เครื่องเจาะ และงานเจาะ

93

ใบความรู้ หน่วยที่ 3

วชิ า งานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ สอนคร้ังท่ี 7-8

ชื่อหน่วย การปฏิบตั ิงานพ้นื ฐานดว้ ยเคร่ืองเจาะ และรีมเมอร์ ชวั่ โมงรวม 2 ชวั่ โมง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม บอกชนิดของเครื่องเจาะได้

เครื่องเจาะ

งานเจาะจดั เป็นกระบวนการผลิตข้นั พ้นื ฐาน ท่ีมีลกั ษณะการทางานแบบง่าย ๆ ไม่ยงุ่ ยาก
ซบั ซอ้ น แต่มีความสาคญั มาก โดยเฉพาะอยา่ งยงิ่ ในงานโลหะ การเจาะเป็นกระบวนการตดั เฉือน
วสั ดุงานออก โดยใชด้ อกสวา่ น รูที่ไดจ้ ากการเจาะดว้ ยดอกสวา่ นจะมีลกั ษณะเป็นรูกลม เช่น รูยดึ
เหลก็ ดดั ประตูหนา้ ตา่ งบานพบั กลอนประตูบา้ น ตลอดจนชิ้นส่วนรถจกั รยาน รถยนตต์ ่าง ๆ มีรู
สาหรับการจบั ยดึ มากมาย

ในการเจาะรูบนชิ้นงานสามารถทาไดด้ ว้ ยเคร่ืองจกั รกลหลายชนิด เช่น การเจาะรูบน
เครื่องกลึง เครื่องกดั เป็นตน้ แตใ่ นการเจาะรูท่ีประหยดั รวดเร็ว และนิยมใชก้ นั มากท่ีสุด คือ การ
เจาะรูดว้ ยเคร่ืองเจาะ ดงั น้นั เคร่ืองจกั รกลพ้นื ฐานที่จะกล่าวในบทน้ี คือ เครื่องเจาะ

ชนิดของเครื่องเจาะ
เคร่ืองเจาะมีหลายชนิดแตส่ ามารถแบ่งออกไดด้ งั น้ี คือ เครื่องเจาะต้งั พ้นื เคร่ืองเจาะ

แบบรัศมี และเคร่ืองเจาะในงานอุตสาหกรรม
1. เคร่ืองเจาะต้งั โตะ๊ (Bench – model Sensitive Drilling Machine) เป็นเคร่ืองเจาะขนาด

เล็กเจาะรูขนาดไม่เกิน 13 มิลลิเมตร จะมีความเร็วรอบสูง ใชเ้ จาะงานท่ีมีขนาดรูเลก็ ๆ ทว่ั ๆ ไป การ
ส่งกาลงั โดยทว่ั ไปจะใชส้ ายพานและปรับความเร็วรอบดว้ ยลอ้ สายพาน 2-3 ข้นั

94

รูปท่ี 3.1 เคร่ืองเจาะต้งั โตะ๊
ทมี่ า (นายศุภชยั ชิณศรี)

2. เคร่ืองเจาะต้งั พ้ืน (Plan Vertical Spindle Drilling Machine) เป็นเครื่องเจาะขนาด
ใหญ่และเจาะรูบนชิ้นงานท่ีมีขนาดใหญ่ เจาะรูไดต้ ้งั แต่ขนาดเลก็ จนถึงขนาดใหญ่สุดเท่าท่ีดอกสวา่ น
มี และใชง้ านอื่น ๆ ไดอ้ ยา่ งกวา้ งขวางการส่งกาลงั ปกติจะใชช้ ุดเฟื องทด จึงสามารถปรับความเร็ว
รอบไดห้ ลายระดบั และรับแรงบิดไดส้ ูง

รูปที่ 3.2 เจาะต้งั พ้ืน
ทมี่ า (นายศุภชยั ชิณศรี)

95
3. เครื่องเจาะรัศมี (Radial Drilling Machine) เป็นเครื่องเจาะขนาดใหญ่และเจาะรูบน
ชิ้นงานท่ีมีขนาดใหญก่ วา่ เคร่ืองเจาะต้งั พ้ืน โดยท่ีหวั จบั ดอกสวา่ นจะเล่ือนไป-มาบนแขนเจาะ (Arm)
จึงสามารถเจาะงานไดท้ ุกตาแหน่ง โดยติดต้งั งานอยกู่ บั ท่ี การส่งกาลงั ปกติจะใชช้ ุดเฟื องทด

รูปท่ี 3.3 เคร่ืองเจาะรัศมี
ทมี่ า (ประเวช ยอดยงิ่ , 2545: 153)

4. เคร่ืองเจาะหลายหวั (Multiple-spindle or Gang-type Drilling Machine) เป็นเครื่อง
เจาะท่ีออกแบบมาสาหรับการทางานอุตสาหกรรมโดยเฉพาะ เคร่ืองเจาะจะมีหลายหวั จบั ดงั น้นั จึง
สามารถจบั ดอกสวา่ นไดห้ ลายขนาด หรือจบั เคร่ืองมือตดั อื่น ๆ เช่น รีมเมอร์ หรือหวั จบั ทาเกลียวใน
จึงทางานไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว

96

รูปที่ 3.4 เครื่องเจาะรัศมี
ทม่ี า (ประเวช ยอดยง่ิ , 2545: 154)

5. เครื่องเจาะแนวนอน (Horizontal Drilling Machine) เป็นเครื่องเจาะท่ีออกแบบมา
เพอ่ื ใหส้ ามารถทางานไดห้ ลายลกั ษณะ ท้งั การเจาะรู การควา้ นรู การกดั และการกลึง มกั จะพบใน
โรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่

รูปที่ 3.5 เคร่ืองเจาะรัศมี
ทมี่ า (ประเวช ยอดยงิ่ , 2545: 154)

97

ใบความรู้ หน่วยท่ี 3

วชิ า งานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 7-8

ช่ือหน่วย การปฏิบตั ิงานพ้ืนฐานดว้ ยเครื่องเจาะ และรีมเมอร์ ชว่ั โมงรวม 2 ชว่ั โมง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม บอกส่วนประกอบท่ีสาคญั ของเครื่องเจาะได้

ส่วนประกอบทส่ี าคัญและหน้าทก่ี ารใช้งานของเครื่องเจาะ

เคร่ืองเจาะต้งั โต๊ะมสี ่วนประกอบต่าง ๆ ดงั นี้

1. ฐานเครื่อง (Base) ทาดว้ ยเหล็กหล่อ เป็นส่วนที่รองรับน้าหนกั ท้งั หมดของเคร่ืองจะยดึ
ติดแน่นบนโตะ๊ ป้ องกนั การสั่นสะเทือนในขณะปฏิบตั ิงาน

ชุดหวั เคร่ือง

โตะ๊ งาน เสา

ฐานเครื่อง

รูปที่ 3.6 ส่วนประกอบต่าง ๆ ของเคร่ืองเจาะต้งั โตะ๊
ทมี่ า (นายศุภชยั ชิณศรี)

98

2. เสาเคร่ืองเจาะ (Column) จะเป็นเหล็กรูปทรงกระบอกกลวง เป็ นส่วนที่ยดึ ติดกบั
ฐานเคร่ือง เพ่อื รองรับชุดหวั เครื่องและรองรับโตะ๊ งาน

3. โตะ๊ งาน (Table) ส่วนใหญ่ทาดว้ ยเหลก็ ท่อ เป็นส่วนท่ีรองรับชิ้นงานท่ีจะนามา
เจาะหรืออาจรองรับอุปกรณ์จบั ยดึ สาหรับจบั ยดึ ชิ้นงาน เช่น ปากกาจบั งาน เป็นตน้ สามารถเล่ือน
ข้ึนลงไดบ้ นเสาเคร่ืองดว้ ยการหมุนแขนส่งกาลงั ดว้ ยชุดเฟื องสะพาน เม่ือไดต้ าแหน่งท่ีตอ้ งการก็
สามารถยดึ ใหแ้ น่นกบั เสาเคร่ืองได้

4. ชุดหวั เครื่อง (Drilling Head) จะอยบู่ นสุดของเคร่ืองเจาะ ประกอบดว้ ยส่วน
ตา่ ง ๆ ท่ีสาคญั ดงั น้ี

4.1 มอเตอร์ส่งกาลงั (Motor)
4.2 สายพานและลอ้ สายพานส่งกาลงั (Belt & Pulley)
4.3 ฝาครอบ (Pulley Guard) มีไวค้ รอบสายพานเพ่ือป้ องกนั อนั ตราย
4.4 หวั จบั ดอกสวา่ น (Drill Chuck) ใชจ้ บั ดอกสวา่ นกา้ นตรง ส่วนใหญ่มีขนาดไม่เกิน ½ นิ้ว
หรือประมาณ 12.7 มิลลิเมตร
4.5 แขนหมุนป้ อนเจาะ (Hand Feed Level)
4.6 สวติ ซ์ปิ ดเปิ ด (Switch)

ส่วนประกอบทส่ี าคัญของเคร่ืองเจาะต้งั พนื้

สวา่ นต้งั พ้นื จะมีส่วนประกอบท่ีสาคญั เหมือนเครื่องเจาะแบบต้งั โตะ๊ จะต่างกนั ตรง
ขนาดและความสามารถในการเจาะรูและระบบส่งกาลงั ซ่ึงมีส่วนประกอบตา่ ง ๆ ดงั น้ี

1. ฐานเครื่อง (Base) ทาดว้ ยเหลก็ หล่อ เป็ นส่วนที่รองรับน้าหนกั ท้งั หมดของเครื่องจะ
วางอยบู่ นพ้ืนโรงงาน

2. เสาเคร่ืองเจาะ (Column) จะเป็นเหล็กรูปทรงกระบอกกลวง เป็ นส่วนท่ียดึ ติดกบั ฐาน
เครื่อง เป็นส่วนที่รองรับชุดหวั เครื่องและรองรับโตะ๊ งาน

99

ชุดหวั เคร่ือง

โตะ๊ งาน

เสาเครื่องเจาะ

ฐานเครื่อง

รูปท่ี 3.7 ส่วนประกอบท่ีสาคญั ของเคร่ืองเจาะต้งั พ้ืน
ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

3. โตะ๊ งาน (Table) ส่วนใหญท่ าดว้ ยเหล็ก มีท้งั ท่ีเป็นรูปวงกลมหรือเป็นรูปสี่เหลี่ยม
เป็นส่วนที่รองรับชิ้นงานท่ีตอ้ งการเจาะ หรืออาจจะรองรับอุปกรณ์จบั ยึดชิ้นงาน เช่น ปากกาจบั งาน

4. ชุดหวั เคร่ือง จะอยบู่ นสุดของเครื่องเจาะ ประกอบดว้ ยส่วนตา่ ง ๆ ท่ีสาคญั ดงั น้ี
- มอเตอร์ส่งกาลงั
- ระบบส่งกาลงั จะมีการส่งกาลงั ดว้ ยสายพานและฟันเฟื อง
การส่งกาลงั ดว้ ยฟันเฟื องจะมีคนั โยกบงั คบั เปล่ียนความเร็ว
รอบ
- ฝาครอบ เพ่อื ป้ องกนั อนั ตราย
- แกนเพลา (Spindle) ภายในเป็นรูเรียวสาหรับจบั ยดึ กา้ น
เรียวของหวั จบั ดอกสวา่ น หรือจบั กา้ นเรียวของดอกสวา่ นท่ี
มีขนาดมากกวา่ 12.7 มิลลิเมตร ข้ึนไป

100

- แขนหมุนป้ อนเจาะ จะมีท้งั แบบป้ อนเจาะดว้ ยมือและการ
ป้ อนเจาะอตั โนมตั ิ

- แกนต้งั ระยะป้ อนเจาะ ใชส้ าหรับต้งั ความลึกเพื่อเจาะงาน
สวติ ซ์เปิ ดปิ ด

ส่วนประกอบทสี่ าคัญของเคร่ืองเจาะแบบรัศมี

ชุดหวั เคร่ือง

เสาเคร่ืองเจาะ แขนรัศมี

แกนเพลา

ฐานเคร่ือง

โตะ๊ งาน

รูปที่ 3.8 ส่วนประกอบท่ีสาคญั ของเคร่ืองเจาะแบบรัศมี
ทม่ี า (ประเวช ยอดยงิ่ , 2545: 153)

1. ฐานเครื่อง (Base) เป็นส่วนท่ีติดต้งั อยกู่ บั พ้ืนโรงงาน ทาดว้ ยเหลก็ หล่อ เป็นส่วนท่ี
รองรับน้าหนกั ท้งั หมดของเครื่อง

2. เสาเคร่ือง (Column) มีลกั ษณะเป็นเสากลมใหญ่กวา่ เสาเคร่ืองเจาะธรรมดา จะยดึ
ติดอยกู่ บั ฐานเคร่ือง จะเป็นท่ีเคลื่อนข้ึนลงและจบั ยดึ ของแขนรัศมี

101

3. แขนรัศมี (Radial Arm) สามารถเลื่อนข้ึนลงไดบ้ นเสาเคร่ือง และสามารถ
หมุนรอบเสาเครื่องไดเ้ พ่ือหาตาแหน่งเจาะงาน เป็นส่วนที่รองรับชุดหวั เครื่อง

4. ชุดหวั เครื่อง (Drilling Head) อยบู่ นรัศมี สามารถเลื่อนเขา้ ออกไดต้ ามความ
ยาวของแขนรัศมี เพ่ือหาตาแหน่งเจาะรู

5. แกนเพลา (Spindle) เป็นรูปทรงกระบอก ภายในเป็ นรูเรียวสาหรับจบั ยดึ กา้ น
เรียวของหวั จบั ดอกสวา่ น หรือจบั กา้ นเรียวของดอกสวา่ นท่ีมีขนาดใหญ่

6.โตะ๊ งาน (Table) เป็นอุปกรณ์ที่ยดึ ติดอยบู่ นฐานเคร่ือง จะมีร่องตวั -ที เพ่ือใช้
จบั ยดึ ชิ้นงานโดยตรง หรือใชส้ าหรับจบั ยดึ ปากกาจบั งาน หรืออุปกรณ์อ่ืน ๆ

7. มอเตอร์ (Motor) เป็นตน้ กาลงั ท่ีส่งกาลงั ไปหมุนแกนเพลาเพ่ือหมุนดอกสวา่ น
เจาะงานหรือส่งกาลงั เพอ่ื ขบั เคลื่อนส่วนต่าง ๆ อตั โนมตั ิ เนื่องจากชิ้นส่วนแต่ละส่วนมีขนาดใหญ่

102

ใบความรู้ หน่วยท่ี 3

วชิ า งานเคร่ืองมือกลเบ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 7-8

ชื่อหน่วย การปฏิบตั ิงานพ้ืนฐานดว้ ยเครื่องเจาะ และรีมเมอร์ ชว่ั โมงรวม 2 ชว่ั โมง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม บอกเครื่องมือและอุปกรณ์ท่ีใชก้ บั เครื่องเจาะได้

เครื่องมอื และอปุ กรณ์ทใี่ ช้กบั เครื่องเจาะ

1. ดอกส่วาน (Drills) ดอกสวา่ นเป็ นอุปกรณ์ชนิดหน่ึงที่ใชเ้ จาะรูบนชิ้นงานใหไ้ ด้
ขนาดตามความตอ้ งการเป็นที่นิยมใชก้ นั มากเพราะวา่ สามารถใชง้ านไดส้ ะดวกซ่ึงมี 2 ชนิด คือ

1. 1 สวา่ นกา้ นตรง (Straight Shank Drill) เป็นสวา่ นท่ีมีขนาดเลก็ ส่วนมากมี
ขนาดเส้นผา่ นศนู ยก์ ลางไมเ่ กิน 1/2 นิ้ว หรือประมาณ 12.7 มิลลิเมตร เวลาใชง้ านจะตอ้ งจบั ดว้ ยหวั
จบั ดอกสวา่ น

รูปที่ 3.9 สวา่ นกา้ นตรง
ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

1.2 สวา่ นกา้ นเรียว (Taper Shank Drill) เป็นสวา่ นที่มีขนาดใหญ่ ส่วนมากจะมี
ขนาดมากกวา่ 1/2 นิ้ว หรือ 12.7 มิลลิเมตร ข้ึนไป ตรงกา้ นเรียวเป็ นเรียวมาตรฐานมอส เวลาใชง้ านจะ
สวมเขา้ กบั รูเรียวของเคร่ือง เช่น เคร่ืองเจาะ หรือรูศูนยท์ า้ ยของเคร่ืองกลึง ฯลฯ

รูปที่ 3.10 สวา่ นกา้ นเรียว
ทมี่ า (นายศุภชยั ชิณศรี)

ส่วนต่างๆ ของดอกสว่าน 103
ขอบคม แกนกลาง
กน่ั มุมบิด
ความยาวท้งั หมด

ความยาวกา้ น ความยาวร่อง

กา้ นเรียว คอดอกสวา่ น ร่องเกลียวดอกสวา่ น สันคม
ความยาวลาตวั

รูปที่ 3.11 ส่วนตา่ งๆ ของดอกสวา่ น
ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

1. ก้าน (Shank) ถา้ เป็นสวา่ นกา้ นตรง จะเป็นส่วนท่ีใชห้ วั จบั ดอกสวา่ นจบั เพื่อเจาะชิ้นงาน
ส่วนใหญด่ อกสวา่ นกา้ นตรงจะมีขนาดเส้นผา่ นศนู ยก์ ลางไมเ่ กิน 1/2 นิ้ว หรือประมาณ 12.7 มม.
ส่วนสวา่ นกา้ นเรียวจะมีขนาดเส้นผา่ นศูนยก์ ลางมากกวา่ 12.7 มม. ข้ึนไป

2. กนั่ (Tang) จะมีเฉพาะสวา่ นกา้ นเรียวเทา่ น้นั จะอยตู่ รงปลายสุดของกา้ นเรียว มี

ไวส้ าหรับใชเ้ หล็กถอดตอกออกจากแกนเพลา (Spindle) ของเคร่ืองเจาะหรือถอดออกจากปลอกเรียว

กน่ั

รูปท่ี 3.12 กน่ั
ทมี่ า (นายศุภชยั ชิณศรี)

104
3. ขอบคม (Margin) มีลกั ษณะเป็ นสันนูนออกมาจากผิวของดอกสวา่ น ทาให้ลด การ
เสียดสีระหวา่ งผวิ ดอกสวา่ นกบั ชิ้นงาน

ขอบคม
รูปท่ี 3.13 ขอบคม
ทมี่ า (นายศุภชยั ชิณศรี)

4. สันคม (Land) ผวิ ส่วนน้ีจะต่ากวา่ ขอบคม เพอื่ ลดการการเสียดสีกบั ชิ้นงาน

สันคม
รูปที่ 3.14 สันคม
ทมี่ า (นายศุภชยั ชิณศรี)

5. ร่องเกลยี วดอกสว่าน (Flutes) ร่องดอกสวา่ นทวั่ ๆ ไปจะมี 2 ร่อง การกดั ร่องดอก-สวา่ น
ทาใหเ้ กิดคมตดั และร่องยงั เป็นที่สาหรับคายเศษโลหะท่ีดอกสวา่ นเจาะออกมา ถา้ เศษโลหะคาย
ออกมาไม่ได้ อาจจะทาใหด้ อกสวา่ นหกั ได้

ร่องเกลียว

รูปที่ 3.15 ร่องเกลียวดอกสวา่ น
ทมี่ า (นายศุภชยั ชิณศรี)

105
6. มุมบิดของดอกสวา่ น (Helix or Rake Angle) คือ มุมที่ร่องสวา่ นบิดทามุมกบั แกนกลาง
ของดอกสวา่ น

มุมบิด

รูปท่ี 3.16 มุมบิดของดอกสวา่ น
ท่ีมา (นายศุภชยั ชิณศรี)

7. แกนกลาง (Web) คือ เน้ือโลหะแกนกลางของดอกสว่าน ช่วยทาให้สว่านมีความ
แขง็ แรง เมื่อดอกสวา่ นส้ันลงแกนกลางยง่ิ หนาข้ึนเรื่อยๆ

แกนกลาง

รูปท่ี 3.17 แกนกลางดอกสวา่ น
ทมี่ า (นายศุภชยั ชิณศรี)

ขนาดดอกสว่าน โดยทว่ั ๆ ไปมีการบอกขนาดอยู่ 4 แบบ คือ
1. บอกขนาดเป็ นมิลลิเมตร
2. การบอกเป็นนมั เบอร์ จะมีต้งั แตน่ มั เบอร์ 1–80 เป็นระบบนิ้ว นมั เบอร์ 80 จะมีขนาด

เล็กสุด = 0.0135 นิ้ว และนมั เบอร์ 1 มีขนาดใหญ่สุด = 0.228 นิ้ว
3. บอกขนาดเป็ นตวั อกั ษร ต้งั แต่ A–Z มีขนาดต้งั แต่ 0.234 นิ้ว ถึง 0.413 นิ้ว
4. การบอกขนาดเป็นเศษส่วน มีขนาดต้งั แต่ 1/64 ถึง 4 นิ้ว

106

ตารางท่ี 3.1 ขนาดของดอกสวา่ นแบบตา่ ง ๆ

Drill Size Decimal mm Drill Size Decimal mm Drill Size Decimal mm

80 .0135 0.3429 52 .0635 1.6129 25 .1495 3.7773
79 .0145 0.3683 51 .0670 1.7018 24 .1520 3.8608
164 .0156 0.3969 50 .0700 1.7780 23 .1540 3.9116
78 .0160 0.4064 49 .0730 1.8542 .1562 3.9687
77 .0180 0.4572 48 .0760 1.9304 5 32 .1570 3.9878
76 .0200 0.5040 .0781 1.9844 .1590 4.0386
75 .0210 0.5334 5 64 .0785 1.9939 22 .1610 4.0894
74 .0225 0.5715 .0810 2.0574 21 .1660 4.2164
73 .0240 0.6096 47 .0820 2.0828 20 .1695 4.3053
72 .0250 0.6350 46 .0860 2.1844 19 .1719 4.3656
71 .0260 0.6604 45 .0890 2.2606 18 .1730 4.3942
70 .0280 0.7072 44 .0935 2.3749 .1770 4.4958
69 .0292 0.7417 43 .0938 2.3812 1164 .1800 4.5720
68 .0310 0.7874 42 .0960 2.4384 .1820 4.6228
132 .0313 0.7937 .0980 2.4892 17 .1850 4.6990
67 .0320 0.8128 3 32 .0995 2.5273 16 .1875 4.7625
66 .0330 0.8382 .1015 2.5781 15 .1890 4.8006
65 .0350 0.8890 41 .1040 2.6416 14 .1910 4.8514
64 .0360 0.9144 40 .1065 2.7051 13 .1935 4.8149
63 .0370 0.9398 39 .1094 2.7781 .1960 4.9784
62 .0380 0.9652 38 .1100 2.7940 316 .1990 5.0546
61 .0390 0.9906 37 .1110 2.8194 .2010 5.1054
60 .0400 1.0160 36 .1130 2.8702 12 .2031 5.1594
59 .0410 1.0414 .1160 2.9464 11 .2040 5.1816
58 .0420 1.0668 7 64 .1200 3.0480 10 .2055 5.2197
57 .0430 1.0922 .1250 3.1750 9 .2090 5.3086
56 .0465 1.1811 35 .1285 3.2659 8 .2130 5.4102
364 .0469 1.1906 34 .1360 3.4544 7 .2188 5.5562
55 .0520 1.3208 33 .1405 3.5687 .2210 5.6134
54 .0550 1.3970 32 .1406 3.5719 13 64 .2280 5.8012
53 .0595 1.5113 31 .1440 3.6596 .2340 5.9436
116 .0625 1.5825 .1470 3.7338 6 .2344 5.9531
18 5
4
30 3
29
28 7 32

9 64 2
1
27 A
26
15 64

107

ตารางท่ี 3.1 ขนาดของดอกสวา่ นแบบต่าง ๆ (ตอ่ )

Drill Size Decimal mm Drill Size Decimal mm Drill Size Decimal mm

B .2380 6.0452 78 .8750 22.2250 17 32 .5313 13.4937
C .2420 6.1468 57 64 .8906 22.6219 35 64 .5489 13.8906
D .2460 6.2484 2164 .3281 8.3344 .5625 14.2875
E .2500 6.3500 916 .5781 14.6844
F .2570 6.5278 Q .3320 8.4328 37 64 .5938 15.0812
G .2610 6.6294 19 32 .6094 15.4781
17 64 .2656 6.7469 R .3390 8.6106 39 64 .6250 15.8750
H .2660 6.7564 1132 .3438 8.7312 58 .6406 16.2719
I .2720 6.9088 S .3480 8.8392 .6562 16.6687
J .2770 7.0358 4164 .6719 17.0656
K .2810 7.1374 T .3580 9.0932 2132 .6875 17.4625
932 .2812 7.1437 23 64 .3594 9.1281 43 64 .7031 17.8594
L .2900 7.3660 U .3680 9.3472 .7188 18.2562
M .2950 7.4930 38 .3750 9.5250 1116 .7344 18.6531
19 64 .2969 7.5406 45 64 .7500 19.0500
N .3020 7.6508 V .3770 9.5758 23 32 .7656 19.4469
516 .3125 7.9375 .9062 23.0187
O .3160 8.0264 W .3860 9.8044 47 64 .9219 23.4156
P .3230 8.2042 25 64 .3906 9.9219 3 .9375 23.8125
25 32 .7812 19.8437 X .3970 10.0380 49 .9531 24.2094
5164 .7969 20.2406 4 .9688 24.6062
1316 .8125 20.6375 Y .4040 10.2616 64 .9844 25.0031
53 64 .8281 21.0344 13 32 .4062 10.3187 29 32 1.000 25.4001
27 32 .8438 21.4312 59 64
55 64 .8594 21.8281 Z .4130 10.4902 16516146
27 64 .4219 10.7156
716 .4375 11.1125
29 64 .4531 11.5094 3132
13516342 63 64
.4688 11.9062 1
.4844 12.3031
12 .5000 12.7000
33 64 .5156 13.0969

108

ตารางท่ี 3.2 ขนาดของดอกสวา่ นที่บอกขนาดเป็ นนมั เบอร์

No. Decimal No. Decimal No. Decimal No. Decimal
equiv. equiv. equiv. equiv.

1 0.2280 21 0.1590 41 0.0960 61 0.0390
2 0.2210 22 0.1570 42 0.0935 62 0.0380
3 0.2130 23 0.1540 43 0.0890 63 0.0370
4 0.2090 24 0.1520 44 0.0860 64 0.0360
5 0.2055 25 0.1495 45 0.0820 65 0.0350
6 0.2040 26 0.1470 46 0.0810 66 0.0330
7 0.2010 27 0.1440 47 0.0785 67 0.0320
8 0.1990 28 0.1405 48 0.0760 68 0.0310
9 0.1960 29 0.1360 49 0.0730 69 0.0292
10 0.1935 30 0.1285 50 0.0700 70 0.0280
11 0.1910 31 0.1200 51 0.0670 71 0.0260
12 0.1890 32 0.1160 52 0.0635 72 0.0250
13 0.1850 33 0.1130 53 0.0595 73 0.0240
14 0.1820 34 0.1110 54 0.0550 74 0.0225
15 0.1800 35 0.1100 55 0.0520 75 0.0210
16 0.1770 36 0.1065 56 0.0465 76 0.0200
17 0.1730 37 0.1040 57 0.0430 77 0.0180
18 0.1695 38 0.1015 58 0.0420 78 0.0160
19 0.1660 39 0.0995 59 0.0410 79 0.0145
20 0.1610 40 0.0980 60 0.0400 80 0.0135

ตารางที่ 3.3 ขนาดของดอกสวา่ นที่บอกขนาดเป็นตวั อกั ษร

Size Decimal equiv. Size Decimal equiv.

A 0.234 N 0.302
B 0.238 O 0.316
C 0.242 P 0.323
D 0.246 Q 0.332
E 0.250 R 0.339
F 0.257 S 0.348
G 0.261 T 0.358
H 0.266 U 0.368
I 0.272 V 0.377
J 0.277 W 0.386
K 0.281 X 0.397
L 0.290 Y 0.404
M 0.295 Z 0.413

109

การป้ อนเจาะงานของดอกสว่าน
อัตราป้ อนเจาะงาน หมายถึง การป้ อนลึกลงไปในงานต่อการหมุนของดอกสว่าน 1
รอบ เช่น อตั ราป้ อนเจาะ 0.2 มิลลิเมตร/รอบ หมายถึง เมื่อดอกสว่านหมุนไปครบ 1 รอบ จะ
สามารถป้ อนกินลึกลงไปในงาน 0.2 มิลลิเมตร
ในการป้ อนอตั โนมตั ิถา้ เคร่ืองเจาะไม่สามารถป้ อนอตั โนมตั ิไดก้ ็ตอ้ งป้ อนการกินลึก
ดว้ ยมือจะตอ้ งอาศยั ประสบการณ์และความรู้สึก ถา้ เครื่องสามารถป้ อนอตั โนมตั ิไดก้ ็จะมีตาราง
สาหรับใหเ้ ลือกในการป้ อนความลึกเจาะงาน

ตารางท่ี 3.4 ตารางอตั ราป้ อนเจาะของดอกสวา่ น

ขนาดดอกสว่าน อตั ราป้ อนต่อรอบ

นิ้ว มิลลิเมตร นิ้ว มิลลิเมตร

เล็กกวา่ ถึง 1/8 เลก็ กวา่ ถึง 3 0.001-0.002 0.02-0.05

1/8-1/4 3-6 0.002-0.004 0.05-0.10

1/4-1/2 6-13 0.004-0.007 0.10-0.18

1/2-1 13-25 0.007-0.015 0.18-0.38

1-11/2 25-38 0.015-0.025 0.38-0.63

110

ใบความรู้ หน่วยท่ี 3

วชิ า งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 7-8

ชื่อหน่วย การปฏิบตั ิงานพ้นื ฐานดว้ ยเครื่องเจาะ และรีมเมอร์ ชว่ั โมงรวม 2 ชว่ั โมง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม บอกข้นั ตอนการทางานของเครื่องเจาะ

ข้นั ตอนการทางานของเครื่องเจาะ

หลกั การใชเ้ ครื่องเจาะที่สาคญั ไดแ้ ก่ ข้นั เตรียมชิ้นงาน การจบั ยดึ ชิ้นงาน การจบั ยดึ ดอก
สวา่ น การปรับความเร็ว การเจาะชิ้นงาน

1. ข้นั เตรียมชิ้นงาน คือ การเตรียมชิ้นงานก่อนนาไปเจาะถือวา่ เป็นข้นั ตอนสาคญั คือ การ
ร่างแบบงานลงบนชิ้นงาน เพ่ือกาหนดตาแหน่งของรูเจาะใหช้ ดั เจนตอ้ งถูกตอ้ ง แม่นยา ไมเ่ ช่น
น้นั ก็จะทาใหก้ ารเจาะผดิ พลาดเกิดความเสียหาย อุปกรณ์ร่างแบบไดแ้ ก่ น้ายาร่างแบบ วงเวยี น เหล็ก
ตอกนาศนู ย์ ฉาก โตะ๊ ระดบั เวอร์เนียร์ไฮเกจ และคอ้ นเหล็ก

รูปที่ 3.18 การทาน้ายาร่างแบบ
ท่ีมา (นายศุภชยั ชิณศรี)

รูปที่ 3.19 การใชว้ งเวยี นร่างแบบ
ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

111

ฉากผสม วงเวยี น

ฉาก น้ายาร่างแบบ

เหลก็ นาศนู ย์ เหล็กขีด

รูปที่ 3.20 อุปกรณ์ตา่ ง ๆ ในการร่างแบบ
ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

2. การจบั ยดึ ชิ้นงาน คือ การจบั ยดึ ชิ้นงานดว้ ยปากกา หรือจบั ดว้ ยอุปกรณ์จบั ยดึ ต่าง ๆ
เพอ่ื ใหช้ ิ้นงานมน่ั คงอยกู่ บั โตะ๊ งาน ไมเ่ กิดการคลาดเคล่ือนขณะเจาะชิ้นงานทวั่ ๆ ไปจะจบั ดว้ ยปากกา
จบั งาน งานทรงกระบอกจบั ดว้ ยวบี ล็อกซ์ งานรูปฉากจบั ดว้ ยเหล็กแทง่ ฉาก และบีบใหแ้ น่นดว้ ย

ซี-แคลม้ ป์

รูปท่ี 3.21 การจบั ชิ้นงานเจาะดว้ ยปากกาจบั งาน
ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

112

รูปที่ 3.22 การจบั ยดึ ชิ้นงานเจาะดว้ ยอุปกรณ์จบั ยดึ ต่าง ๆ
ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

3. การจบั ดอกสวา่ น คือ การจบั ดอกสวา่ นใหแ้ น่นกบั อุปกรณ์จบั ดอกสวา่ น เพ่ือป้ องกนั
ไมใ่ หด้ อกสวา่ นล่ืนไกลกบั อุปกรณ์จบั ดอกสวา่ น อาจทาใหก้ า้ นสวา่ นสึกหรอเสียหาย หรือหลุดขณะ
ใชง้ านได้ ดอกสวา่ นที่ใชก้ นั มีอยู่ 2 ลกั ษณะ คือ ดอกสวา่ นกา้ นตรง ใชห้ วั จบั ดอกสวา่ นเป็นตวั จบั โดย
มีประแจเป็ นตวั ขนั ส่วนสวา่ นกา้ นเรียวใชป้ ลอกเรียวเป็นตวั จบั โดยการสวมเขา้ ดว้ ยกนั ใหแ้ น่น

ประแจขนั หวั จบั หวั จบั

ดอกสวา่ น

ทิศทางการหมุน

รูปท่ี 3.23 การจบั ดอกสวา่ นกา้ นตรง
ทมี่ า (นายศุภชยั ชิณศรี)

113

การประกอบดอกสวา่ นกา้ นเรียวสวมกบั ปลอกเรียว

การประกอบสวา่ นกา้ นเรียวสวมกบั แกนหมุนบนเคร่ืองเจาะ

รูปที่ 3.24 การจบั ดอกสวา่ นกา้ นเรียว
ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

4. การปรับความเร็ว
การใชเ้ คร่ืองเจาะอยา่ งมีประสิทธิภาพ ผใู้ ชต้ อ้ งต้งั ความเร็วรอบเครื่องเจาะไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง

เพื่อใหด้ อกสวา่ นเจาะงานสาเร็จโดยผวิ รูเจาะเรียบไดข้ นาดท่ีถูกตอ้ ง ดงั น้นั ผปู้ ฏิบตั ิงานตอ้ ง
คานวณหาความเร็วรอบไดถ้ ูกตอ้ ง

4.1 การต้งั ความเร็วเคร่ืองเจาะ เพื่อคานวณความเร็วรอบไดแ้ ลว้ ผปู้ ฏิบตั ิงานจะตอ้ งฝึกฝน
วธิ ีการปรับความเร็วไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง โดยทาตามข้นั ตอนดงั ตอ่ ไปน้ี

4.1.1 คลายตวั ล็อคสายพานตึงใหห้ ยอ่ นลง เปิ ดฝาครอบลอ้ สายพานแลว้ ดนั มอเตอร์เขา้
ไปจนสายพานหยอ่ นเตม็ ที่

4.1.2 ดนั สายพานดา้ นสานพานลอ้ มอเตอร์ กดให้ต่าลง แลว้ หมุนลอ้ สานพานจน
สายพานหลุดออกจากร่องเดิม

114
4.1.3 ตอ่ จากน้นั นาสายพานเขา้ กบั ร่องใหม่ พร้อมกบั หมุนลอ้ สายพานจนเขา้ ท่ีของลอ้
สายพานท่ีตอ้ งการ ตอ้ งแน่ใจวา่ ไมใ่ ส่สายพานเขา้ กบั ลอ้ สายพานเย้อื งตาแหน่งกนั เพราะจะทาให้
สายพานเสียหายเร็ว และตอ้ งไมล่ ืมล็อค ตวั ลอ็ คสายพานใหแ้ น่น เพ่ือทาใหส้ ายพานตึงก่อนเปิ ดสวทิ ซ์
เครื่องใชง้ าน

รูปที่ 3.25 แสดงการถอดสายพานออก
ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

รูปท่ี 3.26 แสดงการคลอ้ งสายพาน
ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

115

4.1.4 การเปิ ดสวิตซ์เคร่ืองเจาะ สวติ ซ์เครื่องเจาะน้นั อาจติดต้งั อยใู่ นตาแหน่งที่ไมเ่ หมือนกนั
ข้ึนอยกู่ บั ผผู้ ลิต บางเคร่ืองสวติ ซ์อยดู่ า้ นซา้ ยของเครื่อง และบางเคร่ืองอยดู่ า้ นขวาของเคร่ือง สวิตซ์
เปิ ดเคร่ืองในบางเคร่ืองปรับไดส้ องตาแหน่ง คือ รอบชา้ และรอบเร็ว กค็ วรเลือกใชใ้ หถ้ ูกตอ้ ง

รูปท่ี 3.27 แสดงสวติ ซ์เคร่ืองเจาะ
ทมี่ า (นายศุภชยั ชิณศรี)

4.1.5 การเจาะชิ้นงาน เมื่อชิ้นงานไดต้ ิดต้งั อยบู่ นปากกาจบั งานและจบั ยดึ มนั่ คงกบั โต๊ะงาน
แลว้ ปรับระยะของโตะ๊ งานใหเ้ หมาะสมกบั การเจาะ เปิ ดสวติ ซ์เครื่อง ใชม้ ือขวาจบั แขนโยกป้ อน
เจาะ ทาการป้ อนลงมาอยา่ งชา้ ๆ เม่ือดอกสวา่ นกินงานไประยะหน่ึงใหย้ กดอกสวา่ นข้ึนบา้ ง เพ่ือทา
การคายเศษโลหะ ขณะเจาะงานจะเกิดความร้อนจึงควรหล่อเยน็ ชิ้นงาน เพ่อื ระบายความร้อนดอก
สวา่ น และทาใหผ้ วิ ของรูชิ้นงานเจาะไดค้ ุณภาพท่ีดี

116

ใบความรู้ หน่วยที่ 3

วชิ า งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 7-8

ช่ือหน่วย การปฏิบตั ิงานพ้ืนฐานดว้ ยเคร่ืองเจาะ และรีมเมอร์ ชวั่ โมงรวม 2 ชว่ั โมง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม สามารถคานวณความเร็วในงานเจาะได้

การคานวณความเร็วในงานเจาะ

การคานวณความเร็วในงานเจาะ จะมีความเร็วท่ีสาคญั 2 ชนิด คือ ความเร็วรอบและ
ความเร็วตดั

1. การคานวณความเร็วตดั มีสูตรการคานวณดงั น้ี

V  dn เมตร/นาที

1000

เมื่อกาหนด
V = ความเร็วตดั งานเจาะ เมตร/นาที
N = ความเร็วรอบดอกสวา่ น รอบ/นาที
d = ความยาวเส้นผา่ ศูนยก์ ลางดอกสวา่ น มิลลิเมตร

ตัวอย่าง จงคานวณหาคา่ ความเร็วตดั ที่เจาะงานดว้ ยดอกสวา่ นมีความยาว

เส้นผา่ ศนู ยก์ ลาง 10 มิลลิเมตร ดว้ ยความเร็วรอบ 800 รอบ/นาที

วธิ ีทา

V   d n เมตร/นาที

1,000

ความเร็วตดั ที่ใชเ้ จาะงาน  3.1416 x 10 x 800
1,000

= 25.13 เมตร / นาที

2. การคานวณความเร็วรอบ ในกรณีตอ้ งการหาความเร็วรอบกย็ า้ ยสมการ
จากสูตรขา้ งตน้ กจ็ ะไดส้ ูตรการคานวณดงั น้ี

117

สูตรการคานวณหาความเร็วรอบ n = 1000 V รอบ / นาที
πd

ตวั อย่าง จงคานวณหาค่าความเร็วรอบในการเจาะเหล็กใชท้ าเครื่องมือ (Tool Steel) ดว้ ย
ดอกสวา่ นขนาดความยาวเส้นผา่ ศูนยก์ ลาง 15 มิลลิเมตร ดว้ ยความเร็วตดั 18 เมตร / นาที

วธิ ีทา

n  1,000ฺ V รอบ/นาที
d

 1,000 x 18
3.1416 x 15
ความเร็วรอบท่ีใชเ้ จาะงาน = 382 รอบ / นาที

การเลือกความเร็วรอบจากตาราง

จากการคานวณความเร็วรอบ ดูจากตารางท่ี 3.1 วธิ ีเลือกมีข้นั ตอนดงั น้ี
1. เลือกขนาดความยาวเส้นผา่ ศูนยก์ ลางดอกสวา่ นที่ใชเ้ จาะ ในท่ีน้ีคือ 15 มิลลิเมตร
ดูใหต้ รงกบั วสั ดุงานท่ีเจาะ ในตวั อยา่ งคือ Tool Steel คา่ ความเร็วตดั = 18 เมตร/นาที
2. ผลลพั ธ์ท่ีได้ คือ 380 รอบ/นาที

118

ตารางท่ี 3.5 ความเร็วตดั งานสาหรับดอกสวา่ นเหล็กรอบสูง

Steel Casting Tool Steel Cast Iron Machine Brass and
Aluminum
12 Steel
1,910 60
ขนาดดอกสว่าน 1,275 ความเร็วตดั (เมตร/นาท)ี 9,550
955 6,365
นิว้ มม. 765 18 24 30 4,775
1/16 2 635 3,820
1/8 3 545 2,865 3,820 4,775 3,180
3/16 4 475 2,730
1/4 5 425 1,910 2,545 3,185 2,390
5/16 6 350 2,120
3/8 7 255 1,430 1,910 2,385 1,735
7/16 8 190 1,275
1/2 9 150 1,145 1,530 1,910 955
5/8 10 765
3/4 15 955 1,275 1,590
7/8 20
1 25 820 1,090 1,365

715 955 1,195

635 850 1,060

520 695 870

380 510 635

285 380 475

230 305 380

119

ใบความรู้ หน่วยที่ 3

วชิ า งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ สอนคร้ังท่ี 7-8

ช่ือหน่วย การปฏิบตั ิงานพ้ืนฐานดว้ ยเคร่ืองเจาะ และรีมเมอร์ ชวั่ โมงรวม 2 ชว่ั โมง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม บอกการบารุงรักษาเครื่องเจาะได้

การบารุงรักษาเครื่องเจาะ

ไม่วา่ จะเป็นเคร่ืองเจาะชนิดใด ในการบารุงรักษาก็จะใชห้ ลกั การเดียวกนั จะต่างกนั ก็
ตรงจุดบารุงรักษาจะมากนอ้ ยแตกตา่ งกนั ไป ซ่ึงวธิ ีการบารุงรักษามีดงั น้ี คือ

1. จะตอ้ งตรวจสอบระบบไฟฟ้ าใหอ้ ยใู่ นสภาพท่ีสมบรู ณ์ตลอดเวลา เม่ืออุปกรณ์ไฟฟ้ า
เกิดชารุดเสียหายจะตอ้ งซ่อมแซมหรือเปลี่ยนใหใ้ ชไ้ ดด้ ี

2. จะตอ้ งตรวจสอบชิ้นส่วนตา่ ง ๆ ของเคร่ืองใหพ้ ร้อมใชง้ านตลอดเวลา

3. ก่อนใชง้ านจะตอ้ งหยดน้ามนั หล่อล่ืนในส่วนที่เคล่ือนที่

4. ควรมีแผนการบารุงรักษาเป็นระยะตามระยะเวลาที่กาหนด เป็นการบารุงรักษาเชิง
ป้ องกนั

5. หลงั จากเลิกใชง้ านจะตอ้ งทาความสะอาดและชโลมดว้ ยน้ามนั

120

ใบความรู้ หน่วยที่ 3

วชิ า งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 7-8

ช่ือหน่วย การปฏิบตั ิงานพ้นื ฐานดว้ ยเคร่ืองเจาะ และรีมเมอร์ ชวั่ โมงรวม 2 ชวั่ โมง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม บอกความปลอดภยั ในการใชเ้ คร่ืองเจาะได้

ความปลอดภยั ในการใช้เครื่องเจาะ
1. ก่อนใชเ้ คร่ืองเจาะทุกคร้ังจะตอ้ งตรวจดูความพร้อมของเครื่องก่อนใชเ้ สมอ ถา้ เครื่อง

ชารุดอาจเป็ นอนั ตรายต่อผปู้ ฏิบตั ิงานได้
2. การจบั ยดึ ชิ้นงานจะตอ้ งจบั ยดึ ใหแ้ น่นและจะตอ้ งจบั ใหถ้ ูกวธิ ี
3. ศึกษาข้นั ตอนและวธิ ีการใชเ้ คร่ืองเจาะ และวธิ ีการทางานใหถ้ ูกตอ้ ง
4. จะตอ้ งแตง่ กายใหร้ ัดกมุ ถูกตอ้ งตามกฎความปลอดภยั
5. จะตอ้ งสวมแวน่ ตานิรภยั ป้ องกนั เศษโลหะกระเด็นเขา้ ตา

121

ใบความรู้ หน่วยที่ 3

วชิ า งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ สอนคร้ังท่ี 7-8

ชื่อหน่วย การปฏิบตั ิงานพ้ืนฐานดว้ ยเครื่องเจาะ และรีมเมอร์ ชวั่ โมงรวม 2 ชวั่ โมง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม บอกชนิดของดอกรีมเมอร์

งานรีมเมอร์

งานรีมเมอร์ (Reamers) หรืองานควา้ นเรียบ เพอื่ ปาดผดิ ของรูเจาะ รูควา้ น หรือผิวรูฝังให้
เรียบร้อยและสม่าเสมอเทา่ กนั งานบางอยา่ งผวิ ของงานจากการเจาะยงั ไม่เรียบพอหรืออาจจะมีขนาด
เส้นผ่าศูนย์กลางจากการเจาะไม่ได้พกิ ดั ตามต้องการ จาเป็ นจะต้องทาการคว้านละเอยี ดอกี คร้ังหน่ึง

1 ชนิดของรีมเมอร์
1.1 รีมเมอร์มือ (Hand reamers) ปลายดา้ มของรีมเมอร์จะมีลกั ษณะเป็นรูป
ส่ีเหลี่ยมเพ่ือใชส้ าหรับมือหมุน แบ่งออกไดเ้ ป็น 3 ชนิดดว้ ยกนั คือ แบบขนาด
ตายตวั แบบขนาดปรับไดแ้ ละแบบเรียว

รูปท่ี 3.28 แสดงการใชร้ ีมเมอร์มือปาดผวิ รูเจาะ
ทมี่ า (นายศุภชยั ชิณศรี)

122
1.2 รีมเมอร์เครื่อง (Machine remers) ปลายดา้ มของรีมเมอร์ชนิดน้ีมี 2 แบบ
คือแบบดา้ มตรง ซ่ึงใชก้ บั หวั จบั ของดอกสวา้ นและแบดา้ มเรียวท่ีใชจ้ บั กบั เพลาของเครื่องรีมเมอร์
เคร่ืองแบง่ ออกเป็ น 2 ชนิด คือ แบบตายตวั และแบบปรับขนาดได้

รูปท่ี 3.29 แสดงการใชร้ ีมเมอร์เครื่องปาดผวิ รูเจาะ
ทมี่ า (อนนั ต์ วงศก์ ระจ่าง, 2545: 80)

รูปท่ี 3.30 รีมเมอร์แบบเรียว
ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

123

รูปท่ี 3.31 รีมเมอร์แบบปรับขนาดได้

ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

124

ใบความรู้ หน่วยท่ี 3

วชิ า งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 7-8

ชื่อหน่วย การปฏิบตั ิงานพ้นื ฐานดว้ ยเคร่ืองเจาะ และรีมเมอร์ ชว่ั โมงรวม 2 ชว่ั โมง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม บอกส่วนประกอบของดอกรีมเมอร์ได้

ส่ วนประกอบของรีมเมอร์

รีมเมอร์ประกอบดว้ ยส่วนสาคญั 3 ส่วนคือ
1. ดา้ มของรีมเมอร์ เป็นส่วนที่รับกาลงั จากมือหมุนหรือเครื่อง
2. คมของรีมเมอร์ มีหนา้ ที่ปาดผวิ รูเจาะใหเ้ รียบและไดข้ นาดที่ถูกตอ้ ง
3. คมนาตดั มีหนา้ ที่นาคมของรีมเมอร์เขา้ ปาดผวิ รูไดต้ รงศูนย์

คมตดั คมของรีมเมอร์ ดา้ มของรีมเมอร์

รูปที่ 3.32 แสดงส่วนประกอบของรีมเมอร์
ทม่ี า (นายศุภชยั ชิณศรี)

125

ใบความรู้ หน่วยที่ 3

วชิ า งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ สอนคร้ังท่ี 7-8

ช่ือหน่วย การปฏิบตั ิงานพ้ืนฐานดว้ ยเครื่องเจาะ และรีมเมอร์ ชว่ั โมงรวม 2 ชว่ั โมง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม อธิบายข้นั ตอนการรีมเมอร์ได้

หลกั การทางานรีมเมอร์

1. การเจาะรูสาหรับรีมเมอร์ ในการปฏิบตั ิงานรีมเมอร์จะตอ้ งเจาะรูดว้ ยดอก
สวา่ นก่อนและใหไ้ ดข้ นาดของรูเจาะเลก็ กวา่ ขนาดของรีมเมอร์ ซ่ึงหาไดจ้ ากสูตร

เมื่อ dB dB = df - z
Df
Z = ขนาดรูเจาะ
= ขนาดรีมเมอร์
= ระยะเผอื่ (ระยะเผอื่ จากตาราง + ส่วนเกิน)

รูปที่ 3.33 ระยะของรูรีมเมอร์
ทม่ี า (อาพล ซื่อตรง, 2546: 127)

126

หมายเหตุ ดอกเจาะขนาดหน่ึง ๆ เม่ือเจาะรูเสร็จ ขนาดของรูเจาะโดยปกติแลว้ จะโตกวา่
ขนาดของดอกเจาะประมาณ 0.05 มิลลิเมตร ซ่ึงเป็นส่วนเกินขนาดของรีมเมอร์ สาหรับระยะเผอื่ ดูได้
จากตารางที่ 3.6

ตารางท่ี 3.6 แสดงระยะเผอ่ื ของรีมเมอร์แตล่ ะขนาด

ขนาดรีมเมอร์ (df) ระยะเผอื่ (z)
 เลก็ กวา่ 5 มิลลิเมตร 0.1 - 0.2 มิลลิเมตร
 5-20 มิลลิเมตร 0.2 - 0.3 มิลลิเมตร
 21-20 มิลลิเมตร 0.3 - 0.5 มิลลิเมตร
โตกวา่ 50 มิลลิเมตร 0.5 - 1 มิลลิเมตร

ตัวอย่าง จะตอ้ งเจาะรูดว้ ยดอกเจาะขนาดโต บนชิ้นงานชิ้นหน่ึง ซ่ึงเมื่อรีมเมอร์เสร็จ
แลว้ จะมีขนาดสาเร็จ  20 มิลลิเมตร

ขนาดของดอกเจาะที่ตอ้ งใช้ = ขนาดสาเร็จ - ระยะเผอื่
ขนาดของดอกเจาะที่ตอ้ งใช้ = 20 – (0.3 + 0.05)
= 19.65 มิลลิเมตร

2. ความเร็วรอบสาหรับงานรีมเมอร์ ความเร็วรอบสาหรับงานรีมเมอร์ ปกติจะ
ชา้ กวา่ ความเร็วท่ีใชเ้ จาะรูประมาณ 1 ใน 3 ของความเร็วเจาะ สาหรับความเร็วตดั ที่เลือกใชจ้ ะตอ้ ง
ข้ึนอยกู่ บั หลายองคป์ ระกอบ ดงั แสดงไวใ้ นตารางท่ี 3.7

127

ตารางที่ 3.7 แสดงคา่ ความเร็วตดั สาหรับวสั ดุรีมเมอร์และวสั ดุงาน

วสั ดุงาน ความเร็วตดั (V) สาหรับวสั ดุรีมเมอร์

เหลก็ กลา้ บรอนซ์ เหลก็ หล่อ เหลก็ เคร่ืองมือ เหลก็ รอบสูง
อลูมิเนียม
อะลูมิเนียมเจือ 3-4 4-5
แมกนีเซียมเจือ
12-17 17-20

6-9 9-12

20 30

3. การหล่อล่ืนและหล่อเยน็ ในขณะรีมเมอร์จะเกิดเศษโลหะ ดงั น้นั ควรใชก้ าร
หล่อลื่นและหล่อเยน็ ช่วยไม่ใชเ้ ศษโลหะอุดตนั และช่วยลดแรงเสียดทานระหวา่ งผวิ รูเจาะกบั คมของ
รีมเมอร์ ทาใหผ้ วิ เรียบมากข้ึนในตารางที่ 3.8 แสดงชนิดของสารหล่อเยน็ ท่ีใชใ้ นงานรีมเมอร์

ตารางที่ 3.8 แสดงชนิดของสารหล่อเยน็ ท่ีใชใ้ นงานรีมเมอร์

วสั ดุงาน การหล่อเยน็
เหลก็ กลา้ ใชน้ ้ามนั สบู่ หรือน้ามนั ตดั
เหลก็ หล่อ
อะลูมิเนียม แหง้
ใชน้ ้าสบู่

ข้นั ตอนการรีมเมอร์ละเอยี ดด้วยมือ

1. เจาะรูให้เลก็ กวา่ ขนาดจริงดว้ ยเคร่ืองเจาะหรือเครื่องกลึง ดูไดจ้ ากตารางที่ 3.2
2. จบั ยดึ ชิ้นงานดว้ ยปากกา
3. ทาการควา้ นละเอียดดว้ ยมือโดยใชด้ า้ มตา๊ ปเกลียว โดยการหมุนไปทิศทางเดียวจะไม่

หมุนกลบั ทิศทางเหมือนตา๊ ปเกลียว มิฉะน้นั เศษโลหะจะขดู ผวิ งานเป็ นรอย
4. ตรวจศูนยแ์ นวฉากดว้ ยวดั มุมระหวา่ งดอกรีมเมอร์กบั ผวิ ชิ้นงาน
5. หล่อลื่นชิ้นงานดว้ ยน้ามนั เคร่ือง เพอ่ื ช่วยยดื อายกุ ารใชง้ านของดอกรีมเมอร์ และ

รักษาคุณภาพของผิวชิ้นงาน

128

ใบความรู้ หน่วยท่ี 3

วชิ า งานเครื่องมือกลเบ้ืองตน้ สอนคร้ังที่ 7-8

ช่ือหน่วย การปฏิบตั ิงานพ้นื ฐานดว้ ยเครื่องเจาะ และรีมเมอร์ ชวั่ โมงรวม 2 ชวั่ โมง

จุดประสงคเ์ ชิงพฤติกรรม บอกการเกบ็ บารุงรักษาดอกรีมเมอร์ได้

การเกบ็ และบารุงรักษาดอกรีมเมอร์

1. เจาะรูชิ้นงานที่ตอ้ งการควา้ นละเอียดใหส้ มั พนั ธ์กบั ดอกรีมเมอร์
2. ดอกรีมเมอร์ เป็ นเคร่ืองมือประเภทหลายคมตดั ตดั เฉือนผวิ วสั ดุงานออกเพยี ง
บาง ๆ ประมาณ 0.05 มิลลิเมตร
3. การควา้ นละเอียด ตอ้ งหมุนดอกริมเมอร์ไปทางเดียวกบั คมตดั เทา่ น้นั
4. เลือกขนาดรีมเมอร์ใหถ้ ูกขนาด หรือวดั ขนาดที่สันคมรีมเมอร์ดว้ ยไมโครมิเตอร์
5. การถอดดอกรีมเมอร์ใหห้ มุนดอกรีมเมอร์ในทิศทางเดียวกบั การป้ อนดอกรีมเมอร์ พร้อมกบั
ใหย้ กดอกรีมเมอร์ข้ึน
6. ถา้ หมุนดอกรีมเมอร์กลบั ทิศทาง จะทาใหผ้ วิ งานเกิดรอยขีดขว่ น และอาจทาใหค้ มของดอก
รีมเมอร์หกั ได้
7. แยกดอกควา้ นละเอียดออกจากเครื่องมืออ่ืน เพ่ือรักษาคมดอกรีมเมอร์และป้ องกนั บาดเจบ็ ทา
ความสะอาดและใชน้ ้ามนั กนั สนิมเคลือบผวิ บาง ๆ หลงั ใชง้ าน
8. เกบ็ ดอกรีมเมอร์ใส่ซองหรือกล่องเฉพาะ ไม่รวมกบั เครื่องมืออ่ืน

129

แบบประเมินผลสมั ฤทธ์ิการเรียนรู้
เร่ือง เครื่องเจาะ และรีมเมอร์
ช่ือ – สกุล _________________________________ระดบั ช้นั ____________เลขท่ี____________
ใหน้ กั ศึกษาทาเครื่องหมาย (X) ทบั ตวั อกั ษรหนา้ คาตอบท่ีถูกที่สุด

1 . เคร่ืองเจาะไฟฟ้ าขนาดเล็ก คือขอ้ ใด
ก. เครื่องเจาะต้งั โตะ๊
ข. เคร่ืองเจาะต้งั พ้นื
ค. เครื่องเจาะ แบบรัศมี
ง. เคร่ืองเจาะอุตสาหกรรม

2. ขอ้ ใดเป็ นส่วนประกอบของชุดหวั เคร่ืองของเคร่ืองเจาะ
ก. Base
ข. Table
ค. Column
ง. Spindle

3. มอเตอร์ส่งกาลงั จะอยสู่ ่วนใดของเครื่องเจาะ
ก. โตะ๊ งาน
ข. เสาเคร่ือง
ค. หวั เครื่อง
ง. ฐานเครื่อง

4. ส่วนประกอบเคร่ืองเจาะรัศมี ขอ้ ใดไมถ่ ูกตอ้ ง
ก. แขนรัศมี เล่ือนข้ึนลง-หมุนรอบเสาเครื่องได้
ข. ฐานเคร่ือง มีร่องตวั -ที เพือ่ ใชจ้ บั ยดึ ชิ้นงาน
ค. ชุดหวั เครื่อง อยบู่ นแขนรัศมี เลื่อนเขา้ ออกตามความยาวแขน
ง. แกนเพลา เป็นรูปทรงกระบอกใชจ้ บั ยดึ กา้ นเรียวของหวั จบั ดอกสวา่ น

130

5. ส่วนใดของดอกสวา่ นช่วยลดการเสียดสีกบั ชิ้นงาน
ก. กน่ั
ข. ขอบคม
ค. ร่องเกลียวดอกสวา่ น
ง. มุมบิดดอกสวา่ น

6. ขอ้ ใดไมใ่ ช่อุปกรณ์วดั ขนาดดอกสวา่ น
ก. Micro Meter
ข. Drill Gage
ค. Wire Gage
ง. Rake Angle

7. “อตั ราป้ อนเจาะงาน” คือขอ้ ใด
ก. ใชป้ ระสบการณ์และความรู้สึกไมไ่ ด้
ข. บอกขนาดเป็นเศษส่วน 1/64 ถึง 4 นิ้ว
ค. ความลึกของงานท่ีตอ้ งเจาะ 1 ตาแหน่ง
ง. การป้ อนลึกลงในงานต่อการหมุน 1 รอบของดอกสวา่ น

8. อุปกรณ์ใดไม่เกี่ยวขอ้ งกบั การร่างแบบงานเจาะ
ก. Pick Punch
ข. Center Punch
ค. Center Drill
ง. Counter Sink

9. การเจาะงานขนาดใหญเ่ คลื่อนยา้ ยยาก ควรเจาะดว้ ยเคร่ืองเจาะชนิดใด
ก. เครื่องเจาะต้งั โตะ๊
ข. เคร่ืองเจาะต้งั พ้ืน
ค. เคร่ืองเจาะแบบรัศมี
ง. เครื่องเจาะอตั โนมตั ิ

131

10. เมื่อดอกสวา่ นมีขนาดส้ันลงจะมีผลในขอ้ ใด
ก. ขนาดโตข้ึน
ข. ขนาดเลก็ ลง
ค. ความคมเพ่มิ ข้ึน
ง. แกนกลางหนาข้ึน

11. การบอกขนาดเป็นตวั อกั ษรองั กฤษมีการบอกแบบใด
ก. จากขนาดเล็กไปใหญ่
ข. จากขนาดใหญ่ไปเลก็
ค. จากกลางออกไปเรื่อยๆ
ง. บอกขนาดสลบั ไปมา

12. ขอ้ ใดคือดอกควา้ นละเอียดดว้ ยเคร่ือง
ก. แบบเรียวสลกั
ข. แบบเรียวมอสแบบหยาบ
ค. แบบเรียวมอสแบบละเอียด
ง. แบบ Shell Reamer

13. จงคานวณหาความเร็วรอบงานเจาะเมื่อดอกสวา่ นโต 10 มิลลิเมตรดว้ ยความเร็วตดั 24 เมตร/นาที
ก. 261 รอบ/นาที
ข. 387 รอบ/นาที
ค. 436 รอบ/นาที
ง. 764 รอบ/นาที

14. รูควา้ นละเอียดขนาดนอ้ ยกวา่ 5 มิลลิเมตร ตอ้ งเจาะเผอื่ ขนาดจริงก่ี มิลลิเมตร
ก. 0.1-0.2 มิลลิเมตร
ข. 0.2-0.3 มิลลิเมตร
ค. 0.3-0.5 มิลลิเมตร
ง. 0.5-1.0 มิลลิเมตร

132

15. วธิ ีการควา้ นละเอียด (Reaming) คือขอ้ ใด
ก. หมุนทิศทางเดียว
ข.หมุนกลบั ไปมา
ค. หมุนเหมือนดายเกลียว
ง.หมุนเหมือนตา๊ ปเกลียว

16. สารหล่อล่ืนท่ีใชใ้ นการควา้ นละเอียดเหลก็ หล่อ คือขอ้ ใด
ก. น้ามนั ตดั
ข. น้ามนั สบู่
ค. น้ามนั กา๊ ด
ง. แหง้ ไม่ตอ้ งหล่อลื่น

17. ค่าส่วนเกินในการรีมเมอร์มีคา่ เทา่ กบั
ก. 0.01 มิลลิเมตร
ข. 0.02 มิลลิเมตร
ค. 0.03 มิลลิเมตร
ง. 0.05 มิลลิเมตร

18. ขอ้ ใดถูกตอ้ งเก่ียวกบั การผายปากรู
ก. เป็นการเจาะรู
ข. เป็นการควา้ นรู
ค. เป็นการลบคมปากรู
ง. เป็นการทาเกลียว

19. ดอกสวา่ นกา้ นตรงมีขนาดไม่เกินกี่มิลลิเมตร
ก. 11.5 มิลลิเมตร
ข. 12.7 มิลลิเมตร
ค. 13.4 มิลลิเมตร
ง. 14.2 มิลลิเมตร

133

20. ขอ้ ใดเป็ นการปฏิบตั ิงานกบั เครื่องเจาะท่ีถูกตอ้ ง
ก. ใชม้ ือช่วยจบั ยดึ ปากกา
ข. ใชม้ ือจบั ยดึ ชิ้นงานใหแ้ น่น
ค. หมุนปากกาจบั งานไปใกลเ้ สาเคร่ือง
ง. ใชค้ วามเร็วรอบจากการคานวณเทา่ น้นั

134

ใบเฉลย

1. ก 2. 3. ค 4. ข 5. ข 6. ง 7. ง 8. ง 9. ค 10. ง
11. ก 12. ง 13. ง 14. ก 15. ก 16. ง 17. ง 18. ค 19. ข 20. ค