สามก๊ก(1)

สามก๊ก

ตอน กวนอไู ปรบั
ราชการกบั โจโฉ

ช้ันมัธยมศึกษา ปีที่ ๖/๑๑

นำเสนอ

คุณครู ชมัยพร แก้วปานกาน

นำเสนอ
คณะผู้จัดทำ

๑) นาย ฐาปณัฐ ศรีศกั ดา เลขที่ ๑๖

๒) นาย ต้นกล้า บ้านพลหู ลวง เลขที่ ๑๗

๓) นาย ธนนั ณัฎฐ์ ศรีสตั ยเสถียร เลขที่ ๑๘

๔) นาย ธาม เกิดสงกรานต์ เลขที่ ๑๙

๕) นาย ภคพล เวทยานนท์ เลขที่ ๒๔

๖) นาย มุกสิกพงษ์ ดาราราช เลขที่ ๒๕

๗) นาย วีรัช นพรุจจินดา เลขที่ ๒๙

ช้ันมธั ยมศึกษาปีที่ ๖/๑๑
นำเสนอ

คุณครู ชมยั พร แก้วปานการ
วารสารเล่มนี้เปน็ ส่วนหนึ่งของวิชาภาษาไทย ท๓๓๑o๔

ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศึกษา ๒๕๖๕
โรงเรียน สงวนหญิง จังหวดั สุพรรณบรุ ี

ก

คำนำ

วารสาร เรื่อง สามก๊ก วิชาภาษาไทย ท๓๓๑o๑ ช้ันมนั ธยมศึกษาปีที่ ๖
ในรปู แบบหนังสืออิเลก็ ทรอนิกส์ (e-book) โดยมีอาจารย์ ชมยั พร แก้วปาน
การ เปน็ อาจารย์ทีป่ รึกษา

แนวทางการทำนำเสนอเนื้อหาของวารสาร เรือ่ ง สามก๊ก วิชาภาษา
ไทย ชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ ๖ มุ่งเน้นให้ผู้ทีส่ นใจได้มีความรู้เรื่องราวความเป็น
มา ประวตั ิผู้แต่ง ลักษณะคำ และเพือ่ ให้เข้าใจถึงคุณค่าด้านต่างๆเช่น คณุ ค่า
ด้านคุณธรรม
คุณค่าด้านวรรณศิลป์ นอกจากนี้ยังส่งเสริมและกระตุ้นให้รู้จักกระบวนการ
คิดวิเคราะห์อย่างเป็นระบบและเปน็ เหตเุ ปน็ ผล นำไปสู่ความรู้ความเข้าใจ
ความรู้สึกนึกคิดและวิถีชีวิตของบรรพบรุ ษุ และวฒั นธรรมทางภาษาและ
ความเปน็ ไทย

คณะผู้จดั ทำหวังเปน็ อย่างยิง่ ว่า วารสารเล่มนี้จะเปน็ ประโยชน์ต่อผู้ที่
สนใจ ผู้ทีก่ ำลงั ศึกษาอยู่ในระดบั ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ ๖ และขอขอบคุณ
อาจารย์ ชมยั พร แก้วปานกนั อาจารย์ที่ปรึกษา รวมถึงผู้ทีม่ ีส่วนเกี่ยวข้องใน
การจดั ทำวารสารเล่มนี้ให้สำเรจ็ ลลุ ่วงได้ด้วยดี หากมีข้อผิดพลาดประการใด

คณะผู้จดั ทำขออภัยมา ณ ที่นี้ด้วย

คณะผู้จัดทำ

สารบัญ ข

เรือ่ ง หนา้

คำนำ ก
สารบญั ข
ความเป็นมา ๑
ประวัติผู้แต่ง ๒
ลกั ษณะคำประพนั ธ์ ๓
เนื้อเรือ่ งเตม็ (แบบย่อ) ๔
เนื้อเรือ่ งเตม็ (เฉพาะตอนทีเ่ รียน)
วิเคราะห์คุณค่า

- วิเคราะห์คุณค่าด้านเนื้อหา
- วิเคราะห์คุณค่าด้านวรรณศิลป์

- วิเคราะห์คณุ ค่าด้านสงั คม
บรรณานกุ รม

ความเป็นมา ๑

วรรณคดีสามก๊กนี่เป็นเรื่องแต่งทีอ่ ิงมาจากพงศาวดารของจีน
ในยุคสมยั สามก๊ก (ค.ศ. ๒๒o - ค.ศ. ๒๘o) โดยเริ่มต้นขึ้นในช่วง

ปลาย
สมยั ราชวงศ์ฮ่นั ตะวันออก ขณะที่พระเจ้าเลนเต้เริม่ เสือ่ มอำนาจ
จึงได้เกิดกบฎโจรโพกผ้าเหลืองขึ้น ซึ่งพวกโจรโพกผ้าเหลืองได้ทำลาย
ท้ังสถานทีร่ าชการและผู้คนแทบทกุ พื้นที่ของประเทศ จนราชสำนักไม่
อาจต้านทานได้ จึงมอบอำนาจทางการปกครองและทางทหารให้กบั
เจ้าเมืองต่างๆ เกิดขึ้นเป็นช่องว่างให้แต่ละเมืองเริม่ ก่อกำลังของ

ตนเองและเริม่ สู้รบกนั เอง เพื่อขยายอำนาจ

หลังจากสู้รบกันเป็นเวลานาน จักรวรรดิจีนได้แบ่งแยกออกเป็น
๓ แคว้น (ก๊ก) ได้แก่ วยุ ก๊ก จกก๊ก และ ง่อก๊ก ซึง่ เปน็ ทีม่ า
ของการสิ้นสดุ ราชวงศ์ฮั่น และเป็นจุดเริ่มต้นของ สามก๊ก

ประวตั ิผู้แต่ง ๒

ประวัติผู้แต่ง : ผู้ที่เรียบเรียงตี๋นอขับเรื่องสามคิคคือ ล่อกวน
ตง หรือ ห์ลอกว่านจง นักประพันธ์ชาวจีนผู้มีฝีมือในการแต่ง
นิทาน และบกละครร่อง โดยล่อกวนตงได้นำเนื้อหาของตันซิว่ (ผู้
เขียนจดหมายเหตสุ ามก๊ก) มาเรียบเรียงและแต่งเปน็ เรื่องราวใหม่
เรียกว่า สามก๊กฉี่ทงชกเฮี่ยนหงี ต่อมาเจ้าพระยาพระคลัง (หน) ได้
นำสามก๊กมาแปลเปน็ ฉบบั ภาษาไทย และได้รบั การยกย่องจาก
วรรณคดีสโมสรให้เปน็ ยอดของวรรณคดีประเภทนิทานเจ้าพระยา
พระคลงั (หน) ผู้แปลสามก๊ก นับเปน็ กวีคนสำคัญในสมยั
รัตนโกสินทร์ตอนต้น เพราะมีผลงานทั้งร้อยแก้ว และร้อยกรอง
เช่น ร่ายยาวมหาเวสสันดรชาดก กัณฑ์กุมาร และกณั มทั รี
ราชาธิราช อิเหนาคำฉนั ท์ กากีคำกลอน ฯลฯโดยเจ้าพระยาพระ
คลงั (หน) เป็นบตุ รของเจ้าพระยาบดินทร์สุรินทร์ฦชัย (บุญมี) กับ
ท่านผู้หญิงเจริญ ทั้งส่องมีบุตรธิดาหลายคนที่มีชื่อเสียงคือ เจ้า
จอมพุ่ม ในรชั กาลที่ ๒ เจ้าจอมมารดานิ่มพระมารดาสมเด็อฯ กรม
พระยาเดชาดิคร (นัง่ ) ไนรัชกาลที่ ๒ นายเกต และนายพดั ซึง่ เป็นก
วีและ ครูพิณพาทย์ และเจ้าพระยาพระคลงั (หน) เปน็ ต้นสกุล
บญุ -หลง

ลกั ษณะคำประพันธ์ ๓

เรื่อง สามก๊ก ตอนกวนอูไปรับราชการโจโฉ แต่ง
ด้วยลักษณะคำประพนั ธ์ประเภทความเรียงร้อยแก้ว
โดยแปลมาจากภาษาจีนเป็นภาษาไทยแล้วเรียบเรียงใหม่
ใช้ประโยคกระทดั รัด ไม่มีคำศัพท์ยาก ภาษาไม่ซับซ้อน
การพรรณนาเด่นชดั มีบทอปุ ไมยทีล่ ึกซึ้งคมคาย

เนื้อเรื่อง สามก๊ก ๔

เรื่องสามก๊กเริ่มมาจากการปราบโจรโพกผ้าเหลือง
ในสมัยรัชกาลของพระเจ้าเลนเต้ บคุ คลสำคัญในขณะ
นั้นต่างก็แย่งชิงกันเป็นใหญ่ ทำศึกสงครามกนั อยู่ตลอด
เวลา แม่แผ่นดินจะมีกษัตริย์ปกครอง แต่อำนาจต่างๆ
ก็กลบั ตกอยู่ในมือหัวหน้าก๊กต่าง ๆ คือ โจโฉ ซุนกวน
และเล่าปี่โจโฉ เป็นหัวหน้ก๊กชื่อ วุยกก็ เดิมรบั ราชการ
เป็นทหาร เคยรบชนะโจรโพกผ้าเหลืองและอาสาปราบ
ตั๋งโต๊ะ แต่ไม่สำเรจ็ เมือ่ ลิโปฆ่าตั้งโต๊ะ โจโฉได้ปราบ
พวกพ้องของต๋ังโต๊ะ และปราบหัวเมืองต่างๆ มากมาย
แต่ไม่สามารถปราบซนุ กวนกบั เล่าปี่ได้ชุนกวนเปน็ เจ้า
เมืองกังตั๋ง เปน็ หัวหน้ากก็ ชื่อ ง่อกิก ส่วนเล่าปี่เดิมเป็น
คนยากจน มีอาชีพทอเสื่อขาย และมีเชื้อสายราชวงศ์
ฮั่น เล่าปี่มีขงเบ้งเป็นทีป่ รึกษา และมีกวนอเู ดียวหุยเป็น
พีน่ ้องร่วมสาบานเล่าปี่เปน็ หวั หน้าก๊กชื่อ จิกก๊ก ต้ังมน่ั
อยู่ที่เมืองเสฉวน สามก๊กทำสงครามกนั ตลอดเวลา
นานถึง ๑๑๑ ปี ผล้ดกันแพ้ผลดั กันชนะ จนกระทัง่ สุมา
เจียวอปุ ราชวุยก๊ก ปราบจิกก๊กได้ และสมุ าเอี๋ยน
ปราบง่อก๊กได้ สามก๊กจึงรวมเปน็ ก๊กเดียว

๕

เนื้อเรื่องเตม็ ตอน กวนอูไปรับราชการกบั โจโฉ

ในสมยั พระเจ้าเหี้ยนเต้ โจโฉตั้งตวั เป็นมหาอุปราชสำเร็จราชการ
แผ่นดิน และคิดกำจัดเล่าปี่ซึ่งขณะน้ันครองเมืองซีจิ๋วอยู่ โจโฉจึงยก
ทัพเข้าตีเมืองเสียวพ่าย และเมืองซีจิ๋ว ซึ่งเป็นหวั เมืองของจก๊ั กิก เล่าปี่
และเดียวหุยเมื่อทราบข่าวโจโฉยกมาบุก ก็นำกำลงั ออกไปรบแต่ปราก
ฎว่าแตกทพั เล่าขี่หนีไปหาอ้วนเสี้ยว ฝ่ายเดียวหุยนำทหารทีเ่ หลือดีฝ่า
ออกมา และหนีไปอยู่บนเขาบองเอี๋ยงสัน แต่กวนอูถูกล้อมอยู่ใกล้
เมืองแห้ฝือ
เตียวเลี้ยว นายทหารของโจโฉ อาสาเกลี้ยกล่อมกวนอูให้เข้ารับ
ราชการกับโจโฉ โดยใช้อุบายล่อกวนอูออกมาและยึดเมืองแห้ฝือไว้
กวนอตู รึกตรองผลดี - เสีย ที่เตียวเลี้ยวชี้แจง เหน็ ว่ามีเหตุผล แต่ขอ
คำสญั ญาไว้ ๓ ประการ คือ
๑. ขอเปน็ ข้าพระเจ้าเหี้ยนเต้ตามทีเ่ คยสาบานไว้กับเล่าปีและเตียวหยุ
๒. ขอปฏิบตั ิต่อพี่สะไภ้ของตน(นางกำฮูหยินและบิฮหู ยิน) โดยใช้เงิน
เบี้ยหวดั ของเล่าปี่ที่เคยได้พระราชทานมาให้พี่สะใภ้ท้ังสอง และห้ามผู้
ใดมากล้ำกรายเข้าถึงประตู
๓. ถ้ารู้ว่าเล่าปี่อยู่ที่ใดกจ็ ะไปหา แม้จะไม่ได้รำ่ ลาโจโฉก่อนก็ตามฝ่าย

โจโฉลงั เลแต่สุดท้ายยอมรบั เงือ่ นไขทั้งหมด โจโฉพยายามที่
จะซื้อใจกวนอู โดยดูแลกวนอูไม่ได้ขาด ให้ท้ังเงินทอง
เสื้อผ้า ม้าเซก็ เธาว์ ฯลฯ แต่กวนอูคงแสดงความซือ่ สตั ย์ที่
ตนมีต่อเล่าปี่เสมอ ทีป่ รึกษาคนหนึง่ ชื่อ"ซนุ ฮก" ออกอบุ าย
ด้วยเห็นว่ากวนอเู ป็นผู้รู้คุณคน ต้องตอบแทนน้ำใจก่อนจาก
ไปเปน็ แน่ เช่นนั้นหากมีกิจอันใดจงอย่าให้กวนออู าสา

เนื้อเรื่องเตม็ ตอน กวนอไู ปรบั ราชการกบั โจโฉ ๖

จงคร้ังหนึง่ อ้วนเสี้ยวยกทพั ไปตีโจโฉทีฮ่ ูโต๋ เล่าปี่ก็มาด้วย กวนอูขอ
อาสาออกรบ โจโฉไม่ยินยอม แต่เมื่อแม่ทพั ฝ่ายตนพ่ายแพ้ กวนอจู ึงออก
ไป และได้ฆ่างันเหลียง และบนุ ทิวตายซึง่ ควรจะถือเปน็ การตอบแทนบญุ
คุณของโจโฉได้ในระดบั หนึ่ง เมือ่ อ้วนเสีย่ วรู้ว่ากวนอูเป็นพีน่ ้องร่วม
สาบานกับเล่าปี่กโ็ กรธ แต่เล่าปี่อธิบายเหตุผลจนอ้วนเสี้ยวเปลี่ยนใจ

ต่อมาเกิดโจรร้ายทีเ่ มืองยีหลำ กวนออู าสาไปปราบ และได้พบกับ
ซนุ เขียนคนสนิทของเล่าปี่ ชนุ เขียนเล่าว่าเมือ่ เล่าปี่แตกทัพ ไก่ไปอยู่อาศัย
กับอ้วนเสี่ยวทีก่ ิจิ๋ว เมื่อเสร็จกิจจึงกลบั ไปหาโจโฉเพือ่ บอกลา ก่อนพาพี่
สะไภ้ท้ังสองเดินทางไปหาเล่าปี่ นายด่านหลายคนไม่ทราบ ขดั ขวาง
กวนอู กวนอูจำต้องสงั หารทหารและนายทัพไปจำนวนหนึ่ง

ฝ่ายเตียวหุยอยู่เมืองเก๋เซีย กวนอูทราบข่าวกย็ ินดีเป็นอันมาก ใน
ตอนรกเดียวหยุ เข้าใจผิดคิดว่ากวนอูเข้าด้วยกบั โจโฉ แต่เมื่อรู้ความจริง
จึงยกกหารไปต้อนรับเล่าปี่คลาดกบั กวนอูไปมาอยู่หลายคร้ัง เมื่อรู้ว่าอยู่
เมืองเก๋เชีย จึงออกอุบายบอกอ้วนเสี้ยวว่าจะไปเกลี้ยกล่อมเล่าเปียว เจ้า
เมืองเกงจิ๋วมาเปน็ พวก แต่แท้จริงกลับเดินทางไปหากวนอู แต่เมืองเก๋า
เขียเปน็ เมืองจัตวา ไม่เหมาะเปน็ ที่ต้ัง ท้ังหมดจึงพากนั ไปอยู่เมืองยีหลำ

วิเคราะหค์ ุณค่า ๗

คณุ ค่าดา้ นเนือ้ หา
รปู แบบ
สามก๊กเป็นยอดวรรณคดีความเรียวนิทาน เป็นวรรณคดีร้อยแก้ว
แปลจากภาษาจีนมาเปน็ ภาษาไทย แล้วเรียบเรียงใหม่ด้วยถ้อยคำที่
สละสลวย กะทัดรดั เข้าใจง่าย มีสำนวนโวหารเปรียบเทียบลึกซึ้ง

คมคายและมีคติธรรม
๒). องค์ประกอบของเรือ่ ง
๒.๑). ด้านสาระ
ㆍโจโฉตั้งตวั เป็นมหาอุปราชในสมยั พระเจ้าเหี้ยนเต้

ㆍโจโฉยกทัพดีเมืองแห้ฝือเกลี้ยกล่อมกวนอมู าอยู่ด้วย

ㆍกวนอไู ม่ได้มีน้ำใจตอบโจโฉ ยงั คงซื่อสตั ย์และจงรักภักดีต่อเล่าปี่
ㆍความซือ่ สตั ย์กตัญญูและการใช้กลอบุ ายเจรจาโน้มน้าวเปน็ ใจความ

สำคัญของเรือ่ งในตอนนี้
๒.๒). ด้านโครงเรื่อง
ㆍ การลำดบั เหตกุ ารณ์ต่าง ๆ แต่ละข้ันตอนมีความสอดคล้องกัน

ㆍ แสดงแนวคิดเรือ่ งความซือ่ สัตย์ของกวนอูออกมาได้อย่างชัดเจน

ㆍ โจโฉมีทหารเอกคอยให้คำปรึกษาและวางกลอบุ าย จนสามารถ

เอาชนะเล่าปี่และเกลี้ยกล่อมให้กวนอมู าอยู่ฝ่ายตนได้สำเร็จ
·โจโฉไม่สามารถชนะใจกวนอผู ู้มีความซือ่ สัตย์จงรักภักดีต่อเล่าปี่ได้

๒.๓). ด้านฉากและบรรยากาศ
ㆍ เรือ่ งสามก๊กสมัยพระเจ้าเหี้ยนเต้เกิดความแตกแยกชิงอำนาจกัน

ตอนกวนอไู ปรับราชการกับโจโฉ เป็นช่วงที่โจโฉแต่งต้ังตัวเปน็ มหาอปุ ราช
และเปน็ ผู้สำเรจ็ ราชการแทนพระเจ้าแผ่นดินโจโฉยกทพั ไปปราบหัวเมือง
ต่างๆ

วิเคราะหค์ ณุ คา่ ๘

คุณค่าด้านเนือ้ หา

๒.๔). ด้านตวั ละคร สามารถแบ่งได้ ดังนี้

๑) กวนอู เป็นชาวเมืองฮอต้ังไก่เหลียง เป็พี่น้องร่วมสาบานกับเล่าปื่

และเตียวหุย มีง้าวยาวสิบเอ็ดศอก หนกั แปดสิบสองช่ังเปน็ อาวุธประจำ

กาย เป็น

บุรษุ ผู้มีหนวดงามและรปู งาม ลกั ษณะนิสยั และพฤติกรรม ดังนี้

๑) เปน็ ผู้มีความซือ่ สตั ย์และกตญั ญตู ่อผู้มีบญุ คณุ ทกุ คน เช่น

ตอนที่เตียวเลี้ยวลองถามความคิดของกวนอทู ีม่ ีต่อโจโฉ กวนอูตอบว่า

"...ซึง่ มหาอุปราชมีคณุ แก่เรากจ็ ริงอยู่ แต่เปรียบเล่าปี่นั้นยงั มิได้ ด้วยเล่าปี่

น้ันมีคุณแก่เราก่อน ประการหนึ่งก็ได้สาบานไว้ต่อกันว่าเปน็ พี่น้อง เราจึง

ได้ต้ังใจรักษาสตั ย์อยู่ทุกวนั นี้เรากค็ ิดถึงมหาอปุ ราชอยู่มิได้ขาดถึงมาตรว่า

เราจะไปอากกจ็ ะขอแทนคุณเสียก่อนให้มีชือ่ ปรากฏไว้เราจึงจะไป

ตอนเล่าปี่ไม่อยู่ กวนอกู ็ปฏิบัติตนต่อภรรยาท้ังสองของเล่าปี่อย่างสุจริตใจ

และให้เกียรติอย่างสม่ำเสมอมิให้เปน็ ทีค่ รหา จนโจโฉสรรเสริญในความ

ซือ่ สัตย์ของกวนอู ดงั ความว่า

" ..คร้ันถึงสามวันกวนอจู ึงไปเยือนพีส่ ะไภ้ครั้งหนึ่ง นง่ั อยู่แต่นอกประตู

แล้วถามว่า พี่อยู่ปกติอยู่หรือ หรือป่วยไข้ประการใดบ้าง พี่สะใภ้จึงตอบ

ว่า ปกติอยู่มิได้ป่วยไข้ประการใด เจ้ารู้ข่างเล่าปี่ข้างหรือไม่ กวนอวู ่าไม่

แจ้ง แล้วคำนบั พีส่ ะไภ้ลากลับมาโจโฉรู้กิตติศัพท์ว่ากวนอูปฏิบตั ิพี่สะใภ้

สจุ ริตดงั นั้น กส็ รรเสริญกวนอวู ่ามีความสตั ย์หาผู้เสมอมิได้.

วิเคราะห์คุณค่า ๙

คณุ ค่าดา้ นเนือ้ หา
๒. เปน็ ผู้มีความชำนาญในการรบ เช่น

ตอนที่โจโฉกล่าวชื่นชมฝีมือการรบของกวนอูให้เหล่าทหารฟงั และ
ต้องการกวนอูมาร่วมกองทัพด้วย

"..ซุนฮกจึงว่าข้าพเจ้ารู้กิตติศัพท์ว่าเล่าปีให้กวนอูรกั ษาครอบครัวอยู่
เมืองแห้ฝือ ซึง่ ท่านจะยกทพั ไปตี๋น้ันควรนักถ้ละไว้อ้วนเสี่ยวกจ็ ะยกมา

พาเอาครอบครัวเล่าปี่ไป โจโฉจึงตอบว่าอันกวนอนู ั้นมีฝีมือกล้าหาญ
ชำนาญในการสงคราม เราจะใคร่ได้ตัวมาเลี้ยงเปน็ ทหาร เราจะแต่งคน

ให้ไปเกลี้ยกล่อมจึงจะได้ตอนทีเ่ ดียวเลี้ยวเกลี้ยกล่อมกวนอใู ห้มารับ
ราชการกับโจโฉ โดยกล่าวถึงความสามารถของกวนอใู นการสู้รบว่า

" ...อีกประการหนึง่ นั้น ท่านกม็ ีฝีมือกล้าหาญแล้วแจ้วใจใน
ขนบธรรมเนียมโบราณมาเปน็ อนั มาก เหตุใดท่านจึงไม่รักษาชีวิตไว้

คอยท่าเล่าปี่ จะได้ช่วยกันคิดการทำนบุ ำรงุ แผ่นดินให้อยู่เย็นเปน็ สขุ

วิเคราะหค์ ณุ คา่ ๑o

คุณค่าด้านเนื้อหา
๒) โจโฉ เปน็ ชาวเมืองตันสิว และอยู่ในตระกูลขนุ นางมาก่อน โจโฉ เป็น
ผู้มีสติปญั ญาเฉลียวฉลาดและมีความเปน็ ผู้นำ แต่ในขณะเดียวกนั ก็
เป็นผู้ที่ มีเล่ห์เหลีย่ มกลอบุ าย ลักษณะนิสัยและพฤติกรรมดังนี้
๑. เปน็ ผู้ที่ชำนาญในการวางกลอบุ ายศึก เช่น ตอนทีโ่ จโฉจะยกทัพไป
โจมตีเมืองชีจิ๋วของเล่าปี่ ความว่า “โจโฉจึงให้แบ่งทหารเปน็ สิบเอด็ กอง
กองหนึ่งให้อยู่รกั ษาค่าย แปดกอง น้ันให้นายทหารเอกคุมทหารเลวยก
แยกออกไปซุ่มอยู่นอกค่ายท้ังแปดทิศ ถ้าเหน็ กองทพั ผู้ใดยกมาปล้น
ค่าย กใ็ ห้ทหารทั้งแปดกองตีกระหนาบล้อมเข้ามา สองกองนั้นให้แยก
กันไปต้ังสกัดอยู่ปากทางเมืองชีจิ๋วกองหนึ่ง เมืองแห้ฝือกอง"
๒. เปน็ ผู้ที่มีวาจาสัตย์ เช่น ตอนทีโ่ จโฉทำตามสญั ญา ๓ ข้อทีไ่ ด้ให้ไว้
กบั กวนอู “โจโฉจึงว่าซึง่ ปฏิญาณของท่านนั้น เราได้สัญญาเขาไว้แล้ว
คร้ันจะให้ไป ติดตามเอาตัวมาบัดนี้ก็จะเสียวาจาไป”
๓. เป็นผู้ที่ชื่นชอบผู้ที่มีความซือ่ สัตย์ เช่น ตอนทีโ่ จโฉชวนกวนอมู ากิน
โต๊ะ โจโฉเห็นเสื้อกวนอขู าด จึงให้เสื้อตัวใหม่แก่กวนอู แต่กวนอูกลับ
สวมเสื้อตวั เก่าทบั เสื้อตวั ใหม่ไว้ โดยให้เหตุผลที่สะเทือนใจใจ โฉ แต่โจ
โฉก็ยงั ไม่วายสรรเสริญในความซือ่ สตั ย์และกตัญญูที่กวนอูมีต่อเล่าปี่
ดงั ความว่า
“กวนอจู ึงว่าเสื้อเก่านีข่ องเล่าปี่ให้ บัดนี้จะไปอยู่ทีใ่ ดมิได้แจ้ง ข้าพเจ้าจึง
เอาเสื้อผืนนี้ใส่ชั้นนอก หวังจะดตู ่างหน้าเล่าปี่ ครั้นจะเอาเสื้อใหม่ใส่ช้ัน
นอก คนทั้งปวงจะครหานินทาว่าได้ใหม่แล้วลืมเก่าโจโฉได้ยินดังนั้นก็
สรรเสริญกวนอวู ่ามีกตญั ญนู กั แต่คิดเสียใจอยู่ กวนอกู ล็ าโจโฉกลบั มา
ที่อยู่”

วิเคราะหค์ ุณคา่ ๑๑

คณุ คา่ ด้านเนื้อหา
๒.๕). • ด้านกลวิธีการแต่ง

• บรรยายเล่าเรือ่ งได้อย่างละเอียด
• ตวั ละครเป็นผู้เล่าเรื่องด้วยการใช้บทสนทนาน
• ทราบเรื่องราวความเป็นมาของเรื่อง
• ทราบลกั ษณะนิสยั ใจคอและอารมณ์ของตัวละคร

วิเคราะห์คณุ คา่ ๑๒

คุณค่าดา้ นวรรณศิลป์
๑). ด้านการสรรคำ การสรรคำ สามก๊กเป็นวรรณคดีทีไ่ ด้รบั การยกย่อง

ว่าเป็นยอดของความเรียงประเภทนิทานเพราะแต่งดีท้ังเนื้อเรือ่ งและ

สำนวนทีแ่ ปลเป็นไทยด้วยการเลือกใช้ถ้อยคำได้อย่างไพเราะดงั นี้

๑.๑). การเลือกใช้คำได้ถูกต้องตรงตามความหมายทีต่ ้องการ เช่น

“กวนอไู ด้ฟังดังน้ันก็โกรธ จึงว่าแก่เตียวเลี้ยวว่า เดิมเราถามตวั ว่า จะ
เกลี้ยกล่อมหรือ ตัวว่าหามิได้แลตวั มากล่าวดังนี้จะว่าไม่เกลี้ยกล่อมน้ัน
ตัวจะประสงค์สิง่ ใดเล่า แล้วว่าเราอยู่ในที่นี้กเ็ ปน็ ทีค่ บั ขนั อยู่ซึ่งเราจะเข้า
ด้วยผู้ใด นอกจากเล่าปี่น้ันอย่าสงสยั เลย"

๑.๒). การเลือกใช้คำที่เหมาะแก่เนื้อเรื่องและฐานะของบุคคลในเรื่อง
เช่น

ตอนที่กวนอไู ปเข้าเฝ้าพระเจ้าเหี้ยนเต้ซึ่งเปน็ กษัตริย์

“คร้ันเวลาเช้ากวนอูเข้าไปเฝ้าพระเจ้าเหี้ยนเต้ทอดพระเนตรเหน็ กวนอู
ใสถุงหนวดดงั น้ันจึงตรสั ถามว่า ถุงใส่สิง่ ใดแขวนอยู่ที่คอน้ัน กวนอูจึง
ทูลว่าถุงมหาอปุ ราชให้ข้าพเจ้าสำหรับใส่หนวดไว้ แล้วกวนอูก็ถอด
ถวายให้ทอดพระเนตรพระเจ้าเหี้ยนเต้เหน็ หนวดกวนอูยาวถึงอกเส้น
ละเอียดงามเสมอกนั แล้วตรัสสรรเสริญว่ากวนอูนหนวดงาม จึง
พระราชทานชื่อว่ามีเยีย่ งก๋ง แปลภาษาไทยว่าเจ้าหนวดงาม แล้วกเ็ สด็จ
ขึ้น”

วิเคราะหค์ ุณค่า ๑๓

คณุ คา่ ด้านวรรณศิลป์
๑.๓). การเลือกใช้คำได้เหมาะแก่ลักษณะคำประพันธ์ เรือ่ งสามก๊ก
ตอนกวนอไู ปรบั ราชการกบั โจโฉกวีใช้ภาษาความเรียงนิทานประเภท
ร้อยแก้ว การใช้ถ้อยคำและเรียงความเรียบร้อยสมำ่ เสมอ อ่านเข้าใจ
ง่ายภาษาไม่ซบั ซ้อน

"ฝ่ายทหารเล่าปี่ซึ่งเข้าไปหากวนอนู ั้นคร้ันเวลาพลบคำ่ มิได้เหน็ กวนอู
กลับเข้าเมืองกช็ วนกนั เปิดประตูออกมาหวงั จะรับโจโฉ มาใช้เห็นดงั น้ัน
ก็ เอาเนื้อความมาบอกโจโฉ โจโฉมีความยินดีก็คมุ ทหารเข้าเมืองแห้
ฝือ แล้วให้เอาเพลิงเผาเมืองขึ้น หวังจะให้กวนอเู สียน้ำใจ ”

๒). ด้านการใช้โวหาร กวีใช้ถ้อยคำในการบรรยายได้อย่างเหมาะสม
กับเนื้อเรือ่ ง ทำให้ผู้อ่านมองเหน็ ภาพชัดเจน

๒.๑). อปุ มาโวหารเปน็ โวหารทีป่ รากฏในเรื่องสามก๊กตอนกวนอไู ปรับ
ราชการโจโฉ เปน็ ความเปรียบที่เข้าใจง่ายทำให้เกิดภาพทีช่ ดั เจนขึ้น
เช่น ตอนโจโฉคิดหาหนทางกำจดั เล่าปี่และกล่าวเปรียบเล่าปี่เหมือน
ลูก

ตัวอย่าง

“เล่าปี่น้ันเป็นคนมีสติปญั ญา ถ้าละไว้ซ้ำก็จะมีกำลงั มากขึ้น อุปมา
เหมือนลกู นกอนั ขนปีก ยังไม่ขึ้นพร้อม แม้เราจะนิง่ ไว้ให้อยู่ในรังฉะนี้
ถ้าขนขึ้น พร้อมแล้วก็จะบินไปทางไกลได้ ซึ่งจะจบั ตวั นั้นจะได้ความ
ขัดสน ”

วิเคราะห์คณุ คา่ ๑๔

คุณคา่ ด้านวรรณศิลป์
ตอนทีเ่ ตียวเสี้ยนขีม่ ้าเข้ามาหาเพือ่ เกลี้ยกล่อมให้กวนอเู ข้ากบั ฝ่าย

โจโฉ กวนอไู ด้ฟงั เตียวเลี้ยวก็โกรธกล่าวตอบโต้ไปว่าหากตายกไ็ ม่
เสียดายชีวิต โดยเปรียบว่าความตายเหมือนการนอนหลบั ไม่น่ากลัว ดงั
ความว่า

“ซึ่งเราจะเข้าด้วยผู้ใดนอกจากเล่าปี่นั้นอย่าสงสัยตัวเราก็มิได้รัก
ชีวิต อนั ความตายอปุ มาเหมือนนอนหลบั ท่านเร่งกลบั ไปบอกแก่โจโฉให้
ตระเตรียมทหารไว้ให้พร้อม เราจะยกลงไปรบ”

๒). ตอนที่เตียวเสี้ยนพยายามหาเหตผุ ลโน้มน้าวใจกวนอู โดยกล่าว
เปรียบความลำบากที่กวนอูต้องเผชิญว่าเหมือนการลุยไฟและการข้าม
มหาสมทุ รทีก่ ว้างใหญ่ หากทำได้กจ็ ะเป็นที่รู้จักสรรเสริญในภายภาค
หน้า ดังความว่า

“เหตุใดท่านจึงไม่รกั ษาชีวิตไว้คอยท่าเล่าปี่ จะได้ช่วยกนั คิด การ
ทำนุบำรุงแผ่นดินให้อยู่เย็นเปน็ สุขถึงมาตรว่าท่านจะได้รับความลำบาก
ก็อุปมาเหมือนหนึง่ ลุยเพลิงอนั ลกุ แลข้ามพระมหาสมทุ รอันกว้างใหญ่ ก็
จะลือชาปรากฎชือ่ เสียงท่านไปภายหน้า”

วิเคราะหค์ ุณค่า ๑๕

คณุ คา่ ด้านวรรณศิลป์
๒.๒). สำนวนโวหาร การทีค่ นไทย เปน็ คนเจ้าบทเจ้ากลอนชอบ

พดู จาให้เป็นสำนวนต่างๆ จึงปรากฏในเรื่องสามก๊กตอนนี้ได้แก่ได้ใหม่
แล้วลืมเก่า ดังตอนทีก่ วนอูกล่าวกบั โจโฉว่าเหตุที่เอาเสื้อใหม่ทีโ่ จโฉให้ใส่
ไว้ชั้นใน แล้วเอาเก่าใส่ไว้ชั้นนอก

ตัวอย่างเช่น

ตอนที่กวนอกู ล่าวกับโจโฉว่าเหตทุ ีเ่ อาเสื้อใหม่ทีโ่ จโฉให้ใส่ไว้ชั้นใน
แล้วเอาเสื้อเก่าใส่ช้ันนอกว่า

"กวนอูจึงว่าเสื้อเก่านี้ของเล่าปี่ให้ บัดนี้จะไปอยู่ที่ใดมิได้แจ้ง
ข้วพเจ้าจึงเอาเสื้อผืนนี้ใส่ช้ันนอก หวังจะดูต่างหน้าเล่าปิ่ คร้ันจะเอาเสื้อ
ใหม่ใส่ช้ัน
นอก คนทั้งปวงจะครหานินทาว่าได้ใหม่แล้วลืมเก่า “

ตอนที่อ้วนเสี้ยวแกล้งทำเปน็ ทกุ ข์ เตียนห้องจึงกล่าวกบั เตีย่ วเสี้ยน
ว่า "คนท้ังปวงก็ลือชาปรากฏว่า ท่านเป็นใหญ่อยู่ในหวั เมืองฝ่ายเหนือ
เหตุใดท่านมาคิดย่อท้อจะมาตีตวั ตายก่อนไข้นั้นไม่ควร

วิเคราะหค์ ุณค่า ๑๖

คณุ คา่ ดา้ นสังคม
๒๑). สะท้อนแนวคิดเกีย่ วกับการทำสงครามของคนจีน ดังนี้

๑.๑). การทำสงครามนั้นมิใช่ใช้กำลังทหารเพียงอย่างเดียว ตัวอย่าง
ตอนที่เทียหยกวางกลอุบายล่อลวงให้กวนออู อกจากเมืองแห้ฝือ

เพือ่ ให้ทหารโจโฉเข้ายึดเมืองแห้ฝือ และกท็ ำได้สำเร็จ
"ม้าเท้งไปอยู่เมืองเสเหลียงนั้นมีทหารเปน็ อันมาก ถ้าท่านจะยก

ทัพไปตีเอา บัดนี้เมืองเราก็เปน็ กงั วลอยู่ขอให้ท่านเร่งแต่งผู้มีสติปญั ญาไป
เกลี้ยกล่อมหาตัวม้าเท้งกลับเข้ามาอย่าให้ทันม้าเท้งรู้ว่าท่านจับตงั สินกับ
พวกเพือ่ นฆ่าเสียข้าพเจ้าเห็นว่าเท้งไม่แจ้งเนื้อความท้ังนี้กจ็ ะเข้ามา จึงจับ
ฆ่าเสียกจ็ ะได้โดยง่าย “
๑.๒). บุคลิกภาพผู้นำ ตวั อย่าง

ตอนที่โจโฉใช้ความเพียรพยายามอดทนและใช้จิตวิทยาเปน็
อย่างมากในการผกู มัดใจกวนอใู ห้เกิดความจงรักภักดีต่อตนเอง ซึง่ โจโฉก็
ทำได้สำเร็จข้ันหนึง่ แม้กวนอจู ะยงั คงความซือ่ สัตย์ต่อเล่าปี่ไม่คลาย แต่ก็
รู้สึกสำนึกในบญุ คุณของโจโฉและพร้อมที่จะตอบแทนบุญคณุ ในภายหน้า
ตัวอย่าง

"โจโฉจึงถามเทียหยกว่าท่านจะคิดล่อลวงประการใดเทียหยก
จึงว่าท่านจบั ทหารเล่าปี่ไว้ได้เป็นอนั มากจงให้บำเหน็จรางวัลให้ถึงขนาด
แล้วส่งั ให้ทำตามคำเราจึงปล่อยเข้าไปในเมืองให้บอกว่าหนีกลับมาได้ ถ้า
เราจะทำการกใ็ ห้เป็นไส้ศึกอยู่ในเมือง แล้วให้แต่ง ทหารไปรบล่อ ถ้า
กวนอูไล่ออกมานอกเมืองแล้ว จึงให้ทหารซึ่งชุ่มอยู่ท้ังสองข้างล้อมไว้จึง
แต่งให้ผู้มีสติไปเกลี้ยกล่อมกวนอเู หน็ จะได้โดยง่าย”

วิเคราะหค์ ุณคา่ ๑๗

คุณคา่ ด้านสังคม
๑.๓). ความสำคัญของนักการทูต นักการทตู มีความสำคญั

ในการช่วยราชการบ้านเมือง แม้กระทง่ั ในยามศึกสงครามผู้ทีท่ ำ
หน้าที่ทางการทูตต้องเป็นผู้ที่มีสติปญั ญาเฉลี่ยวฉลาดมีโวหารใน
การพูดเป็นเลิศ ดงั เช่นตอนทีเ่ ตียวเลี้ยวที่สามารถโน้มน้าวใจให้
กวนอยู อมรับราชการกบั โจโฉเปน็ ผลสำเรจ็
ตวั อย่าง

"เตียวเลี้ยวจึงตอบว่า เดิมท่านเล่าปี่ เตียวหยุ ได้สาบาน
ไว้ต่อกนั ว่า เปน็ พี่น้องร่วมสุขแลทกุ ข์เป็นชีวิตอันเดียวกนั เมื่อ
ท่านตายแล้ว เล่าปี่เตียวหุย ก็จะตายด้วยซึง่ ท่านสาบานไว้ต่อ
หน้ากนั กจ็ ะมิเสียความสตั ย์ไปหรือ คนท้ังปวงก็จะล่วงนินทาว่า
ความคิดท่านน้อย เตียวเลี้ยวจึงว่า มหาอุปราชให้ทหารล้อมไว้
เป็นอนั มากถ้าท่านมิสมคั รเข้าด้วยเห็นชีวิตท่านจะถึงแก่ความ
ตายหาประโยชน์มิได้ ขอให้ท่านอยู่กับมหาอุปราชก่อนเถิด จะได้
มีประโยชน์สามประการ”

๑.๔). พลงั ของความสามคั คีช่วยให้บ้านเมืองอยู่รอด
ปลอดภัยจากข้าศึกศตั รู ในการทำสงครามถ้ามีความเป็นน้ำหนึ่ง
ใจเดียวกันย่อมเกิดพลงั ในการต่อสู้ข้าศึก แต่หากขาดความ
สามัคคีแล้วย่อมเสียทีแก่ข้าศึกโดยง่าย เช่นการที่อ้วนเสี้ยวไม่ส่ง
ทหารไปช่วยเล่าปี่ เปน็ เหตุหนึ่งทีท่ ำให้เล่าปี่ปราชัยหรือการที่บิต๊ก
บิฮอง กนั หยง ทิ้งเมืองเพราะคิดว่าจะสู้โจโฉมิได้ และตันเต๋งกลับ
เปิดประตูรับโจโฉเปน็ เหตุให้โจโฉยึดเมืองชีจิ๋วได้ง่าย

วิเคราะหค์ ุณค่า ๑๘

คุณคา่ ด้านสังคม
๒). สะท้อนค่านิยมในการประพฤติปฏิบตั ิของคนในสังคม ดงั นี้

๒.๑). ค่านิยมเรือ่ งความซือ่ สตั ย์ จากเรื่องสามก๊กตอนกวนอไู ปรับราชการกบั
โจโฉ สะท้อนให้เหน็ ค่านิยมด้านความซื่อสตั ย์ได้ชดั เจนทีส่ ุด
ตวั อย่าง
“โจโฉรู้ดังนั้นก็เกรงใจกวนอวู ่ามีความสัตย์แลกตญั ญตู ่อเล่าปี่ โจโฉจึงให้
กวนอกู บั ภรรยาเล่าปี่ไปอยู่ ณ ตึกสองหลังมีชานกลาง กวนอูจึงให้พีส่ ะใภ้ทั้ง
สองคนน้ันอยู่ตึกหนึ่ง แล้วให้ทหารทีแ่ ก่ราชการอยู่รักษาประมาณสิบคนตวั นั้น
อยู่ตึกหนึ่งระวงั รกั ษาพี่สะใภ้ท้ังสอง”
กวนอูถือเปน็ ตวั ละครสำคญั ที่สะท้อนค่านิยมเรื่องความซือ่ สตั ย์ บทบาทและ
พฤติกรรมขงกวนอู ไม่ว่าจะแสดงออกต่อภรรยาของเล่าปี่หรือโจโฉก็ล้วน
สนับสนุนค่านิยมเรื่องความซื่อสตั ย์ท้ังสิ้น
๒.๒) ค่านิยมความจงรักภักดีต่อพระมหากษัตริย์ เช่น การทีโ่ จโฉส่งทหารไป
ล่อให้กวนอูตามออกมานอกเมืองและล้อมจบั ตวั กวนอไู ว้ เตียวเลี้ยวทหารฝ่าย
โจโฉซึ่งกวนอูเคยช่วยชีวิตไว้เปน็ ผู้เข้าไปเกลี้ยกล่อมกวนอใู ห้ไปอยู่กบั โจโฉ
กวนอูยอมจำนนแต่ขอเงื่อนไขเป็นสญั ญาคือขอให้ได้เปน็ ข้าของพระเจ้าเหี้ยน
เต้
ตวั อย่างเช่น
“ กวนอจู ึงว่า เดิมเราได้สาบานกนั ไว้กบั เล่าปี่ เตียวหยุ ว่าจะช่วยทำนุบำรงุ
พระเจ้าเหี้ยนเต้แลอาณาประชาราษฎรให้อยู่เย็นเปน็ สุข ซึง่ เราจะสมัครเข้า
ด้วยนั้น เราจะขอเปน็ ข้าพระเจ้าเหี้ยนเต้ประการหนึ่ง”
๒.๓ ค่านิยมความกตัญญูรู้คณุ เช่น ตอนทีเ่ ตียวเลี้ยวกล่าวถึงลักษณะนิสัย
ของกวนอูดงั ตัวอย่างเช่น

“อนั น้ำใจกวนอนู ้ัน ถ้าผู้ใดมีแล้วเหน็ จะเป็นเหมือนอิเยียง อันเล่าปี่กับ

กวนอนู ้ันมิได้เห็นพีน่ ้องกัน ซึง่ มีความรักกนั นั้น เพราะได้สาบานต่อกนั

เล่าปี่เปน็ แต่ผู้น้อยเลี้ยงกวนอไู ม่ถึงขนาดกวนอูยังมีน้ำใจกตญั ญูต่อเล่าปี่

จึงคิดจะติดตามมิได้ทิ้งเสีย ”

วิเคราะหค์ ุณค่า ๑๙

คณุ ค่าด้านสงั คม
๓). สะท้อนเรือ่ งความเชื่อของคนในสังคม ดงั นี้

๓.๑). ความเชื่อในโชคลาง เช่น
แม้โจโฉจะเป็นแม่ทพั ทีม่ ีความสามารถในการรบเมื่อยกทพั มาเกิดลม
พายุพดั ธงชัยหัก กต็ ้องพึ่งคำทำนายทายทัก จะเหน็ ได้ว่าเป็นเรื่องสำคัญ
ของการรบโบราณที่ต้องถือฤกษ์ยามและ โชคลาง ดังความว่า
"ฝ่ายโจโฉยกกองทพั มาใกล้จะถึงเมืองเสียวพ่าย พอเกิดลมพายุใหญ่
พดั หนักธงชัยซึง่ ปกั มาบนเกวียนนั้นหกั ทบั ลงโจโฉเห็นวิปริตดงั น้ันกใ็ ห้
ทหารหยดุ ต้ังค่ายมน่ั ไว้แล้วถามที่ปรึกษาว่า ซึง่ ลมพายุพัดมาถูกรงชยั
เราหกั ลงท้ังนี้จะเห็นดีแลร้ายประการใดซนุ ฮกจึงว่าซึ่งเกิดพายุใหญ่พดั
รงชยั หกั ทับลงมานั้นเป็นลมตะวนั ออก เวลาค่ำวนั นี้ดีร้ายเล่าปี่จะยกทพั
ออกมาปล้นค่ายเราเป็นมั่นคงพอมอกายเข้ามาว่าแก่โจโฉว่า ลมตะวัน
ออกพดั มาถกู รงหักนั้น ข้าพเจ้าเหน็ ว่ากลางคืนวันนี้จะมีผู้มาปล้นค่าย"
๓.๒). ความเชื่อในเรื่องความฝัน เช่น
เมือ่ นางบิฮหู ยินและกำฮูหยินเล่าความฝนั ของนางทีเ่ กีย่ วกับเล่าปี่ให้
กวนอฟู ัง กวนอกู ็เกิดวิตก ดงั ความว่า
" ...นางกำฮหู ยินจึงตอบว่าคืนนี้พีฝ่ ันเหน็ เล่าปี่ตกหลุมลงคร้ันตืน่ ขึ้น
มากต็ กใจจึงแก้ฝนั นางบิฮูหยินเห็นพร้อมกันว่าเล่าปี่ตายแล้วพี่จึงร้องไห้
รักกวนอไู ด้ฟังดงั น้ัน พิเคราะห์ดเู หน็ ฝนั ผิดประหลาด สำคญั ว่าเล่าปี่เป็น
ตายก็ร้องไห้ด้วย"
๓.๓). ความเชื่อเรื่องบุญกรรมที่ตนได้กระทำไว้ เช่น
"แล้วว่าบัดนี้ข้าพเจ้าเข้ามาปรึกษาด้วย พี่ท้ังสองจะเหน็ ประการไดนา
งกำฮูหยินจึงว่าเวลาคืนนี้โจโฉเข้าในเมืองได้พี่นี้เกรงอยู่ว่าจะเปน็
อนั ตรายต่างๆเปน็ เดชะบญุ ของเรา”

วิเคราะห์คุณคา่ ๒o

คณุ ค่าดา้ นสงั คม
๔). สะท้อนเกีย่ วกับขนบธรรมเนียมประเพณีต่างๆของสงั คมจีน ดังนี้
๔.๑). การจัดเลี้ยง ดงั ความว่า " ...อ้วนถำได้ฟังดังนั้นก็มีความสงสาร
เป็นอนั มาก ก็ให้แต่งโต๊ะเลี้ยงแล้วจัดแจงที่อยู่ให้เล่าป่อาศัย จึงแต่ง
หนังสือบอกไปถึงบิดาตามคำเล่าปี่ให้ม้าใช้ถือไปก่อน..."
๔.๒). การให้ของกำนลั เช่น
โจโฉให้เครือ่ งเงิน เครื่องทองเสื้อผ้าดีๆและให้ผ้าแพรขาวอย่างดีแก่
กวนอูเพือ่ ทำถงุ ใส่หนวด ดังความว่า
"ครั้นอยู่มาวันหนึ่ง โจโฉให้เชิญกวนอูมากินโต๊ะ เหน็ กวนอหู ่มเสื้อขาด
โจโจจึงเอาเสือ่ จย่างดีให้กวนจู กวนอรู บั เจ้าเสื้อแล้ว ฮงเอาเสื้อใหม่
นั้นใส่ช้ันในเอาเสื้อเก่าน้ันใส่ชั้นนอก "
"กวนอูจึงตอบว่าหนวดของข้าพเจ้าประมาณร้อยเส้น คร้ันถึง
เทศกาลหนาวกห็ ล่นไปบ้าง ข้าพเจ้าจึงทำถงุ ใส่ไว้ โจโฉได้ฟงั ดงั นั้นจึง
เอาแพรขาวอย่างดี ทำถงุ ให้กวนอูสำหรบั ใส่หนวด"

๒๑

บรรณานุกรม

Thanyarat/Khotwanta.// (๒๕๓).//
สามกิก ตอนกวนอไู ปรบั ราชการกับโจโฉ ชัน้
มธั ยมศึกษาปีที่ , วิชาภาษาไทย.//
สืบคน้ เมื่อ ๑๙ สิงหาคม ๒๕๕,/ จาก https://
blog.startdee.com

บา้ นจอมยทุ ธ./ / สามกก๊ .// สืบคน้ เมื่อ ๑๑
สิงหาคม ๒๕๖๕,/
จาก https://www.baanjomyut.com