ทฤษฎีกรด-เบสของ.

ทฤษฎีกรด-เบส
วชิ า เคมีเพมิ่ เติม 4
ว.32224

นาย อนนั ตชยั ทองยอด ม.5/3 เลขที่ 1
นาย พีรพฒั นน ยกยง่ิ ม.5/3 เลขท่ี 25

ทฤษฎกี รด- เบสของอาร์ เรเนยี ส

อารเรเนียส เป็นนกั วทิ ยาศาสตรชาวสวเี ดน ไดต้ ้งั ทฤษฎีกรด- เบส ในปี ค. ศ. 1887 ( พ. ศ. 2430) อารเร

เนียสศกึ ษาสารที่ละลายน้า (Aqueous solution) และการนาไฟฟ้าของสารละลายน้นั เขาพบวา่ สาร

อิเลก็ โทรไลตจะแตกตวั เป็นไอออน เม่ือละลายอยใู่ นน้าและใหน้ ิยามกรดไวว้ า่
“กรด คือ สารที่เมื่อละลายน้าแลว้ แตกตวั ใหไ้ ฮโดรเจนไอออน”
“ เบส คือ สารท่ีเม่ือละลายน้าแลว้ แตกตวั ใหไ้ ฮดรอกไซดไอออน”

ข้อจำกดั ของทฤษฎกี รด- เบส อำร์เรเนียส

สารท่ีจะบอกไดว้ า่ เป็นกรด-เบสตอ้ งละลายในน้าได้ และกรดจะตอ้ งมี H+ เบสจะตอ้ งมี OH– ถา้ ไม่มี
H+ หรือ OH– จะบอกไม่ไดว้ า่ เป็นกรดหรือเบส

ตวั อยา่ ง H2O (l) + CN- (aq) HCN(aq) + OH- (aq)

ทฤษฎกี รด-เบสเบรินสเตด-ลาวรี

ทฤษฎีกรด-เบสเบรินสเตด-ลาวรี ใหน้ ิยามวา่ กรด คือ สารท่ีใหโ้ ปรตอน และ เบส คือ
สารท่ีรับโปรตอน

นิยามกรดและเบสของเบรินสเตด-ลาวรีสามารถอธิบายความเป็นกรดของ NH4Cl และ
ความเป็นเบสของ CH3COONa ซ่ึงในโมเลกลุ ไม่มี H+ หรือ OH- แต่เม่ือละลายน้าแลว้ ได้
สารละลายที่มีสมบตั ิเป็นกรดและเบส

สารท่ีเป็นไดท้ งั้ กรดและเบส (Amphoteric)
สารบางตวั ท าหนา้ ท่ีเป็นทง้ั กรด เม่ือท าปฏกิ ิรยิ ากบั สารตวั หน่งึ และท าหนา้ ท่ีเป็นเบส เม่ือท าปฏิกิรยิ า กบั อีก

สารหน่งึ น่นั คือเป็นไดท้ งั้ กรดและเบส สารท่ีมีลกั ษณะนีเ้ รยี กว่า สารเอมโพเทอรกิ (Amphoteric)

ตวั อยา่ ง HCl (l) + HCO3 - (aq) H2CO3 (aq) + Cl- (aq)

ทฤษฎกี รด-เบสลวิ อิส

ปฏิกิริยาระหวา่ งกรด-เบส ตามทฤษฎีน้ี อธิบายในเทอมท่ีมีการใชอ้ ิเลก็ ตรอนคู่ร่วมกนั กรดรับ อิเลก็ ตรอน
เรียกวา่ เป็น Electrophile และเบสใหอ้ ิเลก็ ตรอนเรียกวา่ เป็น Nucleophile และตามทฤษฎีน้ีสาร ท่ีเป็นเบสตอ้ งมี
อิเลก็ ตรอนคู่อิสระ

กรด คือ สารที่สามารถรับอิเลก็ ตรอนคู่ จากเบส แลว้ เกิดพนั ธะโคเวเลนต
เบส คือ สารที่สามารถใหอ้ ิเลก็ ตรอนคู่ในการเกิดพนั ธะโคเวเลนต

ข้อจำกดั : ทฤษฎีกรด-เบสของลิวอิส ตอ้ งทราบโครงสรา้ งทางอิเลก็ ตรอนของสารนน้ั ๆ ดว้ ย