คำราชาศัพท์ หมวดต่างๆ

คำราชาศพั ท์
หมวดตา่ งๆ
จำนวน 60 คำ

จัดทำโดย
นายทรงพล รงั ผง้ึ
ครู กศน.ตำบล

หนงั สือเล่มนีใ้ ชส้ ำหรบั ประกอบการเรียนรู้ วิชาภาษาไทย พท31001

ระดับ มธั ยมศึกษาตอนปลาย
กศน.ตำบลธนู อำเภออุทัย จงั หวดั พระนครศรีอยธุ ยา

คำนำ

หนังสือเล่มนี้เป็นส่วนหนึ่งของเอกสารประกอลการเรียนรายวิชาภาษาไทย ระดับ
มัธยมศึกษาตอนปลาย เพื่อการศึกษาค้นคว้าและสร้างองค์ความรู้เพิ่มเติม เพื่อศึกษา
เกยี่ วกบั คำราชาศพั ทใ์ นแต่ละหมวดของคำราชาศพั ทเ์ พ่อื สามารถใชไ้ ดถ้ ูกตอ้ งและเหมาะสม
ในการใช้

ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าผู้ท่ีศึกษาเรื่องคำราชาศัพท์ จากหนังสือเล่มนี้จะเป็น
ประโยชน์กับทา่ นผู้อ่านทุกๆท่าน อาจมีส่ิงใดผดิ พลาดกข็ ออภัยมา ณ โอกาสน้ี

สารบญั

เร่อื ง หนา้
หมวดร่างกาย 2
หมวดเครือญาติ 3
หมวดเคร่ืองใช้ 4
หมวดอาหาร 5
หมวดกิรยิ า 6
หมวดคำทใ่ี ช้กบั พระสงฆ์ 7
แหลง่ อ้างอิง

คำราชาศัพท์

คำราชาศพั ท์คอื ภาษาหรอื ถอ้ ยคำทกี่ ำหนดขึน้ ใช้ใหเ้ หมาะสมกบั ระดบั ชั้นของบุคคล
ไมเ่ ฉพาะแต่พระมหากษตั ริยเ์ พียงเทา่ นน้ั แตย่ งั รวมถงึ พระบรมวงศานุวงศ์ ตงั้ แตช่ น้ั หมอ่ ม
เจ้าลงมาถงึ พระภกิ ษุสงฆ์ ขนุ นางหรือขา้ ราชการช้นั ผู้ใหญ่ และสภุ าพชน

คำราชาศพั ท์

คำราชาศัพท์ หมายความว่า ศพั ทห์ ลวง ศพั ทร์ าชการ และหมายรวมถงึ คำสภุ าพซึง่ นำมาใช้
ให้ถูกต้องตามช้ันหรอื ฐานะของบุคคล บคุ คลผทู้ ่ีพดู ตอ้ งใชร้ าชาศพั ทด์ ้วย

จำแนกเป็น 5 ประเภท คือ
1. พระมหากษัตริย์
2. พระบรมวงศานุวงศ์
3. พระสงฆ์
4. ขา้ ราชการชน้ั สงู หรอื ขนุ นาง
5. สุภาพชนทว่ั ไป

คำราชาศพั ทแ์ บง่ ได้ 6 หมวด คอื
1. หมวดรา่ งกาย
2. หมวดเครอื ญาติ
3. หมวดเครอื่ งใช้
4. หมวดกรยิ า
5. หมวดสรรพนาม
6. หมวดคำทใ่ี ชก้ ับพระสงฆ์

หมวดรา่ งกาย

ลำดบั ที่ คำรำชำศัพท์ ควำมหมำย
1 พระอรุ ะ หนา้ อก
2 พระหทยั หวั ใจ
3 พระกมล หวั ใจ
4 พระอทุ ร ทอ้ ง
5 พระนาภี สะดือ
6 พระกฤษฎี สะเอว
7 พระเศยี ร ศรี ษะ
8 พระนลาฏ หนา้ ผาก
9 พระขนง คิว้
10 พระปราง แกม้

หมวดเครือญาติ

ลำดบั ที่ คำรำชำศพั ท์ ควำมหมำย
1 พระอยั กา ป่หู รอื ตา
2 พระอยั ยกิ า ย่าหรือยาย
3 พระปัยกา
4 พระปัยยิกา ป่ทู วดหรอื ตาทวด
5 ย่าทวดหรอื ยายทวด
6 พระชนกหรือพระราชบดิ า
7 พระชนนีหรือพระราชมารดา พ่อ
8 แม่
9 พระสสรุ ะ พ่อสามี
10 พระสสั สุ แมส่ ามี
พระปิตลุ า ลงุ หรืออาชาย
พระปิตจุ ฉา ปา้ หรืออาหญิง

หมวดเครอื่ งใช้

ลำดับที่ คำราชาศพั ท์ ความหมาย
1 พระวิสตู ร ม่านหรอื มุ้ง
2 พระเขนย
3 พระทวาร หมอน
4 พระสวุ รรณภิงคาร ประตู
5 ฉลองพระหัตถ์ คนโทนำ้
6 แก้วนำ้ เสวย ชอ้ น
7 พระฉาย แก้วนำ้
8 ธารพระกร กระจกสอ่ ง
9 พระราชหัตถเลขา ไมเ้ ท้า
10 กระเปา๋ ทรง จดหมาย
กระเปา๋ ถอื

หมวดอาหาร

ลำดบั ท่ี คำราชาศพั ท์ ความหมาย
1 เครื่องเสวย ของกนิ
2 เครื่องคาว ของคาว
3 เคร่อื งเคยี ง ของเคยี ง
4 เครอ่ื งวา่ ง ของว่าง
5 เครือ่ งหวาน ของหวาน
6 พระกระยาหาร ข้าว
7 พระกระยาตม้ ข้าวต้ม
8 ขนมเสน้ ขนมจีน
9 พรกิ เมด็ เล็ก พรกิ ข้หี นู
10 ปลาใบไม้ ปลาสลิด

หมวดกริ ยิ า

ลำดบั ท่ี คำราชาศัพท์ ความหมาย
1 พระราชดำรัส คำพูด
2 เสด็จพระราชดำเนนิ
3 ทรงพระราชนิพนธ์ เดนิ ทางไปที่ไกล ๆ
4 ทรงพระกาสะ แตง่ หนงั สือ
5 ทรงพระสรวล ไอ
6 ทรงพระปรมาภิไธย หวั เราะ
7 ทรงพระเกษมสำราญ ลงลายมอื ชอื่
8 พระราชโองการ สขุ สบาย
9 มีพระราชประสงค์ คำสัง่
10 พระบรมราชวินจิ ฉัย อยากได้
ตดั สนิ

หมวดพระสงฆ์

ลำดบั ที่ คำราชาศัพท์ ความหมาย

1 สรงน้ำ อาบน้ำ

2 จังหนั อาหาร

3 จำวดั นอน

4 นิมนต์ เชิญ

5 อาพาธ ป่วย

6 อาสนะ ทนี่ ง่ั

7 ปจั จัย เงนิ

8 กฏุ ิ เรือนที่พกั ในวัด

9 ตาย มรณภาพ

10 สลากภตั อาหารถวายพระดว้ ยสลาก

เอกสารอา้ งอิง
https://www.tewfree.com/คำราชาศพั ท์ ทกุ หมวด พร้อมความหมาย