โครงการสอนวิชาบัญชีเบื้อต้น

31

รหสั วชิ า 2201-1002 วชิ าบญั ชีเบอื้ งตน้ 1

คาอธิบายรายวชิ า
ศึกษาความหมายและจุดประสงค์ของการบัญชีประโยชนข์ องข้อมลู การบญั ชี ข้อสมมตฐิ าน

ตามแม่บทการบญั ชี ความหมายของสนิ ทรพั ย์ หน้สี นิ และสว่ นของเจ้าของ สมการบัญชแี ละงบดุล การ
วิเคราะหร์ ายการค้า การจดบันทกึ รายการค้าตามหลักการบญั ชคี ูข่ องธรุ กิจบริการเจ้าของคนเดยี วในสมดุ
รายวนั ท่วั ไป และผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภท งบทดลอง กระดาษทําการ 6 ช่อง การปดิ บญั ชี งบ
การเงนิ และสรุปวงจรบญั ชี

มาตรฐานรายวชิ า
1. เข้าใจหลักการ วธิ กี าร และขน้ั ตอนการจัดทําบัญชีสาํ หรับกิจการเจ้าของคนเดียว

ประเภทธรุ กจิ บริการ
2. บันทกึ รายการค้าในสมดุ รายวันทวั่ ไป สมดุ เงนิ สด 2 ช่อง และผ่านรายการไปบัญชี

แยกประเภทที่เกย่ี วข้อง
3. ทาํ กระดาษทาํ การ 6 ชอ่ ง และรายงานทางการเงนิ
4. ปิดบัญชเี ม่อื สนิ้ งวดบัญชี

สมรรถนะรายวิชา

1. นําหลักการ วิธกี ารไปจัดทําบัญชีสําหรับกิจการเจ้าของคนเดยี วประเภทธุรกจิ บริการ
ตามข้ันตอน

2. บันทกึ รายการค้าในสมุดรายวันทวั่ ไป สมดุ เงินสด 2 ช่อง และผา่ นรายการไปบัญชแี ยกประเภทที่
เก่ียวข้อง

3. จดั ทํากระดาษทําการ 6 ชอ่ ง และรายงานทางการเงิน
4. ปดิ บัญชเี มอื่ วันสนิ้ งวด

32

ประเด็นออกข้อสอบ

ขอ้ ประเด็นออกข้อสอบ คะแนนเต็ม ระดับพฤติกรรม

1-15 1. ความรเู้ บื้องต้นเก่ียวกบั การบัญชี สมการบญั ชี และการ

วิเคราะห์รายการค้า

1.1 ความหมายและประโยชน์ของข้อมลู ทางการบัญชี 2 ความรู้ ความจาํ

1.2 หนว่ ยงานทเ่ี กีย่ วข้องกับวชิ าชีพบญั ชีและจรรยาบรรณ 3

วชิ าชีพบัญชี การนําไปใช้

1.3 พระราชบัญญตั กิ ารบัญชี พ.ศ. 2543 2 การนาํ ไปใช้

1.4 แม่บทการบัญชี 1 ความรู้ ความจาํ
1.5 ความหมายของสนิ ทรัพย์ หนส้ี ิน และสว่ นของเจา้ ของ 1 ความรู้ ความจาํ
1.6 สมการบญั ชี 2 การวิเคราะห์
1.7 การวเิ คราะหร์ ายการค้า 2 การวิเคราะห์
2 การนําไปใช้
1.8 การจัดหมวดหม่แู ละการใหเ้ ลขท่บี ัญชี

2-30 2. การบนั ทึกรายการในสมดุ รายวันท่ัวไป บัญชีแยกประเภท

งบทดลอง และสมดุ เงินสด 2 ช่อง

2.1 ความหมายและความสาํ คญั ของสมุดรายวันทว่ั ไป 1 ความรู้ ความจํา

2.2 ประเภทและรูปแบบของสมดุ รายวันท่วั ไป 1 ความรู้ ความจํา

2.3 บันทึกรายการในสมุดรายวันทัว่ ไป 3 การวเิ คราะห์

2.4 ความหมายและความสาํ คญั ของบัญชแี ยกประเภท 1 ความรู้ ความจํา

2.5 ประเภทและรูปแบบของบัญชแี ยกประเภท 1 ความรู้ ความจํา

2.6 การผ่านรายการไปยังบญั ชีแยกประเภท 3 การนาํ ไปใช้

2.7 การจดั ทํางบทดลอง 1 การนําไปใช้

2.8 ความหมายของสมุดเงินสด 2 ช่อง 1 ความรู้ ความจํา

2.9 การบนั ทึกรายการค้าในสมุดเงินสด 2 ช่อง 3 การนําไปใช้

31-40 3. กระดาษทาการและงบการเงนิ 1 ความรู้ ความจํา
3.1 ความหมายของกระดาษทําการ 1 ความรู้ ความจํา
3.2 รูปแบบของกระดาษทําการ 2 การนาํ ไปใช้
3.3 การจดั ทํากระดาษทําการ 6 ชอ่ ง 1 ความรู้ ความจํา
3.4 ประโยชน์ของกระดาษทาํ การ 5 การวิเคราะห์
3.5 งบการเงิน
2 ความรู้ ความจาํ
41-53 4. การปดิ บัญชี 3 การวเิ คราะห์
4.1 ความหมายของการปิดบญั ชี 3 การวเิ คราะห์
4.2 การปิดบัญชีในสมดุ รายวันทว่ั ไป 2 การวิเคราะห์
4.3 การปดิ บญั ชแี ยกประเภททัว่ ไป 2 ความรู้ ความจํา
4.4 การจัดทํางบทดลองหลงั ปิดบญั ชี
4.5 วงจรบญั ชี

33

สาระสาคัญ
1. ความรู้เบอื้ งตน้ เก่ยี วกับการบัญชี สมการบัญชี และการวเิ คราะห์รายการค้า

1.1 ความหมายและประโยชน์ของขอ้ มูลทางการบัญชี

1.1.1 ความหมายของการบัญชี (Accounting)

การบญั ชี คือ ศลิ ปะของการเกบ็ รวมรวม บนั ทึก จําแนก และทาํ สรุปข้อมูลอนั เก่ยี วกบั
เหตุการณ์ทางเศรษฐกจิ ในรูปตวั เงิน ผลงานขน้ั สดุ ทา้ ยของการบัญชี คอื การใหข้ ้อมูลทางการเงนิ ซ่งึ จะ
เป็นประโยชน์แก่บุคคลหลายฝ่าย และผู้ท่ีสนใจในกิจกรรมของกจิ การ

สมาคมผู้สอบบญั ชรี ับอนุญาตของประเทศอเมริกา (American Institue of Certified
Public Accountants หรอื AICPA) ให้คํานยิ ามไว้ดงั น้ี “การบัญชี คือ การจดบนั ทึก การจําแนก การ
สรุปผล และการจดั ทํารายงานทางการเงนิ โดยใชห้ นว่ ยวัดเป็นเงนิ ตรา รวมถึงการแปลความหมายของ
รายงานเกยี่ วกบั การเงินดงั กล่าว เพ่ือนาํ ไปใชใ้ นการตัดสินใจไดอ้ ยา่ งถกู ต้อง”

1.1.2 ประโยชนข์ องข้อมูลทางการบญั ชี
การบญั ชีทีท่ ําข้ึนเพ่อื ให้ได้รายงานทางการเงินนั้นถือเป็นแหล่งข้อมูลหลักทีผ่ ูใ้ ชร้ ายงานทาง
การเงินใชห้ าข้อมลู ทีต่ นตอ้ งการทราบ กลมุ่ ผใู้ ชร้ ายงานทางการเงนิ ประกอบด้วย

1.1.2.1 ผลู้ งทุนและผู้บรหิ าร ผู้ลงทุนที่เปน็ ผ้ถู อื หนุ้ ตอ้ งการใช้ข้อมูลทจ่ี ะชว่ ย
ประเมนิ ความสามารถของกิจการในการจา่ ยเงินปันผล ผ้เู ป็นเจ้าของทนุ ตอ้ งการทราบถึงความเส่ยี ง
และผลตอบแทนจากการลงทุน รวมทั้งพจิ ารณาตดั สนิ ใจ ซื้อ-ขาย หรือถอื เงินลงทนุ ตอ่ ผู้บรหิ ารใชเ้ ป็น
เครอ่ื งมือในการตดั สินใจ การวางแผน การติดตามผล และการควบคมุ การปฏิบตั งิ านของพนกั งาน
รวมทง้ั การแก้ไขปรบั ปรงุ การปฏบิ ตั งิ านของกจิ การ

1.1.2.2 สถาบันการเงินผู้ให้สินเชอ่ื แก่ธรุ กจิ หรอื ผจู้ าหนา่ ยสนิ ค้าหรือบริการแก่
ธุรกิจ กอ่ นพิจารณาใหส้ นิ เช่อื แก่ธุรกิจการค้า จะทาํ การประเมินความมัน่ คงทางการเงนิ ของธุรกิจและ
สภาพความเสย่ี งที่มีอยู่ กรณีให้สินเชอื่ แล้วจะชว่ ยในการพจิ ารณาวา่ เงนิ ใหก้ ยู้ ืมและดอกเบย้ี ท่เี กิดขน้ึ จะ
ได้รับเม่ือครบกาํ หนดหรอื ไม่

1.1.2.3 หนว่ ยราชการของรัฐบาล ต้องการข้อมูลเพ่ือจดุ ประสงค์ในการจดั เก็บ
ภาษี การออกกฎและระเบยี บที่เกยี่ วข้องในเรื่องการเสียภาษี การควบคุมจดั ให้มีรายงานการเงนิ ใหเ้ ปน็
มาตรฐานเดียวกัน และขอ้ มูลทางการเงินของธรุ กิจนั้นรัฐบาลสามารถนํามาวิเคราะห์แนวโนม้
ความเจรญิ เตบิ โตทางเศรษฐกิจของท้ังประเทศ

1.1.2.4 พนักงานขององคก์ ารธุรกจิ ต้องการข้อมูลเกีย่ วกับความมั่นคงและ
ความสามารถในการทํากําไรของกจิ การทีต่ นทํางานอยู่ นอกจากนย้ี ังต้องการข้อมลู ทจ่ี ะชว่ ยใหส้ ามารถ
ประเมนิ ความสามารถของกจิ การในการจ่ายค่าตอบแทน บําเหนจ็ บํานาญ หรือโอกาสในการจา้ งงาน

1.2 หนว่ ยงานท่เี ก่ียวข้องกับวิชาชีพบญั ชีและจรรยาบรรณวิชาชพี บัญชี
1.2.1 สภาวชิ าชีพบัญชี (Federation of Accounting Profession หรอื FAP) เป็น

สถาบนั ตามพระราชบัญญัติวิชาชีพบัญชี พ.ศ. 2547 มีฐานะเปน็ นิติบุคคล อาํ นาจหนา้ ท่ีของสภาวชิ าชีพ
บญั ชีมีดังนี้

1.2.1.1 กาํ หนดมาตรฐานการบญั ชี มาตรฐานการสอบบัญชี และมาตรฐานอน่ื ท่ี
เกยี่ วกับวิชาชีพบญั ชี

1.2.1.2 กําหนดจรรยาบรรณผู้ประกอบวิชาชีพบัญชี

34

1.2.1.3 รบั ขึ้นทะเบียนการประกอบวชิ าชพี บัญชี ออกใบอนุญาต พักใชห้ รอื เพิกถอน
ใบอนญุ าตเปน็ ผู้ประกอบวชิ าชพี บัญชี

1.2.1.4 รบั รองวฒุ กิ ารศกึ ษาของผสู้ มัครเป็นสมาชิก รบั รองความรคู้ วามชํานาญใน
การประกอบวิชาชพี บัญชี และรับรองหลักสูตรการฝกึ อบรมเป็นผ้ชู าํ นาญการและการศึกษาต่อเนือ่ งใน
ด้านต่างๆ ของผปู้ ระกอบวชิ าชีพบญั ชี

1.2.1.5 ควบคุมความประพฤติและการดาํ เนินงานของสมาชิกและผขู้ ้ึนทะเบียนให้
เป็นไปตามจรรยาบรรณวชิ าชพี บญั ชี

1.2.1.6 ใหค้ าํ ปรกึ ษาและเสนอแนะต่อรฐั บาลเกี่ยวกับนโยบาย และปญั หาของวิชาชีพ
บญั ชี

1.2.2 วิชาชีพบญั ชี หมายถงึ วิชาชีพในดา้ นการทําบญั ชี ดา้ นการสอบบัญชี ดา้ นการบัญชี
บรหิ าร ด้านการ วางระบบบัญชี ด้านการบัญชีภาษอี ากร ด้านการศกึ ษาและเทคโนโลยีการบัญชี และ
บรกิ ารเกี่ยวกับการบัญชดี ้านอื่นตามทีก่ าํ หนดโดยกฎกระทรวง

1.2.3 จรรยาบรรณวิชาชีพบญั ชี
สภาวิชาชพี บัญชีกําหนดจรรยาบรรณวชิ าชีพบญั ชีในเรอ่ื งดังต่อไปนี้
1.2.3.1 ความโปร่งใส ความเปน็ อสิ ระ ความเทย่ี งธรรม และความซื่อสัตย์สุจรติ
1.2.3.2 ความรคู้ วามสามารถและมาตรฐานในการปฏิบัติงาน
1.2.3.3 ความรบั ผดิ ชอบต่อผรู้ ับบริการและการรักษาความลบั
1.2.3.4 ความรบั ผดิ ชอบต่อผ้ถู ือห้นุ ผเู้ ป็นหุ้นส่วน หรอื บคุ คลหรือนิติบุคคลทผ่ี ูป้ ระกอบ

วชิ าชีพบญั ชปี ฏบิ ัติหน้าท่ีให้
1.3 พระราชบัญญตั กิ ารบัญชี พ.ศ. 2543
1.3.1 ผู้มีหน้าท่จี ดั ทาบญั ชี
ผูม้ หี นา้ ท่จี ดั ทาํ บญั ชี หมายถึง ผู้มหี น้าท่ีจดั ให้มกี ารทาํ บัญชีตามพระราชบัญญตั กิ ารบัญชี พ.ศ.

2543 ประกอบดว้ ยบคุ คลดงั ตอ่ ไปนี้
1.3.1.1 หนุ้ สว่ นผจู้ ัดการ มีหนา้ ทจ่ี ัดใหม้ ีการทําบญั ชีประเภทธรุ กิจ “หา้ งห้นุ ส่วนจด

ทะเบยี น”
1.3.1.2 กรรมการบรษิ ัท มหี น้าท่ีจดั ใหม้ ีการทําบัญชปี ระเภทธรุ กจิ “บรษิ ัทจํากัดและ

บรษิ ัทมหาชน จาํ กัด”
1.3.1.3 ผู้รับผดิ ชอบการดาเนนิ การในประเทศไทย มีหนา้ ท่ีจัดให้มีการทําบัญชี

ประเภทธุรกจิ “นติ ิบคุ คลทีต่ ้ังขึ้นตามกฎหมายตา่ งประเทศทีป่ ระกอบธรุ กจิ ในประเทศไทย”
1.3.1.4 ผอู้ านวยการหรือผู้จดั การ มีหน้าที่จดั ให้มกี ารทําบญั ชปี ระเภทธุรกิจ “กจิ การ

รว่ มคา้ ตามประมวลรษั ฎากร”
1.3.1.5 เจา้ ของหรือผู้จัดการ มีหนา้ ทีจ่ ัดให้มีการทําบญั ชปี ระเภทธรุ กิจ “บุคคล

ธรรมดา หา้ งหนุ้ สว่ นสามัญมิได้จดทะเบยี นตามทรี่ ัฐมนตรีประกาศ”
1.3.2 หน้าทข่ี องผู้มหี น้าทีจ่ ัดทาบัญชี
1) จัดใหม้ ผี ทู้ ําบัญชีท่ีมคี ุณสมบตั แิ ละเงอ่ื นไขของการเปน็ ผทู้ าํ บัญชตี ามท่ีอธบิ ดีประกาศ

กําหนด
2) ควบคุมดูแลผู้ทําบัญชใี ห้จดั ทําบญั ชตี รงตอ่ ความเปน็ จริงและถูกต้อง
3) จดั ใหม้ ีผ้ทู าํ บัญชภี ายใน 1 ปี นับแต่วนั ทีพ่ ระราชบัญญตั ิการบญั ชี พ.ศ. 2543 มีผลใช้บังคับ
4) จดั ให้มีการทาํ บัญชสี าํ หรับการประกอบธุรกิจของตน โดยมีรายละเอียด หลกั เกณฑ์ และ

วิธกี ารตามท่บี ญั ญัติไวใ้ นพระราชบัญญตั กิ ารบัญชี พ.ศ. 2543

35

5) ใหเ้ ริ่มทาํ บญั ชดี ังน้ี
ในกรณที ่เี ป็นห้างห้นุ สว่ นจดทะเบียน บริษัทจํากัด บริษทั มหาชนจํากัด ใหเ้ ร่ิมทาํ บญั ชี

นับตั้งแตว่ ันที่ได้รับการจดทะเบยี นเปน็ นิติบคุ คลตามกฎหมาย
ในกรณที เ่ี ปน็ นิติบคุ คลทต่ี ัง้ ขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศทีป่ ระกอบธรุ กิจในประเทศไทย

ใหเ้ ริม่ ทาํ บัญชนี ับแต่วนั ที่เริม่ ตน้ ประกอบธรุ กจิ ในประเทศไทย
กรณีที่เป็นกจิ การรว่ มค้าตามประมวลรษั ฎากร ใหเ้ ริ่มทําบญั ชนี ับแต่วนั ท่ีเร่ิมตน้ ประกอบ

กิจการ
6) ดําเนินการให้มีการส่งมอบเอกสารทตี่ ้องใช้ประกอบการลงบญั ชีใหแ้ กผ่ ู้ทาํ บัญชใี ห้ถูกต้อง

ครบถ้วนเพ่ือบัญชีทจ่ี ัดทําขนึ้ สามารถแสดงผลการดําเนนิ งาน ฐานะการเงนิ หรือการเปล่ียนแปลงฐานะ
การเงนิ ทเ่ี ปน็ อยู่ตามความเป็นจริง และตามมาตรฐานการบัญชี

7) ดําเนินการให้มกี ารปิดบญั ชีและจดั ทาํ งบการเงนิ โดยปดิ บญั ชีครง้ั แรกภายใน 12 เดอื น นับ

แตว่ ันเร่ิมทําบัญชี และปิดบัญชีทุกรอบ 12 เดือนนับแตว่ ันปิดบัญชีครงั้ ก่อน ส่วนการจดั ทาํ งบการเงนิ ให้

ดําเนินการจัดทาํ งบการเงนิ ตามรายการย่อตามที่อธบิ ดีประกาศและย่ืนงบการเงนิ ต่อสํานักงานกลางบัญชี

หรอื สาํ นักงานบัญชปี ระจําท้องทภ่ี ายในเวลากําหนดดังนี้

- ห้างหุ้นส่วนจดทะเบยี น

- นิติบุคคลทต่ี งั้ ข้นึ ตามกฎหมายตา่ งประเทศ ยืน่ งบการเงนิ ภายใน 5 เดือนนบั แตว่ ันปิดบญั ชี

- กจิ การร่วมคา้ ตามประมวลรษั ฎากร

- บรษิ ทั จํากัด ย่ืนงบการเงนิ ภายใน 1 เดือน นบั แต่วนั ที่

- บริษทั มหาชนจาํ กดั งบการเงินนนั้ ไดร้ ับอนุมตั ใิ นทปี่ ระชมุ ใหญ่

และงบการเงินต้องไดร้ บั การตรวจสอบโดยผู้สอบบัญชีรบั อนุญาต

8) ดําเนินการเก็บรกั ษาบัญชแี ละเอกสารประกอบการลงบัญชีไว้ ณ สถานทีท่ าํ การหรอื

สถานท่ีใช้เป็นท่ีทําการผลิตหรอื เกบ็ สินคา้ เป็นประจาํ หรือสถานทท่ี ่ีใช้เปน็ ท่ีทาํ งานเป็นประจาํ ไมน่ ้อย

กว่า 5 ปี นับแตว่ นั ปดิ บัญชี หากบัญชหี รอื เอกสารสญู หาย เสยี หาย ตอ้ งแจ้งต่อสารวตั รใหญ่บญั ชี หรือ

สารวตั รบญั ชีภายใน 15 วนั นบั แตว่ ันที่ทราบ

1.3.3 ผูท้ าบัญชี (Book keeper)
ผทู้ าํ บญั ชี ตามพระราชบัญญัติการบญั ชี พ.ศ. 2543 คือ ผู้รบั ผิดชอบในการทําบญั ชีในฐานะลูกจา้ ง
ของ ผู้มีหนา้ ที่จดั ทาํ บัญชีหรือไม่เปน็ ลกู จ้างก็ตาม ได้แก่บุคคลตอ่ ไปน้ี

1.3.3.1 พนกั งานของผู้มีหนา้ ทจี่ ดั ทาบญั ชี อาจมีตําแหน่งเปน็ ผอู้ าํ นวยการฝ่ายบัญชี
สมหุ ์บัญชี หวั หนา้ แผนกบญั ชี หรอื ผดู้ ํารงตําแหนง่ ทีเ่ รยี กชอื่ อย่างอืน่ ทมี่ ีหน้าท่รี ับผิดชอบเช่นเดียวกับผู้
ดาํ รงตาํ แหน่งดงั กลา่ ว

1.3.3.2 สานักงานบริการรบั ทาบญั ชี ไมว่ ่าจะจดั ต้ังในรปู คณะบุคคลหรือไม่กต็ าม หรอื
จดั ต้ังในรปู นติ ิบคุ คล

1.3.3.3 ผรู้ บั จ้างทาบัญชอี สิ ระ
ผู้ทาํ บญั ชีดังกลา่ วต้องมีคุณวฒุ ิการศึกษาดังน้ี

- ปรญิ ญาตรีทางการบญั ชีหรอื เทยี บเท่าทําบญั ชไี ด้ทุกธุรกิจ
- ประกาศนียบตั รวิชาชพี ชัน้ สงู (การบัญชี) หรืออนปุ ริญญา (บัญชี) ทาํ บัญชีใหก้ ับบรษิ ัทจาํ กดั
และหา้ งห้นุ ส่วนจดทะเบียนที่มที ุนไมเ่ กิน 5 ลา้ นบาท รายไดร้ วมไม่เกิน 30 ลา้ นบาท และสินทรัพยร์ วม
ไมเ่ กิน 30 ล้านบาท

36

1.3.4 หนา้ ที่ของผู้ทาบญั ชี
1) จัดทาํ บญั ชีเพื่อแสดงผลการดําเนินงาน ฐานะการเงิน หรอื การเปลยี่ นแปลงฐานะการเงิน

ของ “ผมู้ ีหนา้ ท่ีจัดทําบัญชี” ท่ีเป็นอย่ตู ามความเปน็ จริงและตามมาตรฐานการบัญชีโดยมเี อกสารทต่ี ้อง
ใช้ประกอบการลงบัญชใี หถ้ ูกต้องครบถ้วน

2) ลงรายการบญั ชเี ปน็ ภาษาไทย หากลงรายการเป็นภาษาต่างประเทศใหม้ ีภาษาไทยกาํ กบั
หรือลงรายการเป็นรหัสบัญชใี ห้มคี มู่ ือคาํ แปลรหัสบญั ชีเปน็ ภาษาไทย

3) เขยี นดว้ ยหมกึ ดดี พิมพ์ หรือตีพมิ พ์

1.4 แมบ่ ทการบัญชี

แม่บทการบัญชี ( Accounting Framework ) เป็นเกณฑ์ทีใ่ ช้ในการจัดทําและนาํ เสนอ งบ

การเงนิ ใช้เปน็ กรอบในการแก้ปัญหาทางการบัญชีในขณะทยี่ งั ไม่มีมาตรฐานการบญั ชีสําหรับ เร่ืองนัน้ ๆ

ซ่งึ มวี ัตถุประสงค์ต่อบคุ คลตา่ งๆ ดงั นี้

1) คณะกรรมการมาตรฐานการบญั ชี ใช้เป็นแนวทางในการกาํ หนดมาตรฐานการบญั ชที จี่ ะ

ออกมาใหม่ และปรบั ปรุงมาตรฐานการบญั ชีที่ใชอ้ ยูป่ จั จบุ นั และใช้เป็นแนวทางในการปรับเปล่ียน

หลักเกณฑ์ ลดจํานวนทางเลือกของวิธกี ารบนั ทึกบญั ชที ี่เคยอนุญาตให้ใช้มคี วามสอดคล้องกับการ

นาํ เสนองบการเงนิ

2) ผจู้ ัดทางบการเงนิ ใชเ้ ป็นแนวทางปฏิบัตสิ ําหรับมาตรฐานการบัญชีปจั จบุ นั และเร่ืองทยี่ ังไม่

มีมาตรฐานการบัญชีกาํ หนด

3) ผสู้ อบบัญชี ใชเ้ ปน็ แนวทางในการแสดงความเหน็ ต่องบการเงินวา่ ไดจ้ ัดทาํ ข้นึ ตามมาตรฐาน

การบัญชีหรือไม่

4) ผูใ้ ชง้ บการเงนิ สามารถเขา้ ใจความหมายของขอ้ มลู ในงบการเงินท่ีจัดทาํ ขึ้นตามมาตรฐาน

การบญั ชีภายใต้กรอบของแม่บทการบญั ชี
ความสมั พนั ธ์ของแมบ่ ทการบัญชกี บั บุคคลท่ีเกี่ยวข้องกบั งบการเงิน 1

บุคคลทีเ่ กยี่ วข้อง เร่อื งทีเ่ กยี่ วขอ้ ง

คณะกรรมการ กาหนดมาตรฐานการบัญชี
มาตรฐานการบญั ชี

ผูจ้ ัดทางบการเงนิ ใชม้ าตรฐานการบญั ชี

แม่บทการบญั ชี มผี ลต่อ ผ้สู อบบัญชี แสดงความเหน็ ตอ่ งบการเงิน

ผู้ใช้งบการเงนิ เขา้ ใจความหมายของงบการเงิน

ผูส้ นใจทัว่ ไป ทราบแนวทางการกาหนดมาตรฐานการบญั ชี

37

1.5 ความหมายของสนิ ทรัพย์ หนสี้ ิน และส่วนของเจ้าของ

สนิ ทรพั ย์ (Asset) หมายถึง สงิ่ ทม่ี ีตวั ตนและไมม่ ีตวั ตนท่ีมีมูลคา่ เปน็ ตัวเงินโดยมีบคุ คลหรือ

กิจการเป็นเจ้าของ

หน้ีสิน (Liabilities) หมายถึง ภาระผูกพันท่ีบุคคลภายนอกพงึ มตี ่อกจิ การอันเกิดจากการ

ซื้อสนิ ทรัพย์หรือการใชบ้ รกิ ารและยังไม่ได้ชาํ ระเงนิ ให้หรือชาํ ระใหบ้ างสว่ น

สว่ นของเจ้าของ (Owner’s Equity) หมายถึง กรรมสทิ ธ์ิที่บคุ คลหรือกิจการมใี นสินทรัพย์

ซงึ่ คาํ นวณได้ดังน้ี สว่ นของเจ้าของ = สนิ ทรัพย์ - หนสี้ ิน

1.6 สมการบญั ชี

สมการบญั ชี คอื สมการท่ีแสดงความสัมพนั ธ์ระหวา่ งสนิ ทรพั ย์ หน้สี นิ และสว่ นของเจา้ ของ

เขยี นได้ดงั น้ี

สนิ ทรพั ย์ = หนสี้ นิ +ส่วนของเจ้าของ

หรอื สินทรัพย์ – หน้ีสิน = สว่ นของเจ้าของ

หรอื สนิ ทรัพย์ = หนีส้ ิน+ส่วนของเจ้าของ+รายได้-ค่าใชจ้ ่าย

1.7 การวเิ คราะห์รายการค้า (Transaction Analysis)

การวเิ คราะหร์ ายการคา้ เป็นการพจิ ารณาว่ารายการคา้ ที่เกิดขึ้นส่ง ผลกระทบต่อสนิ ทรัพย์
หนี้สินและส่วนของเจา้ ของอย่างไร (เพิ่มขึน้ ลดลง หรอื ไมเ่ ปล่ยี นแปลง) แต่ไม่ว่าจะเกิดรายการคา้ ขนึ้
อย่างไร ผลกระทบก็ไม่ทาํ ใหส้ มการบัญชเี สยี สมดลุ ไป คอื สินทรัพย์รวมต้องเทา่ กับหน้สี ินและสว่ นของ
เจา้ ของรวมกนั อยเู่ สมอ
1.8 การจัดหมวดหม่แู ละการให้เลขทีบ่ ญั ชี

เพอื่ ความสะดวกในการบันทึกขอ้ มูลและจดั ทาํ งบการเงนิ จะจัดเรียงบัญชีแยกประเภทเป็น
หมวดหมู่ และกาํ หนดเลขที่บัญชี ซ่ึงเรยี กว่า “ผังบญั ชี”

ผงั บญั ชี (Chart of Account) คือ ชอ่ื บัญชีและเลขท่ีบัญชีทงั้ หมดของกิจการท่ีกําหนดขน้ึ มา
ก่อนที่ จะมีการบันทึกบญั ชี โดยตอ้ งกําหนดชอ่ื บญั ชที ต่ี ้องใช้บนั ทึกบญั ชใี หค้ รบถว้ นและชื่อบัญชที ี่อาจ
เกดิ ขึน้ ภายหลังด้วย เมื่อกําหนดชอ่ื บัญชแี ลว้ จะมีการกําหนดเลขที่บญั ชีแต่ละบญั ชไี ว้หากชอื่ บญั ชไี ม่
ครบถ้วนสามารถเพิม่ เติมในเวลาต่อมาได้ การให้เลขทีบ่ ัญชีจึงตอ้ งกาํ หนดเพื่อใหส้ ามารถเพิม่ เติมไดใ้ น
ภายหลัง เลขทีบ่ ญั ชโี ดยท่ัวๆ ไป จะกาํ หนดโดยมเี กณฑ์ดงั นี้

สนิ ทรพั ย์ ใหห้ มวดหมบู่ ญั ชีเป็น 1 ดังนัน้ เลขทบี่ ัญชขี องสนิ ทรพั ย์ทกุ บัญชีจะนาํ หน้าด้วย

เลข 1
หนีส้ ิน ให้หมวดหมบู่ ญั ชีเปน็ 2 ดังนัน้ เลขที่บญั ชขี องหน้ีสินทุกบญั ชีจะนาํ หนา้ ด้วยเลข 2
สว่ นของเจ้าของ ให้หมวดหมูบ่ ญั ชเี ป็น 3 ดังนัน้ เลขทบ่ี ัญชีของสว่ นของเจ้าของทุกบัญชี

จะนําหนา้ ดว้ ยเลข 3

รายได้ ใหห้ มวดหมบู่ ัญชเี ป็น 4 ดังน้นั เลขท่ีบัญชีของรายได้ทกุ บัญชจี ะนําหนา้ ด้วยเลข 4
ค่าใชจ้ า่ ย ใหห้ มวดหมูบ่ ัญชีเป็น 5 ดงั นน้ั เลขทีบ่ ัญชขี องคา่ ใช้จ่ายทกุ บัญชจี ะนาํ หนา้ ด้วย
เลข 5

2. การบนั ทกึ รายการในสมุดรายวันท่ัวไป บัญชแี ยกประเภท งบทดลอง และสมดุ เงนิ สด 2 ชอ่ ง
2.1 ความหมายของสมดุ รายวันทว่ั ไป

38

สมุดรายวันท่วั ไป เปน็ สมุดบนั ทกึ รายการขัน้ ต้นที่ใช้บันทึกรายการค้า ทุกรายการ รวมท้ังรายการ
ปรับปรุง การเปดิ บัญชี การปิดบัญชี และการกลับรายการ การบันทกึ จะบนั ทกึ เรียงตามลําดับวันท่ีที่เกดิ รายการ
คา้ ตามหลักบัญชคี ู่ ซงึ่ ต้องบนั ทึกรายการดา้ นเดบติ และด้านเครดติ ดว้ ยจํานวนเงินเท่ากนั

2.2 รูปแบบของสมุดรายวันทว่ั ไป

วนั เดอื น รายการ สมดุ รายวันท่ัวไป เดบิต หน้า
ปี บาท สต.
เลขท่ี เครดิต
บญั ชี บาท สต.

(1) (2) (3) (4) (5)

ชอ่ งต่างๆ : เป็นช่องท่ีใช้ลงวนั เดือน ปี ท่ีเกิดรายการคา้ ขนึ้ การบนั ทกึ รายการจะ
(1) ชอ่ งวัน เดือน ปี เรียงตามลําดบั ก่อนหลัง
เป็นช่องทีใ่ ชล้ งชือ่ บัญชีทจี่ ะเดบติ และเครดติ โดยเริ่มจากเดบติ ด้วย
(2) ช่องรายการ เครดติ พร้อมทั้งการอธิบายรายการค้าทีเ่ กดิ ขน้ึ
เปน็ ช่องท่ใี ชอ้ ้างอิงการผ่านรายการ (Posting) จากสมดุ รายวันทวั่ ไป
(3) ช่องเลขทบี่ ญั ชี ไปบญั ชีแยกประเภท โดยนําเลขที่บัญชจี ากบัญชีแยกประเภทมา
บนั ทกึ เลขท่ีในบัญชีแยกประเภทเป็นเลขท่ที ่ีกําหนดไวใ้ นผังบัญชี
(4) ชอ่ งเดบิต เป็นชอ่ งท่ีใช้บันทึกจํานวนเงินทเี่ ดบติ
(5) ชอ่ งเครดติ เปน็ ช่องที่ใชบ้ ันทึกจาํ นวนเงินทเี่ ครดติ

2.3 การบันทึกรายการคา้ ในสมดุ รายวนั ท่วั ไป หลงั จากวิเคราะหร์ ายการค้าแล้ววา่ กระทบ
บญั ชใี ดและต้องเดบิต-เครดติ บัญชใี ดบ้าง จากนนั้ จะนํามาบันทึกในสมุดรายวนั ท่ัวไป ดงั น้ี

1) เขยี นคําว่าสมุดรายวันทวั่ ไปอยู่ก่งึ กลางฟอรม์ ด้านบน เขยี นหนา้ ไว้มุมบนขวา โดยเริม่ จาก
หน้า 1 เขียน “หน้า 1”

2) ในช่อง วัน เดอื น ปี ใหเ้ ขียน ปี พ.ศ. ไว้ด้านบน ถดั ลงมาดา้ นซ้ายเขียนเดือน และ
ด้านขวาเขียนวันท่ที ่เี กดิ รายการค้าข้นึ การบันทกึ รายการค้ารายการต่อไปไมต่ ้องเขยี น พ.ศ. และเดอื นอีก
ใหล้ งเฉพาะวนั ที่ เวน้ แต่เปน็ รายการคา้ เดือนต่อไปและเฉพาะขนึ้ หน้าใหม่ กรณีที่มีรายการค้าหลายๆ
รายการเกิดข้ึนวันเดยี วกนั ให้เขียนวนั ท่ีเฉพาะรายการแรก

3) ช่องรายการ ใหเ้ ขยี นชื่อบัญชที ่ีเดบติ และเครดิต โดยเริม่ จากชือ่ บญั ชีท่ีเดบติ ก่อน โดย
เขยี นชิดเสน้ ทางซ้าย พร้อมด้วยจํานวนเงินทเี่ ดบิตในชอ่ งจํานวนเงนิ เดบิต ถา้ มีชือ่ บัญชที ี่เดบติ หลายบญั ชี
ให้เขียนลงมาครั้งละบรรทัดและชิดซา้ ยใหต้ รงกันทกุ บัญชี ตามดว้ ยชอื่ บัญชีที่เครดติ ต่อจากบรรทดั เดบติ
โดยเยื้องมาทางขวามือ หา่ งจากเสน้ วนั ท่ีประมาณคร่ึงนิว้ พร้อมด้วยจํานวนเงินที่เครดิต ถ้ามีช่ือบัญชที ่ี
เครดิตหลายบญั ชี ใหเ้ ขยี นลงมาครัง้ ละบรรทัดให้ตรงกัน

4) เขยี นคาํ อธิบายรายการในชอ่ งรายการต่อจากบรรทัดเครดิต คาํ อธบิ ายรายการเป็นการ
เขยี นบอกโดยยอ่ วา่ รายการค้าท่ีเดบติ และเครดิตเกดิ จากอะไร

5) ใหข้ ดี เส้นขนั้ รายการเฉพาะในช่องรายการ เป็นการบันทกึ เสรจ็ แต่ละรายการ

39

รายการค้าใดท่มี ีการบันทึกเดบติ หรอื เครดิตมากกวา่ 1 บัญชี เรยี กรายการลักษณะนี้วา่
“รายการรวม (Compound Entries)”

2.4 ความหมายและความสาคัญของบญั ชีแยกประเภท

สมดุ แยกประเภท (Ledger) เปน็ ที่รวมของบัญชตี ่างๆ จากการวเิ คราะหร์ ายการค้าท่ีเกิดข้ึน
เป็นประเภทบัญชี โดยจัดเรียงเป็นหมวดหมโู่ ดยเริม่ จากสินทรพั ย์ หนีส้ นิ ส่วนของเจ้าของ รายได้และ
ค่าใชจ้ ่าย ซึ่งจะทราบยอดคงเหลือของแตล่ ะบญั ชไี ด้ทนั ที

2.5 แบบของบัญชแี ยกประเภท แบ่งออกเปน็ 2 รูปแบบ
2.5.1 แบบแสดงยอดดุล (Balance Account Form) เป็นแบบท่ีทําให้ทราบยอด

คงเหลือทุกคร้ังทีม่ ี รายการคา้ เกดิ ขึ้น
ชื่อบัญชี ...................

วัน เดือน รายการ หนา้ เดบิต เครดติ คงเหลอื
ปี
บญั ชี บาท สต. บาท สต. บาท สต.

(1) (2) (3) (4) (5) (6)

2.5.2 แบบบัญชีมาตรฐาน (Standard Account Form) เป็นแบบท่นี ิยมใช้กัน

ท่วั ไป มกั นยิ มเรียกว่า บญั ชีตัว “T”

ช่ือบัญชี ......................

วัน รายการ หน้า เดบิต วัน เดือน รายการ หนา้ เครดิต
เดอื น บัญชี บาท สต. ปี บัญชี บาท สต.

ปี

(1) (2) (3) (4) (1) (2) (3) (5)

ช่องต่างๆ :

(1) ช่องวัน เดอื น ปี ใชส้ าํ หรบั บนั ทกึ วัน เดอื น ปี ทเี่ กดิ รายการคา้ นัน้ ๆ ขึน้ โดยเรยี ง

ตามลําดับก่อนหลงั

(2) ช่องรายการ ใชส้ าํ หรบั เขยี นรายละเอยี ดของรายการค้าโดยย่อ ซ่ึงปกติจะใชช้ ่ือบัญชี

ท่ี ตรงขา้ มกับบญั ชที ีเ่ กิดขึ้น

(3) ชอ่ งหนา้ บัญชี ใช้บนั ทึกหนา้ บัญชีของสมดุ บันทกึ รายการขั้นตน้ ทีเ่ กย่ี วข้องขณะผา่ น

รายการบญั ชี (Posting) จากสมดุ ขัน้ ตน้

(4) ชอ่ งเดบิต ใชบ้ นั ทกึ จาํ นวนเงนิ ของบญั ชีท่ีเดบติ

(5) ชอ่ งเครดติ ใช้บนั ทกึ จํานวนเงินของบญั ชีทีเ่ ครดิต

(6) ชอ่ งคงเหลอื ใชบ้ ันทกึ จาํ นวนเงนิ ของผลต่างของเดบติ และเครดติ

2.6 การบันทกึ บญั ชีแยกประเภท

เม่อื บนั ทึกรายการค้าในสมุดรายวันทวั่ ไปแลว้ จะนาํ บญั ชีต่างๆ ทเี่ กิดขึ้นไปบันทึกในบญั ชีแยก

ประเภททั่วไปทเ่ี ก่ียวข้อง เรียกว่า การผ่านรายการ (Posting) โดยมหี ลกั การผา่ นรายการ คอื

1. บัญชใี นสมดุ รายวันทั่วไปบัญชีใดท่มี ียอดดา้ นเดบติ ให้บันทึกจํานวนเงนิ น้ันดา้ นเดบิต

40

2. บญั ชใี นสมดุ รายวันทว่ั ไปบัญชีใดท่มี ียอดด้านเครดติ ให้บันทกึ จํานวนเงนิ นั้นด้านเครดิต
3. ในช่องรายการให้ใส่ช่อื บัญชตี รงขา้ มกบั บัญชีน้นั คือ ผ่านรายการของบัญชที เ่ี ดบติ ในชอ่ ง
รายการใสช่ ่ือบญั ชที ่เี ครดิต และผา่ นรายการของบญั ชีที่เครดติ ในชอ่ งรายการใสช่ อื่ บัญชีท่ีเดบิต
4.วนั เดอื น ปี ให้ลง วนั เดือน ปี เดียวกนั กับในสมุดรายวันท่วั ไป
5. ในช่องหน้าบญั ชีใหเ้ ขยี นหน้าของสมุดรายวนั ท่ัวไปที่ผา่ นรายการมาเพื่อเป็นการอา้ งอิงวา่ ได้
ผา่ นมาจากสมุดรายวันท่ัวไปหน้าทีเ่ ท่าใด สว่ นทสี่ มดุ รายวันทวั่ ไปที่ชอ่ งเลขทีบ่ ญั ชี ใหน้ ําเลขท่ีบญั ชีของ
บญั ชแี ยกประเภทท่ีผา่ นรายการไปมาบนั ทึกเพื่อไดท้ ราบวา่ บัญชใี ดไดผ้ า่ นไปบญั ชีแยกประเภทแลว้
2.7 การจดั ทางบทดลอง

งบทดลอง (Trial Balance) เปน็ รายงานทีจ่ ดั ทําเพื่อพสิ ูจน์ความถกู ต้องของการบันทึกบัญชี
ตามหลักบัญชีคู่ และการคาํ นวณยอดคงเหลือของบญั ชแี ยกประเภท ซ่ึงจะจัดทาํ ก่อนทํางบการเงนิ โดยมี
รปู แบบดงั น้ี

ช่อื กจิ การ .........................................
งบทดลอง

วนั ท่ี ........................................

ชือ่ เลขที่ เดบิต เครดติ

บญั ชี บาท สต. บาท สต.

(1) (2) (3) (4)

ช่อง (1) ชอื่ บัญชี สาํ หรับเขียนชื่อบัญชีแยกประเภท โดยเรียงตามลาํ ดบั เลขท่บี ัญชตี ามหมวด 1
ถึง 5

ช่อง (2) เลขท่บี ัญชี สําหรบั เขียนเลขทีบ่ ญั ชีของบญั ชีแยกประเภทนั้นๆ
ช่อง (3) จํานวนเงินเดบิต สาํ หรับเขยี นจํานวนเงินคงเหลอื ท่มี ยี อดดุลเดบติ โดยปกติได้แกบ่ ญั ชี
หมวด 1 และ 5
ชอ่ ง (4) จํานวนเงินเครดติ สําหรบั เขยี นจาํ นวนเงนิ คงเหลือที่มียอดดลุ เครดติ โดยปกติได้แก่
บัญชีหมวด 2, 3 และ 4
ขนั้ ตอนการจัดทางบทดลอง เปน็ ดงั นี้

1) คาํ นวณยอดคงเหลือในบญั ชแี ยกประเภทดว้ ยดินสอ
2) นํายอดคงเหลอื ของทุกบัญชีมาเรียงลาํ ดบั ตามเลขที่บัญชี โดยยอดคงเหลอื ด้านเดบิตจะ
อยู่ในชอ่ งจํานวนเงินเดบิต และยอดคงเหลือด้านเครดติ จะอยู่ในชอ่ งจาํ นวนเงินเครดติ
3) รวมยอดคงเหลอื ชอ่ งจํานวนเงนิ เดบิต จะต้องเท่ากับยอดรวมช่องจํานวนเงินเครดิต
2.8 ความหมายของสมดุ เงนิ สด 2 ชอ่ ง

สมุดเงินสด 2 ชอ่ ง จดั เป็นทง้ั สมดุ รายวันข้ันตน้ และสมุดบญั ชแี ยกประเภททั่วไปภายในตวั เอง ใชเ้ ฉพาะ

รายการที่เกย่ี วขอ้ งกบั บญั ชีเงนิ สดและบัญชีเงินฝากธนาคาร

รปู แบบของสมดุ เงนิ สด 2 ชอ่ ง

สมดุ เงินสด

41

วนั รายการ อ้างองิ เดบิต วนั รายการ อ้างอิง เครดติ

เดอื น เงนิ สด เงินฝาก เดือน เงินสด เงินฝาก

ปี ธนาคาร ปี ธนาคาร

(1) (2) (3) (4) (5) (1) (2) (3) (4) (5)

2.9 การบันทกึ รายการค้าในสมุดเงินสด 2 ช่อง

1. บนั ทึกวนั เดือนปีการรบั -จา่ ยเงนิ สดที่เกดิ ขึ้นในช่องวันเดือนปี
2. ในช่องรายการ บันทึกรายการค้า เช่น ถา้ กจิ การรับเงนิ สด จะบันทึกด้านเดบติ
จ่ายเงนิ สด จะบนั ทึกด้านเครดิต เป็นต้น
3. ชอ่ งอา้ งอิง จะใส่เลขท่ีบัญชีของรายการทีผ่ า่ นไปบัญชีแยกประเภทแลว้
4. ใสจ่ ํานวนเงนิ ถา้ เป็นการรับเงินสด ให้ใส่จาํ นวนเงินในในดา้ นเดบิตชอ่ งเงนิ สด ถา้ รบั เปน็ เช็ค
ให้ใส่จาํ นวนเงนิ ด้านเดบติ ในช่องเงนิ ฝากธนาคาร ถ้าจา่ ยเงินสด ใหใ้ ส่จํานวนเงนิ ในดา้ นเครดิตชอ่ งเงินสด
ถา้ จา่ ยเช็ค ให้ใส่จาํ นวนเงินด้านเครดติ ในชอ่ งเงินฝากธนาคาร สาํ หรบั การถอนเงนิ ฝากธนาคาร ให้
บันทกึ รายการทั้งสองดา้ น คือ เดบติ เงนิ สด เครดิตเงนิ ฝากธนาคาร และใส่ตวั C ในชอ่ งอ้างอิงดว้ ย
5. ทุกส้นิ เดอื นต้องรวมยอดในทกุ ชอ่ งของสมดุ เงนิ สด และหาผลตา่ งด้านเดบิตและเครดิต และ
หายอดคงเหลือของบัญชเี งินสด และบัญชเี งนิ ฝากธนาคาร แสดงเปน็ รายการยอดยกไป โดยใส่
เครือ่ งหมายถกู (/)

3. กระดาษทาการ
3.1 ความหมายของกระดาษทาการ
กระดาษทําการ (Work Sheet) เป็นกระดาษร่างท่กี จิ การจดั ทาํ ขน้ึ เพื่อให้การจัดทาํ งบ

การเงินเป็นไปอยา่ งสะดวก รวดเรว็ และสามารถหาข้อผดิ พลาดในการบันทึกบัญชีขน้ั ต้นกอ่ นที่จะนาํ
ข้อมูลจากกระดาษทาํ การไปจัดทํางบการเงนิ

3.2 รปู แบบของกระดาษทาการ
3.2.1 กระดาษทําการ 6 ช่อง
3.2.2 กระดาษทําการ 8 ช่อง
3.2.3 กระดาษทําการ 10 ช่อง
3.2.4 กระดาษทําการ 12 ชอ่ ง

3.3 การจัดทากระดาษทาการ
สาํ หรับกิจการเจา้ ของคนเดยี วทไ่ี ม่มีรายการปรับปรงุ บญั ชี การจดั ทาํ กระดาษทําการ

6 ช่อง มขี ัน้ ตอนดงั น้ี
3.3.1 เขียนหวั กระดาษทําการ 3 บรรทัด
3.3.2 นาํ บญั ชีท่มี ียอดคงเหลือในงบทดลองมาใสใ่ นชอ่ งงบทดลอง
3.3.3 นําบัญชีหมวด 1 หมวด 2 หมวด 3 จากช่องงบทดลองไปไว้ในช่องงบดลุ
3.3.4 นาํ บัญชีหมวด 4 หมวด 5 จากชอ่ งงบทดลองไปไว้ในช่องงบกําไรขาดทนุ
3.3.5 รวมจาํ นวนเงนิ ในช่องงบกําไรขาดทนุ และงบดลุ

42

3.3.6 หาผลตา่ งระหวา่ งงบกําไรขาดทุนและงบดุล ถ้าผลต่างในงบกําไรขาดทนุ อยู่ดา้ นเดบิต
และผลตา่ งของงบดลุ อยดู่ า้ นเครดติ แสดงวา่ กจิ การประสบปัญหาขาดทนุ ใหเ้ ขยี นว่า “ขาดทนุ สทุ ธิ”
ในทางกลบั กนั ถา้ ในงบกาํ ไรขาดทุนมผี ลต่างดา้ นเครดิต และงบดุลมีผลต่างด้านเดบติ แสดงว่ากิจการ
มีผลกําไร ให้เขียนว่า “กาํ ไรสุทธิ”

3.3.7 รวมยอดจาํ นวนเงินในแต่ละช่องของงบกําไรขาดทนุ และงบดุล

3.4 ประโยชน์ของกระดาษทาการ

3.4.1 ทาํ ใหท้ ราบผลการดาํ เนินงานของกจิ การในระยะเวลาใดเวลาหน่ึงว่ามีผลกําไรหรือ
ขาดทุนเป็นจาํ นวนเทา่ ใด

3.4.2 ทําใหท้ ราบฐานะทางการเงนิ ของกจิ การ ณ วันใดวนั หนึง่ ว่ามีสนิ ทรพั ย์ หน้สี ิน และ
ส่วนของเจา้ ของเป็นจํานวนเงินเท่าใด

3.4.3 ทําใหส้ ามารถทําการปรับปรงุ บัญชีในกรณีมขี ้อผดิ พลาดในการบนั ทึกบัญชีขน้ั ต้นได้
สะดวก ก่อนทจี่ ะนําข้อมูลไปจัดทํางบการเงนิ

3.4.4 ทําใหก้ ารจัดทํางบการเงินเปน็ ไปอย่างสะดวก รวดเร็ว และถกู ต้อง

3.5 งบการเงนิ

งบการเงิน (Financial Statement) เปน็ การนําเสนอฐานะการเงนิ และผลการดําเนินงาน
ทางการเงินของกจิ การอยา่ งมีแบบแผน โดยมีวัตถุประสงคเ์ พอ่ื ให้ข้อมูลเกี่ยวกับฐานะการเงนิ ผลการ
ดําเนินงาน และกระแสเงินสดของกิจการ เพอื่ เป็นขอ้ มลู สําหรบั เจา้ ขอ้ งกิจการในการตดั สนิ ใจดําเนนิ
ธุรกจิ ตอ่ หรอื ขยายกิจการในอนาคต

3.5.1 การจัดทํางบกําไรขาดทุน
3.5.1.1 เขียนหัวงบกําไรขาดทนุ ประกอบด้วย ช่ือกิจการทจี่ ัดทาํ , ชอื่ งบกําไรขาดทุน

และระยะในการจดั ทํางบกาํ ไรขาดทนุ
3.5.1.2 นาํ ชื่อบญั ชหี มวดรายไดม้ าลงรายการทางด้านเครดิต
3.5.1.3 นาํ ชอ่ื บญั ชีหมวดค่าใชจ้ า่ ยมาลงรายการทางด้านเดบิต
3.5.1.4 รวมยอดจํานวนเงินในด้านเดบติ และดา้ นเครดติ มาลบกนั นําผลต่างทไ่ี ด้ไปลง

รายการทางด้านท่ีมีผลรวมนอ้ ยกวา่
3.5.1.5 ถ้าผลรวมทางดา้ นเดบิตมากกวา่ ด้านเครดติ แสดงว่ากจิ การมีผลขาดทุนสุทธิ และ

ในทางกลบั กันถา้ ยอดรวมทางดา้ นเครดติ มากกวา่ ด้านเดบิต แสดงวา่ กิจการมีผลกําไรสทุ ธิ
3.5.2 การจดั ทํางบดุล
3.5.2.1 เขียนหัวงบดุล ประกอบด้วย ชอ่ื กจิ การทจ่ี ดั ทํา,ชอื่ งบดลุ และระยะเวลาในการ

จัดทํางบดุล
3.5.2.2 นําชอื่ บัญชหี มวดสินทรัพยม์ าลงรายการทางด้านเดบติ

3.5.2.3 นําชอื่ บัญชหี มวดหน้ีสนิ และส่วนของเจ้าของมาลงรายการทางด้านเครดิต
3.5.2.4 หาผลรวมสินทรัพยท์ างด้านเดบิต หน้ีสนิ และสว่ นของเจ้าของทางดา้ นเครดิต
3.5.2.5 ผลรวมทางดา้ นเดบติ และดา้ นเครดิตจะตอ้ งเท่ากัน
3.5.3 ประโยชน์ของงบการเงิน
3.5.3.1 เพ่ือแสดงผลการดําเนนิ งานของกจิ การในรอบระยะเวลาหนง่ึ วา่ มีผลกาํ ไรหรือ
ขาดทนุ เป็นจาํ นวนเทา่ ใด

43

3.5.3.2 เพื่อแสดงฐานะทางการเงินของกิจการ ณ วนั ใดวันหน่ึง ว่ามีสินทรัพย์ หนี้สนิ และ
ส่วนของเจ้าของ เปน็ จํานวนเทา่ ใด

3.5.3.3 เพอ่ื เปน็ เอกสารประกอบการกูเ้ งนิ จากสถาบนั การเงนิ หรือบคุ คล
3.5.3.4 เพอ่ื เป็นเอกสารประกอบการตัดสินใจในการลงทนุ การดําเนินกิจการต่อ หรือการ
เลกิ กิจการ
3.5.3.5 เพ่ือแสดงตอ่ หนว่ ยงานราชการท่ีเกี่ยวข้อง เชน่ กรมสรรพากร

4. การปิดบัญชี
4.1 ความหมายของการปิดบญั ชี
การปดิ บัญชี (Closing Entries) หมายถงึ การโอนบญั ชที เี่ ก่ียวขอ้ งกบั บัญชีทุน ซง่ึ เปน็

บัญชีชัว่ คราว ได้แก่ บญั ชถี อนใช้ส่วนตัว/เงนิ ถอน (หมวด 3) บญั ชีรายได้ (หมวด 4) และบญั ชีคา่ ใช้จ่าย
(หมวด 5) ไปยงั บัญชีทนุ เพื่อหายอดคงเหลือของบัญชีทนุ ทถี่ ูกต้อง ณ วันสนิ้ งวดบัญชรี วมทงั้ การหา
ยอดคงเหลือของบญั ชสี ินทรัพย์ (หมวด 1) และบญั ชีหนส้ี นิ (หมวด 2) หรือการทาํ ใหย้ อดรวมของเดบิต
เทา่ กับยอดรวมของดา้ นเครดิตของแตล่ ะหมวดบัญชี

4.2 การปิดบัญชีในสมดุ รายวันทวั่ ไป
การปิดบัญชีในสมุดรายวนั ท่ัวไป มีอยู่ 4 ขน้ั ตอน
4.2.1 โอนบัญชีรายไดไ้ ปบัญชีสรปุ ผลกําไรขาดทุน
4.2.2 โอนบัญชีค่าใชจ้ ่ายไปบัญชสี รุปผลกาํ ไรขาดทนุ
4.2.3 โอนกาํ ไรสทุ ธิ/ขาดทุนสุทธิ (ผลตา่ งจากบัญชีสรปุ ผลกําไรขาดทนุ ) ไปบัญชที ุน
4.2.4 โอนบัญชถี อนใช้ส่วนตัว/เงินถอนไปบัญชที ุน

4.3 การปิดบัญชแี ยกประเภทท่วั ไป
การปดิ บัญชแี ยกประเภททวั่ ไป แบง่ เป็น 2 ขัน้ ตอน
ข้นั ตอนท่ี 1 คือ การผา่ นรายการปดิ บัญชีจากสมุดรายวนั ทั่วไป ไปบัญชแี ยกประเภททวั่ ไป
ข้ันตอนท่ี 2 คอื การหายอดคงเหลือ (Balancing) ของบัญชีท่มี ยี อดคงเหลอื อย่จู ะมีเพยี ง 3

หมวดเท่านั้น คอื หมวดสนิ ทรพั ย์ หมวดหน้สี ิน และหมวดส่วนของเจ้าของ
4.4 การจดั ทางบทดลองหลังปิดบญั ชี
การจดั ทํางบทดลองหลงั ปิดบัญชี หมายถงึ งบทดลองทท่ี ําขึ้นหลงั จากท่ีกิจการปิดบญั ชี

เรียบร้อยแล้ว ประกอบดว้ ยบัญชหี มวดสินทรัพย์ หมวดหนสี้ นิ และหมวดส่วนของเจ้าของ (ทุน)
เท่านน้ั ซึ่งเปน็ ยอดคงเหลือที่จะยกไปในงวดบัญชถี ัดไป งบทดลองหลังปดิ บัญชีจะตา่ งจากงบทดลอง
กอ่ นปดิ บัญชี

4.4.1 การทางบทดลองหลงั ปิดบัญชีมีวธิ ีการ ดงั น้ี
4.4.1.1 เขียนหัวงบทดลอง
4.4.1.2 เขียนชอื่ บัญชีลงในช่องชอ่ื บัญชี โดยเรยี งตามผังบญั ชีและเขยี นเฉพาะบญั ชีที่

มียอดคงเหลอื
4.4.1.3 เขยี นเลขทบ่ี ญั ชีลงในช่องเลขทีบ่ ญั ชี
4.1.1.4 เขียนจํานวนเงนิ ลงในช่องเดบิตหรือเครดิตแลว้ แตล่ กั ษณะของบัญชี โดยดู

ยอดคงเหลือในบญั ชีแยกประเภททว่ั ไปตรงยอดยกไปหรือยอดยกมา
4.1.1.5 รวมยอดท้งั 2 ชอ่ ง ซงึ่ จะไดเ้ ทา่ กนั

4.5 วงจรบัญชี

44

วงจรบัญชี หมายถงึ ขนั้ ตอนในการจัดทาํ บัญชีเรยี งตามลําดับต้งั แตต่ ้นจนจบ การกาํ หนด
วงจรบญั ชี มรี ายละเอยี ดดังนี้

4.5.1 วิเคราะห์รายการค้าหรือการบันทกึ รายการเปิดบญั ชี
4.5.2 การบันทึกรายการค้าในสมุดรายวันท่ัวไป
4.5.3 การผา่ นรายการไปบญั ชแี ยกประเภททวั่ ไป
4.5.4 การจดั ทํางบทดลองก่อนปดิ บญั ชี
4.5.5 การทาํ กระดาษทําการ
4.5.6 การปรบั ปรุงรายการ
4.5.7 การทาํ งบการเงนิ
4.5.8 การปิดบญั ชี
4.5.9 การทํางบทดลองหลังปิดบัญชี

ขอ้ สอบ
ขอ้ 1 การจดบนั ทึก การจาํ แนก การสรปุ ผล และการจดั ทํารายงานทางการเงนิ คือความหมายของ

ขอ้ ใด
1. Accounting
2. Bookkeepers
3. Accountants
4. Accounting Careers
5. Accounting Framework

ขอ้ 2 ขอ้ มูลทางบญั ชี เปน็ ประโยชน์ตอ่ บุคคลตามข้อใด
1. ผ้ลู งทนุ
2. ผู้บริหาร
3. ผู้ใหส้ ินเช่อื แกธ่ รุ กจิ
4. กรมสรรพากร
5. ถกู ทกุ ข้อ

ขอ้ 3 หนว่ ยงานตามขอ้ ใด มีหน้าท่ีรับขน้ึ ทะเบยี นผ้ปู ระกอบวิชาชีพบัญชี
1. สมาคมนกั บัญชีและผูส้ อบบัญชรี ับอนุญาตแหง่ ประเทศไทย (สบ.ช.)
2. คณะกรรมการควบคุมการประกอบวิชาชพี สอบบัญชี (ก.บช.)
3. สภาวชิ าชีพบัญชี
4. คณะกรรมการกาํ หนดมาตรฐานการบัญชี
5. กรมพัฒนาธรุ กจิ การคา้

ข้อ 4 ข้อใดไม่ใช่วชิ าชพี บญั ชี
1. ผูท้ ําบญั ชี
2. ผู้วางระบบบัญชี
3. ผ้สู อบบญั ชรี ับอนุญาต
4. ผู้สอบบญั ชภี าษอี ากร
5. ผ้อู อกแบบระบบโปรแกรม

45

ขอ้ 5 ข้อใดไมใ่ ช่ จรรยาบรรณผ้ปู ระกอบวิชาชพี บัญชี
1. ความรับผิดชอบตอ่ ผ้รู บั บรกิ าร และรกั ษาความลับ
2. ความรคู้ วามสามารถและมาตรฐานในการปฏิบัตงิ าน
3. ความโปร่งใส ความเป็นอสิ ระ ความเปน็ ธรรมและความซ่ือสตั ยส์ ุจริต
4. ความรับผดิ ชอบตอ่ ผู้ถอื หนุ้ ผู้เปน็ หนุ้ สว่ น หรือบุคคล หรือนิตบิ คุ คลท่ีผูป้ ระกอบวิชาชพี
บญั ชปี ฏบิ ัตหิ น้าที่ให้
5. ปฏบิ ตั ิตามความต้องการของบคุ คลทผ่ี ูป้ ระกอบวิชาชีพบัญชปี ฏบิ ัติหน้าที่ให้

ข้อ 6 ร้านเดนิ ดินดาํ เนินธุรกิจเม่ือ 1 มกราคม 2554 กิจการตอ้ งเก็บรักษาเอกสารทางบัญชีของ
ปี 2554 ไวอ้ ยา่ งน้อยตามข้อใด
1. 1 มกราคม 2555
2. 1 มกราคม 2556
3. 1 มกราคม 2557
4. 1 มกราคม 2558
5. 1 มกราคม 2559

ขอ้ 7 ในฐานะท่ีท่านเปน็ ผูท้ ําบญั ชีส่ิงทท่ี ่านต้องปฏบิ ตั ิในฐานะผูท้ าํ บัญชีคือข้อใด
1. ลงรายการบญั ชเี ป็นภาษาไทย
2. เขียนดว้ ยหมึก ดีดพิมพ์ หรอื ตีพมิ พ์
3. จดั ทาํ บญั ชีโดยมีเอกสารทีต่ ้องใช้ประกอบการลงบญั ชใี หถ้ กู ต้องครบถว้ น
4. จัดทาํ บญั ชีตามมาตรฐานการบัญชี
5. ถูกทุกข้อ

ขอ้ 8 ข้อใดตอ่ ไปนี้ไม่ใช่วตั ถุประสงค์ของแมบ่ ทการบัญชี
1. เพ่ือวางแนวคดิ ท่ีเป็นพื้นฐานในการจดั ทาํ และนาํ เสนองบการเงินแกผ่ ู้ใชง้ บการเงนิ ที่เปน็
บุคคลภายนอก
2. เป็นแนวทางสําหรบั คณะกรรมการมาตรฐานการบญั ชีในการพัฒนาทบทวนปรับข้อกาํ หนด
มาตรฐานและการปฏิบัติทางบญั ชี
3. เป็นแนวทางสําหรบั ผ้จู ดั ทาํ งบการเงนิ ในการนาํ มาตรฐานการบญั ชีมาปฏบิ ัติ
4. เพอ่ื เปน็ แบบอย่างในการกาํ หนดมาตรฐานการบัญชีเรื่องอนื่ ๆ ต่อไป
5. เพ่อื ใหผ้ ใู้ ชง้ บการเงินเข้าใจความหมายของข้อมลู ในงบการเงนิ ทจี่ ดั ทาํ ขน้ึ ตามมาตรฐาน
การบัญชภี ายใตก้ รอบของแมบ่ ทการบัญชี

ขอ้ 9 กรรมสิทธ์ทิ ีบ่ ุคคลหรอื กิจการมีในสนิ ทรพั ย์ เปน็ ความหมายของข้อใด
1. หนสี้ นิ
2. รายได้
3. สินทรพั ย์
4. คา่ ใชจ้ ่าย
5. ส่วนของเจา้ ของ

46

ข้อ 10 รา้ นชอบบรกิ ารลา้ งรถ มเี งินสด 10,000 บาท เงินฝากธนาคาร 50,000 บาท อุปกรณล์ า้ งรถ
20,000 บาท และค่าเชา่ อาคารค้างจา่ ย 8,000 บาท ทนุ -นายชอบมจี ํานวนตามข้อใด
1. 72,000 บาท
2. 77,000 บาท
3. 80,000 บาท
4. 88,000 บาท
5. ยังสรุปแนน่ อนไมไ่ ด้

ข้อ 11 ร้านสวยบีวต้ี มีสินทรัพยด์ งั น้ี อุปกรณเ์ สริมสวย 35,000 บาท เงนิ ฝากธนาคาร 20,000 บาท
บตั รเครดิต 2 ใบ เงนิ สด 9,000 บาท ทนุ รา้ นสวยบิวตี้ จาํ นวน 50,000 บาท ร้านสวยบิ้วตี้
มหี น้ีสนิ ตามข้อใด
1. 4,002 บาท
2. 10,000 บาท
3. 14,000 บาท
4. 14,002 บาท
5. ไมม่ หี นี้สนิ

ข้อ 12 รายการใดที่วิเคราะหร์ ายการคา้ ว่า สินทรพั ยล์ ด หนีส้ นิ ลด
1. รบั ชาํ ระหนจี้ ากลกู หนี้
2. จ่ายชาํ ระหนเ้ี จา้ หน้ี
3. ซือ้ รถยนตเ์ ปน็ เงนิ เชอ่ื
4. ถอนเงนิ จากธนาคารใช้ในร้าน
5. เจา้ ของถอนเงินจากรา้ นไปใชส้ ่วนตัว

ข้อ 13 รายการค้าใดทวี่ ิเคราะห์รายการค้าว่า สินทรัพย์เพ่ิม ทนุ เพิม่
1. ส่งใบแจ้งหนค้ี า่ บรกิ ารเชา่ รถและจ่ายชาํ ระหนเ้ี งนิ กู้
2. กู้เงนิ จากธนาคารและได้รบั ดอกเบยี้ เงนิ ฝากจากธนาคาร
3. ส่งใบแจง้ หนค้ี ่าบรกิ ารเชา่ รถและรบั ชําระหนจี้ ากลกู หน้ี
4. รับชาํ ระหนีจ้ ากลกู หน้ีและให้บริการเชา่ รถได้รบั เปน็ เงนิ สด
5. เจา้ ของกจิ การนําเงนิ สดมาลงทนุ และรับเงนิ คา่ เชา่ หน้าร้าน

ขอ้ 14 บัญชใี ดตอ่ ไปนี้เปน็ บัญชหี มวด 2
1. เจา้ หนี้ และเงนิ กู้
2. ตั๋วสัญญาใช้เงินและเจา้ หนี้
3. เจ้าหน้ีและเงินฝากธนาคาร
4. ตัว๋ แลกเงนิ และเงินเบกิ เกนิ บญั ชี
5. เงินเบกิ เกินบญั ชแี ละเงนิ ฝากธนาคาร

47

ขอ้ 15 ขอ้ ใดต่อไปนี้เป็นบัญชีในหมวดเดยี วกนั กับบญั ชีคา่ เบยี้ ประกันจา่ ยล่วงหน้า
1. เจ้าหนี้
2. ดอกเบยี้ รบั
3. คา่ เบย้ี ประกัน
4. คา่ ไฟฟา้ คา้ งจ่าย
5. รายไดค้ ่าเช่าคา้ งรบั

ขอ้ 16 ข้อใดคอื ความหมายของสมุดรายวันท่วั ไปท่ีถกู ต้องที่สุด
1. เปน็ สมุดบัญชีท่ตี อ้ งผา่ นรายการคา้
2. เปน็ สมุดบญั ชีเลม่ แรกทีใ่ ช้บันทึกรายการค้า
3. เป็นสมดุ บญั ชีทใ่ี ช้บันทึกเปน็ รายวันเพ่ือสรปุ เป็นรายสปั ดาห์
4. เปน็ สมดุ เล่มใดก็ได้ท่ีกิจการกําหนดขน้ึ มาเพ่ือจดบันทกึ เหตุการณท์ ี่เกดิ ข้ึน
5. เป็นสมุดบญั ชสี ําหรบั บคุ คลทั่วไปสาํ หรบั บนั ทึกรายการหรือเหตุการณ์ที่เกิดขน้ึ

ข้อ 17 ข้อใดเปน็ การบนั ทึกรายการเปดิ บัญชไี ดถ้ กู ตอ้ ง

1. เดบิต เงินสด เจ้าหน้ี เครดิต ทุน

2. เดบิต เงนิ สด เครดิต ลกู หนี้ ทุน

3. เดบิต ลกู หนี้ เครดติ ทนุ เงนิ สด

4. เดบติ เจา้ หน้ี เครดติ เงินสด ทุน

5. เดบติ เงนิ สด ลูกหน้ี เครดิต ทนุ เจา้ หนี้

ข้อ 18 “นายสมชาย ซือ้ อุปกรณด์ ว้ ยเงนิ สด” ขอ้ ใดบนั ทึกรายการในสมุดรายวนั ทั่วไปไดถ้ ูกต้อง

1. เดบติ อุปกรณ์ เครดติ เงินสด

2. เดบิต ซือ้ อปุ กรณ์ เครดติ เงนิ สด

3. เดบติ วสั ดุ เครดิต เงินสด

4. เดบติ เงินสด เครดติ อุปกรณ์

5. เดบติ เงินสด เครดิต ซอ้ื อุปกรณ์

ขอ้ 19 “ส่งใบแจง้ หนีค้ ่าบริการซ่อมรถยนต์” ข้อใดบนั ทึกรายการในสมดุ รายวนั ทั่วไปได้ถกู ต้อง

1. เดบิต รายไดค้ ่าบรกิ าร เครดิต ลูกหน้ี

2. เดบิต รายได้ค่าบรกิ าร เครดิต เจ้าหนี้

3. เดบติ ลกู หนี้ เครดติ รายได้ค่าบรกิ าร

4. เดบติ เจา้ หนี้ เครดติ รายได้ค่าบรกิ าร

5. ไมต่ ้องบนั ทึกบัญชี

ข้อ 20 “ จ่ายคา่ ไฟฟ้าด้วยเช็ค” ข้อใดบันทึกรายการในสมุดรายวันทว่ั ไปได้ถกู ต้อง

1. เดบติ คา่ ไฟฟ้า เครดติ เงนิ สด

2. เดบติ เงินฝากธนาคาร เครดิต ค่าไฟฟา้

3. เดบติ เงนิ ฝากธนาคาร เครดติ เจ้าหนีค้ า่ ไฟฟา้

4. เดบติ ค่าไฟฟา้ เครดิต เงนิ ฝากธนาคาร

5. เดบิต เจ้าหนค้ี า่ ไฟฟ้า เครดติ เงนิ ฝากธนาคาร

48

ข้อ 21 ข้อใดคือความหมายของบัญชีแยกประเภททีถ่ ูกต้องทสี่ ุด
1. การแยกบัญชีสําหรับรายการค้าประเภทเงนิ สด
2. การแยกประเภทรายการค้าในสมุดรายวันท่วั ไป
3. การแยกบัญชเี พ่ือจัดลําดับความสําคัญของรายการคา้
4. การแยกบัญชีสาํ หรับรายการค้าประเภทลกู หน้ี และส่วนของเจา้ ของ (ทุน)
5. การรวบรวมรายการคา้ ไวเ้ ป็นหมวดหมู่ โดยแยกเปน็ ประเภทตามลักษณะรายการคา้ ที่
เกดิ ข้ึน

ข้อ 22 ข้อใดผ่านรายการไปบัญชแี ยกประเภทบัญชีอปุ กรณ์ไดถ้ ูกต้องทสี่ ดุ

สมุดรายวันทว่ั ไป หนา้ 1

พ.ศ. 2554 รายการ เลขที่บัญชี เดบิต เครดิต

ม.ิ ย. 15 อปุ กรณ์ 104 5,000

เจ้าหนี้ 201 5,000

1. อุปกรณ์ เลขท่ี 104

พ.ศ. 2554 รายการ หนา้ บญั ชี เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หนา้ บัญชี เดบิต

มิ.ย.15 อุปกรณ์ รว.1 5,000 ม.ิ ย. 15 เจ้าหน้ี รว.1 5,000

2. อปุ กรณ์ เลขที่ 104

พ.ศ. 2554 รายการ หนา้ บัญชี เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หนา้ บัญชี เดบิต

มิ.ย.15 อุปกรณ์ รว.1 5,000

3. อุปกรณ์ เลขที่ 104

พ.ศ. 2554 รายการ หนา้ บัญชี เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หน้าบัญชี เดบิต

มิ.ย.15 เจ้าหนี้ รว.1 5,000 ม.ิ ย. 15 อปุ กรณ์ รว.1 5,000

4. อปุ กรณ์ เลขที่ 104

พ.ศ. 2554 รายการ หนา้ บัญชี เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หน้าบัญชี เดบิต

มิ.ย.15 เจ้าหน้ี รว.1 5,000

5. อุปกรณ์ เลขท่ี 104

พ.ศ. 2554 รายการ หน้าบัญชี เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หน้าบัญชี เดบิต

ม.ิ ย. 15 เจา้ หน้ี รว.1 5,000

49

ข้อ 23 ข้อใดผา่ นรายการไปบญั ชีแยกประเภทบัญชีลกู หน้ีได้ถูกตอ้ งทีส่ ุด

สมดุ รายวนั ทั่วไป หน้า 1

พ.ศ. 2554 รายการ เลขทบ่ี ัญชี เดบิต เครดติ

ม.ิ ย. 20 ลกู หน้ี 103 1,000 1,000
เลขท่ี 103
รายได้ค่าบริการ 401
เดบิต
1. ลกู หนี้
5,000
พ.ศ. รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หนา้
เลขที่ 103
2554 บญั ชี บญั ชี เดบิต

ม.ิ ย.20 ลูกหนี้ รว.1 5,000 ม.ิ ย. 20 รายได้ รว.1 เลขที่ 103
เดบิต
ค่าบรกิ าร
5,000
2. ลกู หน้ี
เลขที่ 103
พ.ศ. รายการ หน้า เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หนา้ เดบิต

2554 บญั ชี บญั ชี เลขท่ี 103
เดบิต
ม.ิ ย.20 รายได้ รว.1 5,000
5,000
ค่าบริการ

3. ลกู หนี้

พ.ศ. รายการ หน้า เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หน้า

2554 บญั ชี บญั ชี

ม.ิ ย.20 รายได้ รว.1 5,000 ม.ิ ย.20 ลูกหนี้ รว.1

คา่ บริการ

4. ลกู หนี้

พ.ศ. รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หน้า

2554 บัญชี บัญชี

ม.ิ ย.20 ลกู หน้ี รว.1 5,000

5. ลูกหนี้

พ.ศ. รายการ หน้า เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หน้า

2554 บัญชี บัญชี

ม.ิ ย. 20 รายได้ รว.1

คา่ บริการ

50

ข้อ 24 ขอ้ ใดผ่านรายการไปบัญชแี ยกประเภทบัญชีทนุ ได้ถกู ต้องทีส่ ุด

สมุดรายวันทั่วไป หน้า 1

พ.ศ. รายการ เลขทบ่ี ญั ชี เดบิต เครดิต

2554 8,000
เลขที่ 301
ม.ิ ย. เงนิ ฝากธนาคาร 102 8,000
เดบิต
25 ทุน-นายปรีชา 301
8,000
1. ทุน
เลขที่ 301
พ.ศ. รายการ หน้า เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หนา้ เดบิต

2554 บัญชี บญั ชี เลขที่ 301
เดบิต
ม.ิ ย.25 ทนุ -นาย รว.1 8,000 ม.ิ ย. 25 เงนิ ฝาก รว.1
8,000
ปรีชา ธนาคาร
เลขท่ี 301
2. ทนุ เดบิต

พ.ศ. รายการ หน้า เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หนา้ 8,000

2554 บญั ชี บัญชี เลขท่ี 103
เดบิต
ม.ิ ย.25 เงินฝาก รว.1 8,000
5,000
ธนาคาร

3. ทนุ

พ.ศ. รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หน้า

2554 บัญชี บัญชี

ม.ิ ย.25 เงินฝาก รว.1 8,000 ม.ิ ย.25 ทุน-นาย รว.1

ธนาคาร ปรีชา

4. ทุน

พ.ศ. รายการ หนา้ เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หน้า

2554 บัญชี บัญชี

ม.ิ ย.25 เงนิ ฝาก รว.1

ธนาคาร

5. ทุน

พ.ศ. รายการ หน้า เดบิต พ.ศ. 2554 รายการ หนา้

2554 บญั ชี บญั ชี

ม.ิ ย.25 ทุน-นาย รว.1 8,000 ม.ิ ย. 25 รายได้ รว.1

ปรีชา คา่ บรกิ าร

51

ขอ้ 25 ข้อใดคือวัตถปุ ระสงคข์ องการจัดทํางบทดลองไดถ้ ูกต้องทีส่ ุด
1. เพ่อื พสิ ูจนค์ วามถูกต้องของการบนั ทึกบญั ชี
2. เพื่อเปน็ กระดาษรา่ งสําหรับเตรยี มจัดทํางบการเงิน
3. เป็นรายงานทางการเงนิ ชนิดหนึง่ สาํ หรบั การตัดสนิ ใจ
4. เพอ่ื พิสจู นค์ วามถูกตอ้ งของการบนั ทึกบญั ชีของระบบบญั ชีคู่
5. เพอ่ื พิสูจน์ความถูกต้องของการบนั ทึกบญั ชขี องระบบบัญชีเดี่ยว

ขอ้ 26 ชอ่ งจํานวนเงนิ ในสมุดเงินสด 2 ชอ่ งหมายถึงบัญชีใด
1. เงนิ สด และภาษซี ื้อ
2. เงนิ สด และภาษีขาย
3. เงนิ สดเพยี งอยา่ งเดียว
4. เงินสด และเงนิ สดยอ่ ย
5. เงินสด และเงินฝากธนาคาร

ขอ้ 27 ขอ้ ใดกลา่ วได้ถูกต้องเก่ยี วกับสมุดเงินสด 2 ชอ่ ง
1. เปน็ ท้งั สมดุ บนั ทึกรายการข้ันตน้ และบัญชแี ยกประเภทเงนิ สด
2. เป็นท้ังสมดุ บันทกึ รายการขนั้ ต้นและแยกประเภทรายการรบั เงนิ
3. เป็นทั้งสมุดบันทึกรายการข้ันตน้ และแยกประเภทรายการจ่ายเงนิ
4. เปน็ ทั้งสมดุ บันทกึ รายการขัน้ ต้นและบญั ชแี ยกประเภทเงนิ ฝากธนาคาร
5. เป็นท้งั สมุดบนั ทึกรายการขั้นตน้ และบญั ชแี ยกประเภทเงนิ สดและเงนิ ฝากธนาคาร

ข้อ 28 “รับเงนิ จากการขาย” ข้อใดบนั ทกึ ในสมุดเงนิ สด 2 ช่องได้ถูกต้อง

1. เดบติ เงินสด

2. เครดิต เงนิ สด

3. เดบิต รายไดจ้ ากการขาย เครดติ เงนิ สด

4. เดบิต เงนิ สด เครดิต รายไดจ้ ากการขาย

5. ไม่ตอ้ งบันทึกบญั ชี

ข้อ 29 “จา่ ยเงินคา่ โทรศัพท์” ข้อใดบนั ทึกในสมดุ เงินสด 2 ชอ่ งได้ถูกต้อง

1. เดบติ เงนิ สด

2. เครดติ เงนิ สด

3. เดบติ ค่าโทรศพั ท์ เครดิต เงนิ สด

4. เดบิต เงนิ สด เครดติ คา่ โทรศัพท์

5. ไม่ต้องบันทกึ บัญชี

52

ขอ้ 30 “นาํ เงนิ สดฝากธนาคาร” ขอ้ ใดบนั ทกึ ในสมดุ เงนิ สด 2 ช่องได้ถูกต้อง

1. เดบิต เงินสด

2. เครดติ เงนิ สด

3. เดบิต เงินฝากธนาคาร เครดิต เงินสด

4. เดบิต เงินสด เครดิต เงนิ ฝากธนาคาร

5. ไมต่ ้องบนั ทกึ บญั ชี

ขอ้ 31 กระดาษทําการหมายถึง
1. ขน้ั ตอนการปดิ บัญชีในสมดุ รายวันท่ัวไป
2. ขัน้ ตอนการปิดบัญชีในบัญชแี ยกประเภททั่วไป
3. ขอ้ มลู ท่จี ดั เตรียมในการบนั ทึกบัญชีในสมดุ รายวนั ท่ัวไป
4. การผา่ นรายการจากสมุดรายวันท่วั ไปไปยังบัญชแี ยกประเภททัว่ ไป
5. กระดาษร่างทก่ี จิ การจดั ทาํ ขึ้นเพื่อเป็นข้อมูลในการจัดทาํ งบการเงิน

ขอ้ 32 กจิ การเจ้าของคนเดียวท่ไี มม่ ีการปรับปรงุ บญั ชี ควรจัดทาํ กระดาษทําการรูปแบบใด
1. กระดาษทําการ 6 ชอ่ ง
2. กระดาษทําการ 8 ชอ่ ง
3. กระดาษทําการ 10 ชอ่ ง
4. กระดาษทําการ 12 ชอ่ ง
5. กระดาษทําการ 16 ช่อง

ขอ้ 33 ชื่อบญั ชใี นหมวด 1, 2 และ 3 จะปรากฏในกระดาษทาํ การช่องใด
1. งบทดลอง
2. งบดลุ
3. งบกาํ ไรขาดทุน
4. งบกาํ ไรสะสม
5. งบต้นทนุ ขาย

ข้อ 34 ชอื่ บัญชีในหมวด 4 และ 5 จะปรากฏในกระดาษทําการชอ่ งใด
1. งบดลุ
2. งบทดลอง
3. งบกําไรขาดทนุ
4. งบกาํ ไรสะสม
5. งบต้นทนุ ขาย

ข้อ 35 งบใดในกระดาษทําการทีป่ ระกอบด้วยบญั ชีทุกหมวด
1. งบทดลอง
2. งบดลุ
3. งบกําไรขาดทุน
4. งบกาํ ไรสะสม
5. งบตน้ ทนุ ขาย

ข้อมลู ต่อไปนี้ ใช้ตอบคําถามขอ้ 36 53 ค่าเชา่ ท่ที าํ การ
เงินสด รายไดค้ ่าบริการ เงินเดือน
เงินฝากธนาคาร ถอนใช้สว่ นตัว รายได้เบด็ เตล็ด ทนุ - นายเดชา
ลูกหนี้ เจ้าหน้ี คา่ โฆษณา
เงนิ กู้

ข้อ 36 บัญชใี ดบ้างทต่ี ้องนาํ ไปจัดทํางบกาํ ไรขาดทุน
1. เงินสด เงนิ ฝากธนาคาร ลกู หนี้ เจา้ หนี้ เงินกู้
2. เงนิ สด เงนิ ฝากธนาคาร ลกู หนี้ เจ้าหน้ี เงนิ กู้ ถอนใชส้ ่วนตวั ทนุ - นายเดชา
3. รายไดเ้ บด็ เตลด็ รายได้คา่ บริการ
4. คา่ โฆษณา ค่าเช่าท่ีทาํ การ เงินเดือน
5. รายได้ค่าบริการ รายได้เบ็ดเตล็ด ค่าโฆษณา ค่าเช่าท่ที ําการ เงินเดือน

ขอ้ มลู ต่อไปน้ี ใช้ตอบคําถามข้อ 37 รายไดเ้ บด็ เตลด็ ค่าเช่าท่ที ําการ
เงนิ สด รายไดค้ า่ บริการ คา่ โฆษณา เงนิ เดือน
เงนิ ฝากธนาคาร ถอนใช้สว่ นตัว เงนิ กู้ ทนุ - นายเดชา
ลกู หนี้ เจ้าหนี้

ข้อ 37 บญั ชใี ดบ้างทตี่ ้องนําไปจัดทาํ งบดลุ
1. เงินสด เงินฝากธนาคาร ลูกหนี้ เจา้ หนี้ เงนิ กู้
2. เงินสด เงนิ ฝากธนาคาร ลกู หน้ี เจา้ หน้ี เงินกู้ ถอนใช้สว่ นตัว ทนุ - นายเดชา
3. รายไดเ้ บด็ เตล็ด รายไดค้ า่ บริการ
4. ค่าโฆษณา ค่าเช่าทท่ี ําการ เงินเดือน
5. รายไดค้ ่าบริการ รายได้เบด็ เตล็ด คา่ โฆษณา ค่าเชา่ ทีท่ ําการ เงนิ เดือน

ขอ้ 38 งบการเงนิ ใดทีแ่ สดงผลการดาํ เนนิ งานของกจิ การว่ามีกาํ ไร หรือว่าขาดทนุ เปน็ จํานวนเทา่ ใด
1. งบดลุ
2. งบทดลอง
3. งบกาํ ไรสะสม
4. งบกําไรขาดทนุ
5. งบตน้ ทุนขาย

ขอ้ 39 งบการเงนิ ใดทแี่ สดงฐานะทางการเงินของกิจการว่ามสี นิ ทรัพย์ หนส้ี นิ และส่วนของเจ้า
ณ วนั ใดวนั หนึง่ ว่ามีจํานวนเทา่ ใด
1. งบดลุ
2. งบทดลอง
3. งบตน้ ทนุ ขาย
4. งบกําไรสะสม
5. งบกาํ ไรขาดทนุ

54

ข้อ 40 ขอ้ ใดเป็นเครื่องมือที่ช่วยทําให้การจดั ทํางบการเงินสะดวกและรวดเร็ว
1. งบทดลอง
2. งบกําไรขาดทุน
3. งบดุล
4. กระดาษทําการ
5. งบต้นทนุ ผลิต

ขอ้ 41 การทําใหย้ อดรวมของด้านเดบิตเท่ากับยอดรวมของด้านเครดิตของแตล่ ะหมวดบัญชี
โดยปกติจะกระทําเมื่อตอนสน้ิ งวดบัญชี มีความหมายตรงกับขอ้ ใด
1. การปดิ บญั ชี
2. การทาํ วงจรบญั ชี
3. การถอนใช้ส่วนตวั
4. การปดิ บัญชสี นิ ทรพั ย์
5. การปดิ บญั ชรี ายไดแ้ ละคา่ ใช้จา่ ย

ข้อ 42 การโอนบัญชีที่เกี่ยวขอ้ งกบั บัญชีทนุ เพอ่ื หายอดคงเหลอื ของบัญชีทุนที่ถูกต้อง ณ วันสิ้นงวด
บัญชี มคี วามหมายตรงกับข้อใด
1. Balancing
2. Cheek Mark
3. Closing Entries
4. Accounting Cycle
5. Profit and Loss Account

ข้อ 43 การบันทึกรายการโอนรายไดไ้ ปบัญชสี รปุ ผลกําไรขาดทนุ มกี ารบันทึกบัญชีตามมาตรฐานทวั่ ไป

ทีย่ อมรับได้นนั่ อย่างไร

1. เดบิต ทุน เครดิต รายได้

2. เดบิต ทุน เครดิต สรปุ ผลกาํ ไรขาดทนุ

3. เดบิต สรุปผลกาํ ไรขาดทุน เครดติ รายได้

4. เดบิต รายได้ เครดติ สรปุ ผลกาํ ไรขาดทนุ

5. เดบิต รายได้ เครดติ ทุน

ข้อ 44 อยากทราบวา่ ทนุ สทุ ธหิ ลังปิดบัญชมี ีค่าเพิ่มขึ้นหรือลดลงเทา่ ใด จากข้อมูลดังน้ี

ค่าโฆษณา 5,000.-

ถอนใช้สว่ นตัว 5,000.-

ค่าใช้จา่ ยคา่ เช่าร้าน 220,000.-

รายได้ 300,000.-

1. 5,000.-

2. 10,000.-

3. 70,000.-

4. 80,000.-

5. 30,000.-

55

ขอ้ 45 ร้าน นอ้ งวีซี ต้องการโอนปิดบัญชีขาดทนุ สุทธไิ ปยงั บญั ชีทนุ อยา่ งไร ตามขอ้ มูลดังน้ี

รายได้คา่ บริการ 30,000.-

คา่ เช่าสํานกั งาน 3,000.-

เงินเดอื นพนกั งาน 15,000.-

ถอนใช้ส่วนตัว 2,000.-

1. เดบิต ทุน – ร้าน นอ้ งวซี ี 12,000.- 12,000.-
เครดติ สรุปผลกําไรขาดทนุ 10,000.- 10,000.-
12,000.- 12,000.-
2. เดบิต ทนุ – ร้าน นอ้ งวซี ี 10,000.- 10,000.-
เครดติ สรปุ ผลกําไรขาดทุน 30,000.- 30,000.-

3. เดบิต สรุปผลกาํ ไรขาดทุน
เครดิต ทุน – รา้ น นอ้ งวีซี

4. เดบิต สรปุ ผลกําไรขาดทุน
เครดติ ทนุ – รา้ น นอ้ งวีซี

5. เดบิต รายได้คา่ บริการ
เครดิต สรปุ ผลกําไรขาดทุน

ขอ้ 46 บญั ชีแยกประเภทท่วั ไปหลงั ปิดบญั ชมี ียอดคงเหลือตามหมวดใด
1. รายไดแ้ ละคา่ ใช้จ่าย
2. สนิ ทรพั ย์ ,หนส้ี ิน และสว่ นของเจา้ ของ
3. สินทรพั ย์ ,หน้ีสิน ,ถอนใชส้ ่วนตัว และสว่ นของเจา้ ของ
4. สนิ ทรพั ย์ ,หนส้ี นิ ,ถอนใชส้ ่วนตวั ,รายได้ และค่าใชจ้ า่ ย
5. สนิ ทรพั ย์ ,หนี้สิน ,รายได้ ,ค่าใชจ้ า่ ย และส่วนของเจ้าของ

ขอ้ 47 ตอ่ ไปนเี้ ปน็ ยอดคงเหลือในบัญชแี ยกประเภทบางส่วนของร้านสมศักดิ์ บริการซ่อมรถยนต์

เม่ือวันที่ 31 ธันวาคม 2553

คา่ รบั รองลูกค้า 30,000.-

ถอนใชส้ ว่ นตัว-นายสมศักดิ์ 50,000.-

เจ้าหนี้ 55,000.-

คา่ ล่วงเวลา 70,000.-

ทุน – นายสมศักดิ์ 500,000.-

ค่าแรงพนักงาน 600,000.-

เงินสด 1,000,000.-

รายได้คา่ บริการซ่อมรถยนต์ 1,300,000.-

เงินฝากธนาคาร ?

56

ยอดคงเหลือในบญั ชีแยกประเภทบัญชเี งินฝากธนาคาร มจี ํานวนตามขอ้ ใด
1. 1,855,000.-
2. 1,750,000.-
3. 1,355,000.-
4. 750,000.-
5. 105,000.-

ขอ้ 48 บญั ชเี งนิ สดต่อไปนี้ มียอดคงเหลือยกไปเทา่ ไร

บญั ชีเงินสด เลขท่ี 101

ธ.ค. 1 ทนุ – นายเมธา 300,000.- ธ.ค. 4 เงินฝากธนาคาร 100,000.-
15,000.-
5 รายไดค้ า่ บรกิ าร 40,000.- 14 คา่ เชา่ ร้าน 7,000.-
50,000.-
20 ลูกหนี้ – สุทธกิ ุล 30,000.- 24 คา่ สาธารณูปโภค

28 รายได้ค่าบริการ 55,000.- 30 เงินเดือนพนกั งาน

1. 172,000.-
2. 253,000.-
3. 303,000.-
4. 395,000.-
5. 425,000.-

ข้อ 49 งบทดลองก่อนปดิ บัญชี เม่ือวันท่ี 31 ธนั วาคม 2553

เงนิ สด 26,000.-

เงนิ ฝากธนาคาร 40,000.-

ลกู หน้ี 30,000.-

เจา้ หน้ี 40,000.-

ทุน – น้ําแคว 50,000.-

ถอนใช้ส่วนตวั 5,000.-

รายไดค้ ่าบริการ 200,000.-

เงินเดอื น 100,000.-

คา่ เช่า 15,000.-

ค่าสาธารณูปโภค 20,000.-

คา่ โฆษณา 54,000.-

หลงั ปิดบัญชี บัญชีทนุ – น้าํ แคว มจี ํานวนเทา่ ไร
1. 50,000.-
2. 56,000.-
3. 60,000.-
4. 80,000.-
5. 150,000.-

57

ขอ้ 50 ต่อไปนีเ้ ป็นขอ้ มูลงบทดลองของสํานักงานศริ ิอร รอบระยะเวลา 1 ปี

ชอ่ื บัญชี เลขท่บี ัญชี เดบติ เครดิต

เงินสด 101 130,000.-

เงนิ ฝากธนาคาร 102 100,000.-

ลูกหนี้ 103 40,000.-

เจา้ หน้ี 201 4,500.-

ทนุ – ศริ ิอร 301 200,000.-

รายได้คา่ บริการ 401 190,000.-

ค่ารับรอง 501 30,500.-

ค่าพาหนะ 502 14,000.-

เงนิ เดอื น 503 80,000.-

ในการจัดทํางบดุล งบดลุ มยี อดดลุ ตามข้อใด
124,500.-
129,000.-
200,000.-
390,000.-
394,500.-

ขอ้ 51 วงจรบญั ชีมคี วามหมายตรงกบั ข้อใด
1. Balancing
2. Cheek Mark
3. Closing Entries
4. Accounting Cycle
5. Profit and Loss Account

ข้อ 52 ใหเ้ รียงขอ้ มลู ขา้ งล่างนตี้ ามวงจรบัญชี
ก. วิเคราะหร์ ายการค้าหรือบนั ทึกรายการเปิดบัญชี
ข. ผ่านรายการบัญชีแยกประเภททั่วไป
ค. ปิดบญั ชีและทาํ งบทดลองหลังปดิ บญั ชี
ง. ทาํ งบทดลองกอ่ นปิดบญั ชี ,ทาํ กระดาษทาํ การและการทํางบการเงนิ
จ. บนั ทกึ รายการคา้ ในสมุดรายวนั ทั่วไป
1. ก ข จ ง และ ค
2. ก จ ง ข และ ค
3. ก จ ข ง และ ค
4. จ ก ข ง และ ค
5. จ ก ง ข และ ค

58

เฉลย ขอ้ 11 3 ขอ้ 21 5 ขอ้ 31 5 ขอ้ 41 1
ขอ้ 1 1 ข้อ 12 2 ข้อ 22 4 ข้อ 32 1 ข้อ 42 3
ข้อ 2 5 ข้อ 13 5 ข้อ 23 2 ขอ้ 33 2 ข้อ 43 4
ขอ้ 3 3 ขอ้ 14 1 ข้อ 24 4 ข้อ 34 3 ขอ้ 44 3
ข้อ 4 5 ขอ้ 15 5 ข้อ 25 4 ข้อ 35 1 ข้อ 45 1
ข้อ 5 5 ขอ้ 16 2 ขอ้ 26 5 ข้อ 36 5 ข้อ 46 2
ข้อ 6 5 ข้อ 17 5 ขอ้ 27 5 ขอ้ 37 2 ขอ้ 47 5
ขอ้ 7 5 ข้อ 18 1 ขอ้ 28 1 ข้อ 38 4 ขอ้ 48 2
ขอ้ 8 4 ข้อ 19 3 ข้อ 29 2 ขอ้ 39 1 ขอ้ 49 2
ขอ้ 9 5 ข้อ 20 4 ข้อ 30 4 ข้อ 40 4 ขอ้ 50 5
ข้อ 10 1 ข้อ 51 4
ข้อ 52 3

คณะกรรมการผ้จู ดั ทา

1. นางอรพนิ จรยิ าธนเบญญา วทิ ยาลยั พาณิชยการเชตุพน
2. นางสาวอมรรตั น์ กรีธาธร วิทยาลยั พาณชิ ยการเชตุพน
3. นางอัจชิสา เพชรหนองชุม วิทยาลยั อาชีวศกึ ษาสรุ าษฎร์ธานี
4. นางผกาวดี ปันดอนตอง วิทยาลัยการอาชีพปา่ ซาง
5. นายมนตรี สทุ ธิเมธากุล วทิ ยาลัยการอาชีพบงึ กาฬ
6. นางจารุวรรณ ลาภมลู วิทยาลัยสารพดั ชา่ งจันทบรุ ี