รายงานผลการศึกษาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของสถานศึกษา นางสาววรรณพร บุญพรม รหัสนักศึกษา ๓๑๑๔๖๓๒๐๑๘ สาขาวิชานาฏศิลปศึกษา รายงานนี้เป็นส่วนหนึ่งของรายวิชา การปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา ๑ ภาคเรียนที่ ๒ ปีการศึกษา ๒๕๖๕ วิทยาลัยนาฏศิลปสุพรรณบุรี สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์ กระทรวงวัฒนธรรม
ค าน า รายงานผลการปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา หลักสูตรศึกษาศาสตร์บัณฑิต ( ๔ ปี ) นี้เป็น ส่วนหนึ่ง ของการศึกษาวิชา การปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา ๑ รายงานเล่มนี้ประกอบด้วย รายงานผลการศึกษา ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของสถานศึกษา เป็นหลักฐานเชิงประจักษ์ในผลสัมฤทธิ์ที่เกิดขึ้นกับนักศึกษาที่ ผ่านการฝึกปฏิบัติการสอน สะท้อนถึงคุณภาพที่แท้จริง ข้าพเจ้าต้องขอขอบคุณ ผู้อ านวยการ และบุคคลกร โรงเรียนบางปลาม้า “สูงสุมารผดุงวิทย์” ที่คอย ให้ค าปรึกษา ค าแนะน า และ วิธีการต่างๆ ขอขอบคุณ คุณครูภภัสสร มูลบรรจง ครูพี่เลี้ยงโรงเรียน บางปลาม้า “สูงสุมารผดุงวิทย์” ที่ คอยให้ความช่วยเหลือ ค าแนะน า การปฏิบัติตนต่าง ๆ รวมถึงบุคลากรอื่น ในสถานศึกษาทุกคน” ที่เป็นผู้สนับสนุนทั้งทางตรงและทางอ้อม ท าให้ข้าพเจ้า ประสบความส าเร็จในการ ปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาในครั้งนี้ หากมีข้อบกพร่องประการใด ต้องขอ อภัยไว้ ณ ที่นี้ นางสาววรรณพร บุญพรม นักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพระหว่างเรียน
รายงานผลการศึกษาระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของสถานศึกษา ๑. ขั้นตอนของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน การรู้จักนักเรียนเป้นรายบุคคล การคัดกรอง นักเรียน กลุ้มปกติ กลุ้มเสี่ยง กลุ้มมีป้ญหา การส้งเสริมพัฒนา การป้องกันและแก้ไข พฤติกรรม การป้องกันและแก้ไข การรับนักเรียนต้อจากครูที่ปรึกษา/ครูประจ าชั้น พฤติกรรม ส้งต้อภายในโรงเรียน ไม้ดีขึ้น ดีขึ้น ดีขึ้น
ความหมายของการดูแลช่วยเหลือนักเรียน การดูแลช่วยเหลือนักเรียน คือการส่งเสริมพัฒนา ป้องกัน และแก้ไขปัญหาเพื่อให้นักเรียนได้พัฒนา เต็มศักยภาพ มีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ มีภูมิคุ้มกันทางจิตใจที่เข้มแข็ง คุณภาพชีวิตที่ดี มีทักษะการด ารงชีวิต และรอดพ้นจากวิกฤติทั้งปวง ระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน เป็นกระบวนการด าเนินงานดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่มีชั้นตอนชัดเจนพร้อมทั้งมีวิธีการและเครื่องมือที่ มีมาตรฐาน คุณภาพและมีหลักฐานการท างานที่ตรวจสอบได้โดยมีครูประจ าชั้น ครูที่ปรึกษาเป็นบุคลากรหลัก ในการด าเนินงานและบุคลากรทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องทั้งในและนอกสถานศึกษา ได้แก่ คณะกรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง ชมชน ผู้บริหารชุมชน ผู้บริหาร และครูทุกคน ฯลฯ มีส่วนร่วม วัตถุประสงค์ ๑. เพื่อให้โรงเรียนมีระบบการช่วยเหลือนักเรียนโดยมีกระบวนการ วิธีการ และเครื่องมือที่มีคุณภาพ และมีมาตรฐาน สามารถตรวจสอบได้ ๒. เพื่อส่งเสริมให้ครูประจ าชั้น/ครูที่ปรึกษา บุคลากรในโรงเรียน ผู้ปกครอง ชุมชน หน่วยงาน และ องค์กรภายนอกมีส่วนร่วมในการดูแลช่วยเหลือนักเรียน ๔. เพื่อให้นักเรียนได้รับการดูแลช่วยเหลือและส่งเสริมพัฒนาเต็มตามศักยภาพ เป็นคนที่สมบูรณ์ทั้ง ด้านร่างกาย อารมณ์ สังคม และสติปัญญา ขอบข่ายการด าเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ๑. นักเรียนทุกคนได้รับการดูแลช่วยเหลือ ๒. ด าเนินการทั้งส่งเสริม พัฒนา ป้องกัน และแก้ไข ๓. การมีส่วนร่วมของบุคลากรทุกคนในโรงเรียนทั้งผู้บริหาร ครูผู้สอน ผู้ปกครอง ชุมชน หน่วยงาน และองค์ที่เกี่ยวข้อง ประโยชน์ของการด าเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน นักเรียน ๑. ได้รับการดูแลช่วยเหลือและพัฒนาด้านสุขภาพกาย สุขภาพจิต และสภาพแวดล้อมทางสังคมทั่วถึง ๒. ได้รับการส่งเสริมพัฒนา ป้องกัน แก้ไขปัญหาทั้งด้านการเรียนรู้และความสามารถพิเศษ
๓. ได้รู้จักตนเอง สามารถปรับตัวมีทักษะทางสังคมและอยู่ในสังคมได้อย่างเป็นสุข ๔. มีทักษะชีวิตและสัมพันธภาพที่ดีกับเพื่อน ครูและผู้ปกครอง ครู ๑. ตระหนักและเห็นความส าคัญในการดูแลช่วยเหลือนักเรียน มีเจตคติที่ดีต่อนักเรียน ๒. แบบคัดกรองนักเรียน การคัดกรอง การบันทึก รายละเอียดแหล่งข้อมูล ด้านร่างกาย -= ปกติ ส= เสี่ยง ป= ปัญหา -วิธีการอื่นๆ เช่น สังเกต สัมภาษณ์ -น าผลไปเปรียบเทียบกับเกณฑ์การคัด กรองนักเรียนว่าอยู่ในกลุ่มใดหรือน าผลไป เทียบกับเกณฑ์มาตรฐานของน้ าหนัก ส่วนสูง ปัญหาด้านอื่นๆ -= ปกติ ส= เสี่ยง ป= ปัญหา -อื่นๆ เช่น การใช้สารเสพติด และปัญหา เกี่ยวกับเพศ ด้านอารมณ์ -= ปกติ ส= เสี่ยง ป= ปัญหา -SDQ ความประพฤติ -= ปกติ ส= เสี่ยง ป= ปัญหา -SDQ อยู่ไม่นิ่ง -= ปกติ ส= เสี่ยง ป= ปัญหา -SDQ ความสัมพันธ์กับเพื่อน -= ปกติ ส= เสี่ยง ป= ปัญหา -SDQ กลุ่มสัมพันธภาพกับเพื่อน -= ปกติ ส= เสี่ยง ป= ปัญหา -SDQ
๓. กิจกรรมเยี่ยมบ้านนักเรียน การเยี่ยมบ้านนักเรียน เป็นกิจกรรมที่มีความส าคัญและจ าเป็นอย่างยิ่งในการด าเนินงานระบบการ ดูแลช่วยเหลือนักเรียนซึ่งการด าเนินงานดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างมีขั้นตอน พร้อมด้วยวิธีการและเครื่องมือ การท างานที่ชัดเจน โดยมีครูประจ าชั้นหรือครูที่ปรึกษาเป็นบุคลากรหลักในการด าเนินงาน พร้อมทั้งความ ร่วมมืออย่างใกล้ชิดของครูที่เกี่ยวข้องหรือบุคคลภายนอก โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับผู้ปกครองนักเรียน โรงเรียน บางปลาม้า “สูงสุมารผดุงวิทย์” จัดให้มีกิจกรรมเยี่ยมบ้านนักเรียน ตามโครงการระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน ขึ้น เพื่อให้รู้จักนักเรียนรายบุคคลและคัดกรองนักเรียน เพื่อสร้างสัมพันธภาพที่ดีระหว่างบ้านกับโรงเรียน รวมทั้งครูและผู้ปกครองนักเรียนจะได้หาแนวทางร่วมกันในการหาวิธีการส่งเสริมและพัฒนาผู้เรียน รวมทั้งการ ป้องกันและแก้ไขปัญหาของนักเรียนร่วมกัน อันน าไปสู่การด าเนินงานให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น จุดมุ่งหมายของการเยี่ยมบ้าน มีดังต่อไปนี้ ๑. เพื่อให้ครูได้เห็นสภาพแท้จริงของสิ่งแวดล้อมและสภาพความเป็นอยู่ทางครอบครัวของนักเรียน ๒. เพื่อช่วยให้ครูได้รู้ถึงเจตคติของผู้ปกครองที่มีต่อครู โรงเรียน และนักเรียน ๓. เพื่อสร้างความเข้าใจ และความสัมพันธ์อันดีระหว่างบ้านกับโรงเรียน อันจะส่งผลให้เกิดความ ร่วมมือที่ดีในการช่วยแก้ปัญหาหรือพัฒนานักเรียน ๔. เพื่อเพิ่มเติมข้อมูล ข้อเท็จจริง บางประการที่เกี่ยวกับเด็กนักเรียนที่ไม่อาจสามารถหาได้ด้วย วิธีการอื่น ๆ หลักการเยี่ยมบ้าน เพื่อให้ผู้ปกครองและนักเรียนเกิดเจตคติที่ดีต่อครูและโรงเรียนอีกทั้งยินดีให้ข้อมูล ครูที่ไปเยี่ยมบ้านจึง ควรยึดหลักการดังนี้ ๑. ก่อนไปเยี่ยมบ้านควรแจ้งให้นักเรียนทราบล่วงหน้าเพื่อไปบอกกล่าวผู้ปกครองก่อนว่าครูจะเยี่ยม บ้านในวันใดเวลาใด ๒. ครูควรตั้งจุดมุ่งหมายของการไปเยี่ยมบ้านว่าต้องการทราบข้อเท็จจริงหรือข้อมูลเรื่องใดบ้าง พร้อม ทั้งเตรียมหัวข้อที่จะสัมภาษณ์หรือสนทนากับผู้ปกครองของนักเรียน เพื่อให้ได้ข้อมูลตามจุดมุ่งหมายนั้น ๓. ศึกษาข้อเท็จจริงเกี่ยวกับตัวนักเรียนเท่าที่มีอยู่ก่อนไปเยี่ยมบ้าน เพื่อการปฏิบัติตัวหรือถามค าถาม ที่เหมาะสมกับสภาพทางบ้านของนักเรียน ๔. พยายามสร้างให้เกิดความคุ้นเคย ความอบอุ่นใจ ความมีมิตรภาพที่ดีต่อกัน
๕. ควรสนับสนุนให้นักเรียนได้มีโอกาสร่วมวงสนทนาในระยะแรกที่ครูไปถึง ๖. พยายามให้ผู้ปกครองได้มีโอกาสแสดงความคิดเห็นและความรู้สึกต่างๆ ออกมาให้มากในเรื่องที่ สนทนากัน ๗. หลีกเลี่ยงการการต าหนิติเตียน การวิพากษ์วิจารณ์เกี่ยวกับตัวนักเรียน ผู้ปกครอง ครูหรือ โรงเรียน ๘. การเยี่ยมบ้านควรค านึงถึงความเหมาะสมของเวลาที่ไปเยี่ยมและระยะเวลาที่เยี่ยมบ้านโดยไม่ควร ใช้เวลาอย่างเร่งรีบ แต่ไม่ควรจะอยู่นานจนเกินไป ๙. รีบจดบันทึกข้อมูลที่ได้ทันทีหลังจากกลับจากการเยี่ยมบ้าน