค การเรยนร การจดบรรยากาศในชนเรยน เปนการจดสภาพแวดลอมให เออตอการเรยนรเพอสงเสรม ใหการเรยนการสอนม ประสทธภาพ ดงนนการจดชน เรยนทเหมาะสมตองคนงถง ระดบชนและวยของผเรยน วนยในชนเรยน ระเบยบ กฎเกณฑ ขอบงคบ ทจดขนเพอเปน แนวปฏบตใหผสอนและผ เรยนนมาใชในชนเรยน เพอใหการพฒนาผเรยนเปน ไปอยางเหมาะสม การบรหาร จด การฉนเรยน การจดบรรยากาศ ในชนเรยน วนย ในชนเรยน การบรหารชนเรยนทเหมาะสมจะสงผลใหการจดการเรยนรม ประสทธภาพ ผเรยนมความสข สรางลกษณะนสยทด สงผลให ผเรยนมการบมเพาะตนเองเพอเปนพลเมองทดในอนาคต การจดบรรยากาศในชนเรยน ชวยใหนกเรยนมความสข สงผล ใหผเรยนเกดการเรยนร สรางความสนใจทผเรยนตลอดจนชวย สรางเสรมความมระเบยบวนยใหกบผเรยน วนยในชนเรยนเปนปจจยสคญทสงเสรมการจดการการสอน ของผสอนใหประสบผลสเรจ เพอพฒนาพฤตกรรมในการเรยน ของผเรยน
บทท 9 ทกษะการสอน ทกษะการสอน ความสามารถ ความชนาญ และ ความคลองแคลวในการจดการเรยน การสอนใหเกดประสทธภาพ และบรรล จดประสงคการเรยนร สอนดวยความคลองแคลวกระฉบกระเฉง เชน การพด การอธบาย และการใชสอการสอน ลกษณะของครทมทกษะการสอน สอนความถกตองแมนย ทงเนอหาสาระและวธการ เชน การเสรมเเรง รจกการใหทกษะและการใชคถาม สอบแลวบรรลจดประสงคการเรยนรไดตามเวลา ทกหนด เชน ผเรยนเกดความรความเขาใจ และเจตคตทดตอวชาเรยน วตถประสงคของการฝกทกษะการสอน การนความรทางทฤษฎไปใชใน ภาคปฏบต เพอใหเขาถงการสอนและ การปฏบตงานในหนาทครสามารถลด ความวตกกงวลของการสอนลงได และ เปนการฝกความชนาญ ทกษะทสคญในการสอน 1. ทกษะการนเขาสบทเรยน เปนกจกรรมทจขนเมอเรมการ เรยนการสอนเพอกระตนความ สนใจของผเรยน 2. ทกษะการอธบายและยกตวอยาง เปนกระบวนการสอความหมาย เพอให ผเรยนเกดความเขาใจใน เรองราวตางๆ 3. ทกษะการใชกระดานด เปนการใชกระดานดเพอเปน เครองมอในการเรยนเพอใหผเรยน เขาใจ เชน การเขยนขอความ 4. ทกษะการใชคถาม ใชเพอใหผเรยนคดอยางมเหตผล และเปนการทใหเกดความสขใจทจะ เรยนร 5. ทกษะการเราความสนใจ เปนการกระตนใหผเรยนเกด ความสนใจทจะเรมเรยนหรอตดตาม การเรยนการสอน 6. ทกษะการเสรมกลงใจ เปนวธการเพมความมนใจใหผ เรยนกลาแสดงออก เชน การชมเชย หรอการมอบรางวล 7. ทกษะการสรปบทเรยน เปนกระบวนการทดเนนการเมอผ เรยนรสนสดบทเรยน ซงจะชวยใหผเรยน ไดทบทวนตนเอง วามความเขาใจใน เนอหาทเรยนมากนอยเพยงใด
บทท 10 การเขยน แผนการจดการเรยนร การเขยนแผนการจดการเรยนร หมายถง การออกแบบการจดการเรยนรของผ สอนทเปนขนตอนของการนหลกสตรไปใชในการ จดการเรยนการสอนเพอใหผเรยนเกดการเรยนรตาม วตถประสงคทกหนดไว ความหมายของการวางแผนการจดการ เรยนร การวางแผนการจดการเรยนร เปนการเตรยมสอนของผสอนทกคนไม วาจะเปนทางการหรอไมเปนทางการ เปนตน ความหมายของแผนการจดการเรยนร แนวทางการจดกจกรรมการเรยนการ สอน ทผสอนเตรยมไวลวงหนาอยางเปนลาย อกษรทใหรายละเอยดวาจะจดการเรยนการ สอน การวดและการประเมนผลอยางไร เพอ เปนเครองมอทชวยใหผสอนพฒนาการสอน ไดอยางมประสทธภาพ ความสคญของแผนการจดการเรยนร เปนรองรอยหลกฐานของการเปนคร เพอใชในการสอนหรอสอนแทน ประเภทของแผนการจดการเรยนร - แผนการเรยนรระดบหนวยการเรยนร - แผนการเรยนรรายชวโมง รปแบบของแผนการจดการเรยนร - แบบความเรยง - แบบตารางแบบ - ผสมผสาน ขนตอนการจดทแผนการจดการเรยนร 1. วเคราะหคบายรายรายวชา เพอนไปใชในการจดทโครงสรางรายวชา 2. วเคราะหจดประสงคและมาตรฐานรายวชา พจารณาจากมาตรฐานการเรยนรและตวชวดหรอ ผลการเรยนร 3. วเคราะหสาระการเรยนร วเคราะหจากตวชวดหรอผลการเรยนรท กหนดไวในแตละวชา 4. วเคราะหกระบวนการจดการเรยนร เพอใหผเรยนบรรลตามมาตรฐานการเรยนรและตว ชวดหรอผลการเรยนร 5. วเคราะหกระบวนการประเมนผล เลอกใชวธวดประเมนผลทหลากหลาย และเกณฑการประเมนทสอดคลองกบจด ประสงคการเรยนร 6. วเคราะหแหลงการเรยนร คดเลอกสอการเรยนรและแหลงการ เรยนรทงในหองเรยนใหเหมาะสมกบ กระบวนการเรยนร การประเมนแผนการจดการเรยนร การประเมนสวนประกอบของแผนการจดการเรยนร หรอบนทกการสอน การประเมนความสอดคลองขององคประกอบ แผนการจดการเรยนร การประเมนผลจากการใชแผนการจดการเรยนร หรอบนทกหลงการสอน
วธวทยาการจดการเรยนร ประกาศนยบตรวชาชพคร รนท 9 หมท 6