วิชา สุขศึกษาและพลศึกษา
บสืบพั
ระบ นธ์ุ
าย
♂
เพศช
เสริมสร้างความรู้ และความเข้าใจเกี่ยวกับ
ระบบสืบพันธุ์เพศชาย
จัดทำโดย นำเสนอ
กฤชพล พิสวาส ครูเอื้องฟ้า คงเพ็ชร
คำนำ
เป็นหนังสือที่ให้ความรู้ เรื่องระบบสืบพันธุ์เพศ
ชาย มีเนื้อหาคลอบคลุมตั้ฃแต่ความหมายของระบบสืบ
พันธ์ุเพศชาย ส่วนโครงสร้างอวัยวะ หน้าที่ของระบบ การ
สร้างเซลล์สืบพันธ์ุเพศชาย การดูแลและเสริมสร้ง
ประสิทธิภาพของระบบ รวมถึงตัวอย่างโรคในระบบที่อาจ
จะสามารถเกิดขึ้นได้ และวิธีการป้องกันเพื่อป้องกันจากโรค
ดังกล่าว
ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าหนังสือเล่มนี้ให้ความรู้
เรื่องระบบสืบพันธ์ุเพศชายเล่มนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้อ่าน
ต่อทุกๆท่าน และยังสามารถนำองค์ความรู้ที่ได้รับจากการ
อ่านหนังสือเล่มนี้ ไปเผยแพร่หรือปรับใช้ในชีวิตประจำวัน
ได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมยิ่งขึ้น
กฤชพล พิสวาส ม6/11 เลขที่ 3
ผู้จัดทำ
สารบัญ
หน้า
โครงสร้างและหน้าของระบบ 1-2
ลักษณะของสเปิร์ม 2
น้ำอสุจิ 3
การดูแลสร้างสร้างและดำรงประสิทธิภาพของระบบ 4
ตัวอย่างโรคที่เกิดขึ้นในระบบ 5
โครงสร้างและหน้าที่ของระบบสืบพันธุ์
อัณฑะ | มี 2 ข้าง สร้างเซลล์อสุจิ ซึ่งเป็นเซลล์สืบพันธ์ุเพศชาย และ
สร้างฮอร์โมนเพศชาย ควบคุมลักษณะต่างๆของเพศชาย
ถุงอัณฑะ | ห่อหุ้มอัณฑะและปรับอุณหภูมิในถุงอัณฑะให้ต่ำกว่า
อุณหภูมิปกติของร่างกาย
หลอดสร้างตัวอสุจิ | ทำหน้าที่สร้างอสุจิและฮอร์โมนเพศชาย
หลอดเก็บอสุจิ | ทำหน้าที่เก็บตัวอสุจิจนตัวอสุจิเติบโตพร้อมปฏิสนธิ
ท่อนำอสุจิ | ลำเลียงตัวอสุจิไปเก็บไว้ที่ต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ
ต่อมสร้างน้ำเลี้ยงตัวอสุจิ | สร้างอาหารมาเลี้ยงตัวอสุจิ
ต่อมคาวเปอร์ | มีหน้าที่สร้างเมือกล่อลื่นในท่อปัสสาวะ ให้อสุจิ
เคลื่อนไหวเร็วขึ้น
1
โครงสร้างและหน้าที่ของระบบสืบพันธุ์ (ต่อ)
ต่อมลูกหมาก | เป็นเบสอ่อนลด
ความเป็นกรดในท่อปัสสาวะ ช่วย
ในอสุจิเคลื่อนไหวได้ดี
องคชาต | เป็นทางผ่านของน้ำอสุจิ
และน้ำปัสสาวะออกนอกร่างกาย
ลักษณะของสเปิร์ม
ส่วนหัว(Head) | บรรจุสารพันธุกรรม มีนิวเคลียส โดยด้านหน้าเป็น
ส่วนของโครโซม มีลักษณะเป็นถุงบรรจุเอนไซม์เพื่อสลายเยื้อหุ้มเซลล์
ไข่
ส่วนกลาง(Middle) | มีลักษณะเป็นแท่งมีไมโทคอนเดรียผลิตพลังงาน
ไว้สำหรับการเคลื่อนที่ของอสุจิ
ส่วนหาง(Tail) | มีไมโครทูบูล ทำหน้าที่โบกสบัดได้เพื่อว่ายไปหา
เซลล์ไข่ นอกจากตัวอสุจิยังมีส้วนผสมของสารอื่นๆด้วย
2
น้ำอสุจิ
ประกอบด้วยตัวอสุจิและน้าหล่อเล้ียงต่างๆ
จากต่อมในอวัยวะสืบพันธ์ุในเพศชาย ปกติ
เพศชายจะเริ่มสร้างตัวอสุจิเมื่ออายุ 12 – 13 ปี
และจะสร้างไปจนตลอดชีวิต โดยเฉลี่ยแล้ว
ผู้ชายจะหลั่งน้ำอสุจิแต่ละครั้ง ประมาณ 3- 4
cm3 ซึ่งจะมีตัวอสุจิ เฉลี่ยประมาณ 300 –
500 ล้านตัว ตัวอสุจิเม่ือออกสู่ภายนอกจะมีชีวิต
อยู่ได้ เพียง 2 – 3 ชั่วโมง แล้ว ถ้าอยู่ใน
มดลูก หรือท่อนำไข่ของหญิงจะอยู่ได้นาน
ประมาณ 48 ชั่วโมง
3
การดูแลสร้างสร้างและดำรงประสิทธิภาพของระบบ
เลือกใช้สบู่อ่อนๆ | ใช่สบู่ที่มีส่วนผสมของมอยส์เจอไรเซอร์ หรือ สบู่เด็ก
เช็คบ่อยๆสกปรกไหม | เวลาอาบน้ำ ควรเช็คว่ามีสิ่งสกปรกใดๆหรือไม่ เพราะ
จะทำให้มีกลิ่น และเสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็ง
ทำให้แห้งอยู่เสมอ | เพราะความชื้น ทำให้เชื้อโรคเจริญเติบโตได้ดี
เพราะฉนั้นหลังควรเช็ดให้แห้งอยู่เสมอ ก่อนสวมชั้นใน
เล็มขนรอบๆ | จะช่วยลดกลิ่นและอาการระคายเคือง เพราะขนอวัยวะเพศเป็น
แหล่งสะสมของเหงื่อ แต่ห้ามโกนเด็ดขาด อาจจะทำให้คันและเป็นขนคุด
งดแอลกอฮอล์และงดสูบบุหรี่ | เพราะจะส่งผลต่อสุขภาพระยะยาว
เลือกรับประทานอาหารที่ถูกหลักโภชนาการ | ส่งเสริมให้ฮอร์โมนทำงานไ้
อย่างมีประสิทธิภาพ วิตามิน A B C E ช่วยทำให้อวัยวะเพศชายสุขภาพดี
หลีกเลี่ยงที่ทำให้อวัยวะเพศบาดเจ็บ / ตรวจสอบความผิดปกติ / ออกกำลัง
กาย
4
ตัวอย่างโรคที่เกิดขึ้นในระบบ
โรคต่อมลูกหมากโต ( Benign Prostatic Hyperplasia)
คือ ภาวะที่ต่อมลูกหมากมีขนาดใหญ่ผิดปกติแล้วไปเบียดท่อปัสสาวะ
ให้ตีบแคบเล็กลง
อาการ มีความผิดปกติในการขับถ่าปัสสาวะ เช่น ปัสสาวะลำบาก ไม่พุ่ง
ปัสสาวะไม่สุด ปัสสาวะบ่อย หรือต้องการปัสสาวะทันทีรอนานไม่ได้
ต้องลุกขึ้นมาปัสสาวะตอนกลางคืนบ่อย รู้สึกปวดขณะถ่ายปัสสาวะ
ปัสสาวะมีเลือดปน
มะเร็งต่อมลูกหมาก (Prostate Cancer)
เป็นโรคมะเร็งที่ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด แต่อาจเกี่ยวข้องกับปัจจัยด้าน
เชื้อชาติ พันธุกรรม รวมถึงพฤติกรรมการรับประทานอาหารจำพวกเนื้อ
แดง
อาการ ในระยะแรกมักไม่แสดงอาการใดๆ แต่เมื่อมะเร็งขยายตัวมากขึ้น
จนไปกดทับท่อปัสสาวะ ผู้ป่วยจะมีอาการปัสสาวะบ่อยโดยเฉพาะช่วง
กลางคืน ปัสสาวะขัด ปัสสาวะไม่สุด ปัสสาวะไม่พุ่งหรือต้องใช้เวลาใน
การเบ่ง ปัสสาวะมีเลือดปน หรืออาจมีอาการจากการที่มะเร็งลุกลามไปยัง
อวัยอื่นเช่นปวดกระดูกหรือกระดูกหักง่ายหากมะเร็งแพร่กระจายไปกระดูก
5