ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา

 

2  

 
 
 
 
 
 

 
 

3  

ภาษีเงนิ ไดบ้ ุคคลธรรมดา 

ความหมาย ภาษีเงนิ ไดบ้ ุคคลธรรมดา คือ ภาษีท่ีจัดเกบ็ จากบุคคลทั่วไป หรือจาก
หน่วยภาษีท่ีมีลักษณะพิเศษ ตามท่ีกฎหมายกาํ หนด โดยปกติจัดเกบ็ เป็นปี รายไดท้ ่ี
เกิดข้ึนในปี ใดๆ ผูม้ ีรายไดม้ ีหน้าท่ีตอ้ งนําไปแสดงรายการตนเองตามแบบแสดง
รายการภาษีท่ีกาํ หนดภายในเดือนมกราคมถึงมีนาคมของปี ถัดไป สาํ หรั บผูม้ ีเงนิ ได้
บางกรณีกฎหมายยังกาํ หนดให้ย่ืนแบบฯเสยี ภาษีตอนคร่ึงปี สาํ หรั บรายไดท้ ่ีเกิดข้ึน
จริงในชว่ งคร่ึงปี แรก เพ่ือเป็นการบรรเทาภาระภาษีท่ีตอ้ งชาํ ระและเงนิ ไดบ้ างกรณี
กฎหมายกาํ หนดให้ผูจ้ า่ ยทาํ หน้าท่ีหักภาษี ณ ท่ีจา่ ยจากเงนิ ไดท้ ่ีจา่ ยบางสว่ นเพ่ือให้มี
การทยอยชาํ ระภาษีขณะท่ีมีเงนิ ไดเ้ กิดข้ึนอีกดว้ ย

 

4  

ผูม้ ีหน้าท่ีเสยี ภาษีเงนิ ไดบ้ ุคคลธรรมดา

 

1. บุคคลธรรมดา คือ ผูท้ ่ีมีเงนิ ไดป้ ระเภทตา่ งๆ ตามประมวลกฎหมายรั ษฎากรกาํ หนดไวต้ อ้ งเสยี ภาษีเงนิ ได้ ไมว่ า่ จะเป็น 
ทารก ผูเ้ ยาว์ หรือผูท้ ่ีศาลสัง่ ให้เป็นบุคคลไรความสามารถ โดยผูม้ ีเงนิ ไดจ้ ะตอ้ งมีแหลง่ ท่ีอยูใ่ นประเทศไทย หรืออยูใ่ น

ประเทศไทยในปี ภาษีไมน่ ้อยกวา่ 180 วัน 

2. ห้างหุ้นสว่ นสามัญหรือคณะบุคคลท่ีมิใชน่ ิติบุคคล 

· ห​ ้างหุ้นสว่ นสามัญ หมายถึง ห้างหุ้นสว่ นสามัญท่ีมิไดจ้ ดทะเบียนเป็นนิติบุคคล มี
บุคคลตัง้ แต่ 2 คนข้ึนไป ตกลงเขา้ หุ้นกันเพ่ือร่วมกันทาํ ธุรกิจตามวัตถุประสงคจ์ ะ

แบง่ ปั นกาํ ไรอันพึงจะได้

· ค​ ณะบุคคลท่ีไมใ่ ชน่ ิติบุคคล ห​ มายถึง บุคคลตัง้ แต่ 2 คนข้ึนไปตกลงทาํ กิจการ
ร่วมกัน โดยไมม่ ีวัตถุประสงคท์ ่ีแบง่ ผลกาํ ไรอันพึงจะได้

3. ผูถ้ ึงแกค่ วามตายระหวา่ งปี ภาษี หมายถึง บุคคลธรรมดาท่ีมีเงนิ ไดถ้ ึงเกณฑต์ อ้ ง
เสยี ภาษี แตไ่ ดถ้ ึงความตายระหวา่ งปี ภาษีกอ่ นท่ีจะย่ืน แบบแสดงรายการเสยี ภาษี

 

5  

แมว้ า่ จะสน้ิ สภาพบุคคลไปแลว้ แตก่ ฎหมายกาํ หนดให้เป็นหน้าท่ีของผูจ้ ัดการ
มรดกทายาท หรือผูค้ รองทรั พยม์ รดก มีหน้าท่ีไปย่ืนแบบแสดงรายการเสยี ภาษีแทน

4. กองมรดกท่ียังไมไ่ ดแ้ บง่ หมายถึง กองมรดกของผูต้ ายท่ียังไมไ่ ดแ้ บง่ ให้กับทายาท

ในปี ภาษีถัดจากปี ท่ีเจา้ มรดกถึงแกค่ วามตาย หากกองมรดกดังกลา่ วมีเงนิ ไดถ้ ึง

เกณฑต์ อ้ งเสยี ภาษีผูจ้ ัดการมรดก ทายาท หรือผูค้ รอบครองมรดก มีหน้าท่ีในการย่ืน

แบบแสดงรายการเพ่ือเสยี ภาษี

5. วสิ าหกิจชุมชน ตามกฎหมายวา่ ดว้ ยการสง่ เสริมวสิ าหกิจชุมชนเฉพาะท่ีเป็นห้าง
หุ้นสว่ นสามัญ หรือคณะบุคคลท่ีมิใชน่ ิติบุคคล

เม่ือมีเงนิ ไดเ้ กิดข้ึนแลว้ ผูม้ ีหน้าท่ีเสยี ภาษีจะตอ้ งทาํ อะไรบา้ ง ?

1. ขอมีเลข และบัตรประจาํ ตัวผูเ้ สยี ภาษี ภายใน 60 วัน นั บแตว่ ันท่ีมีเงนิ ไดเ้ กิดข้ึน
ย่ืนคาํ ขอไดท้ ่ีสาํ นั กงานสรรพากรพ้ืนท่ี

 

6  

2. ย่ืนแบบแสดงรายการ ป​ กติปี ละ 1 ครั ง้ เงนิ ไดข้ องปี ใด กย็ ่ืนแบบแสดงรายการ
ภายใน วันท่ี 31 มีนาคม ของปี ถัดไป เวน้ แต่ เงนิ ได้ บางลักษณะ เชน่ การให้เชา่
ทรั พยส์ นิ เงนิ ไดจ้ าก วชิ าชีพอิสระเงนิ ไดจ้ าก การรั บเหมา เงนิ ได้ จากธุรกิจ การ
พาณิชย์ เป็นตน้ จะตอ้ งย่ืนแบบแสดงรายการตอนกลางปี สาํ หรั บเงนิ ได้ ท่ีเกิดข้ึนใน
6 เดือนแรก ภายในเดือนกันยายน ของทุกปี

เงนิ ไดอ้ ะไรบา้ งท่ีตอ้ งเสยี ภาษี?

ต​ ามกฎหมาย เงนิ ไดท้ ่ีตอ้ งเสยี ภาษีเงนิ ไดบ้ ุคคลธรรมดา เรียกวา่ “เงนิ ไดพ้ ึง

ประเมิน” หมายถึง เงนิ ไดข้ องบุคคลใดๆ หรือหน่วยภาษีใดขา้ งตน้ ท่ีเกิดข้ึนระหวา่ ง
วันท่ี 1 มกราคม ถึง 31 ธั นวาคม ของปี ใด หรือเงนิ ได้ ท่ีเกิดข้ึนในปี ภาษี ไดแ้ ก่

1.​ ​เงนิ
2.​ ​ทรั พยส์ นิ ซ่ึงอาจคดิ คาํ นวณไดเ้ ป็นเงนิ ท่ีไดร้ ั บจริง
3.​ ​ประโยชน์ตา่ งๆ ซ่ึงอาจคดิ คาํ นวณไดเ้ ป็นเงนิ

 

7  

4.​ ​เงนิ ภาษีอากรท่ีผูจ้ า่ ยเงนิ หรือผูอ้ ่ืนออกแทน
5.​ ​เครดิตภาษีตามกฎหมาย

ประเภทของเงนิ ไดพ้ ึงประเมิน

​รายไดท้ ่ีตอ้ งนํามาคาํ นวณเพ่ือเสยี ภาษีมีอยู่ 8 ประเภท โดยแบง่ ตามอาชีพและตน้ ทุนในการประกอบอาชีพท่ี

แตกตา่ งกัน เพ่ือความเป็นธรรมในการคาํ นวณและจา่ ยภาษีมากท่ีสุด 
1. รายไดจ้ ากการจา้ งงาน เชน่ เงนิ เดือน คา่ จา้ ง เบ้ียเล้ียง โบนั ส บาํ เหน็จบาํ นาญ คา่ เชา่ บา้ น ฯลฯ 
2. รายไดจ้ ากหน้าท่ีหรือตาํ แหน่งงานท่ีทาํ หรือการรั บทาํ งานให้ เชน่ คา่ นายหน้า คา่ ธรรมเนียม เงนิ อุดหนุนในงานท่ีทาํ เบ้ีย
ประชุม ฯลฯ 
3. รายไดจ้ ากสนิ ทรั พยท์ างปั ญญา เชน่ คา่ ลิขสทิ ธ์ คา่ กู๊ดวลิ ล์ ฯลฯ 
4. รายไดท้ ่ีเป็นดอกผลหรือผลตอบแทน เชน่ ดอกเบ้ีย เงนิ ปั นผล กาํ ไรจากการขายหุ้น ฯลฯ 
5. รายไดจ้ ากคา่ เชา่ ทรั พยส์ นิ เชน่ บา้ นให้เชา่ อพาร์ตเมนต์ คอนโด ท่ีดิน รถเชา่ ฯลฯ 
6. รายไดจ้ ากอาชีพอิสระ 6 อาชีพ ไดแ้ ก่ แพทย์ ทนายความ วศิ วกร สถาปนิก ผูต้ รวจบัญชี และจิตรกร 
7. รายไดจ้ ากการรั บเหมาพร้อมอุปกรณ์และสัมภาระ เชน่ รั บเหมากอ่ สร้าง ฯลฯ 
8. รายไดจ้ ากการประกอบธุรกิจ เชน่ การพาณิชย์ การขนสง่ อุตสาหกรรม ขายของชาํ ประมง เหมืองแร่ เล้ียงสัตว์ หรือราย
ไดอ้ ่ืนๆ นอกจากท่ีระบุไวใ้ นประเภทท่ี 1-7 

 

8  

 
 

คา่ ใชจ้ า่ ยท่ีหักภาษีได ้

รายไดแ้ ตล่ ะประเภทจะหักคา่ ใชจ้ า่ ยไดไ้ มเ่ ทา่ กัน
1. รายไดจ้ ากการจา้ งงาน หักคา่ ใชจ้ า่ ยได้ 40% แตไ่ มเ่ กิน 60,000 บาท
2. ไดไ้ ดจ้ ากหน้าท่ีหรือตาํ แหน่งงานท่ีทาํ หรือการรั บทาํ งานให้หักคา่ ใชจ้ า่ ยได้
40% แตไ่ มเ่ กิน 60,000.0
3. บาทรายไดจ้ ากทรั พยส์ นิ ทางปั ญญาเฉพาะคา่ ลิขสทิ ธิ์หักคา่ ใชจ้ า่ ยได้ 40%
แตไ่ มเ่ กิน 60,000.0
4. บาทรายไดท้ ่ีเป็นดอกผลหรือผลตอบแทนหักคา่ ใชจ้ า่ ยไมไ่ ด้
5. รายไดจ้ ากคา่ เชา่ ทรั พยส์ นิ หักคา่ ใชจ้ า่ ยไดต้ ามความจาํ เป็นและสมควรหรือ
หักเหมาตามประเภทของทรั พยส์ นิ ท่ีให้เชา่ เชน่

 

9  

- บา้ นโรงเรือน หักคา่ ใชจ้ า่ ยได้ 30%
- ท่ีดินใชใ้ นการเกษตรกรรมหักคา่ ใชจ้ า่ ยได้ 20%
- ท่ีดินท่ีมิไดใ้ ชใ้ นการเกษตรกรรมหักคา่ ใชจ้ า่ ยได้ 15%
-ยานพาหนะหักคา่ ใชจ้ า่ ยได้ 30%
6. หักคา่ ใชจ้ า่ ยไดต้ ามความจาํ เป็นและสมควรหรือหักเหมา ดังน้ี
- แพทยค์ า่ จะจา่ ยได้ 60%
- ทนายความ วศิ วกร สถาปนิก ผูต้ รวจสอบบัญชีและจิตรกรหักคา่ ใช้
จา่ ยได้ 30%
7. รายไดจ้ ากการเหมาพร้อมอุปกรณ์ และสัมภาระหักคา่ ใชจ้ า่ ยไดต้ ามความ
จาํ เป็นและสมควรหรือหักเหมา 70%
8. รายไดจ้ ากการประกอบธุรกิจหักคา่ ใชจ้ า่ ยไดต้ ามความจาํ เป็นและสมควร
เลือกเหมา ดังน้ี
- ขนสง่ หรือรั บจา้ งดว้ ยยานพาหนะ หักคา่ ใชจ้ า่ ยได้ 80%
- การแสดงของนั กแสดง นั กร้อง นั กดนตรี นั กกีฬาอาชีพ หรือนั กแสดง
เพ่ือความบันเทงิ ใด ๆ สว่ นท่ีไมเ่ กิน 300,000 บาทหักคา่ ใชจ้ า่ ยได้ 60%
สว่ นท่ีเกิน 300,000 บาทหักคา่ ใชจ้ า่ ยได้ 40% แตร่ ่วมกันตอ้ งไมเ่ กิน
600,000 บาท ฯลฯ

 

10  

 

11  

การหักลดหยอ่ น

การหักลดหยอ่ น หมายถึง รายการตา่ ง ๆ ท่ีกฎหมายไดก้ าํ หนดให้หักไดเ้ พิม่ ข้ึนหลัง
จากไดห้ ักคา่ ใชจ้ า่ ยแลว้ เพ่ือเป็นการบรรเทาภาระภาษีให้แกผ่ ูเ้ สยี ภาษีกอ่ นนําเงนิ ไดท้ ่ี
เหลือซ่ึงเรียกวา่ เงนิ ไดส้ ุทธิไปคาํ นวณภาษีตามบัญชีอัตราภาษีเงนิ ไดบ้ ุคคลธรรมดา
รายการหักลดหยอ่ นกรณีตา่ ง ๆ มีดังตอ่ ไปน้ี
1. การหักรถยนตใ์ นกรณีทั่วไป
​ 1.1 ผูม้ ีเงนิ ไดห้ ักคา่ รถหยอ่ นได้ 30,000 บาท
1.2 คูส่ มรสกรณีคูส่ มรสสามีหรือภริยา ชอบดว้ ยกฎหมายไมม่ ีเงนิ ไดห้ รือรวม
คาํ นวณภาษีให้หักรถยอลได้ 30,000 บาทจะตอ้ งเป็นสามีหรือภริยาชอบดว้ ย
กฎหมาย
1.3 การหักลดหยอ่ นบุตร ให้หักสาํ หรั บบุตรชอบดว้ ยกฎหมาย

-กรณีบุตรมิไดศ้ กึ ษาหรือศกึ ษาอยูใ่ นตา่ งประเทศ ให้ลดหยอ่ นบุตรได้ คนละ
15,000 บาท (หากแยกคาํ นวณภาษีให้หักคนละ 7,500 บาท)

-กรณีบุตรศกึ ษาอยูใ่ นประเทศอายุไมเ่ กิน 25 ปี ให้ลกหยอ่ นบุตรไดค้ นละ
17,000 บาท (หากแยกคาํ นวณภาษีให้หักคนละ 8,500 บาท)

-การนั บจาํ นวนบุตรให้นั บเฉพาะบุตรท่ีมีชีวติ อยู่ ตามลาํ ดับอายุสูงสุดของบุตร
โดยให้นั บรวมทัง้ บุตรท่ีไมอ่ ยูใ่ นเกณฑด์ ีรั บการหักลดหยอ่ น ไดไ้ มเ่ กิน 3 คน

 

12  

1.4 เบ้ียประกันภั ย ท่ีผูม้ ีเงนิ ไดจ้ า่ ยไปในภาษี สาํ หรั บการประกันชีวติ ของผูม้ ีเงนิ
ไดต้ ามจาํ นวนท่ีจา่ ยจริง โดยสว่ นแรกหักได้ 10,000 บาท สว่ นท่ีเกิน
10,000 บาท หักไดไ้ มเ่ กินเงนิ ได้ หลังจากหักคา่ ใชจ้ า่ ย แตไ่ มเ่ กิน 90,000
บาท ทัง้ น้ีในเฉพาะกรณีท่ีกรมธรรมป์ ระกันชีวติ มีกาํ หนดเวลาตัง้ แต่ 10 ปี ข้ึน
ไป ผูม้ ีเงนิ ไดม้ ีสทิ ธิหักลดหยอ่ นสาํ หรั บเบ้ียประกันของสามีหรือภริยา ท่ีไมม่ ีเงนิ
ได้ ตามจาํ นวนท่ีจา่ ยจริงแตไ่ มเ่ กิน 10,000 บาท

1.5 เงนิ สะสม ท่ีจา่ ยเขา้ กองทุนสาํ รองเล้ียงชีพ หักลกหยอ่ นไดต้ ามจาํ นวนท่ีจา่ ยจริง
แตไ่ มเ่ กิน 10,000 บาท สว่ นท่ีเกิน 10,000 บาท แตไ่ มเ่ กิน 490,000 บาท
เป็นเงนิ ท่ีไดร้ ั บการยกเวน้ ภาษี

-คา่ ซ้ือหน่วยลงทุนในกองทุนรวมเพ่ือการเล้ียงชีพ หักไดไ้ มเ่ กินร้อยละ 15 ของ
เงนิ ได้ และเม่ือรวมกับเงนิ สะสมกองทุนสาํ รองเล้ียงชีพและกองทุน กบข. (ถา้ มี)
แลว้ ไมเ่ กิน 500,000 บาท โดยตอ้ งจา่ ยเป็นคา่ ซ้ือหน่วยลงทุนในกองทุนเพ่ือ
การเล้ียงชีพตามกฎหมาย วา่ ดว้ ยหลักทรั พยแ์ ละตลาดหลักทรั พย์
-คา่ ซ้ือหน่วยกองทุนในกองทุนรวมระยะยาว ในอัตราไมเ่ กินร้อยละ 15 ของเงนิ ได้
เฉพาะสว่ นท่ีไมเ่ กิน 500,000 บาท
1.6 ดอกเบ้ียเงนิ กูย้ ืม จากการกูย้ ืมเงนิ เพ่ือซ้ือ เชา่ ซ้ือ หรือสร้างอาคารอยูอ่ าศัย โดย
จาํ นองอาคารท่ีซ้ือหรือสร้างเป็นประกันการกูย้ ืมนั น้ ตามจาํ นวนเงนิ ท่ีไดจ้ า่ ยไป
จริง แตไ่ มเ่ กิน 100,000 บาท

 

13  

กรณีผูม้ ีเงนิ ไดห้ ลายคนร่วมกันกูย้ ืม ให้หักลดหยอ่ นไดท้ ุกคนโดยเฉล่ียคา่ ลด
หยอ่ นตามสว่ นจาํ นวนผูม้ ีเงนิ ได้ แตร่ วมกันตอ้ งไมเ่ กินจาํ นวนท่ีจา่ ยจริง และไมเ่ กิน
100,000 บาท
1.7​ เงนิ สมทบ กองทุนประกันสังคม ในปี ภาษี 2553 หักลดหยอ่ นไดต้ ามท่ีจา่ ยจริง
ไมเ่ กิน 9,000 บาท
1.8​ ​คา่ ลดหยอ่ นบดิ ามารดา กรณีมี เงนิ ไดแ้ ละคูส่ มรสท่ีมีเงนิ ได้ รวมคาํ นวณภาษีหรือคูส่ มรสไมม่ ีเงนิ ได้ อุปการะ

เล้ียงดูบดิ ามารดา ท่ีมีอายุ 60 ปี ข้ึนไปซ่ึงมีรายไดไ้ มเ่ พียงพอตอ่ การเล้ียงชีพ ผูม้ ีเงนิ ไดแ้ ละคูส่ มรสมีสทิ ธิ์หักลดหยอ่ น
คา่ อุปการะเล้ียงดูบดิ ามารดาได้ คนละ 30000 บาท ทัง้ น้ี บดิ าหรือมารดาของผูม้ ีเงนิ ได้ หรือคูส่ มรส จะตอ้ งออก
หนั งสอื รั บรองวา่ บุตรคนใดคนหน่ึงเป็นผูอ้ ุปการะเล้ียงดูเพียงคนเดียว
1​ .9​ คา่ อุปการะเล้ียงดูคนพิการหรือ คนทุพพลภาพ ผูม้ ีเงนิ ไดเ้ ป็นผูด้ ูแลตามกฎหมาย วา่ ดว้ ยการสง่ เสริมและพัฒนา
คุณภาพชีวติ ของคนพิการ คนละ 60000 บาท
1​ .10​ คา่ การเดินทางทอ่ งเท่ียวภายในประเทศ เงนิ ไดท้ ่ีจา่ ยเป็นการบริการให้การ ผูป้ ระกอบธุรกิจ นํา เท่ียวหรือจา่ ย

เป็นคา่ ท่ีพักในโรงแรมสาํ หรั บการเดินทางทอ่ งเท่ียวภายในประเทศไทยไดร้ ั บการยกเวน้ ภาษีภาษีเงนิ ไดต้ ามจาํ นวน
ท่ีจา่ ยจริงแตไ่ มเ่ กิน 15000 บาท
1.11​ เบ้ียประกั นสุขภาพบดิ ามารดาของผูม้ ีเงนิ ไดแ้ ละคูส่ มรส บดิ ามารดาตอ้ งไมม่ ีเงนิ ไดห้ รือมีเงนิ ไดแ้ ตต่ อ้ งไมเ่ กิน
30,000 บาทหักลดหยอ่ นภาษีได้ ตามจาํ นวนท่ีจา่ ยจริงแตไ่ มเ่ กิน 15000บาท
​1.12 เ​ งนิ สนั บสนุนเพ่ือการศกึ ษามีสทิ ธิ์หักลดหยอ่ นไดส้ องเทา่ ของจาํ นวนเงนิ ท่ีได้ จา่ ยไปจริงแตไ่ มเ่ กินร้อยละ 10 ของเงนิ คง
เหลือหลังจากหักคา่ ใชจ้ า่ ยและคา่ ลดหยอ่ นอ่ืนๆแลว้
1.13 เงนิ บริจาคตอ้ งบริจาคเป็นเงนิ ให้แกก่ ารกุศลสาธารณะโดยหักไดเ้ ทา่ จาํ นวนเงนิ ท่ีจา่ ยจริงแตต่ อ้ งไมเ่ กินร้อยละ 10 ของเงนิ ได้
หลังจากหักคา่ ใชจ้ า่ ยและหักคา่ ลดหยอ่ นตา่ งๆ

 

14  

 

15