คำนำ
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้(5E) เรื่อง สมดุลเคมี ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้สาระ
วทิ ยาศาสตร์ จัดทาขึน้ เพ่ือใช้ในการประกอบการเรยี นการสอนวิทยาศาสตร์ รายวิชา เคมี 3 ชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 5
กลุ่มสาระการเรียนรวู ิทยาศาสตร์ ซ่งึ เปน็ ชุดกิจกรรมท่ีเนน้ ให้นักเรยี นไดล้ งมอื ปฏิบัตจิ รงิ สง่ เสรมิ ทักษะกระบวน
การทางวิทยาศาสตร์ กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ ทักษะการสืบค้นข้อมูล กระบวนการคิดอย่างมีเหตุผล และการ
นาความรู้ไปใช้ประโยชน์ โดยครูทาหน้าท่ีเป็นผู้ให้คาปรึกษา แนะนา และคอยอานวยความสะดวก ตลอดจนติดตาม
ผลการศกึ ษาอยา่ งใกล้ชดิ การจดั ทาชดุ กิจกรรมการเรยี นร้แู บบสบื เสาะหาความร(ู้ 5E)
เรือ่ ง สมดุลเคมี ได้จัดทาทัง้ หมด 4 ชดุ ดงั นี้
ชดุ ที่ 1 สภาวะสมดลุ
ชดุ ที่ 2 คา่ คงทสี่ มดุล
ชุดท่ี 3 ปัจจยั ท่ีมีผลตอ่ สมดุล
ชดุ ที่ 4 สมดุลเคมีในสงิ่ มีชีวิต สงิ่ แวดลอ้ ม และอุตสาหกรรม
สาหรับชุดน้เี ปน็ ชดุ ที่ 1 สภาวะสมดลุ มีจดุ ประสงค์เพื่อให้นักเรียนสามารถทดสอบและอธิบาย
ความหมายของปฏกิ ริ ิยาผนั กลบั ได้และสภาวะสมดลุ อธบิ ายการเปลี่ยนแปลงความเขม้ ขน้ ของสาร อตั ราการ
เกดิ ปฏิกริ ิยาไปขา้ งหน้า และอัตรา การเกดิ ปฏิกริ ิยาย้อนกลบั เมอื่ เร่ิมปฏกิ ิรยิ าจนกระท่ังระบบอยู่ในสมดุล
ก ชดุ กจิ กรรมกำรเรียนรู้ ชดุ ท่ี 1 เรื่องสภำวะสมดลุ
สำรบญั
หน้า
คานา………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ก
สารบัญ…………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ข
คาชี้แจงสาหรับครู……………………………………………………………………………………………………………………………… 1
คาชแ้ี จงสาหรบั นักเรียน……………………………………………………………………………………………………………………… 2
ขนั้ ตอนการใช้ชดุ กจิ กรรม………………………………………………………………………………………….………………………… 3
มาตรฐานการเรียนรู้………………………………………………………………………………………………………………...………… 4
แบบทดสอบกอ่ นเรียน……………………………………………………………..……………………………………….………..……… 5
กระดาษคาตอบแบบทดสอบก่อนเรียน……………………………………………..……………………………………….………… 7
ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรู้……………………………………………………………………….………………………………………….…… 8
แบบทดสอบหลังเรียน……………………………………………………………………………………………………………..……….. 18
กระดาษคาตอบแบบทดสอบหลงั เรยี น…………………………………………………………..………………………….…..….… 20
ประวตั ผิ ู้จดั ทา……………………………………………………………………………………………..……………………….………... 21
อา้ งองิ ………………………………………………………………………………………………………..…………….…………………..… 23
ภาคผนวก
ใบความรู้…………………………………………………………………………………………..…………………….……..….. 26
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี นหลงั เรยี น………………………………………………………..………………..…………. 29
ข ชดุ กจิ กรรมกำรเรียนรู้ ชดุ ท่ี 1 เร่ืองสภำวะสมดุล
คำชแ้ี จงสำหรับครู
เอกสารฉบับนี้เป็นเอกสารช้ีแจงรูปแบบของ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ วิชา เคมี เรื่องสภาวะสมดุล ตรงตาม
เนื้อหาในหลักสูตรตามคาอธิบายรายวิชากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชาเคมี 3 ชั้น
มธั ยมศกึ ษาปีที่ 5 มสี ่วนประกอบดงั นี้
1. เอกสารชดุ นี้ประกอบด้วย
1.1 คาช้ีแจงเกีย่ วกบั ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้
1.2 คาช้ีแจงสาหรับนกั เรยี น
1.3 ขน้ั ตอนการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้
1.4 แบบทดสอบกอ่ นเรียน
1.5 ชุดกิจกรรม
1.6 แบบทดสอบหลงั เรียน
1.7 ภาคผนวก
2. การจัดการชั้นเรียน
การใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ในขณะจัดกิจกรรม จะแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่มกลุ่มละ 5-6 คน และเม่ือทา
กจิ กรรมเสร็จเรยี บรอ้ ยแล้ว นกั เรยี นจะนงั่ แยกเด่ยี วเพอ่ื ทาการวดั ผลการเรยี นรู้ โดยใช้แบบทดสอบหลังเรียน
3. การประเมินผลการเรยี นรู้
3.1 ประเมนิ ผลดา้ นความรู้ ความก้าวหน้าในการเรยี นรู้จากแบบทดสอบ
- ตรวจแบบทดสอบกอ่ นเรียน
- ตรวจแบบทดสอบหลงั เรยี น
3.2 ประเมินดา้ นทกั ษะ/ทกั ษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตร์
- ประเมนิ ตามสภาพจริงตามวัตถปุ ระสงค์ การปฏิบตั ิกจิ กรรมการทดลอง
1 ชดุ กจิ กรรมกำรเรียนรู้ ชดุ ท่ี 1 เรื่องสภำวะสมดลุ
คำชแี้ จงสำหรับนักเรยี น
1. อ่านคาช้แี จงเกย่ี วกับชุดกิจกรรมการเรียนรู้ และคาช้ีแจงสาหรบั นักเรยี นให้ เข้าใจก่อนลงมอื ศึกษาชดุ
กจิ กรรมการเรยี นรู้
2. ทาแบบทดสอบก่อนเรียนจานวน 10 ข้อ เพื่อประเมนิ ความร้เู ดมิ ของนักเรยี น
3. นกั เรยี นศกึ ษาชุดกจิ กรรมการเรียนรู้ ตามขัน้ ตอนท่รี ะบุไว้
4. ในกรณีทีม่ ีการแบ่งกลุ่ม ผู้นากลมุ่ มีหน้าที่คือ
4.1 ควบคมุ การดาเนนิ กจิ กรรมภายในกลมุ่ ให้เปน็ ระเบยี บเรียบร้อย
4.2 เป็นผนู้ าในการปฏิบตั กิ ิจกรรมของกลุม่
4.3 เป็นผ้ตู ดิ ตอ่ กบั ครู เม่ือพบปญั หาหรือข้อสงสยั
4.4 รายงานหรือแจ้งใหค้ รทู ราบ เมอ่ื ปฏิบัตกิ ิจกรรมเสร็จเรียบรอ้ ย
4.5 หลังจากสมาชกิ ภายในกลมุ่ ปฏิบัติกจิ กรรมเรยี บร้อยแล้ว รวบรวมแบบบนั ทกึ กิจกรรม
แบบฝึกหดั แบบบันทึกผล แบบทดสอบ สง่ ครตู ามกาหนดเวลา
5. ทาแบบทดสอบหลังเรียนจานวน 10 ข้อ เพื่อทราบความกา้ วหน้าในการเรียนของนักเรียนหลงั จากทา
กิจกรรมเสร็จเรยี บร้อยในแต่ละชดุ
6. แจ้งคะแนนท่ที าไดจ้ ากแบบทดสอบหลังเรยี นทุกชดุ เพ่ือประเมนิ ด้านความรู้ จากการทากจิ กรรรมตาม
ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้
7. หลงั จากการทากจิ กรรมเสร็จแลว้ ใหน้ กั เรียนเก็บวัสดกุ ารเรยี นอปุ กรณป์ ระกอบชดุ กจิ กรรมการเรยี นรูใ้ ห้
เรยี บร้อย
8. ในการทากจิ กรรมตามชดุ กิจกรรมการเรียนร้ทู ุกชุด ขอใหน้ ักเรียนทาดว้ ยความต้ังใจให้ความร่วมมอื และมี
ความซื่อสตั ยต์ ่อตนเองให้มากท่ีสุดโดยไม่ดเู ฉลยกอ่ นทากิจกรรม
9. ในกรณนี กั เรียนเรียนไมท่ ันหรือไมเ่ ข้าใจสามารถรบั ชดุ กจิ กรรมการเรียนรู้ ไปศึกษาเพ่ิมเติม
2 ชดุ กจิ กรรมกำรเรียนรู้ ชุดท่ี 1 เรื่องสภำวะสมดลุ
ขั้นตอนกำรใช้ชดุ กิจกรรม
อา่ นคาชีแ้ จงของนกั เรียนในการใชช้ ดุ กิจกรรม
ทาแบบทดสอบก่อนเรยี น
ศึกษาสาระการเรยี นรู้ จุดประสงค์การเรยี นรู้
ดาเนินการใช้ชดุ กิจกรรม
ศึกษาขัน้ ตอนการทากิจกรรม
ปฏบิ ัติกจิ กรรม
ปฏบิ ัติเสรมิ ทกั ษะการเรียนรู้
ทาแบบทดสอบหลงั เรยี น
3 ชุดกิจกรรมกำรเรยี นรู้ ชดุ ท่ี 1 เร่ืองสภำวะสมดลุ
สภำวะสมดุล
สาระเคมี
2. เขา้ ใจการเขยี นและการสมดลุ เคมี ปริมาณสัมพนั ธ์ในปฏิกริ ิยาเคมี อัตราการ
เกิดปฏกิ ิริยาเคมี สมดุลในปฏิกริ ิยาเคมี สมบัติและปฏกิ ิรยิ าของกรด-เบส ปฏิกิริยารดี อกซ์
และเซลลเ์ คมีไฟฟ้า รวมทั้งนาความรไู้ ปใช้ประโยชน์
ผลการเรยี นรู้
ทดสอบและอธบิ ายความหมายของปฏิกิริยาผันกลับได้และภาวะสมดลุ
จุดประสงค์การเรียนรู้
ดา้ นความรู้ (K)
1. ทดสอบและอธบิ ายความหมายของปฏิกิริยาผันกลบั ได้และสภาวะสมดลุ
2. อธิบายการเปลย่ี นแปลงความเขม้ ขน้ ของสาร อัตราการเกดิ ปฏกิ ริ ยิ าไปข้างหนา้
และอัตรา การเกิดปฏกิ ิรยิ าย้อนกลบั เม่ือเริม่ ปฏกิ ิรยิ าจนกระท่ังระบบอยู่ในสมดุล
ด้านทกั ษะ/กระบวนการ(P)
1. การใชต้ วั เลข
2. การประยุกต์
4 ชดุ กจิ กรรมกำรเรยี นรู้ ชุดที่ 1 เร่ืองสภำวะสมดลุ
แบบทดสอบก่อนเรยี น
ชุดที่ 1 สภาวะสมดลุ
คาชแี้ จง
1. แบบทดสอบนีเ้ ป็นแบบทดสอบแบบเลือกตอบ จานวน 10 ขอ้ ข้อละ 1 คะแนน
คะแนนเต็ม 10 คะแนน
2. เวลาในการทาแบบทดสอบ 20 นาที
3. ใหน้ ักเรียนทาเคร่ืองหมาย x เลือกคาตอบท่ีถูกทสี่ ุดเพียงคาตอบเดียวลงในกระดาษคาตอบ
ทีก่ าหนดให้
1. ขอ้ ใดคือความหมายของสภาวะสมดลุ ทถ่ี กู ต้อง 4. ปัจจัยใดท่สี ามารถเปลย่ี นภาวะสมดลุ ได้
ก. ภาวะทีส่ ารทุกชนิดมีความเขม้ ขน้ เท่ากนั เสมอ ก. การเปลีย่ นแปลงความเข้มข้นของสารตงั้ ตน้
ข. ภาวะที่มีทงั้ ปฏิกริ ิยาไปข้างหนา้ และย้อนกลบั ข. การเปล่ียนแปลงความเข้มข้นของผลิตภัณฑ์
ค. ภาวะทม่ี สี ารผลติ ภัณฑ์มีความเข้มข้นคงที่และ ค. การเปล่ยี นแปลงอุณหภมู ิ
ง. ถกู ทุกข้อ
เท่ากับความเข้มข้นของสารตั้งต้นเสมอ
ง. ภาวะที่ปรมิ าณสารทุกชนิดระบบคงท่ี โดยแต่ 5. จากกรณตี ่อไปนี้ กรณใี ดที่ทาใหป้ ฏกิ ริ ิยาเคมเี ขา้ สู่
ภาวะสมดลุ เร็วทส่ี ุด
ละสารไม่จาเป็นตอ้ งมปี ริมาณหรือความเข้มขน้ เท่ากนั
2. ขอ้ ใดต่อไปน้ีไม่ถกู ต้อง ก. เพมิ่ อุณหภูมิ
ข. คา่ คงท่ีสมดลุ มคี ่ามาก
ก. ในขณะท่ีระบบกาลงั ดาเนินเขา้ สภู่ าวะสมดลุ ค. ค่าคงท่ีสมดลุ มคี า่ น้อย
จะมีเฉพาะปฏิกิริยาไปข้างหน้าเกิดขนึ้ เท่าน้ัน ง. คา่ คงท่สี มดุลมีคา่ ประมาณเทา่ กับ 1
6. ระบบในข้อใดต่อไปนี้อย่ใู นสมดลุ
ข. ภาวะสมดลุ เกิดขึ้นได้ เฉพาะการเปลีย่ นแปลง ก. ปรอทและไอปรอทอยูใ่ นเทอรม์ อมเิ ตอร์ ณ
ในระบบปิดเท่าน้นั อณุ หภมู ิ 37 องศาเซลเซียส
ข. หยดสารละลายกรดเกลือลงบนหินปูนในดว้ ย
ค. ภาวะสมดุลเกิดข้นึ ได้ เฉพาะการเปล่ียนแปลง กระเบื้องทาให้เกิดฟองแกส็ และยังมหี นิ ปนู เหลอื อยู่
ที่ผนั กลบั ไดเ้ ทา่ นั้น ค. การเผาไม้ทาถ่านในเตาเผาทมี่ ชี ่องระบาย
ควนั
ง. การเปลี่ยนแปลงที่ผนั กลับได้ ถ้าเรม่ิ ตน้ จาก ง. การต้มนาโดยไม่ปิดฝาหม้อ
การเปลี่ยนแปลงใด ถือวา่ เปน็ การเปลย่ี นแปลง
3. เมื่อระบบอย่ใู นภาวะสมดลุ ขอ้ สรุปใดต่อไปนี้ไม่ถกู ต้อง 5 ชุดกิจกรรมกำรเรียนรู้ ชดุ ที่ 1 เร่ืองสภำวะสมดลุ
ก. สมดลุ เคมีเปน็ สมดลุ ไดนามกิ
ข. สารตง้ั ตน้ และสารผลิตภัณฑ์ยังคงมอี ยู่ใน
ระบบ
ค. ความเขม้ ขน้ ของสารผลิตภณั ฑแ์ ละสารตัง้ ต้น
เทา่ กัน
ง. อัตราการเกิดปฏกิ ิริยาไปข้างหน้าเท่ากบั อตั รา
การเกดิ ปฏิกิริยาย้อนกลบั
7. ปฏิกิรยิ าไปขา้ งหนา้ หมายถึงข้อใด 9. ขอ้ ใดต่อไปน้ีท่ีมีผลต่อสมดุลเคมี
ก. ปฏิกริ ิยาเคมีที่มที ัง้ ปฏิกิรยิ าไปขา้ งหน้าและ ก. ความดัน
ข. อณุ หภูมิ
ย้อนกลับ ค. ตวั เรง่ /ตัวหนว่ ง
ข. ปฏิกิรยิ าเคมีท่สี ารตัง้ ตน้ สามารถเกิดปฏิกริ ิยา ง. ถูกทุกข้อ
เคมีเปลย่ี นเป็นผลติ ภัณฑ์ 10. สมดุลเคมีจะเกิดขนึ้ ไดต้ ้องมีเงื่อนไขดังน้ี ยกเวน้ ข้อใด
ค. ปฏกิ ิริยาเคมที ่สี ารผลติ ภณั ฑเ์ ปลย่ี นกลบั ไป ก. เป็นระบบเปดิ
ข. เปน็ ระบบปิด
เป็นสารตง้ั ต้น ค. อัตราการเกดิ ปฏกิ ิรยิ าไปข้างหนา้ เท่ากบั อัตราการ
ง. ถกู ท้งั ข้อ ข และข้อ ค
เกดิ ปฏกิ ิรยิ าย้อนกลับ
8. จากกราฟระบบเข้าสู่สมดลุ ทเี่ วลาประมาณเท่าใด ง. ปฏิกริ ยิ าตอ้ งผันกลบั ได้
ก. ระบบเขา้ สูส่ มดลุ ประมาณนาทที ่ี 3
ข. ระบบเขา้ สสู่ มดลุ ประมาณนาทีที่ 4
ค. ระบบเขา้ ส่สู มดลุ ประมาณนาทที ี่ 5
ง. ระบบเข้าสสู่ มดลุ ประมาณนาทที ี่ 6
6 ชุดกจิ กรรมกำรเรียนรู้ ชุดท่ี 1 เรื่องสภำวะสมดลุ
กระดาษคาตอบแบบทดสอบกอ่ นเรยี น
ชุดที่ 1 สภาวะสมดุล
ช่อื ……………………………………………………………………………………….ช้ัน…………………เลขท่ี………………
คาช้ีแจง
ให้นักเรียนทาเครื่องหมาย X เลอื กคาตอบทีถ่ ูกต้องทีส่ ุดเพยี งคาตอบเดียวลงในกระดาษท่ีกาหนดให้
ข้อ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
7 ชุดกิจกรรมกำรเรียนรู้ ชุดท่ี 1 เร่ืองสภำวะสมดลุ
คาชแี้ จง : 1. ชุดกจิ กรรมนี้มีทง้ั หมด 3 กิจกรรม รวม 15 คะแนน
2. ให้นักเรียนปฏิบัติตามขั้นตอน
กิจกรรมที่ 1
1. นกั เรียนแบ่งกล่มุ ออกเปน็ 4 กลมุ่ เทา่ กนั
2. นักเรยี นแตล่ ะกลุ่มศึกษากิจกรรมที่ 1 เร่อื ง การเปลีย่ นแปลงทผี่ นั กลบั ได้
3. นักเรยี นทากิจกรรมและบันทึกผลการทากจิ กรรมในตารางบันทึกผลการทากิจกรรม
4. นักเรียนแตล่ ะกลุ่มรว่ มกนั สรปุ ผลการทากจิ กรรม
กิจกรรมท่ี 2
1. นกั เรียนแบง่ กลมุ่ ออกเป็น 4 กลุม่ เท่ากัน
2. นกั เรยี นแตล่ ะกลุ่มศึกษากิจกรรมท่ี 2 เรอ่ื ง การทดสอบปฏกิ ิริยาของไอรอ์ อน(III)ไอออน (Fe3+)
และไอร์ออน(II)ไอออน (Fe2+)
3. นกั เรยี นทาการทดลองและบนั ทึกผลการทากจิ กรรมลงในตารางบนั ทกึ ผลการทากิจกรรม
4. นักเรียนแต่ละกลุ่มรว่ มกนั สรปุ ผลการทากจิ กรรม
กจิ กรรมที่ 3
1. นักเรียนแบง่ กลุ่มออกเปน็ 4 กลุ่มเทา่ กัน
2. นักเรียนแตล่ ะกลุ่มศึกษากิจกรรมที่ 3 เรื่อง ความเข้มขน้ ของสารเม่ือระบบเขา้ ส่สู มดุล
3. นกั เรยี นแต่ละกลุ่มรว่ มกนั สรุปผลการทากิจกรรม
8 ชุดกจิ กรรมกำรเรียนรู้ ชดุ ที่ 1 เร่ืองสภำวะสมดลุ
1.1 จุดประสงคข์ องกจิ กรรม
ศึกษาการเปล่ยี นแปลงที่ผันกลบั ได้ของระบบ
1.2 วัสดแุ ละอุปกรณ์
ลวดเสยี บกระดาษจานวน 40 อัน หรือวัสดอุ ืน่ ๆ เช่น ลกู อม เหรียญบาท
1.3 วิธีทากจิ กรรม
ตอนที่ 1
1. แบง่ ลวดเสียบกระดาษเป็นกลุม่ A และ B โดยเริม่ ตน้ กาหนดให้มีลวดเสียบกระดาษใน
กลุม่ A จานวน 30 อนั และ B จานวน 10 อนั
2. ยา้ ยลวดเสียบกระดาษ จากทงั้ สองกลุ่มพร้อมกันโดยยา้ ยลวดเสียบกระดาษจานวน
คร่ึงหนึ่งของ A ไป B และยา้ ยลวดเสยี บกระดาษจานวนหนึง่ ในส่ีของ B ไป A โดยถ้าจานวนลวด
เสยี บกระดาษท่ตี ้องยา้ ยเปน็ เลขทศนยิ มตั้งแต่ 0.5 ให้ปดั ข้ึน สว่ นเลขทศนิยมท่ีน้อยกว่า 0.5 ให้ปดั ลง
3. บันทึกจานวนลวดเสียบกระดาษที่ยา้ ยไปและจานวนรวมของลวดเสียบกระดาษ
ในแต่ละ กลมุ่
4. ทาซ้าขอ้ 2-3 อีก 4 คร้งั
ตอนท่ี 2
ทากจิ กรรมเชน่ เดียวกับตอนท่ี 1 โดยเร่มิ ต้นให้กลมุ่ A มลี วดเสยี บกระดาษจานวน 40 อัน
แตก่ ลุ่ม B ไมม่ ีลวดเสียบกระดาษ
9 ชดุ กิจกรรมกำรเรยี นรู้ ชุดท่ี 1 เรื่องสภำวะสมดลุ
1.4 ตารางบันทกึ ผลการทากิจกรรม
ตอนที่ 1
A B
จานวนลวดเสียบ จานวนรวมของ จานวนลวดเสยี บ จานวนรวมของ
คร้ังที่ กระดาษทยี่ ้าย ลวดเสียบ กระดาษทีย่ า้ ย ลวดเสยี บ
(อัน) กระดาษ (อัน) กระดาษ
(อัน) (อนั )
ตอนท่ี 2
A B
จานวนลวดเสียบ จานวนรวมของ จานวนลวดเสยี บ จานวนรวมของ
ครง้ั ท่ี กระดาษท่ยี ้าย ลวดเสยี บ กระดาษท่ยี า้ ย ลวดเสียบ
(อัน) กระดาษ (อนั ) กระดาษ
(อนั ) (อัน)
10 ชุดกิจกรรมกำรเรยี นรู้ ชดุ ท่ี 1 เร่ืองสภำวะสมดลุ
1.5 สรปุ ผลการทากิจกรรม
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
11 ชุดกิจกรรมกำรเรยี นรู้ ชดุ ท่ี 1 เร่ืองสภำวะสมดุล
1.1 จดุ ประสงค์ของกจิ กรรม
1. ทดสอบปฏิกริ ยิ าระหวา่ งไอรอ์ อน(III)ไอออน (Fe3+) กบั ไอโอไดด์ไอออน (I-) พรอ้ มท้ังเขยี น
สมการเคมี
2. ทดสอบปฏกิ ริ ยิ าระหวา่ งไอรอ์ อน(II)ไอออน (Fe2+) กับไอโอดีน (I2) พร้อมทั้งเขยี นสมการเคมี
3. บอกความสมั พนั ธ์ของปฏิกิรยิ าระหว่างไอร์ออน(III)ไอออน กบั ไอโอไดด์ไอออน กับปฏิกริ ิยา
ระหวา่ งไอร์ออน(II)ไอออน กับไอโอดีน
1.2 วสั ดอุ ุปกรณ์ และสารเคมี
1. สารละลายไอร์ออน(III)ไนเทรต(Fe(NO3)3) 0.05mol/L
2. สารละลายแอมโมเนียมไอรอ์ อน(II)ซัลเฟต ((NH4)2Fe(SO4)2) 0.05mol/L
3. สารละลายโพแทสเซียมไอโอไดด์ (KI) 0.05 mol/L
4. สารละลายไอโอดนี ในเอทานอล(I2) 1%
5. สารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ (NaOH) 0.1 mol/L
6. สารละลายโพทสเซียมเฮกซะไซยาโนเฟอเรต(III) (K3Fe(CN)6) 0.1 mol/L
7. สารละลายซิลเวอรไ์ นเทรต (AgNO3) 0.1 mol/L
8. นา้ แปง้ สุก 1%
9. หลอดทดลองขนาดเล็ก
10. จานหลุมพลาสติก
11. หลอดหยด
12. ไม้จมิ้ ฟัน
12 ชดุ กจิ กรรมกำรเรียนรู้ ชดุ ที่ 1 เร่ืองสภำวะสมดลุ
1.3 วธิ ที ากิจกรรม
การเตรียมสารสาหรับการทดสอบ
1. เตรยี มจานหลมุ พลาสติกและติดฉลาก ดงั รูป
2. หยดสารละลายทใี่ ช้ทดสอบตามท่ีระบใุ นแต่ละคอลัมนใ์ นทุกแถวิหลุมละ 3 หยด ดังนี้
คอลัมน์ A B C D
สารท่ีเตมิ (ทุกแถว) NaOH K3Fe(CN)6 AgNO3 น้าแปง้ สุก
ตอนท่ี 1 ทดสอบ Fe3+ Fe2+ I- และI2
1. หยดสารละลายตอ่ ไปน้ี ลงในหลมุ ของแถวที่ 1 หลุมละ 2 หยด คนสารละลายให้เขา้ กัน
คอลัมน์ A B C D
สารที่เติม(แถวที่ 1) Fe(NO3)3 (NH4)2Fe(SO4)2 KI I2
2. บนั ทึกการเปลี่ยนแปลงในแต่ละหลมุ และเก็บสารไว้เพ่ือเปรยี บเทยี บผลการทดสอบในตอนที่ 2
และ 3
ตอนที่ 2 การทดสอบสารในปฏกิ ริ ยิ าเคมรี ะหวา่ ง Fe3+ กบั I-
1. ใส่ Fe(NO3)3 ลงในหลอดทดลอง 10 หยด แลว้ เตมิ I2 เขยา่ เบาๆ สงั เกตการณ์เปลย่ี นแปลงและ
บนั ทกึ ผล
2. นาสารผสมจากข้อ 1 มาหยดในจานหลุม ในแถวท่ี 2 หลมุ ละ 2 หยด คนสารละลายใหเ้ ข้ากัน
สังเกตการณ์เปลี่ยนแปลง และบันทกึ ผล
3. เปรียบเทยี บสีหรอื ตะกอนของสารในแถวท่ี 2 กบั แถวท่ี 1 ของแตล่ ะคอลัมน์
13 ชดุ กจิ กรรมกำรเรียนรู้ ชุดท่ี 1 เร่ืองสภำวะสมดลุ
ตอนท่ี 3 การทดสอบสารในปฏิกริ ยิ าเคมีระหวา่ ง Fe2+ กบั I2
1. ใส่ (NH4)2Fe(SO4)2 ลงในหลอดทดลอง 10 หยด แลว้ เติม I2 10 หยด เขย่าเบาๆ สงั เกตการ
เปล่ียนแปลงและบนั ทึกผล
2. นาสารผสมจากข้อ 1 มาหยดในจานหลุมในแถวที่ 3 หลมุ ละ 2 หยด คนสารละลายใหเ้ ขา้ กัน
สงั เกตการเปล่ยี นแปลง และบันทกึ ผล
3. เปรยี บเทยี บสีหรือตะกอนของสารในแถวท่ี 3 กับแถวท่ี 1 ของแต่ละคอมลัมน์
1.4 ตารางบันทึกผลการทากิจกรรม
การเปลีย่ นแปลงทส่ี งั เกตได้
คอลมั น์ A คอลัมน์ B คอลมั น์ C คอลมั น์ D
แถวท่ี (มี NaOH สาหรับ (มี K3FE(CN)6 สาหรบั (มี AgNO3สาหรบั (มีนา้ แปง้ สุก สาหรับ
ทดสอบ Fe3+) ทดสอบ Fe2+) ทดสอบI- ) ทดสอบI2 )
1
2
3
14 ชุดกจิ กรรมกำรเรยี นรู้ ชุดท่ี 1 เรื่องสภำวะสมดลุ
1.5 สรปุ ผลการทากิจกรรม
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
15 ชุดกจิ กรรมกำรเรยี นรู้ ชุดท่ี 1 เร่ืองสภำวะสมดลุ
1.1 จดุ ประสงคข์ องกิจกรรม
อธบิ ายความเข้มขน้ ของสารตั้งต้นและผลติ ภณั ฑ์เมอื่ เริ่มปฏกิ ิรยิ าจนกระทงั่ ระบบอยู่ในสมดลุ
1.2 วัสดุอปุ กรณ์ และสารเคมี
กระดาษกราฟ
1.3 วธิ ีทากจิ กรรม
เขยี นกราฟความสมั พนั ธร์ ะหว่างความเขม้ ข้นของสารตงั้ ต้นและผลิตภณั ฑต์ ่อเวลา จากข้อมูล
ความเข้มข้นของสารทเ่ี วลาตา่ งๆ ของปฏิกริ ยิ าเคมใี นระบบปดิ ต่อไปน้ี
ระบบท่ี 1
เวลา(ชวั่ โมง) X2 ความเข้มขน้ (mol/L) X3Y
Y2
0 3.00 1.00 0.00
1 2.25 0.75 0.50
2 1.92 0.64 0.72
3 1.71 0.57 0.86
4 1.59 0.53 0.94
5 1.53 0.51 0.98
6 1.50 0.50 1.00
7 1.50 0.50 1.00
8 1.50 0.50 1.00
16 ชดุ กจิ กรรมกำรเรยี นรู้ ชดุ ที่ 1 เรื่องสภำวะสมดลุ
ระบบท่ี 2
เวลา(ชวั่ โมง) X2 ความเขม้ ข้น(mol/L) X3Y
Y2
0 0.00 2.00
1 0.75 0.00 1.50
2 1.08 0.25 1.28
3 1.29 0.36 1.14
4 1.41 0.43 1.06
5 1.50 0.47 1.00
6 1.50 0.50 1.00
7 1.50 0.50 1.00
8 1.50 0.50 1.00
0.50
1.4 สรุปผลการทากิจกรรม
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
17 ชุดกจิ กรรมกำรเรียนรู้ ชุดท่ี 1 เร่ืองสภำวะสมดุล
แบบทดสอบหลงั เรยี น
ชุดท่ี 1 สภาวะสมดลุ
คาชแี้ จง
1. แบบทดสอบนี้เปน็ แบบทดสอบแบบเลอื กตอบ จานวน 10 ข้อ ข้อละ 1 คะแนน
คะแนนเต็ม 10 คะแนน
2. เวลาในการทาแบบทดสอบ 20 นาที
3. ให้นักเรียนทาเครื่องหมาย x เลอื กคาตอบที่ถูกท่ีสดุ เพยี งคาตอบเดยี วลงในกระดาษคาตอบ
ท่ีกาหนดให้
1. สมดลุ เคมจี ะเกดิ ขึน้ ไดต้ ้องมีเง่อื นไขดงั นี้ ยกเวน้ ข้อใด 4. ระบบในข้อใดต่อไปนี้อยใู่ นสมดลุ
ก. ปรอทและไอปรอทอยู่ในเทอร์มอมเิ ตอร์
ก. เปน็ ระบบเปดิ
ณ อณุ หภูมิ 37 องศาเซลเซยี ส
ข. เป็นระบบปิด ข. หยดสารละลายกรดเกลือลงบนหนิ ปูนในด้วย
ค. อัตราการเกิดปฏิกิรยิ าไปข้างหนา้ เท่ากับอัตรา กระเบื้องทาให้เกดิ ฟองแกส็ และยังมีหินปูนเหลืออยู่
ค. การเผาไม้ทาถ่านในเตาเผาทมี่ ชี ่องระบาย
การเกิดปฏิกิริยาย้อนกลับ
ควัน
ง. ปฏกิ ริ ิยาตอ้ งผนั กลับได้ ง. การตม้ นาโดยไมป่ ิดฝาหม้อ
2. เมอ่ื ระบบอยูใ่ นภาวะสมดลุ ข้อสรปุ ใดต่อไปน้ีไม่ถกู ต้อง 5. ข้อใดต่อไปนี้ไม่ถูกต้อง
ก. สมดลุ เคมเี ปน็ สมดุลไดนามิก ก. ในขณะทร่ี ะบบกาลังดาเนินเขา้ สู่ภาวะสมดลุ
ข. สารตัง้ ต้นและสารผลติ ภณั ฑ์ยงั คงมีอยใู่ น
จะมเี ฉพาะปฏกิ ิริยาไปข้างหน้าเกิดขึน้ เทา่ นน้ั
ระบบ ข. ภาวะสมดลุ เกดิ ขึ้นได้ เฉพาะการเปลีย่ นแปลง
ค. ความเข้มข้นของสารผลิตภัณฑ์และสารต้งั ต้น
ในระบบปิดเทา่ น้นั
เท่ากนั ค. ภาวะสมดุลเกิดขึน้ ได้ เฉพาะการเปลยี่ นแปลง
ง. อัตราการเกิดปฏกิ ิริยาไปข้างหนา้ เท่ากบั อตั รา
ทผ่ี ันกลับไดเ้ ทา่ นน้ั
การเกิดปฏกิ ิรยิ าย้อนกลบั ง. การเปลยี่ นแปลงทผ่ี ันกลบั ได้ ถ้าเริ่มต้นจาก
3. จากกรณตี ่อไปน้ี กรณใี ดท่ีทาให้ปฏกิ ิรยิ าเคมีเขา้ สู่ภาวะ
สมดลุ เร็วทสี่ ุด การเปล่ียนแปลงใด ถือวา่ เป็นการเปล่ยี นแปลง
6. ขอ้ ใดต่อไปนี้ทม่ี ผี ลต่อสมดุลเคมี
ก. เพิ่มอุณหภมู ิ
ข. ค่าคงท่ีสมดลุ มคี า่ มาก ก. ความดัน
ค. ค่าคงทีส่ มดลุ มีค่าน้อย
ง. คา่ คงท่ีสมดลุ มีคา่ ประมาณเทา่ กับ 1 ข. อณุ หภมู ิ
ค. ตัวเรง่ /ตัวหน่วง
ง. ถกู ทกุ ขอ้
18 ชุดกจิ กรรมกำรเรียนรู้ ชดุ ท่ี 1 เร่ืองสภำวะสมดลุ
7. ปฏกิ ริ ยิ าไปข้างหน้าหมายถึงข้อใด 9. ปจั จัยใดที่สามารถเปลีย่ นภาวะสมดุลได้
ก. ปฏกิ ริ ยิ าเคมีที่มที ้ังปฏกิ ิรยิ าไปข้างหน้าและ ก. การเปล่ยี นแปลงความเข้มขน้ ของสารตั้งต้น
ข. การเปล่ยี นแปลงความเขม้ ขน้ ของผลิตภณั ฑ์
ย้อนกลบั ค. การเปล่ียนแปลงอุณหภูมิ
ข. ปฏิกริ ิยาเคมที ่สี ารตั้งต้นสามารถเกิดปฏกิ ริ ยิ า ง. ถูกทกุ ขอ้
เคมเี ปลี่ยนเปน็ ผลติ ภัณฑ์ 10. ขอ้ ใดคอื ความหมายของสภาวะสมดลุ ที่ถูกต้อง
ค. ปฏิกิรยิ าเคมที ส่ี ารผลติ ภัณฑ์เปลีย่ นกลับไป ก. ภาวะท่สี ารทุกชนดิ มีความเข้มข้นเทา่ กนั เสมอ
ข. ภาวะทมี่ ที ง้ั ปฏิกิริยาไปข้างหนา้ และยอ้ นกลบั
เป็นสารตั้งตน้ ค. ภาวะที่มสี ารผลิตภัณฑ์มคี วามเข้มข้นคงที่และเท่ากบั
ง. ถูกทง้ั ข้อ ข และข้อ ค
ความเขม้ ข้นของสารตง้ั ต้นเสมอ
8. จากกราฟระบบเขา้ ส่สู มดุลท่เี วลาประมาณเท่าใด ง. ภาวะท่ปี รมิ าณสารทุกชนิดระบบคงที่ โดยแตล่ ะสารไม่
จาเป็นต้องมีปรมิ าณหรือความเขม้ ขน้ เทา่ กนั
ก. ระบบเข้าสูส่ มดุลประมาณนาทีท่ี 3
ข. ระบบเขา้ สู่สมดุลประมาณนาทีที่ 4
ค. ระบบเขา้ สสู่ มดลุ ประมาณนาทที ่ี 5
ง. ระบบเข้าส่สู มดุลประมาณนาทีที่ 6
19 ชดุ กจิ กรรมกำรเรยี นรู้ ชดุ ที่ 1 เรื่องสภำวะสมดลุ
กระดาษคาตอบแบบทดสอบหลังเรยี น
ชุดที่ 1 สภาวะสมดลุ
ช่อื ……………………………………………………………………………………….ชน้ั …………………เลขท่ี………………
คาช้ีแจง
ให้นักเรียนทาเครื่องหมาย X เลือกคาตอบทถ่ี ูกต้องทส่ี ุดเพียงคาตอบเดยี วลงในกระดาษที่กาหนดให้
ขอ้ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
20 ชุดกจิ กรรมกำรเรียนรู้ ชุดที่ 1 เร่ืองสภำวะสมดลุ
ประวัติผู้จัดทา
ชอ่ื -สกลุ : นางสาวอรวรรณ ตมุ้ ทอง
วนั เดือน ปีเกิด : 11 กันยายน 2541
เบอรโ์ ทร : 094-1688704
E-mail : [email protected]
ประวตั กิ ารศกึ ษา
วุฒิการศึกษา ช่ือสถาบัน ปีที่สาเร็จการศึกษา
2553
ประถมศกึ ษาปีที่ 6 โรงเรยี นบา้ นนาหนงั 2559
มัธยมศกึ ษา โรงเรียนนาหนงั พัฒนศึกษา (ปัจจุบนั )
ครุศาสตรบณั ฑิต มหาวิทยาลัยราชภฏั อดุ รธานี
21 ชุดกจิ กรรมกำรเรยี นรู้ ชดุ ท่ี 1 เร่ืองสภำวะสมดุล
ประวตั ิผจู้ ดั ทา
ช่อื -สกลุ : นางสาวรัตตยิ ากร อ่อนสดี า
วนั เดือน ปีเกิด : 30 ธนั วาคม 2541
เบอรโ์ ทร : 081-4833521
E-mail : [email protected]
ประวัตกิ ารศึกษา
วฒุ ิการศกึ ษา ช่อื สถาบนั ปีที่สาเร็จการศกึ ษา
2553
ประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรยี นอนบุ าลเซกา 2559
มัธยมศึกษา โรงเรยี นเตรยี มอดุ มศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (ปจั จบุ นั )
ครุศาสตรบณั ฑติ มหาวทิ ยาลยั ราชภัฏอดุ รธานี
22 ชดุ กจิ กรรมกำรเรยี นรู้ ชดุ ท่ี 1 เรื่องสภำวะสมดลุ
อา้ งองิ
กระทรวงศกึ ษาธกิ าร. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พืน้ ฐาน พทุ ธศักราช
2551.กรงุ เทพฯ : โรงพิมพ์ชมุ นุมสหกรณก์ ารเกษตรแหง่ ประเทศไทย.
สถาบนั สง่ เสรมิ การสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2559).คมู่ ือครู รายวิชาเพิ่มเติม
เคมี เล่ม 3 (พมิ พค์ รัง้ ที่ 3). กรงุ เทพฯ: โรงพมิ พ์ สกสค.
สถาบนั ส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี.(2562).หนงั สือเรยี นรายวิชาเพ่ิมเติม
เคมี เลม่ 3 (พิมพค์ ร้ังที่ 3).กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ สกสค.
23 ชดุ กจิ กรรมกำรเรียนรู้ ชุดท่ี 1 เรื่องสภำวะสมดลุ
ภาคผนวก
ใบความรู้
สภาวะสมดลุ
ภาวะสมดุลหมายถึง ภาวะที่ระบบมีสมบัติคงท่ี หรือภาวะท่ีสารตั้งต้นและสารผลติ ภัณฑ์ทุกชนดิ มี
ปรมิ าณหรือความเข้มขน้ คงที่ หรอื ภาวะท่ีอตั ราการเปล่ยี นแปลงไปขา้ งหน้าเท่ากบั อัตราการเปลี่ยนแปลง
ยอ้ นกลบั
ทภ่ี าวะสมดุลของปฏิกิรยิ าเคมียังมไิ ด้หยุดน่ิง ยังมีทั้งการเกิดปฏกิ ิริยาไปข้างหน้า และเกิดปฏิกิริยา
ย้อนกลับตลอดเวลาโดยเกดิ ในอัตราที่เทา่ กัน ภาวะสมดุลนี้เรยี กว่า ภาวะสมดุลไดนามิก
การเกิดสภาวะสมดลุ
สมดลุ เคมีจะเกิดข้นึ ไดก้ ็ต่อเมือ่
1. เป็นปฏกิ ริ ิยาที่ผนั กลับได้
2. เกิดการเปลีย่ นแปลงในระบบปิด
3. ระบบมีสมบัตคิ งที่ เชน่ ความเขม้ ข้นคงท่ี สีคงที่เป็นตน้
4. อตั ราการเกดิ ปฏิกริ ยิ าไปขา้ งหน้าเทา่ กับอัตราการเกดิ ปฏกิ ิริยายอ้ นกลบั
การดาเนนิ เข้าสภู่ าวะสมดุลของระบบ
ระบบตา่ งๆเข้าส่ภู าวะสมดลุ ได้เรว็ ช้าต่างกัน บางระบบต้องใช้เวลามาก แต่บางระบบใช้เวลานอ้ ย
ขึ้นอยกู่ ับอตั ราการเกิดปฏิกิริยาของแต่ละระบบ ระบบใดท่ีปฏกิ ิริยาเกิดขน้ึ ไดเ้ ร็ว ระบบก็จะเข้าสูส่ มดลุ ไดเ้ รว็
ระบบใดทปี่ ฏิกริ ิยาเกดิ ชา้ ระบบกจ็ ะเขา้ สู่ภาวะสมดุลได้ชา้
นอกจากน้จี ากการทดลองพบว่า การดาเนนิ เข้าสู่ภาวะสมดุลของระบบไมข่ น้ึ อยกู่ ับทศิ ทาง กล่าวคือ
ไม่วา่ จะเริ่มจากการเปลย่ี นแปลงไปขา้ งหนา้ หรือเริ่มจากการเปลย่ี นแปลงย้อนกลบั เมื่อระบบเข้าสภู่ าวะ
สมดุล ภาวะสมดลุ ที่เกดิ ขึน้ จะมลี ักษณะเหมือนกนั ทุกประการ
26 ชดุ กจิ กรรมกำรเรยี นรู้ ชดุ ที่ 1 เรื่องสภำวะสมดลุ
อตั ราการเกดิ ปฏิกิริยาไปขา้ งหน้าและอตั ราการเกดิ ปฏิกริ ยิ ายอ้ นกลับ
อัตราการเกิดปฏิกริ ิยาสว่ นใหญข่ ึน้ อยู่กบั ความเขม้ ขน้ ของสารต้งั ต้นกลา่ วคือเม่ือสารตงั้ ต้นมีความ
เข้มข้นมาก อตั ราการเกิดปฏิกริ ิยาจะมีค่ามากเเละเม่ือความเขม้ ของสารตั้งต้นลดลงอัตราการเกิดปฏิกิริยา
กจ็ ะลดลงจากความสัมพนั ธ์ที่กลา่ วมานเี้ ราสามารถนาไปใช้อธบิ ายอตั ราการเกิดปฏกิ ิริยาของปฏิกริ ยิ าผันกลบั
ไปได้ ดงั นี้ เม่ือเร่ิมตน้ เกดิ ปฏิกริ ยิ าความเขม้ ขน้ ของสารตั้งตน้ มากอัตราการเกินปฏิกิริยาไปขา้ งหน้าจะมีคา่ มาก
แตอ่ ัตราการเกดิ ปฏกิ ริ ิยายอ้ นกลับเปน็ ศนู ยเ์ พราะยงั ไม่มีผลติ ภัณฑ์ เมอื่ เวลาผ่านไปสารต้ังต้นถกู ใช้ไปทาให้
ความเขม้ ขน้ ลดลงส่วนสารผลติ ภณั ฑ์จะมีความเขม้ ข้นเพิ่มขึ้น ทาใหอ้ ัตราการเกิดปฏิกิริยาไปขา้ งหน้าลดลง แต่
อัตราการเกดิ ปฏกิ ิรยิ าย้องกลับเพม่ิ ขน้ึ เร่อื ยๆ จนในท่สี ดุ อตั ราการเกิดปฏกิ ริ ิยาไปข้างหน้าเท่ากบั อัตราการ
เกดิ ปฏกิ ิรยิ าย้อนกลบั ทาใหค้ วามเข้มข้นของสารทกุ ชนดิ ในระบบคงที่ (สมบัติของระบบคงท่)ี แสดงว่าระบบ
เขา้ สภู่ าวะสมดลุ แล้ว
การเปล่ียนภาวะสมดลุ
ภาวะสมดุลเปลี่ยน หมายความวา่ ปริมาณสารแตล่ ะชนดิ เปลี่ยนไปจากเดมิ เมื่อเปรยี บเทียบกับสมดลุ
เดิมเมื่อระบบใดๆ อยู่ในภาวะสมดุลสมบัตติ ่างๆ ของระบบความเขม้ ขน้ ของสารผลิตภณั ฑ์และของสารต้ังตน้ ท่ี
เหลือจะมีคา่ คงทแี่ ต่ถา้ ระบบซึ่งอยใู่ นภาวะสมดลุ ถูกรบกวนโดยปัจจยั บางอยา่ งก็จะทาให้ภาวะสมดลุ เปลย่ี นไป
จากเดิมคือปริมาณสารแต่ละชนดิ เปลีย่ นไปจากเดิม ปัจจยั (Factor) ทีส่ ามารถเปลย่ี นภาวะสมดลุ ได้คอื
1. ความเขม้ ข้นของสารตั้งตน้ และความเขม้ ข้นของสารผลติ ภัณฑ์
2. ความดันหรือปริมาณ
3. อณุ หภมู ิ
27 ชุดกิจกรรมกำรเรยี นรู้ ชุดที่ 1 เร่ืองสภำวะสมดุล
เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น-หลงั เรยี น
เฉลยแบบทดสอบ
แบบทดสอบกอ่ นเรียน ขอ้ ก ข ค ง
แบบทดสอบหลงั เรียน 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
ข้อ ก ข ค ง
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
29 ชดุ กจิ กรรมกำรเรยี นรู้ ชดุ ที่ 1 เร่ืองสภำวะสมดุล