งานสำรวจเพื่อท้องถิ่น ฉบับสมบูรณ์ ชุมชนท้องถิ่น หมู่บ้านพุย จัดทำโดย นางสาว ภัทราภรณ์ ซื่อย่าง ชั้น ม.5/5 เลขที่ 26 เสนอ คุณครู กรวรรณ โกฏิมูล รายงานเล่มนี้จัดอยู่ในรายวิชาวิถีชุมชน โรงเรียนแม่แจ่ม สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเชียงใหม่ สำนักงานคณะการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ
ก คำนำ รายงานฉบับนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา วิถีชุมชน การค้นคว้าและเขียนรายงานโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ทราบ ถึงข้อมูล ความเป็นมาของหมู่บ้านพุย ไม่ว่าจะเป็นส่วนประชากร การบริหารงาน อาชีพ ศาสนา ประเพณี และ ภาษา ผู้จัดทำคาดหหวังเป็นอย่างยิ่งว่าการจัดทำเอกสารฉบับนี้จะมีข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ที่สนใจศึกษา ประวัติ ของหมู่บ้านพุย เป็นอย่างดีได้รู้ถึงความเป็นและความสำคัญของหมู่บ้านอีกด้วย คณะผู้จัดทำ นางสาวภัทราภรณ์ ซื่อย่าง
ข กิตติกรรมประกาศ การสำรวจ เรื่อง ประวัติชุมชนบ้านพุย การสำรวจเรื่องนี้ได้เสร็จลุล่วงไปด้วยความเรียบร้อยได้รับความอนุเคราะห์จาก นายอำนวย ยอดยิ่งหทัยกุล และ ผู้ที่ทรงความรู้เกี่ยวกับชุมชน และคำแนะนำที่ได้ให้กับคณะเรา การสำรวจครั้งนี้ได้ประมวลผลโดยใช้หนังสืออ้างอิง อีกที สุดท้ายนี้หวังว่าผลของการสำรวจข้อมูลในครั้งนี้จะมีประโยชน์ และสามารถนำไปใช้และปรับปนปรุงในวัน ข้างหน้าได้ คณะผู้จัดทำ นางสาวภัทราภรณ์ ซื่อย่าง
ค สารบัญ หน้า คำนำ ก กิตติกรรมประกาศ ข สารบัน ค ประวัติหมู่บ้าน 1 สภาพทางนิเวศวิทยา 1-2 ระบบการปลูกพืชและการใช้แรงงาน 3-4 ประชากร ประเภทกลุ่มชาติพันธุ์ที่ 5 ปราชญ์ชุมชน 6 ข้อมูลด้านศาสนา วัฒนธรรม ความเชื่อ ประเพณี 7-8 ระบบการเมืองการ และการปกครองท้องถิ่น 9-10 ปัญหา และแนวทางพัฒนาของหมู่บ้าน 10 บรรณาณุกรม 11
1 1.ประวัติหมู่บ้าน ประวัติและความเป็นมาของหมู่บ้านพุย หมู่ที่ 2ตำบลปางหินฝน อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ นั้น ได้มีผู้เฒ่า ผู้แก่ เล่าสืบต่อกันมาว่า ครั้งหนึ่งในอดีตที่ผ่านมา ก่อนจะม้งเป็นหมู่บ้านพุยผู้เฒ่า ผู้แก่ ได้อพยพมาจากจีนก่อนจะ มาถึงไทย ก่อนจะมาอยู่ในพื้นที่ปัจจุบันก็ไปอยู่ที่แม่ตูมก่อน แต่สมัยนั้นมีเสือหรือสัตว์ร้ายที่ทำให้คนต้องเสียชีวิต เป็นจำนวนมาก จึงอพยพลงมาแต่ยังไม่ได้ไปอยู่ในพื้นที่ปัจจุบัน แต่ละครอบครัวจะอยู่ในที่ดินของตนเองหรืออยู่ ตามไร่ นา พอเวลาผ่านไปจึงมีการเข้าไปอยู่ในพื้นที่ในปัจจุบันซึ่งคนเก่าแก่หรือคนสำคัญของหมู่บ้านจะเป็นตระกูล แซ่ย่างหรือม้งย่างแต่ตระกูลแรกที่เข้าไปอยู่ในพื้นที่จากนั้นก็เริ่มมีตระกูลแซ่จ้าง(ม้งจ้าง) ตระกูลแซ่กือ(ม้งกือ) เข้า มาอยู่ด้วย และมีสมาชิกเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ 2.สภาพทางนิเวศวิทยา 2.1 ลักษณะที่ตั้ง บ้านพุย ตำบลปางหินฝน อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ตั้งอยู่บนที่ราบภูเขา มีแม่น้ำแม่ศึก ทิศเหนือเป็น ภูเขา ทิศใต้ติดกับหมู่บ้านทุ่งหญ้ากับหมู่บ้านบ้านพุยใต้ทิศตะวันออก และทิศตะวันตกจะติดกับภูเขาเป็นส่วนใหญ่ 2.2 เนื้อที่ บ้านพุย ตำบลปางหินฝน อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ มีพื้นที่ประมาณ 2.3 ลักษณะภูมิประเทศ บ้านพุย อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ มีสภาพเป็นภูเขา กันดาร การคมนาคมไม่สดวก และอยู่ในเขตป่า สงวนแห่งชาติทั้งพื้นที่ มีแม่น้ำแม่ศึก 2.4 ภูมิอากาศ ฤดูร้อน เริ่มตั้งแต่ เดือน มีนาคม และพฤษภาคม ฤดูฝน เริ่มตั้งแต่ เดือน มิถุนายน และพฤษจิกายน ฤดูหนาว เริ่มตั้งแต่ เดือน ปลายพฤษจิกายน และกุมภาพันธ์
2 2.5 ข้อมูลสิ่งปลูกสร้าง ครัวเรือนประมาณ 350 กว่าหลัง โรงเรียนระดับประถมศึกษา 1 แห่ง วัด 1 แห่ง แหล่งน้ำสำคัญ 1 แห่ง 2.6 การคมนาคม ระยะทางคมนาคมห่างตัวอำเภอ 28 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางโดยประมาณ 1 ชั่วโมง และระยะทางคมนาคมห่าง ตัวจังหวัด 151 กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางโดยประมาณ 4 ชั่วโมง
3 3. ระบบการปลูกพืชและการใช้แรงงาน อาชีพของประชากรในพิ้นที่ตำบลแม่ศึก อำเภอแม่แจ่ม ส่วนมากเกษตรกรมีอาชีพ ทางการเกษตรที่เป็นพืช เศรษฐกิจที่สำคัญ แยกได้ดังนี้ 1. พืชผักทั่วไป 2. ข้าว 3. ส้ม
4 4. ผลไม้เมืองหนาว 5. ข้าวโพด การประมง ในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลปางหินฝน ไม่มีการทำการประมงเป็นอาชีพ ปศุสัตว์ วัว หมูไก่ม้ง เป็ด ปฏิทินการปลูกพืชและการใช้แรงงาน การปลูกพืชของชาวอำเภอแม่แจ่มจะมีการเริ่มปลูกพืชในช่วงเดือน มิถุนายน ถึง เดือนพฤศจิกายน และทำการ เก็บผลผลิตในช่วงเดือน ตุลาคม ถึงเดือน ธันวาคม
5 4. ประชากร ประเภทกลุ่มชาติพันธุ์ที่มีการเปลี่ยนแปลงด้านวัฒนธรรมของชาติพันธุ์นั้น ๆ ในชุมชนบ้านพุยส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ 60% และศาสนาศริสต์ 40% เป็นคนม้งส่วนมากมีคนไทย ใหญ่เป็นส่วนน้อย รวมประชากรทั้งหมดเป็น 1,100 กว่าคน ภาพชนเผ่าม้ง ภาพคนไทยใหญ่
6 5.ปราชญ์ชุมชน - ข้อมูลส่วนบุคคล ชื่อ-สกุล: นายอำนวย ยอดยิ่งหทัยกุล วัน/เดือน/ปีเกิด : วันอังคาร ที่ 11 เดือน มกราคม 2507 อายุ : 59 ปี ศาสนา : พุทธ ระดับการศึกษา : - ที่อยู่ : 60 หมู่ 2 บ้านพุย ตำบลปางหินฝน อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ 50270 สถานภาพ : สมรสอยู่ด้วยกัน เบอร์โทร : - - ความชำนาญด้านภูมิปัญญาท้องถิ่น -ชื่อภูมิปัญญาท้องถิ่น : ด้านภาษาและวรรณกรรมม้ง - ลักษณะภูมิปัญญา : ดูเลิศ และเรียกขวัญ
7 6.ข้อมูลด้านศาสนา วัฒนธรรม ความเชื่อ ประเพณี 1. ชาวบ้านมักมีความเชื่อเรื่องภูตผีวิญญาณตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงปัจจุบัน ชาวบ้านในปัจจุบันยังคงนับถือ ศาสนาพุทธ แต่ก็ยังคงการนับถือบรรพบุรุษด้วย การทำผีหรือ ลงผี(อั้วเน้ง) ที่บูชาบรรพบุรุษ 2. ทุกๆสิ้นปีจะมีประเพณีปีใหม่ม้งก่อนจะถึงวันงานจะมีการเรียกขวัญของสมาชิกในบ้านและวันรุ่งขึ้นก็จะมีงาน ปีใหม่ม้งจะมีการโยนลูกช่วง จะมีการละเล่นของผู้ชาย คือ การแข่งตีลูกข่าง และจะมีการจัดกิจกรรม เช่น การปีน ไผ่เพื่อไปเอารางวัลบนยอดไผ่ การแบกน้ำ การยิงหน้าไม้
8 พิธีการเรียกขวัญ การโยนลูกช่วง จะมีการละเล่นของผู้ชาย คือ การแข่งตีลูกข่าง การยิงหน้าไม้
9 7. ระบบการเมืองการ และการปกครองท้องถิ่น หน้าที่ของผู้ใหญ่บ้าน ผู้ใหญ่บ้านทำหน้าที่ช่วยเหลือนายอำาเภอในการปฏิบัติหน้าที่และเป็นหัวหน้าราษฎร ใน หมู่บ้านของตน และมีอำนาจ และหน้าที่ 1. อำนวยความเป็นธรรมและดูแลรักษาความสงบเรียบร้อยและความปลอดภัย ให้แก่ชาวบ้านใน หมู่บ้าน 2. สร้างความเชื่อมั่นและความสามัคคีให้เกิดขึ้นในหมู่บ้าน ส่งเสริมวัฒนธรรม และประเพณีในท้องถิ่น ให้คงอยู่ได้นาน หน้าที่ของผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน 1. ช่วยเหลือผู้ใหญ่บ้าน ปฏิบัติกิจการตามอำนาจหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านเท่าที่ได้รับมอบหมายจาก ผู้ใหญ่บ้าน 2. ตรวจรักษาความสงบเรียบร้อยภายในหมู่บ้านร่วมกับผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านรักษาความสงบ 11
10 หน้าที่ของ อบต. 1.จัดให้มีการบำรุงรักษาทางน้ำและทางบก 2.รักษาความสะอาดของถนน ทางน้ำ ทางเดิน และที่สาธารณะ รวมทั้งกำจัดมูลฝอยและสิ่งปฏิกูล 3. ป้องกันโรคและระงับโรคติดต่อ 4. ช่วยส่งเสริมประเพณีและวัฒนธรรม หน้าที่ของ อสม. บทบาทหน้าที่ของ อสม. อสม. มีบทบาทในการเป็นผู้นาการดาเนินงานพัฒนาสุขภาพ อนามัย และคุณภาพชีวิตของประชาชนในหมู่บ้าน 8.ปัญหา และแนวทางพัฒนาของหมู่บ้าน ปัญหาในชุมชน คือ ขยะที่มีจำนวนมากเกินไปทำให้บ่อขยะหรือจุดทิ้งขยะล้นไม่พอที่จะทิ้งขยะลงไปได้อีก และ ยังส่งผลอีกหลายปัญหา เช่นการเผาขยะทำให้มีมลพิษเพิ่มขึ้น และยังส่งปัญหาต่อโลกด้วยเพราะทำให้โลกร้อน วิธีแก้ปัญหา คือ การลดจำนวนของขยะ ช่วยกันรักษาสภาพแวดล้อมมากขึ้น ไม่เผาขยะ
11 บรรณาณุกรม เอกสารข้อมูลชุมชนจาก นายเซา กุลสุพรรณรัตน์ ข้อมูลส่วนตัวจาก นายอำนวย ยอดยิ่งหทัยกุล แนวคิดการแก้ปัญหาจาก ชุมชนเยาวชนบ้านพุย ข้อมูลด้านความเชื่อจาก คนแก่บ้านพุย