หน่วยที่ 13 การเลิกกิจการและช าระบัญชีของบริษัทจ ากัด การจดทะเบียนเลิกบริษัท การจดทะเบียนเลิกและเสร็จการชา ระบญัชีบริษทัจา กดัมีข้นัตอนดา เนินการดงัน้ี 1. การจดทะเบียนเลิกบริษัทจา กดั 2.การจดทะเบียนเสร็จการชา ระบญัชีบริษทัจา กดั ขั้นตอนการเลิกบริษัทจ ากัด การจดเลิกบริษัทหรือการจดทะเบียนเลิกและช าระบัญชีบริษัทในกรณีที่ที่ประชุมผู้ถือหุ้นมีมติพิเศษ ใหเ้ลิกบริษทัมีข้นัตอนดา เนินการรวม 8ข้นัตอนดงัต่อไปน้ี 1. บริษทัจะเลิกกนัไดด้ว้ยเหตุดงัต่อไปน้ี (1) เลิกโดยผลของกฎหมาย กรณีขอ้บงัคบักา หนดเหตุเลิกไวแ้ละเมื่อมีเหตุน้นัเกิดข้ึน ต้งับริษทัโดยกา หนดระยะเวลาไวแ้ละเมื่อสิ้นสุดระยะเวลาน้นั ต้งับริษทัเพื่อทา กิจการอยา่งหน่ึงอยา่งใด และเมื่อทา กิจการน้นัเสร็จแลว้ บริษัทล้มละลาย นายทะเบียนขีดชื่อบริษัทออกจากทะเบียน (ถอนทะเบียนร้าง) (2) โดยความประสงค์ของผู้ถือหุ้น ผู้ถือหุ้นลงมติพิเศษให้เลิกบริษัท การเลิกและช าระบัญชี บริษทัจา กดัในกรณีที่ที่ประชุมผูถ้ือหุ้นมีมติพิเศษให้เลิกบริษทั โดยดา เนินการจดัประชุมใหญ่ผูถ้ือหุ้นอยา่ง นอ้ย 1คร้ัง เพื่อลงมติพิเศษใหเ้ลิกบริษทัดว้ยคะแนนเสียงไม่นอ้ยกวา่3 ใน 4ของจา นวนหุน้ที่เขา้ประชุม (3) เลิกโดยค าสั่งศาลเหตุที่ศาลจะสั่งเลิกบริษทัคือ ทา ผดิในการยนื่รายงานประชุมต้งับริษทัหรือทา ผดิในการประชุมต้งับริษทั บริษทัไม่เริ่มประกอบการภายใน 1 ปีนบัแต่จดทะเบียน หรือหยุดท าการถึง 1 ปี การคา้มีแต่ขาดทุนและไม่มีหวงักลบั ฟ้ืนคืน จา นวนผถู้ือหุน้เหลือไม่ถึง 3คน เมื่อบริษทัจา กดัซ่ึงเป็นนิติบุคคลเลิกกนับริษทัจะยงัคงต้งัอยูเ่พื่อการชา ระบญัชีและการเลิกบริษทั กรณีอื่นนอกจากล้มละลายตอ้งมีการแต่งต้งัผูช้า ระบญัชีเพื่อดา เนินการจดทะเบียนเลิกบริษทัและชา ระ สะสางบญัชีของบริษทัจา กดัใหเ้สร็จสิ้นไป
การแต่งต้งัผชู้า ระบญัชีของบริษทัหากขอ้บงัคบัของบริษทัไม่ไดก้า หนดไวเ้ป็นอยา่งอื่น กรรมการ ทุกคนของบริษทัตอ้งเป็นผชู้า ระบญัชีและอา นาจกรรมการเดิมมีไวอ้ยา่งใดเมื่อเป็นผชู้า ระบญัชีแลว้อา นาจผู้ ชา ระบญัชีก็เป็นไปตาม อา นาจเดิมก่อนจดทะเบียนเลิกบริษทั ในกรณีที่บริษทัไม่ไดก้า หนดขอ้บงัคบัในเรื่องการต้งัผชู้า ระบญัชีไว้หากบริษทั ประสงคจ์ะต้งั กรรมการบางคน หรือกรรมการคนใดคนหนึ่ง หรือบุคคลอื่นที่ไม่ใช่กรรมการของบริษทัเป็นผชู้า ระบญัชี จะตอ้งไดร้ับการแต่งต้งัจากที่ประชุมผถู้ือหุน้ที่มีผถู้ือหุน้ทุกคนเขา้ประชุมและมีมติเป็นเอกฉนัท์ 2.ผชู้า ระบญัชีจดัทา คา ขอและยนื่จดทะเบียนเลิกบริษทัภายใน 14วนันบัแต่วนัที่เลิกบริษทั 3. ประกาศโฆษณาในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่1 คร้ังเป็นอย่างน้อย ภายใน 14 วนันับแต่วนัที่ เลิกบริษัท 4. ส่งคา บอกกล่าวเป็นจดหมายลงทะเบียนไปรษณียไ์ปยงัเจา้หน้ี(ถา้มี) ภายใน 14 วนันบัแต่วนัที่ เลิกบริษัท 5. สา เนาใบมรณบตัร (ใชเ้ฉพาะกรณีกรรมการถึงแก่กรรม) 6. ส าเนาบัตรประจ าตัวของผู้ช าระบัญชีที่ลงชื่อในค าขอจดทะเบียน 7. ส าเนาหลักฐานการเป็ นผู้รับรองลายมือชื่อ (ถ้ามี) 8. หนังสือมอบอา นาจ (กรณีที่ผูข้อจดทะเบียนไม่สามารถยื่นขอจดทะเบียนไดด้ ้วยตนเองก็มอบ อ านาจให้บุคคลอื่นด าเนินการแทนโดยท าหนังสือมอบอ านาจและปิ ดอากรแสตมป์ ด้วย) การช าระบัญชีและการจดทะเบียนเสร็จการช าระบัญชีของบริษัท ขั้นตอนการช าระบัญชี 1. เมื่อเลิกบริษัทแล้ว 2. ประกาศโฆษณาในหนงัสือพิมพแ์ห่งทอ้งที่1คร้ังเป็นอยา่งนอ้ย 3. ส่งคา บอกกล่าวเป็นจดหมายลงทะเบียนไปรษณียไ์ปยงัเจา้หน้ี(ถา้มี)ข้นัตอนขอ้2-3 ผู้ช าระบัญชี ตอ้งดา เนินการภายใน 14วนันบัแต่วนัที่เลิกบริษทั 4. จัดท างบการเงิน ณ วันเลิกบริษัท 5. ส่งงบการเงิน ณ วนัเลิกบริษทั ใหผ้ สู้อบบญัชีรับอนุญาตตรวจสอบและรับรองวา่ถูกตอ้ง 6. ออกหนังสือนัดประชุมผู้ถือหุ้นเพื่อยืนยันตัวผู้ช าระบัญชีและอนุมัติงบการเงิน ณ วันเลิก 7 ประชุมผู้ถือหุ้นเพื่อมีมติอื่นยันตัวผู้ช าระบัญชีและอนุมัติงบการ ณ วันเลิก 8.ผูช้า ระบญัชีชา ระสะสางทรัพยส์ินและหน้ีสินของบริษทั (ถา้มีทรัพยส์ินก็ให้จา หน่ายมีลูกหน้ีให้ เรียกเก็บเงินจากลูกหน้ีชา ระหน้ีสินและจ่ายค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชีของบริษทั ) 9. เมื่อมีเงินคงเหลือก็ใหค้ืนทุนแก่ผถู้ือหุน้ตามสัดส่วนที่ถือหุ้นหรือตามที่กา หนดไวใ้นขอ้บงัคบั 10. ออกหนังสือนัดประชุมผู้ถือหุ้นเพื่อพิจารณาการช าระบัญชี 11. ประชุมผู้ถือหุ้นเพื่อมีมติอนุมัติการช าระบัญชี
12. ผูช้ าระบญัชีจดัทา คา ขอจดทะเบียนเสร็จการช าระบญัชีและยื่นจดทะเบียนต่อนายทะเบียน ภายใน 14วนันบัแต่วนัที่ที่ประชุมอนุมตัิการชา ระบญัชี การจดทะเบียนเลิกและช าระบัญชีบริษัทมหาชนจ ากัด การเลิกบริษทัมหาชนจา กดัตามพระราชบญัญตัิบริษทัมหาชนจา กดัพ.ศ. 2535 มีดงัน้ี 1. เมื่อที่ประชุมผถู้ือหุน้ลงมติให้เลิกคะแนนเสียงไม่นอ้ยกวา่ 3 ใน 4ของจา นวนเสียงท้งัหมดของผู้ ถือหุ้นซึ่งมาประชุมและมีสิทธิออกเสียงลงคะแนน 2. เมื่อบริษัทล้มละลาย 3. เมื่อศาลมีคา สั่งให้เลิกบริษทัและคา สั่งน้นัถึงที่สุดแลว้ โดยผูถ้ือหุ้นซ่ึงมีหุน้นบัรวมกนัไดไ้ม่นอ้ย กวา่ 1 ใน 10ของจา นวนหุน้ที่จา หน่ายท้งัหมดจะร้องขอใหศ้าลสั่งเลิกบริษทัก็ได้ดงัน้ี (1) ผเู้ริ่มจดัต้งับริษทัฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบตัิตามบทบญัญตัิเกี่ยวกบัการประชุมจดัต้งับริษทัหรือการ จดัทา รายงานการจดัต้งับริษทัหรือคณะกรรมการบริษทัฝาฝืนหรือไม่ปฏิบตัิตามบทบญัญตัิเกี่ยวกบัการชา ระ เงินค่าหุ้น การโอนกรรมสิทธ์ิทรัพยส์ินหรือทา เอกสารหลกัฐานการใชส้ิทธิต่างๆให้แก่บริษทัเพื่อการชา ระ ค่าหุน้การจดัทา บญัชีรายชื่อผถู้ือหุน้หรือการจดทะเบียนบริษทั (2) ถา้จา นวนผถู้ือหุน้ลดนอ้ยลงจนเหลือไม่ถึงสิบหา้คน (3) กิจการของบริษทัหากทา ไปจะมีแต่ขาดทุนและไม่มีหวงัจะกลบั ฟ้ืนตวัไดอ้ีก เมื่อมีการร้องขอให้ศาลสั่งในกรณี (1) หรือ (2) ศาลจะสั่งให้บริษทัแกไ้ขหรือปฏิบตัิให้ถูกตอ้งตาม กฎหมายภายในเวลาที่กา หนดแต่ไม่เกิน 6 เดือนแทนการสั่งเลิกบริษทัก็ได้และตอ้งแต่งต้งัและกา หนด ค่าตอบแทนผชู้า ระบญัชีและผสู้อบบญัชีในคราวเดียวกนัดว้ย เมื่อมีการเลิกบริษทั ให้คณะกรรมการส่งมอบทรัพยส์ ิน บญัชีและเอกสารหลกัฐานต่างๆ ท้งัหมด ของบริษทั ให้แก่ผูช้า ระบญัชีภายใน 7วนันบัแต่วนัเลิกโดยให้มีผลนบัแต่วนัที่นายทะเบียนรับจดทะเบียน เลิกบริษัท แต่ถา้การชา ระบญัชียงัไม่เสร็จใหถ้ือวา่บริษทัยงัดา รงอยู่เท่าเวลาที่จา เป็นเพื่อการชา ระ บัญชีเกี่ยวกับการช าระบัญชีของบริษัทจ ากัดมีขั้นตอนดังนี้ การบนัทึกบญัชีเกี่ยวกบัการชา ระบญัชีของบริษทัจา กดัมีข้นัตอนดงัน้ี 1. จ าหน่ายสินทรัพย์ต่างๆและบันทกึผลกา ไรขาดทุนจากการจ าหน่ายสินทรัพย์ เดบิต เงินสด XX เครดิต สินทรัพย์ XX ภาษีขาย XX กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ XX
2. จ่ายค่าใช้จ่ายในการช าระบัญชี หรือค่าใช้จ่ายอื่นๆ เดบิต ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี/ค่าใชจ้่ายอื่นๆ XX เครดิต เงินสด XX 3. จ่ายช าระหนี้ เดบิต เจา้หน้ี XX เครดิต เงินสด XX 4. ปิดบัญชีก าไรขาดทุนจากการจ าหน่ายสินทรัพย์ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชีและค่าใช้จ่ายอื่นเขา้ บญัชีกา ไรสะสม เดบิต กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ XX กา ไรสะสม XX เครดิต ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี XX ค่าใชจ้่ายอื่น ๆ XX การโอนปิดบญัชีกา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์อาจจะมียอดทางดา้นเครดิตหรือเดบิตก็ได้ 5. ปิ ดบัญชีภาษีขาย เดบิต ภาษีขาย XX เครดิต เจา้หน้ี-กรมสรรพากร XX 6. ช าระภาษีมูลค่าเพมิ่แก่สรรพากร เดบิต เจา้หน้ี-กรมสรรพากร XX เครดิต เงินสด XX 7. จ่ายคืนทุนผู้ถือหุ้น เดบิต ทุนเรือนหุ้น XX เครดิต กา ไรสะสม XX เงินสด XX **เมื่อบันทึกรายการตามข้อ 7 บญัชีต่างๆ จะถูกปิดไปทุกบญัชี
ตัวอย่าง 13-1 บริษทัดีเดย์จา กดัมีงบแสดงฐานะการเงินวนัที่30 เมษายน 25X4 ดงัน้ี บริษัท ดีเดย์จ ากัด งบแสดงฐานะการเงิน วันที่ 30 เมษายน 25X4 สินทรัพย์ หนีส้ินและส่วนของผู้ถือหุ้น สินทรัพย์หมุนเวยีน หนีส้ินหมุนเวียน เงินสด 80,000 เจา้หน้ี 70,000 ลูกหน้ี 90,000 เงินกู้3 เดือน 50,000 สินค้า 120,000 ส่วนของผู้ถือหุ้น สินทรัพย์ไม่หมุนเวยีน ทุน-หุ้นบุริมสิทธิ 250,000 เครื่องใช้ส านักงาน 150,000 ทุน-หุ้นสามัญ 600,000 หักค่าเสื่อมราคาสะสม 60,000 90,000 850,000 อาคาร 300,000 กา ไรสะสม (330,000) 520,000 หักค่าเสื่อมราคาสะสม 120,000 180,000 ส่วนเกินมูลค่าหุน้บุริมสิทธิ 20,000 ที่ดิน 140,000 ส่วนเกินมูลค่าหุน้ สามญั 40,000 60,000 700,000 700,000 บริษทัตกลงเลิกกิจการในวนัที่1 พฤษภาคม 25X4 การชา ระบญัชีได้สิ้นสุดวนัที่31 พฤษภาคม 25X4 รายละเอียดที่ผชู้า ระบญัชีไดจ้ดัทา ไปมีดงัน้ี 1. เก็บเงินจากลูกหน้ีท้งัหมดใหส้ ่วนลด 2% 2. ขายสินค้าครึ่ งหนึ่งได้เงิน 58,000 บาท ภาษีขาย 7% 3. ขายเครื่องใช้ส านักงานได้เงิน 120,000 บาท ภาษีขาย 7% 4. นา สินคา้ที่เหลือไปชา ระหน้ีเจา้หน้ีเจา้หน้ียอมรับในราคา 50,000 บาท หน้ีที่เหลือชา ระเป็น เงินสด พร้อมดอกเบ้ียสา หรับระยะเวลา 1 มกราคม -30กนัยายน ในอตัรา 12% ต่อปี 5. ขายอาคารและที่ดินได้เงิน 400,000 บาท ภาษีขาย 7% 6.จ่ายชา ระหน้ีเงินกูเ้ป็นเงินสด พร้อมดอกเบ้ีย 10% ต่อปีระยะเวลา 3 เดือน 7.จ่ายค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี3,000 บาท 8.จ่ายคืนทุนผถู้ือหุน้ ให้ท า 1. บนัทึกรายการชา ระบญัชีในสมุดรายวนัทวั่ ไป 2. งบรับ-จ่ายเงินสด 3. งบกา ไรขาดทุนจากการชา ระบญัชี
สมุดรายวนัทวั่ไป หน้า 1 วัน เดือน ปี รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต 25X4 พ.ค. เงินสด (90,000x98%) 88,200 - 31 กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์(90,000x2%) 1,800 - ( 1 ) ลูกหน้ี 90,000 - รับชา ระจากลูกหน้ีลดให้2% ( 2 ) เงินสด (58,000+4,060) 62,060 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 2,000 - สินค้า 60,000 - ภาษีขาย(58,000x7%) 4,060 - ขายสินค้าได้เงินสด 58,000 บาท ภาษีขาย 7% ( 3 ) เงินสด (120,000+8,400) 128,400 - ค่าเสื่อมราคาสะสม-เครื่องใช้ส านักงาน 60,000 - เครื่องใช้ส านักงาน 150,000 - ภาษีขาย(120,000x7%) 8,400 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 30,000 - ขายเครื่องใช้ส านักงาน 120,000 บาท ภาษีขาย 7% ( 4 ) เจา้หน้ี 70,000 - ดอกเบ้ียจ่าย(20,000x12/100x9/12) 1,800 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 10,000 - สินค้า 60,000 - เงินสด (70,000-50,000 = 20,000+1,800) 21,800 - นา สินคา้โอนใหเ้จา้หน้ี ( 5 ) เงินสด (400,000+28,000) 428,000 - ค่าเสื่อมราคาสะสม-อาคาร 120,000 - อาคาร 300,000 - ที่ดิน 140,000 - ภาษีขาย(400,000x7%) 28,000 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 80,000 - ขายอาคารและที่ดิน 400,000 บาท ภาษีขาย 7%
สมุดรายวนัทวั่ไป หน้า 2 วัน เดือน ปี รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต 25X4 พ.ค. เงินกู้ 50,000 - 31 ดอกเบ้ียจ่าย(50,000x10/100x3/12) 1,250 - ( 6) เงินสด 51,250 - จ่ายชา ระหน้ีเงินกูพ้ร้อมดอกเบ้ีย10% ต่อปี ( 7 ) ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี 3,000 - เงินสด 3,000 - จ่ายค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี ( 8 ) กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ ดอกเบ้ียจ่าย(1,800+1,250) 96,200 - 3,050 - ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี 3,000 - กา ไรสะสม 90,150 - โอนปิดบญัชีกา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ ดอกเบ้ียจ่ายและค่าใชจ้่ายบญัชีเขา้กา ไรสะสม ( 9 ) ภาษีขาย(4,060+8,400+28,000) 40,460 - เจา้หน้ี-กรมสรรพากร 40,460 - โอนปิดบญัชีขายเขา้บญัชีเจา้หน้ีกรมสรรพากร ( 10 ) เจา้หน้ี-กรมสรรพากร 40,460 - เงินสด 40,460 - นา เงินสดจ่ายค่าภาษีขาย ( 11 ) ทุน - หุ้นบุริมสิทธิ 250,000 - ทุน - หุ้นสามัญ 600,000 - ส่วนเกินมูลค่าหุน้บุริมสิทธิ 20,000 - ส่วนเกินมูลค่าหุน้ สามญั 40,000 - เงินสด** 670,150 - กา ไรสะสม (330,000-90,150) 239,850 จ่ายคืนทุนใหผ้ถู้ือหุน้ **80,000+88,200+62,060+128,400-21,800+428,000-51,250-3,000-40,460 = 670,150
งบรับจ่ายเงินสด งบรับ-จ่ายเงินสด คืองบที่แสดงรายละเอียดของเงินสดคงเหลือบวกกบัเงินสดที่เป็นรายรับจากการ จา หน่ายสินทรัพย์จะเท่ากบัเงินสดที่เป็นรายจ่ายจากการชา ระหน้ีจ่ายค่าใช้จ่ายจ่ายภาษีและเงินสดจ่ายคืน ทุนผู้ถือหุ้น เงินสดจ่ายคืนทุนผูถ้ือหุ้นในงบรับ-ง่ายเงินสด จะเท่ากบัเงินสดที่บนัทึกจ่ายคืนทุนรายการ สุดทา้ย ในสมุดรายวนัทวั่ ไป การแสดงงบรับ-จ่ายเงินสดจากตัวอย่าง 13-1 เมื่อบันทึกการจ าหน่ายสินทรัพย์ช าระหน้ีสิน จ่ายค่าใชจ้่ายต่าง ๆ จ่ายภาษีและจ่ายคืนทุนแลว้จะแสดงงบรับ-จ่ายเงินสดดงัน้ี บริษัท ดีเดย์ จ ากัด งบรับ –จ่ายเงินสด วันที่ 1 – 31 พฤษภาคม 25X4 เงินสดคงเหลือ 1 พฤษภาคม 25X4 80,000 รายรับ เก็บเงินจากลูกหน้ี88,200 ขายสินค้า 62,060 ขายเครื่องใช้ส านักงาน 128,400 ขายที่ดินและอาคาร 428,000 706,660 รวมรายรับ 786,660 รายจ่าย จ่ายชา ระหน้ีเจา้หน้ี21,800 ชา ระหน้ีหน้ีเงินกู้ 50,000 จ่ายดอกเบ้ียจ่าย 1,250 จ่ายค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี 3,000 จ่ายเจา้หน้ี–กรมสรรพากร 40,460 จ่ายคืนทุนผถู้ือหุ้น 670,150 รวมจ่าย 786,660 เงินสดคงเหลือ 31 พฤษภาคม 25X4 ----0-----
งบกา ไรขาดทุนจากการช าระบัญชี งบกา ไรขาดทุนจากการชา ระบญัชีคือ งบที่แสดงผลกา ไรจากการจา หน่ายสินทรัพยห์ ักด้วยผล ขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์และหักด้วยค่าใช้จ่ายต่าง ๆ จะได้ผลกา ไรจากการชา ระบญัชีหรือผล ขาดทุนจากการช าระบัญชี ผลกา ไรหรือผลขาดทุนจากการชา ระบญัชีในงบกา ไรขาดทุนจากการชา ระบญัชีจะเท่ากบัยอดที่ โอนเขา้กา ไรสะสมในการปิดกา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์และค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ในสมุดรายวนั ทวั่ ไป การแสดงงบก าไรขาดทุนจากการช าระบัญชีจากตวัอย่าง 13-1 เมื่อบันทึกการช าระบัญชีใน สมุดรายวนัทวั่ ไป และแสดงงบรับ-จ่ายเงินสดแลว้จะแสดงงบกา ไรขาดทุนจากการชา ระบญัชีดงัน้ี บริษัท ดีเดย์ จ ากัด งบกา ไรขาดทุนจากการช าระบัญชี ส าหรับวันที่ 1 -31 พฤษภาคม 25X4 ก าไรจากการจ าหน่ายสินทรัพย์ ขายเครื่องใช้ส านักงาน 30,000 ขายที่ดินและอาคาร 80,000 110,000 ขาดทุนจากการจ าหน่ายสินทรัพย์ ส่วนลดจ่าย 1,800 ขายสินค้า 2,000 นา สินคา้ไปชา ระหน้ี 10,000 13,800 กา ไรจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 96,200 ดอกเบ้ียจ่าย 3,050 ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี 3,000 6,050 กา ไรจากการชา ระบญัชี 90,150 ถา้การชา ระบญัชีใชเ้วลานาน เช่น เกิน 3 เดือน หรือเกินกวา่ 1 ปี ผู้ช าระบัญชีจะต้องท ารายงานยื่น ต่อหอทะเบียนหุ้นส่วนบริษทัจา กดัทุกระยะสามเดือน แสดงผลของการชา ระบญัชีจนกวา่การชา ระบญัชีจะ เสร็จสิ้น และรายงานน้ีให้เปิดเผยแก่ผูถ้ือหุ้นและเจ้าหน้ีของบริษทัการช าระบญัชีเกินหน่ึงปีตอ้งเรียก ประชุมเพื่อแถลงกิจการทุกปีดงัน้นังบรับ-จ่ายเงินสดจะแสดงยอดเงินสดคงเหลือในวนัที่ทา รายงาน เพราะ การชา ระบญัชียงัไม่เสร็จสิ้น ผูช้า ระยงัไม่ได้จ่ายเงินคืนทุนให้แก่ผูถ้ือหุ้น และผูช้า ระบญัชีตอ้งจดัทา งบ แสดงฐานะการเงินข้ึน เพื่อใหผ้ถู้ือหุน้ทราบวา่ขณะน้ีบริษทัมีฐานะการเงินเป็นอยา่งไร
ตัวอย่าง 13-2 ต่อไปน้ีเป็นงบแสดงฐานะการเงินของบริษทัน้า ใส จา กดัเมื่อวนัที่30 มีนาคม 25X4 บริษัท น ้าใส จ ากัด งบแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 30 มีนาคม 25X4 สินทรัพย์ หนีส้ินและส่วนของผู้ถือหุ้น สินทรัพย์หมุนเวยีน หนีส้ินหมุนเวียน เงินสด 10,000 เจา้หน้ี 22,000 ลูกหน้ี 24,000 ส่วนของผู้ถือหุ้น หักค่าเผอื่หน้ีสงสัยจะสูญ 2,400 21,600 ทุน-หุ้นบุริมสิทธิ 180,000 สินค้า 80,000 ทุน-หุ้นสามัญ 220,000 สินทรัพย์ไม่หมุนเวยีน ส ารองตามกฎหมาย 42,000 เครื่องตกแต่ง 17,000 กา ไรสะสม (235,400) หักค่าเสื่อมราคาสะสม 2,000 15,000 อาคาร 126,000 หักค่าเสื่อมราคาสะสม 24,000 102,000 228,600 228,600 บริษทัเลิกกิจการเมื่อวนัที่1 เมษายน 25x4 รายละเอียดเกี่ยวกบัการชา ระบญัชีมีดงัน้ี 1 เมษายน - 30 มิถุนายน 25X4 1. เก็บเงินจากลูกหน้ีคร่ึงหน่ึงใหส้ ่วนลด 2% ของยอดสุทธิ 2. ขายสินค้าตามบัญชี 40,000 บาท ได้เงิน 38,000 บาท ภาษีขาย 7% 3. ขายเครื่องตกแต่งคร่ึงหน่ึงไดเ้งิน 8,500 บาท ภาษีขาย 7% 4.จ่ายชา ระหน้ีเจา้หน้ีคร่ึงหน่ึงไดส้่วนลด 2% 5.จ่ายค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี5,000 บาท 6. ปิดภาษีขายและนา เงินส่งกรมสรรพากร 1กรกฎาคม - 30กนัยายน 25X4 1. เก็บเงินจากลูกหน้ีที่เหลือ มีหน้ีสูญ 500 บาท 2. ขายสินค้าที่เหลือได้เงิน 36,000 บาท ภาษีขาย 7% 3. โอนเครื่องตกแต่งที่เหลือใหเ้จา้หน้ีซ่ึงยอมรับในราดา 7,000 บาท ส่วนที่เหลือจ่ายเป็นเงินสด 4. ขายอาคารในราคา 120,000 บาท ภาษีขาย 7% 5. จ่ายค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี3,000 บาท
6. ปิดภาษีขายและนา เงินส่งกรมสรรพากร 7. จ่ายคืนทุนผถู้ือหุน้ ให้ท า 1. บนัทึกรายการในสมุดรายวนัทวั่ ไป ระหวา่ง 1 เมษายน -30 มิถุนายน 25X4 2. งบรับ-จ่ายเงินสด และงบกา ไรขาดทุนจากการชา ระบญัชีระหวา่ง 1 เมษายน -30 มิถุนายน 25X4 3. งบแสดงฐานะการเงิน ณ วันที่ 30 มิถุนายน 25X4 (แบบบัญชี) 4. บนัทึกรายการในสมุดรายวนัทวั่ ไป ระหวา่ง 1กรกฎาคม -30กนัยายน 25X4 5. งบรับ-จ่ายเงินสดและงบกา ไรขาดทุนจากการชา ระบญัชีวนัที่1กรกฎาคม - 30กนัยายน 25X4 สมุดรายวนัทวั่ไป หน้า 1 วัน เดือน ปี รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต 25X4 ( 1 ) เงินสด (10,800x98%) 10,584 - 1 เม.ย.-30 มิ.ย. ค่าเผอื่หน้ีสงสัยจะสูญ (2,400/2) 1,200 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์(10,800x2%) 216 - ลูกหน้ี(24,000/2) 12,000 - เก็บเงินจากลูกหน้ีคร่ึงหน่ึงใหส้ ่วนลด 2% ( 2 ) เงินสด (38,000+2,660) 40,660 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 2,000 - สินค้า 40,000 - ภาษีขาย (38,000x7%) 2,660 - ขายสินค้า 40,000 บาท ได้เงิน 38,000 บาท ภาษี 7% ( 3 ) เงินสด (8,500+595) 9,095 - ค่าเสื่อมราคาสะสม-เครื่องตกแต่ง (2,000/2) 1,000 - เครื่องตกแต่ง (17,000/2) 8,500 - ภาษีขาย (8,500x7%) 595 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 1,000 - ขายเครื่องตกแต่งคร่ึงหน่ึง 8,500 บาท ภาษี 7% ( 4 ) เจา้หน้ี22,000/2 11,000 - เงินสด (11,000x98%) 10,780 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์(11,000x2%) 220 - จ่ายชา ระหน้ีเจา้หน้ีคร่ึงหน่ึงไดส้่วนลด 2%
สมุดรายวนัทวั่ไป หน้า 2 วัน เดือน ปี รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต 25X4 ( 5 ) ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี 5,000 - 1 เม.ย.-30 มิ.ย. เงินสด 5,000 - จ่ายค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี ( 6 ) ภาษีขาย (2,660+595) 3,255 - เจา้หน้ี-กรมสรรพากร 3,255 - โอนปิดภาษีขายเขา้บญัชีเจา้หน้ี-กรมสรรพากร ( 7 ) เจา้หน้ี-กรมสรรพากร 3,255 - เงินสด 3,255 - นา ภาษีส่งสรรพากร ( 8 ) กา ไรสะสม 5,996 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 996 - ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี 5,000 - โอนปิดกา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพยแ์ละ ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี บริษัท น ้าใส จ ากัด งบรับ-จ่ายเงินสด ส าหรับวันที่ 1 เมษายน-30 มิถุนายน 25X4 เงินสดคงเหลือ 1 เมษายน 25X4 10,000 รายรับ เก็บเงินจากลูกหน้ี 10,584 ขายสินค้า 40,660 ขายเครื่องตกแต่ง 9,095 60,339 รวมรายรับ 70,339 รายจ่าย จ่ายชา ระหน้ีเจา้หน้ี 10,780 จ่ายค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี 5,000 จ่ายเจา้หน้ี-กรมสรรพากร 3,255 19,035 เงินสดคงเหลือ30 มิถุนายน 25X4 51,304
บริษัท น ้าใส จ ากัด งบกา ไรขาดทุนจากการช าระบัญชี ส าหรับวันที่ 1 เมษายน -30 มิถุนายน 25X4 ก าไรจากการจ าหน่ายสินทรัพย์ ขายเครื่องตกแต่ง 1,000 ส่วนลดรับ 220 1,220 ขาดทุนจากการจ าหน่ายสินทรัพย์ ส่วนลดจ่าย 216 ขายสินค้า 2,000 2,216 ขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ (996) ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี (5,000) ขาดทุนจากการช าระบัญชี (5,996) บริษัท น ้าใส จ ากัด งบแสดงฐานะการเงิน ณ วนัที่30 มิถุนายน 25X4 สินทรัพย์ หนีส้ินและส่วนของผู้ถือหุ้น สินทรัพย์หมุนเวยีน หนีส้ินหมุนเวียน เงินสด 51,304 เจา้หน้ี 11,000 ลูกหน้ี 12,000 ส่วนของผู้ถือหุ้น หักค่าเผอื่หน้ีสงสัยจะสูญ 1,200 10,800 ทุน-หุ้นบุริมสิทธิ 180,000 สินค้า 40,000 ทุน-หุ้นสามัญ 220,000 สินทรัพย์ไม่หมุนเวยีน ส ารองตามกฎหมาย 42,000 เครื่องตกแต่ง 8,500 กา ไรสะสม (235,400+5,996) (241,396) หักค่าเสื่อมราคาสะสม 1,000 7,500 อาคาร 126,000 หักค่าเสื่อมราคาสะสม 24,000 102,000 211,604 211,604
สมุดรายวนัทวั่ไป หน้า 1 วัน เดือน ปี รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต 25X4 ( 1 ) เงินสด 10,300 - 1 ก.ค.-30ก.ย. ค่าเผอื่หน้ีสงสัยจะสูญ 1,200 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 500 - ลูกหน้ี 12,000 - เก็บเงินจากลูกหน้ีที่เหลือ มีหน้ีสูญ 500 บาท ( 2 ) เงินสด (36,000+2,520) 38,520 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 4,000 - สินค้า 40,000 - ภาษีขาย (36,000x7%) 2,520 - ขายสินค้าที่เหลือ 40,000 บาท ได้เงิน 36,000 บาท ( 3 ) เจา้หน้ี 11,000 - ค่าเสื่อมราคาสะสม-เครื่องตกแต่ง 1,000 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 500 - เครื่องตกแต่ง 8,500 - เงินสด (11,000-7,000) 4,000 - ชา ระหน้ีดว้ยเครื่องตกแต่งราคา 7,000 บาท ( 4 ) เงินสด (120,000+8,400) 128,400 - ค่าเสื่อมราคาสะสม-อาคาร 24,000 - อาคาร 126,000 - ภาษีขาย (120,000x7%) 8,400 - กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 18,000 - ขายอาคารในราคา 120,000 บาท ภาษีขาย 7% ( 5 ) ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี 3,000 - เงินสด 3,000 - จ่ายค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี
สมุดรายวนัทวั่ไป หน้า 2 วัน เดือน ปี รายการ เลขที่ บัญชี เดบิต เครดิต 25X4 ( 6 ) ภาษีขาย (2,520+8,400) 10,920 - 1 ก.ค.-30ก.ย. เจา้หน้ี-กรมสรรพากร 10,920 - โอนปิดบญัชีขายไปบญัชีเจา้หน้ี-กรมสรรพากร ( 7 ) เจา้หน้ี-กรมสรรพากร 10,920 - เงินสด 10,920 - นา เงินภาษีส่งสรรพากร ( 8 ) กา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 13,000 - ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี 3,000 - กา ไรสะสม 10,000 - ปิดกา ไรขาดทุนจากการจา หน่ายสินทรัพย์ค่าใชจ้่าย ฯ ( 9 ) ส ารองตามกฎหมาย 42,000 - กา ไรสะสม 42,000 - ปิดสา รองตามกฎหมายก่อนจ่ายคืนทุน ( 10 ) ทุน-หุ้นบุริมสิทธิ 180,000 - ทุน-หุ้นสามัญ 220,000 - กา ไรสะสม (241,396-10,000-42,000) 189,396 - เงินสด 210,604 - จ่ายเงินคืนทุนใหผ้ถู้ือหุ้น
บริษัท น ้าใส จ ากัด งบรับ-จ่ายเงินสด ส าหรับวันที่ 1กรกฎาคม-30กันยายน 25X4 เงินสดคงเหลือ 1กรกฎาคม 25X4 51,304 รายรับ เก็บเงินจากลูกหน้ี 10,300 ขายสินค้า 38,520 ขายอาคาร 128,400 177,220 รวมรายรับ 228,524 รายจ่าย จ่ายชา ระหน้ี 4,000 จ่ายค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี 3,000 จ่ายเจา้หน้ี-กรมสรรพากร 10,920 จ่ายคืนทุนผถู้ือหุ้น 210,604 รวมรายจ่าย 228,524 เงินสดคงเหลือ 30กันยายน 25X4 ----0---- บริษัท น ้าใส จ ากัด งบกา ไรขาดทุนจากการช าระบัญชี ส าหรับวันที่ 1กรกฎาคม-30กันยายน 25X4 ก าไรจากการจ าหน่ายสินทรัพย์ ขายอาคาร 18,000 ขาดทุนจากการจ าหน่ายสินทรัพย์ หน้ีสูญ 500 สินค้า 4,000 ชา ระหน้ีเจา้หน้ี 500 5,000 กา ไรจากการจา หน่ายสินทรัพย์ 13,000 ค่าใชจ้่ายในการชา ระบญัชี 3,000 กา ไรจากการชา ระบญัชี 10,000