E-MAJALAH KUMPULAN 1

DUA6022
KOMUNIKASI DAN PENYIARAN ISLAM

TAJUK E-MAJALAH : COVID-19
NAMA PENSYARAH : UST YUSNIZAM BIN YAHAYA

KUMPULAN 1

NAMA NO. PENDAFTARAN
MUHAMMAD ASHRAF BIN ZOLKEPLI 06DTP18F2003
MUHAMMAD SYAEIF HYQAL BIN OSMAN 06DTP18F2008
06DTP18F2013
AEZAT BIN ANUAR 06DTP18F2015
MUHAMMAD YUSUF BIN MOHD ARIS



SUNTINGAN

Edisi Pertama

Suntingan:
Kumpulan 1

Diterbitkan oleh:
Politeknik Port Dickson,
KM. 14,Jalan Pantai,
71050 Si Rusa,
Negeri Sembilan.

Hak Cipta © 2020 -Politeknik Port
Dickson

Cetakan Pertama : 2020

ISI KANDUNGAN

EdEdisiisPi Peertratmamaa

1.Kata-kata aluan 1
2.Pengenalan 2
3.Titik Sejarah Covid-19 Di Malaysia 4
4.Penemuan Kes Pertama Covid-19 Di Malaysia 6
5.Pengurusan Jenazah Covid-19 Bagi Pesakit Beragama Islam Dan 8
Bukan Islam
6.Vaksin Covid-19 Harapan Menjelang 2021 11
7.Pengambilan Vaksin: Hukum Dan Pemasalahannya 13
8.Pendamik Covid-19: Cabaran Pendidikan Normal Baharu 18
9.Kata kata Hikmah 20
10.Rujukan 21

Kata-Kata Aluan

Edisi Pertama

Seindah Bicara ,

Bismillahirahmanirahim

Assalamualaikum w.b.t

Segala puji bagi Allah, tuhan yang memelihara dan mentadbir sekalian alam, Tuhan
yang Maha Pemurah, lagi Maha Pengasih, Tuhan yang menguasai hari pembalasan
kepadaMulah kami memohon pertolongan. Tunjukkanlah kami ke jalan yang lurus,
iaitu jalan-jalan orang yang engkau beri nikmat kepada mereka, bukan jalan orang-
orang yang engkau murkai dan bukan pula jalan orang-orang yang sesat. Bersyukur
kami dengan limpah kurnianya dapat juga kami menyiapkan tugas berkumpulan
yang diamanahkan kepada kami. Tugasan yang diberikan oleh Ustaz Yusnizam Bin
Yahaya.

1

PENGENALAN

Edisi Pertama

Pandemik COVID-19, juga dikenali sebagai pandemik koronavirus atau wabak
koronavirus ialah pandemik penyakit koronavirus 2019 yang sedang berlaku secara global
berpunca daripada koronavirus sindrom pernafasan akut teruk 2 (SARS-CoV-2). Wabak ini
pada mulanya dikesan pada pertengahan bulan Disember 2019 di bandar raya Wuhan,
Hubei, China, dan telah diiktiraf sebagai pandemik oleh Pertubuhan Kesihatan Sedunia
(WHO) pada 11 Mac 2020. Sehingga , lebih daripada kes telah disahkan, dengan lebih
daripada kematian disebabkan oleh COVID-19.

Virus ini kebanyakannya menular antara seseorang dengan cara yang serupa dengan
influenza, melalui titisan pernafasan daripada batuk atau bersin. Ia dianggap paling mudah
berjangkit apabila seseorang menerima tanda gejala, walaupun penyebarannya mungkin
walaupun sebelum gejala muncul. Masa antara pendedahan dan permulaan gejala biasanya
lima hari, tetapi mungkin berkisar antara dua hingga empat belas hari. Gejala umum
termasuk demam, batuk, dan sesak nafas. Komplikasi mungkin termasuk radang paru-paru
dan sindrom kesukaran pernafasan akut. Setakat ini tiada vaksin atau rawatan antiviral
tertentu; Usaha terdiri daripada pengurangan gejala dan terapi sokongan. Langkah-langkah
pencegahan yang disyorkan termasuk membasuh tangan, menutup mulut apabila batuk,
mengekalkan jarak dari orang lain (terutamanya mereka yang tidak sihat), dan pemantauan
dan pengasingan diri selama 14 hari untuk orang yang mengesyaki mereka dijangkiti.

Usaha untuk mencegah penyebaran termasuk sekatan perjalanan, kuarantin, pengurungan,
penangguhan acara dan pembatalan, serta penutupan kemudahan. Ini termasuk kuarantin
Hubei, kuarantin seluruh negara Itali, Sepanyol, Perancis, Republik Czech, dan Jerman,
langkah-langkah pengurungan di China dan Korea Selatan, pelbagai penutupan sempadan
atau sekatan penumpang yang masuk, saringan di lapangan terbang dan stesen kereta api,
dan nasihat perjalanan mengenai kawasan dengan penghantaran komuniti.

Pandemik ini telah membawa kepada gangguan sosioekonomi global, penangguhan dan
pembatalan acara kebudayaan, keagamaan dan kesukanan, dan ketakutan yang meluas
dalam kekurangan bekalan yang telah mendorong pembelian panik. Teori maklumat palsu
dan teori konspirasi mengenai virus itu telah tersebar secara dalam talian, dan terdapat
insiden xenofobia dan perkauman terhadap orang Cina dan orang Timur atau Asia
Tenggara lain.

2

Edisi Pertama

3

TITIK SEJARAH COVID-19

DI MALAYSIA Edisi Pertama

Kes COVID-19 yang pertama di Malaysia telah disahkan pada 25 Januari 2020 yang melibatkan para
pelancong dari China yang tiba di Johor melalui Singapura. Kes yang dilaporkan pada awalnya kekal
rendah dan sebahagian besarnya terbatas kepada kes-kes yang diimport, sehinggalah beberapa kluster
tempatan muncul pada bulan Mac 2020. Kluster yang terbesar pada ketika itu dikaitkan dengan
perhimpunan agama Jemaah Tabligh yang diadakan di Sri Petaling, Kuala Lumpur pada akhir bulan
Februari dan awal bulan Mac, yang membawa kepada kenaikan besar-besaran dalam kes tempatan serta
pengeksportan kes ke negara jiran. Dalam beberapa minggu, Malaysia telah mencatat jumlah kumulatif
jangkitan COVID-19 yang disahkan yang terbesar di Asia Tenggara, melepasi 2,000 kes aktif pada akhir
bulan Mac, daripada bawah 30 kes pada awal bulan tersebut. Menjelang 16 Mac 2020, virus itu telah
dilaporkan di setiap negeri dan wilayah persekutuan di negara ini.

Ekoran daripada peningkatan jumlah kes yang mendadak pada bulan Mac, Yang di-Pertuan Agong telah
menyatakan kebimbangan besar baginda terhadap wabak yang semakin merebak. Oleh itu, pada 16 Mac
2020, kerajaan Malaysia telah mengumumkan bahawa mereka telah memutuskan untuk melaksanakan
Perintah Kawalan Pergerakan (PKP) yang akan berkuat kuasa dari 18 hingga 31 Mac 2020 di seluruh
negara bagi mengurangkan penyebaran COVID-19 melalui penjarakan sosial. Jabatan Peguam Negara
(AGC) juga menerbitkan pewartaan persekutuan pada 18 Mac 2020 yang menyekat individu daripada
merentas negeri yang telah diisytiharkan sebagai kawasan terjejas koronavirus. PKP yang sepatutnya tamat
pada 31 Mac 2020 telah dilanjutkan hingga awal bulan Mei 2020 bagi meneruskan usaha memerangi
penyebaran COVID-19 di dalam negara. Setelah dilihat terdapat penurunan dalam kes jangkitan harian,
pelonggaran sekatan secara beransur-ansur dilaksanakan, pertama dengan Perintah Kawalan Pergerakan
Bersyarat (PKPB) pada 4 Mei 2020, yang membenarkan kebanyakan sektor perniagaan dibuka di bawah
Prosedur Operasi Standard (SOP) yang ketat, diikuti dengan Perintah Kawalan Pergerakan Pemulihan
(PKPP) mulai 10 Jun 2020. Pada asalnya, PKPP dijadualkan berakhir pada 31 Ogos 2020, tetapi ia telah
dilanjutkan lagi hingga 31 Disember 2020, dengan beberapa sektor terpilih yang kekal ditutup serta
penguatkuasaan sekatan perjalanan yang ketat dari beberapa buah negara akibat pengesanan kes import
yang berterusan.

Gelombang ketiga jangkitan COVID-19 berlaku selepas Pilihan Raya Negeri Sabah pada bulan September
2020, dan keadaan ini menyebabkan kerajaan melaksanakan PKPB di seluruh negara kecuali beberapa
buah negeri dari 9 November hingga 6 Disember 2020 bagi membendung penularan jangkitan virus
tersebut. Walau bagaimanapun, sejak 21 November 2020, kebanyakan negeri secara beransur-ansur
menamatkan PKPB dan beralih kepada PKPP, manakala yang selebihnya meneruskan PKPB hingga
pertengahan bulan Januari 2021. Oleh sebab sistem kesihatan negara yang semakin tenat akibat wabak
COVID-19, pada 11 Januari 2021, kerajaan telah mengumumkan bahawa PKP akan dilaksanakan semula
di beberapa buah negeri mulai 13 Januari 2021. Akhirnya, kerajaan menyelaraskan PKP di seluruh negara
kecuali Sarawak (yang sebahagian besarnya melaksanakan PKPB), mulai 22 Januari hingga 18 Februari
2021. Darurat juga telah diisytiharkan oleh Yang di-Pertuan Agong di seluruh negara pada 12 Januari 2021
atas tujuan menangani penularan jangkitan COVID-19, menyebabkan penangguhan sebarang sidang
Parlimen dan Dewan Undangan Negeri (DUN) serta memberikan kuasa darurat kepada kerajaan hingga 1
Ogos 2021. Mulai 19 Februari 2021, kebanyakan negeri dan wilayah persekutuan telah menamatkan PKP
berikutan trend kes jangkitan yang semakin berkurang ketika itu, manakala yang selebihnya masih
meneruskan PKP hingga awal bulan Mac 2021.

4

Edisi Pertama

Program Imunisasi COVID-19 Kebangsaan di Malaysia turut bermula sejak 24 Februari
2021 setelah kerajaan berjaya mengakses bekalan vaksin COVID-19 daripada beberapa
buah syarikat farmaseutikal. Program ini dijangka dijalankan secara berfasa hingga bulan
Februari 2022 bagi mencapai keimunan kelompok dalam kalangan rakyat sebagai usaha
menangani penularan COVID-19 di dalam negara. Pada 5 Mac 2021, PKP di beberapa
buah negeri termasuk Kuala Lumpur digantikan dengan PKPB. Sejak pertengahan bulan
April 2021, PKP dikuatkuasakan sekali lagi oleh kerajaan di beberapa buah negeri yang
mempunyai kenaikan semula bilangan kes jangkitan harian. Dengan pengesanan beberapa
varian SARS-CoV-2 dari luar negara yang membimbangkan di Malaysia, ditambah pula
dengan lonjakan jumlah kes jangkitan dan kematian harian COVID-19 yang mendadak,
akhirnya kerajaan memperkenalkan semula PKP di seluruh negara, bermula 12 Mei hingga
7 Jun 2021 setakat ini.
Sehingga kini, Malaysia berada di tempat ketiga bagi jumlah kes jangkitan COVID-19 di
Asia Tenggara selepas Indonesia dan Filipina dan tempat keempat bagi jumlah kematian
akibat COVID-19 di Asia Tenggara selepas Indonesia, Filipina dan Myanmar. Setakat 25
Mei 2021, terdapat sebanyak 525,889 kes yang telah disahkan di Malaysia dengan
sebanyak 460,062 kes sudah pulih sepenuhnya dan 2,369 kes kematian serta 63,458 kes
masih aktif.

5

PENEMUAN KES PERTAMA COVID-19
DI MALAYSIA

Edisi Pertama

Susulan dari peningkatan wabak COVID-19 di Wuhan, China bermula Disember 2019, Makmal
Kesihatan Awam Kebangsaan (MKAK), Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) telah
mengambil langkah proaktif bagi mempertingkatkan kesiapsiagaan menghadapi penularannya di
Malaysia, Ini merangkumi keupayaan pengujian molekular COVID-19, penyemakan dan validasi
kaedah serta protokol pengujian, kesediaan Rapid Response Team (RRT) bagi bantuan
pengambilan dan pengendalian sampel berisiko tinggi dan keperluan Biosafety & Biosecurity.

Selain daripada itu, Sistem Informasi Makmal Kesihatan Awam (SIMKA) yang dibangunkan
secara inhouse oleh MKAK juga ditambahbaik dari aspek keselamatan dan keupayaan
mengendalikan data pengujian pandemik berskala besar.

Sebagai makmal rujukan kebangsaan bagi penyiasatan wabak serta krisis kesihatan awam,
MKAK bertindak sebagai makmal utama yang menjalankan pengujian COVID-19. Sejumlah 8
sampel pertama dari 2 buah keluarga (8 ahli) yang merupakan kontak rapat bagi kes Indeks
positif di Singapura yang datang ke Malaysia melalui Johor Bahru telah diterima oleh MKAK
pada malam 24 Januari 2020.

Setelah melepasi proses pendaftaran dan pemeriksaan awal di Unit Pengurusan Sampel (UPS)
pada jam 8.45 malam, sampel telah terus di bawa ke Makmal Molekular Virologi untuk dianalisa
menggunakan kaedah RT Polymerase Chain Reaction (PCR). Kaedah ini secara ringkasnya
melibatkan proses pengekstrakan asid nukleik, amplifikasi dan pengenalpastian komponen virus
yang diuji. Analisa sampel adalah mengikut protokol pengujian yang telah ditetapkan
berlandaskan garis panduan World Health Organization (WHO). Pematuhan kepada aspek
Biosafety & Biosecurity telah dijaga dengan baik bagi memastikan sampel diurus dengan selamat
dan risiko jangkitan silang dikawal dengan ketat.

6

Edisi Pertama

7

PENGURUSAN JENAZAH COVID-19 BAGI

PESAKIT BERAGAMA ISLAM DAN BUKAN

ISLAM Edisi Pertama

Kajian saintifik dan laporan forensik hasil "post mortem" telah membuktikan bahawa jenazah
pesakit COVID-19 iaitu bendalir yang keluar dari jenazah mempunyai potensi kebolehan
jangkitan.

KKM telah menyediakan tatacara tertentu bagi pengendalian jenazah pesakit COVID-19 untuk
membendung penularan pandemik ini.

Bagi orang Islam, pengendalian jenazah telah dibincangkan bersama pakar Forensik KKM dan
muzakarah bersama pihak JAKIM, manakala bagi orang bukan Islam, perbincangan telah
diadakan bersama persatuan agama masing-masing.

PASUKANPENGURUSAN
MAYAT

Pasukan Pengurusan Mayat telah ditubuhkan
untuk melaksanakan aktiviti pengebumian
mangsa-mangsa COVID-19 sepanjang tempoh
wabak melanda negara Pasukan ini penting
bagi mengelak penularan dalam kalangan ahli
keluarga dan masyarakat sekitar.

GARIS PANDUAN PENGENDALIAN JENAZAH PESAKIT
COVID-19

Ahli keluarga tidak dibenarkan untuk mengurus jenazah di rumah atau tempat lain sebaliknya
jenazah akan diuruskan sepenuhnya di hospital. Hanya seorang ahli keluarga dibenarkan untuk
mengenal pasti (identify) jenazah dengan penjarakan 1 meter dan memakai kelengkapan alat
pelindung diri (PPE) serta tidak dibenarkan mencium dan menyentuh jenazah. Semua jenazah
pesakit COVID-19 akan dibalut dengan sehelai linen putih dan dua (2) lapisan beg mayat.
Lapisan paling luar beg mayat akan disanitasi dengan 0.5% sodium hypochlorite. Ahli keluarga
dilarang untuk membuka beg mayat atau keranda yang telah ditutup (sealed coffin).

8

GARIS PANDUAN PENGENDALIAN JENAZAH
PESAKIT COVID-19

Edisi Pertama

BAGI JENAZAH ISLAM JENAZAH BUKAN
ISLAM
• Jenazah perlu diuruskan dengan hanya
melakukan tayamum di atas permukaan • Sekiranya terdapat upacara ritual yang
paling luar beg jenazah tanpa perlu perlu dilakukan, prosedur hendaklah
dimandikan. dilakukan seminima mungkin dan di
lapisan paling luar beg mayat.
• Pengendali jenazah diwajibkan memakai
kelengkapan alat pelindung diri (PPE) dan • Mayat perlu segera dibakar atau ditanam
mencuci tangan selepas melakukan mengikut agama masing-masing.
tayamum untuk mengelakkan sebarang
risiko jangkitan. • Upacara penghormatan terakhir dibuat
dengan pemantauan oleh pihak KKM dan
• Bilangan individu yang menunaikan solat mengikut SOP yang ditetapkan seperti
jenazah perlu dihadkan dengan penjarakan fizikal, memakal pelitup muka
penjarakan fizikal sekurang-kurangnya 1 dan mencuci tangan dengan air dan
meter. sabun.

• Pengebumian perlu dilakukan secepat
mungkin dengan pemantauan dari pihak
KKM.

• Ahli keluarga terdekat sahaja dinasihatkan
hadir untuk pengebumian dan
dikehendaki segera meninggalkan tanah
perkuburan sebaik sahaja urusan
pengebumian selesai.

9

Edisi Pertama

10

VAKSIN COVID-19 HARAPAN
MENJELANG 2021

Edisi Pertama

Dunia sedang menanti-nantikan penghasilan vaksin yang berkesan dan selamat supaya pandemik
COVID-19 dapat dikawal sepenuhnya dan aktiviti sosio-ekonomi dapat dipulihkan seperti sedia
kala. Pada ketika ini, usaha ke arah menghasilkan vaksin COVID-19 sedang giat dijalankan oleh
pelbagai pihak secara global. Proses pembangunan dan penghasilan vaksin merupakan satu
proses yang rumit dan lazimnya mengambil masa yang lama sehingga 15 tahun dengan
mengambil kira keselamatan, keberkesanan dan kualiti vaksin yang dihasilkan.
Walau bagaimanapun, dalam kes pandemik COVID-19 ini, para saintis telah meningkatkan usaha
untuk menghasilkan vaksin dalam masa yang sangat singkat untuk digunapakai menjelang tahun
2021. Berdasarkan pemantauan pihak Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) sehingga 10
Disember 2020, 52 vaksin yang dibangunkan sedang melalui ujian klinikal dengan 12
daripadanya berada pada fasa ketiga.
Vaksin mengandungi antigen, yang diperolehi dari sebahagian atau keseluruhan struktur virus
yang telah dimatikan atau dilemahkan, atau dari protein subunit pada virus. Antigen ini akan
merangsang sistem imun tubuh bagi menghasilkan antibodi khusus terhadap jangkitan secara
khusus dan dapat mencegah individu yang telah diberikan vaksin tersebut daripada penyakit
tersebut.
Dalam penghasilan vaksin COVID-19, terdapat empat kategori jenis vaksin yang dibangunkan
iaitu keseluruhan virus (whole virus), sub-unit daripada protein virus, virus vector dan asid
nukleik (DNA dan RNA).

11

Edisi Pertama

Vaksin COVID-19 jenis asid nukleik (mRNA) ialah vaksin generasi baru yang tidak
mengandungi virus yang dilemahkan atau virus yang telah dimatikan, tetapi mengandungi
komponen asid nukleik samada DNA atau RNA. Asid nukleik ini tidak memasuki nukleus
sel manusia dan mengubah struktur genetik sedia ada tetapi mengajar sel badan untuk
menghasilkan protein yang akan merangsang sistem imuniti badan dan bagi menghasilkan
antibodi khusus terhadap jangkitan COVID-19.
Berbanding dengan vaksin generasi lama yang mengandungi virus dilemahkan atau
dimatikan, vaksin mRNA tidak memerlukan proses semaian virus yang panjang di
makmal, dengan itu dapat dihasilkan dengan lebih cepat. Walaupun demikian,
penghasilan vaksin ini perlu melalui fasa ujian pra klinikal dan ujian klinikal yang
lengkap seperti vaksin-vaksin lain dan diuji di kalangan ribuan sukarelawan. Pihak Pusat
Kawalan dan Pencegahan Penyakit Amerika Syarikat atau Centre for Disease Control and
Prevention (US CDC) menegaskan bahawa vaksin COVID-19 mRNA akan melalui
penilaian keselamatan yang ketat seperti semua vaksin sebelum mereka dibenarkan atau
diluluskan untuk digunakan bleh Pentadbiran Makanan dan Dadah (US FDA), termasuk
melalui ujian klinikal dan kajian data yang besar oleh lembaga pemantau keselamatan.
Untuk kegunaan di Malaysia, Kementerian Kesihatan Malaysia juga telah menegaskan
bahawa pihak pengeluar vaksin perlu mendaftarkan terlebih dahulu kepada organisasi
regulatori dadah antarabangsa yang diiktiraf seperti USFDA dan seterusnya kepada
Bahagian Regulatori Farmaseutikal Kebangsaan (NPRA) dengan syarat-syarat yang ketat.
Hanya setelah didaftarkan vaksin ini dapat digunakan kepada manusia. Pemantauan
keberkesanan dan keselamatan dilakukan berterusan walaupun setelah ia digunakan.

12

PENGAMBILAN VAKSIN: HUKUM
DAN PEMASALAHANNYA

Edisi Pertama

Kepentingan mengambil vaksin

Kepentingan yang paling utama adalah untuk melindungi diri, terutama bagi golongan berisiko
tinggi. Ujian-ujian klinikal dijalankan untuk menentukan tahap keselamatan dan keberkesanan
vaksin-vaksin yang sedang dibangunkan. Jika terdapat kesan sampingan yang teruk (severe
adverse effect), maka vaksin tersebut tidak akan diluluskan. Sebagai contoh, vaksin yang
dihasilkan oleh University of Queensland yang telah menghasilkan antibody untuk HIV, telah
diberhentikan.

Oleh itu, vaksin yang telah lulus ujian klinikal fasa 3, dan mendapat kelulusan NPRA,
kebiasaannya adalah selamat untuk diambil dan berkesan untuk melindungi daripada penyakit
COVID-19. Kesan jika tidak ambil vaksin adalah rakyat berkemungkinan akan mendapat
COVID-19 dan sebahagian akan hilang nyawa. Terdapat juga kajian yang menunjukkan kesan
jangka masa panjang kepada pesakit yang telah sembuh. Menggunakan vaksin juga
berkemungkinan dapat memberhentikan jangkitan. Maka kita akan dapat melindungi orang lain
yang tidak boleh mendapat vaksin seperti wanita mengandung, kanak-kanak dan pesakit yang
immunocompromised.

Apabila sebahagian besar masyarakat telah dilindungi daripada jangkitan sesuatu penyakit
cegahan vaksin, bakteria atau virus penyebab penyakit tersebut sukar mencari seseorang yang
boleh dijangkiti. Oleh itu, seluruh masyarakat akan terlindung daripada jangkitan penyakit
tersebut, ini dinamakan „imuniti kelompok‟. Imuniti kelompok hanya dicapai dengan liputan
imunisasi yang tinggi. la berupaya melindungi mereka yang tiada perlindungan imunisasi dan
berisiko daripada dijangkiti bakteria atau virus tersebut. Maka, imunisasi bukan sahaja
melindungi individu, tetapi turut melindungi seluruh keluarga, masyarakat dan negara. Sebagai
ahli masyarakat, kita bertanggungjawab untuk melindungi mereka yang tidak sesuai menerima
imunisasi seperti kanak-kanak yang menghidap barah (kanser) dan perlu menjalani rawatan
kemoterapi; lantas mereka berisiko untuk mendapat jangkitan. Oleh itu, menjadi tanggungjawab
kita untuk melindungi mereka.

13

Edisi Pertama

14

Prinsip Islam dalam
menghadapi penyakit

Edisi Pertama

(1) Berdoa kepada Allah S.W.T.

Berdoa dilakukan dengan tujuan untuk mengelakkan seseorang itu ditimpa penyakit. Ini
seperti doa-doa dan zikir yang diajarkan menerusi pelbagai nas yang sahih seperti:

‫ان ّهَ ُه َّى إِ َِّي أَ ُعىرُ بِ َك ِي ٍَ ان َب َش ِص َوا ْن ُجُُى ٌِ َوا ْن ُجزَا ِو َو ِي ٍْ َسيِّ ِئ الأَ ْسقَا ِو‬
“Ya Allah, sesungguhnya aku memohon perlindungan dengan-Mu daripada penyakit sopak,
gila, kusta, dan juga penyakit-penyakit berbahaya yang lain.” [14]

(Riwayat Abu Daud (1554))

(2) Mencegah.

Islam amat menitikberatkan soal pencegahan penyakit sebelum ia menimpa. Terdapat
beberapa langkah pencegahan yang dianjurkan seperti yang ditunjukkan dalam beberapa
riwayat yang sahih. Antaranya sebuah Hadis yang diriwayatkan oleh Abd Al-Rahman bin
„Auf R.A bahawa Rasulullah S.A.W bersabda:

ُ‫إِرَا َس ًِ ْعتُ ْى بِ ِه ِبأَ ْس ٍض فَ ََل تَ ْقذَ ُيىا َع َه ْي ِه َو ِإرَا َو َق َع ِبأَ ْس ٍض َوأَ َْتُ ْى بِ َها فَ ََل تَ ْخ ُش ُجىا ِف َشا ًسا ِي ُْه‬
“Sekiranya kamu mendengar mengenai taun yang menimpa sesuatu kawasan, maka
janganlah kamu masuk ke tempat tersebut. Sekiranya ia berlaku di sesuatu kawasan dan
kamu berada di dalamnya, maka janganlah kamu keluar daripadanya untuk melarikan diri
darinya. [16]”

(Riwayat al-Bukhari (5730))

Hadis di atas jelas menunjukkan langkah pencegahan yang disyorkan oleh Rasulullah S.A.W
sebelum dan juga selepas seseorang itu terlibat dengan penyakit berjangkit. Dari sudut
sekiranya seseorang itu mengetahui akan penularan sesuatu wabak di tempat tertentu,
janganlah dia pergi ke tempat tersebut bagi mengelakkan dirinya daripada dijangkiti penyakit
tersebut.

15

Edisi Pertama

(3) Merawat.

Sebaik sahaja seseorang itu ditimpa penyakit, Islam memberi penekanan kepada
kepentingan merawat. Di samping redha dengan takdir Allah S.W.T, tuntutan untuk
merawat penyakit juga tidak boleh diabaikan. Ini berdasarkan sebuah Hadis daripada
Usamah bin Syarik R.A beliau berkata bahawa Rasulullah S.A.W bersabda:

‫تَذَا َو ْوا فَإِ ٌَّ َّلَّلاَ َع َّز َو َج َّم َن ْى َي َض ْع دَا ًء ِإ ََل َو َض َع َنهُ دَ َوا ًء َغ ْي َش دَا ٍء َوا ِح ٍذ ا ْن َه َش ُو‬
“Hendaklah kamu merawat (penyakit) kerana sesungguhnya Allah tidak menjadikan suatu
penyakit melainkan Dia turut menyediakan ubat baginya, melainkan satu penyakit sahaja
iaitu ketuaan.”

(Riwayat Abu Daud (3855), Riwayat Ahmad (4/278))

Manakala dalam sebuah Hadis yang lain, Nabi S.A.W bersabda:

‫ َفإِرَا أُ ِصي َب دَ َوا ُء انذَّا ِء َب َشأَ بِإِ ْر ٌِ َّلَّلاِ َع َّز َو َج َّم‬، ‫ِن ُك ِّم دَا ٍء دَ َوا ٌء‬
“Bagi setiap penyakit ada ubatnya. Apabila betul ubatnya, maka sembuhlah dengan izin
Allah.”

(Riwayat Muslim (2004)

(4) Tawakal.

Setelah segala usaha dan ikhtiar dilakukan, agama mengajar kita agar menyerahkan segala
urusan seterusnya kepada Allah S.W.T. Inilah bentuk tawakal iaitu penyerahan diri yang
mutlak kepada Allah setelah usaha-usaha dilakukan. Allah S.W.T berfirman:

ٍَ ‫َفإِرَا َع َز ۡي َت َفتَ َى َّك ۡم َع َهى ٱَ َّل ِۚلِ إِ ٌَّ ٱَ َّللَ يُ ِح ُّب ٱۡن ًُتَ َى ِّك ِهي‬
“Kemudian apabila kamu telah membulatkan tekad, maka bertawakallah kepada Allah.
Sesungguhnya Allah menyukai orang-orang yang bertawakal kepada-Nya.”

(Ali „Imran: 159)

16