ม.5 เคมี เรื่อง แก๊ส

แกส

และสมบตั ขิ องแกส

กฎของชาลล
ปรเมิมื่อาตครวแาปมรดผันนัแตละรจงํากนบั วอนุณโมหลภูมิ
V1 = V2
VT
T1 T2
|
|

T(K) = 273 + T( ๐C)

กฎของเกย- ลูสแซก

คเมวอื่ามปดริมันาแตปรรแผลนั ะตจราํ นงกวนบั โอมุณลคหงภทูมี่ ิ P1 = P2

PT T1 T2
|
|

ความสมั พันธระหวา ง
PVT

P1V1 = P2V2

T1 กฎรวมแกส T2
|
|

กฎของเกย-ลูสแซก

|V1 = V2 ปรเมิมาือ่ ตครวแาปมรดผันันแตลระองณุกับหจภํามูนคิวนงทโมี่ ล
|
n1 n2 Vn

ฝกทาํ โจทย

1.แกส ชนิดหนึง่ มปี รมิ าตร 22.4 ลิตร ที่ STP แกส นจี้ ะมปี รมิ าตรเทาใดที่ 25 องศาเซลเซียส ถา
กําหนดใหความดันของแกสคงท่ี
2.แกส X บรรจใุ นภาชนะปดทม่ี อี ณุ หภมู ิ 37 องศาเซลเซียส ความดัน 1.0 บรรยากาศ จงหาความ
ดนั ของแกส นี้ เมอ่ื อณุ หภูมิเพิม่ ขึ้นเปน 620 เคลวิน โดยแกสมีปริมาตรเทาเดิม
3.แกสมปี ริมาตร 20 ลูกบาศกเซนตเิ มตร ท่ีอุณหภูมิ 27 องศาเซลเซียส และความดนั 300 torr
ปริมาตรแกสนี้เปนเทาไรทอ่ี ณุ หภมู ิ 10 องศาเซลเซียส และความดนั 100 torr
4.บรรจุแกส ไนโตรเจนลงในหวงยาง 3 โมล มีปริมาตร 9 ลติ ร ถาเติมแกสอารกอนเพมิ่ ไปอกี 2 โมล
ปริมาตรของแกสในหว งยางจะเปนกีล่ ิตร

แบบฝก หัด

1.แกสชนดิ หนึ่งในกระบอกสูบปด มีปริมาตร 1146 มิลลลิ ิตร ทีอ่ ณุ หภูมิ 573 เคลวนิ เมื่อทําใหอุณหภูมลิ ดลงเปน
173 เคลวิน โดยความดันของแกส ไมเปลย่ี นแปลง ปริมาตรสดุ ทา ยของแกสเปน เทาใด
2.ถังใบหนง่ึ บรรจุอากาศทมี่ คี วามดนั 149 มิลลิเมตรปรอท ทอ่ี ณุ หภูมิ 25 องศาเซลเซยี ส เม่อื นาํ ถังใบน้ไี ปวาง
ไวก ลางแดดจนมอี ุณหภูมิเพม่ิ ข้ึนเปน 50 องศาเซลเซียส ความดันของอากาศในถงั นจ้ี ะมคี าเปนเทา ใด
3.แกสไนโตรเจนจาํ นวนหนึ่งที่อุณหภูมิ 27 องศาเซลเซียส บรรจอุ ยใู นถงั ขนาด 6 ลติ ร วัดความดันได 3 บรรยากาศ
ถานาํ แกส ไนโตรเจนทงั้ หมดนไี้ ปใสใ นถังอกี ใบหน่งึ ขนาด 3 ลติ รที่อณุ หภมู ิ 50 องศาเซลเซียส จะอานคาความดัน
ไดเทา ใด
4.บรรจลุ มในลกู โปง 5 โมลปริมาตร 10 ลิตร ถาเปาลมเพ่มิ ไปอีก 20 โมล ปรมิ าตรของแกส ในลกู โปงจะเปนกลี่ ติ ร

กฎแกสอดุ มคติ เขยี นในรปู สมการไดด ังนี้
ความสัมพันธร ะหวา ง
P PV = nRT
ความดัน
R = 0.0821 L.atm.mol-1.K-1
V ปริมาตร
T อุณหภมู ิ
n จาํ นวนโมล

ตัวอยา ง

1.บอลลนู ลกู หน่ึงบรรจแุ กส ฮีเลียม 4 mol บอลลูนลูกนีจ้ ะมปี รมิ าตรเทา ใด ถา ความดนั
แกส ฮเี ลียมเปน 760 มิลลเิ มตรปรอท ณ อณุ หภูมิ 27 องศาเซลเซยี ส

ลองทําโจทย
1.จงหาความดันของแกส ออกซิเจนปริมาณ 2.5 โมล ในภาชนะ 10 ลิตร
ทอ่ี ณุ หภมู ิ 50 องศาเซลเซยี ส

การทดลอง

การแพร่ของแกส๊

จดุ ประสงค์การทดลอง

ศึกษาการแพร่ของแก๊สแอมโมเนีย
และแกส๊ ไฮโดรเจนคลอไรด์

อปุ กรณแ์ ละสารเคมี

1. เพทรดิ ิช 1 คู่ (จานและฝาครอบ)
2. หลอดดูองิ ปลายเล็ก 2 อนั
3. ผงั ปฏิบัตกิ าร 1 แผน่
4. สารละลายแอมโมเนยี มไฮดรอกไซด์ NH4OH
5. สารละลายกรดไฮโดรคลอริก HCl

วธิ ีการทดลอง

1. วางเพทริดิชบนผังปฏิบตั ิการ โดยหงายฝาครอบบนรูปวงกลม ก
2.ใชห้ ลอดดูอิงดดู สารละลาย HCl (ดูดถึงกา้ นหลอด)หยดบนฝาครอบ

ตรงกลางช่อง 17-24 ช่องละ 1 หยด
3. เลือนฝาครอบแลว้ วางจานบนรูปทีมหี มายเลข แลว้ หยด NH4OH 1 หยด

ทชี ่อง 29
4.ยกฝาทมี ี HCl ครอบบนจานอย่างรวดเรว็ และนุ่มนวล

อภิปรายผลการทดลอง

HCl(g) + NH3 NH4Cl(s)

การเกิดเกลอื NH4Cl ซงึ เปนของแขง็ สีขาว ปรากฏเปนเส้นสีขาวจากฝาลงมา
ขา้ งล่าง ตามแรงโน้มถ่วงของโลก แสดงวา่ ปฏกิ ริ ิยาของแกส๊ ทังสองเกิด
ใกล้กับกรดไฮโดรคลอริก ทอี ยู่ฝาด้านบน ดังนันในเวลาเทา่ กันแกส๊
แอมโมเนียแพรไ่ ด้ไกลกวา่ แก๊สไฮโดรเจนคลอไรด์ เมอื พิจารณามวลต่อโมล
พบว่า แก๊สHCl = 36.5 g/mol มากกวา่ แกส๊ NH3= 17 g/mol แสดงว่า
แกส๊ ทีมีมวลต่อโมลมากกวา่ จะแพร่ไดช้ า้ กวา่

สรุปผลการทดลอง

อัตราการแพร่ของแกส๊ ไฮโดรเจนคลอไรด์ HCl มีคา่ นอ้ ยกว่าแกส๊ แอมโมเนีย NH3

เนอื งจากแก๊สไฮโดรเจนคลอไรด์มมี วลตอ่ โมลมากกว่า ดังนนั แกส๊ ทีมีมวลตอ่ โมลมาก
จะแพรไ่ ด้ชา้ กวา่ แกส๊ ทมี มี วลตอ่ โมลนอ้ ยกวา่

การประยกุ ตใ์ ช้ในชวี ติ ประจาํ วัน

การแพรเ่ ปนปรากฏการณต์ ามธรรมชาติของแกส๊ ทแี พรก่ ระจายออกจาก
ภาชนะทีบรรจุ พบได้เสมอในชีวิตประจาํ วัน เชน่ นาํ หอม อาหาร ของเสียตา่ งๆ
โมเลกลุ ของสารเหล่านันจะแพรผ่ ่านอากาศมากระทบจมกู ของมนุษย์

สารมกี ลนิ มีการแพร่และความหนาแน่นไม่เทา่ กนั บางครังอยูใ่ กลๆ้ จึงไดก้ ลนิ
หรอื อาจใช้เวลานานจึงได้กลิน