พระประวัติสมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ 20(ฉบับปรับปรุง)

พระประวตั ิสมเดจ็ พระสงั ฆราชองคท์ ่ี 20 (ฉบบั ปรบั ปรงุ )
สมเดจ็ พระอรยิ วงศาคตญาณ สมเดจ็ พระสงั ฆราช (อมั พร อมพฺ โร)

ประสาร ธาราพรรค์ เรยี บเรยี ง

สมเดจ็ พระมหามนุ ีวงศ์ถอื เปน็ สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสงั ฆปรณิ ายก
องค์ท่ี 20 แหง่ กรงุ รัตนโกสินทร์ และใช้พระนามว่า “สมเด็จพระอริยวงศาคต
ญาณ” สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ(อัมพร อมฺพโร) ถือเป็นสมเด็จ
พระสังฆราชองค์ท่ี 3 ของวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร ประธาน
กรรมการมหาเถรสมาคมเจ้าคณะใหญ่คณะธรรมยุต แม่กองงานพระธรรมทูต
เจา้ อาวาสวัดราชบพธิ สถติ มหาสีมารามราชวรวหิ าร

พระประวัติ สมเดจ็ พระสงั ฆราช องคท์ ี่ 20

สมเดจ็ พระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสงั ฆราช (อัมพร อมพฺ โร)
สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ (อัมพร อมฺพโร) หรือสมเด็จขาว เดิมช่ือ อัมพร
ประสัตถพงศ์ เกิดเม่ือวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2470 ณ ตาบลบางป่า อาเภอ
เมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี โยมบิดาชื่อนายนับ ประสัตถพงศ์ โยมมารดาช่ือ
นางตาล ประสตั ถพงศ์พระองค์ทรงมีพ่ีน้องทั้งหมดเก้าคน ครอบครวั ประกอบ
อาชีพคา้ ขาย

ศกึ ษาชน้ั ตน้ โรงเรยี นโรงเรยี นประชาบาลวดั พเนนิ พลู

โรงเรยี นประชาบาลวดั พเนนิ พลู
ในช่วงวัยเยาว์ เรียนช้ันประถมศึกษาท่ีโรงเรียนเทวานุเคราะห์ กองบิน
น้อยท่ี 4 ตาบลโคกกระเทียม อาเภอเมือง จังหวัดลพบุรี จนจบชั้น
ประถมศกึ ษาปีท่ี 1 แล้วมาศึกษาต่อท่ีโรงเรียนประชาบาลวัดพเนินพลู จนจบ
ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 4ในปี พ.ศ. 2480

บรรพชาและการศกึ ษาพระปรยิ ธรรม

วัดสตั ตนารถปรวิ ัตร
บรรพชาเป็นสามเณรเมื่อปีพ.ศ.2480 ณ วัดสัตตนารถปริวัตรวรวิหาร
ตาบลหน้าเมือง อาเภอเมือง จังหวัดราชบุรี มีพระธรรมเสนานี (เงิน นันโท)
เจ้าคณะจังหวัดราชบุรี เป็นพระอปุ ชั ฌาย์ ยา้ ยไปจาพรรษาท่ีวัดตรญี าติ ตาบล
พงสวาย เพือ่ ศึกษาเล่าเรียนพระปรยิ ัตธิ รรม
พ.ศ.2483 สอบไดน้ ักธรรมชั้นตรี, พ.ศ.2484 สอบได้นกั ธรรมชนั้ โท,

สมเด็จพระสังฆราช ยังเป็น"พระมหาอัมพร"

พ.ศ.2486 สอบได้นักธรรมช้ันเอก และสอบได้เปรียญธรรม 3
ประโยค

พ.ศ.2488 สอบไดเ้ ปรียญธรรม 4 ประโยค

วัดราชบพธิ สถติ สีมารามราชวรวิหาร

ปีพ.ศ.2490 ย้ายมาจาพรรษา ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม โดย
สมเดจ็ พระพุทธปาพจนบดี(ทองเจือ จินตากโร) เมื่อคร้ังดารงสมณศักดิ์ที่พระ
จินดากรมุนี พามาฝากกับสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช
สกลมหาสังฆปริณายก (วาสน์ วาสโน)

วันท่ี 9 พฤษภาคม 2491 สามเณรอัมพรเข้าพิธีอุปสมบท ณ มหาพัทธ
สีมาวัดราชบพิธฯ มีสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกล
มหาสงั ฆปริณายก(วาสน์ วาสโน) เป็นพระอุปัชฌาย์, สมเด็จพระพุทธปาพจน
บดี (ทองเจือ จินตากโร) ครั้งดารงสมณศักดิ์ท่ีพระจินดากรมุนี เป็นพระ
กรรมวาจาจารย์ ภายหลังอุปสมบท ท่านได้มุ่งม่ันศึกษาพระปริยัติธรรมใน
สานักเรยี นวดั ราชบพิธฯ พ.ศ.2491 สามารถสอบไดเ้ ปรียญธรรม 5 ประโยค

พ.ศ.2493 สอบไดเ้ ปรียญธรรม 6 ประโยค

มหาวทิ ยาลยั พาราณสี (Banaras Hindu University)
ตอ่ มา เขา้ ศกึ ษาทม่ี หาวิทยาลยั มหามกฏุ ราชวทิ ยาลยั เปน็ นักศกึ ษารนุ่
ท่ี 5 จบ ศาสนศาสตรบณั ฑติ เมอ่ื ปี พ.ศ. 2500 และไดเ้ ดนิ ทางไปศกึ ษาต่อ
ระดบั ปรญิ ญาโท ณ มหาวทิ ยาลยั พาราณสี (Banaras Hindu university)
ประเทศอินเดยี จบการศกึ ษาเมอ่ื ปี พ.ศ. 2512 ดา้ นประวัตศิ าสตรแ์ ละ
โบราณคดี
ปี พ.ศ. 2552 สภามหาวิทยาลยั มหามกุฏราชวทิ ยาลัย ถวายศาสน
ศาสตรดษุ ฎบี ณั ฑติ กติ ตมิ ศกั ด์ิ สาขาวชิ าพทุ ธศาสตร์

ปี พ.ศ. 2553 สภามหาวทิ ยาลยั มหาจฬุ าลงกรณราชวทิ ยาลยั ถวาย
ปรญิ ญาพทุ ธศาสตรดษุ ฎบี ณั ฑติ กติ ตมิ ศกั ด์ิ สาขาวชิ าธรรมนเิ ทศ

สมณศกั ดิ์
5 ธันวาคม พ.ศ. 2514 เป็นพระราชาคณะช้ันสามญั ที่ พระปรยิ ตั ิกวี
5 ธันวาคม พ.ศ. 2524 เป็นพระราชาคณะชั้นราชท่ี พระราชสารสุธี ศรี

ปรยิ ตั ิวราทร ยตคิ ณิสสร บวรสงั ฆาราม คามวาสี
5 ธนั วาคม พ.ศ. 2533 เป็นพระราชาคณะชั้นเทพท่ี พระเทพเมธาภรณ์

สุนทรธรรมานุนายก วิสุทธิสาธกสาธุกิจ ยติคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
5 ธันวาคม พ.ศ. 2538 เป็นพระราชาคณะชั้นธรรมท่ี พระธรรมเมธา

ภรณ์สุนทรวาสนวงศวิวัฒศรีปริยัติกิจจานุกิจปาพจนวิภูษิตคุณาลงกรณ์
ยตคิ ณิสสรบวรสังฆาราม คามวาสี

5 ธันวาคม พ.ศ. 2543 เป็นพระราชาคณะเจ้าคณะรองท่ี พระสาสน
โสภณ วิมลญาณอดุลสุนทรนายก ตรีปิฎกธรรมาลังการภูษิต ธรรมนิตยสาทร
ศาสนกจิ จานุกร ธรรมยุตกิ คณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี

5 ธันวาคม 2552 เน่ืองในวโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 82
พรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ สถาปนา
ขนึ้ เปน็ สมเด็จพระราชาคณะชัน้ สพุ รรณบัฏ ท่ี “สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ พิพัฒ
นพงศ์วิสุต พุทธปาพจนานุศาสน์วาสนวรางกูร วิบูลศีลสมาจารวัตรสุนทร
ตรีปิฎกธรรมวราลงกรณวิภูษิต ธรรมยุตติกคณิสสร บวรสังฆาราม คามวาสี
อรัณยวาสี” สถิต ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม ราชวรวิหาร พระอาราม
หลวง กรุงเทพมหานคร มีฐานานศุ ักดติ์ ั้งฐานานกุ รมได้ 10 รปู

12 กมุ ภาพนั ธ์ พ.ศ. 2560 ทรงได้รบั การสถาปนาเปน็ สมเดจ็ พระสงั ฆราช
สกลมหาสงั ฆปรณิ ายก เจา้ ประคณุ สมเดจ็ มีอายุ 90 ปี 69 พรรษา

ตาแหนง่ ปจั จบุ นั

พ.ศ. 2531 - พ.ศ. 2550 เจา้ คณะภาค 14-15 (ธรรมยตุ )
พ.ศ. 2539 - ปัจจบุ นั กรรมการมหาเถรสมาคมคณะธรรมยตุ
พ.ศ. 2550 - ปจั จบุ นั ทป่ี รกึ ษาเจ้าคณะภาค 14-15 (ธรรมยุต)
พ.ศ. 2551 - ปัจจบุ นั เจา้ อาวาสวดั ราชบพิธสถติ มหาสมี ารามราช
วรวิหาร
พ.ศ. 2560 - ปจั จบุ นั สมเดจ็ พระสงั ฆราช สกลมหาสงั ฆปรณิ ายก
พ.ศ. 2560 - ปจั จบุ นั เจา้ คณะใหญค่ ณะธรรมยตุ
พ.ศ. 2560 - ปัจจบุ นั ประธานกรรมการมหาเถรสมาคม

ตราประจาพระองค์

ตราประจาพระองค์

เครือ่ งอสิ รยิ าภรณต์ า่ งประเทศ

พ.ศ. 2561 : เครือ่ งอิสรยิ าภรณป์ ทั มศรี (Padma Shri) จาก

รฐั บาลแหง่ สาธารณรฐั อินเดีย

มหาวทิ ยาลยั มหามกุฏราชวทิ ยาลัย

พระกรณียกจิ

พระธรรมทตู ที่ออสเตรเลยี
ต่อมาสมัครเข้าเรียนท่ีมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย (มมร) เป็น

นักศึกษารุ่นท่ี 5 จบศาสนศาสตรบัณฑิต พ.ศ. 2500 ต่อมาปี พ.ศ.2509 ได้
เข้าอบรมพระธรรมทูตไปต่างประเทศ เป็นพระธรรมทูตรุ่นแรก ก่อนเดินทาง
ไปศึกษาต่อระดับปริญญาโท ณ มหาวิทยาลัยพาราณสี (Banaras Hindu
University) ประเทศอินเดีย จบการศึกษาเม่ือปี พ.ศ. 2512 ด้าน
ประวัติศาสตร์และโบราณคดี

ในชว่ งปี พ.ศ. 2516 เปน็ หัวหนา้ พระธรรมทูตนาพระพุทธศาสนาไปเผย
แผ่ที่นครซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย โดยมีพระขันติมาโล ชาวอังกฤษ เป็น
สหธรรมิก พร้อมไวยาวัจกร ตามคานิมนต์ของประธานพุทธสมาคมแห่งรัฐ

นิวเซาธ์เวลส์ ถือว่าเป็นพระธรรมทูตไปต่างประเทศรุ่นแรกของคณะสงฆ์
ธรรมยุต ได้วางรากฐานพระพุทธศาสนา ตลอดถึงเป็นเนติให้สหธรรมิกท่ีมา
ภายหลงั ไดเ้ ผยแผ่อยา่ งเป็นรูปแบบ ทาใหพ้ ระพทุ ธศาสนาฝ่ายเถรวาทมีความ
มนั่ คง มวี ดั และพระสงฆอ์ ยูป่ ระจารฐั แห่งนี้ ก่อนขยายไปยงั เมืองใหญอ่ กี หลาย
เมอื ง อาทิ กรุงแคนเบอรร์ า นครเมลเบิรน์ และเมืองดารว์ นิ เปน็ ตน้
ด้านการศึกษา

ทรงเปน็ พระอาจารยท์ ม่ี หามกฎุ ฯสอนธรรมวนิ ยั แกพ่ ระภกิ ษุ-สามเณร,
กรรมการสนามหลวงแผนกธรรมและแผนกบาลี, นายกสภามหาวทิ ยาลัย
มหามกฏุ ราชวิทยาลยั (มมร) เปน็ ตน้

ปี พ.ศ. 2552 สภามหาวทิ ยาลยั มหามกุฏราชวทิ ยาลยั ถวายปรญิ ญาศา
สนศาสตรดษุ ฎบี ณั ฑติ กิตตมิ ศกั ด์ิ สาขาวชิ าพทุ ธศาสตร์, พ.ศ. 2553 สภา
มหาวิทยาลยั มหาจฬุ าลงกรณราชวทิ ยาลยั ถวายปรญิ ญาพทุ ธศาสตรดษุ ฎี
บณั ฑติ กติ ตมิ ศกั ด์ิ สาขาวชิ าธรรมนเิ ทศ
งานดา้ นสาธารณปู การ

วัดธมั มธโร กรงุ แคนเบอร์รา
เป็นประธานอานวยการฝ่ายบรรพชิต พระมหาธาตุเจดีย์และเขต
พทุ ธาวาสเฉลิมพระเกียรติ ในวโรกาสฉลองสริ ิราชสมบัติครบ 60 ปี และฉลอง
มหามงคลเฉลมิ พระชนมพรรษา 80 พรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิ
พลอดุลยเดช ณ วัดธัมมธโร กรุงแคนเบอร์รา ประเทศออ สเตรเลีย,

เป็นประธานสร้างวัดแหล่งทองแดงพรหมสราราม อาเภอดอนตูม จังหวัด
นครปฐม เป็นต้น
งานเผยแผ่พระพุทธศาสนา

เปน็ รองแมก่ องงานพระธรรมทตู รปู ที่ 2 ผนู้ าพระพุทธศาสนาฝ่ายเถร
วาท ไปเผยแผ่ในประเทศออสเตรเลยี , เปน็ รองประธานกรรมการทป่ี รกึ ษา
สานกั ฝกึ อบรมพระธรรมทตู ไปต่างประเทศ (ธรรมยุต) เปน็ ต้น
ดา้ นการศกึ ษาสงเคราะหแ์ ละสาธารณสงเคราะห์

ได้มอบทุนสงเคราะห์แก่ผู้เรียนดี แต่ขาดแคลนทุนทรัพย์, เป็นรอง
ประธานกองทุนวัดช่วยวัดของมหาเถรสมาคม (มส.) ให้ความช่วยเหลือเม่ือมี

อุบัติภัย วาตภัย อุทกภัย หรือภัยแล้ง นาเงินบริจาคเพ่ือสงเคราะห์
ผปู้ ระสบภยั น้ันๆ ตามเหตกุ ารณ์ทีเ่ กิดขน้ึ
งานปกครองคณะสงฆใ์ นปจั จบุ นั

ทรงไดร้ บั การแต่งตัง้ ใหด้ ารงตาแหน่งเจ้าอาวาสวดั ราชบพธิ สถติ มหาสมี า
ราม ราชวรวหิ าร, ทป่ี รกึ ษาเจ้าคณะภาค 14-15 (ธรรมยุต), กรรมการมหาเถร
สมาคม (มส.), กรรมการคณะธรรมยุต, นายกสภามหาวิทยาลัยมหามกุฏราช
วิทยาลัย (มมร.), กรรมการบริหารมูลนิธิมหามกุฏราชวิทยาลัย ในพระบรม
ราชูปถัมภ์, แม่กองงานพระธรรมทูต, ประธานมูลนิธิพระอาจารย์ฝ้ัน อาจาโร
วัดป่าอุดมสมพร จ.สกลนคร นับว่าเป็นศิษย์หลวงปู่ฝั้นท่ีมีสมณศักดิ์สูงสุดใน
ปจั จบุ นั คือเป็นถึงสมเดจ็ พระราชาคณะ, พระอปุ ัชฌาย์ เป็นต้น

ทรงตอ้ นรบั สมเดจ็ พระสันตะปาปาฟรานซิส

สมเดจ็ พระสนั ตะปาปาฟรานซสิ เสดจ็ เขา้ เฝ้าเจา้ พระคณุ สมเดจ็ พระอรยิ วง
ศาคตญาณ สมเดจ็ พระสงั ฆราช สกลมหาสงั ฆปรณิ ายก
ณ พระอโุ บสถ วดั ราชบพธิ สถติ มหาสีมาราม

เม่ือวันที่ 21 พฤศจิกายน พ.ศ. 2562 สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ
สมเด็จพระสังฆราชฯ เสด็จลงพระอโุ บสถวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม ทรงรบั
สมเด็จพระสนั ตะปาปาฟรานซสิ ประมุขแห่งคริสตศ์ าสนานิกายโรมันคาทอลิก
และนครรฐั วาติกัน ซ่งึ เสด็จเยือนราชอาณาจกั รไทยอย่างเปน็ ทางการ

เกรด็ นา่ รเู้ กย่ี วกบั สมเดจ็ พระสงั ฆราช องคท์ ี่ 20

วัตรปฏิบัติหรือปฏิทาของสมเด็จพระสังฆราชทรงดาเนินไปด้วยความ
“สมถะ-เรียบง่าย” ไม่มี “รถยนต์ส่วนตัว” บางครั้งเมื่อทรงรับกิจนิมนต์ก็ยัง
เดินทางด้วยแท็กซี่ และมักทรงเดินทางไปปฏิบัติธรรมกับสหธรรมิกตามวัด
ต่าง ๆ เสมอมา โดยทางสานักระพุทธศาสนาแห่งชาติจะจัดรถยนต์ถวาย
รับส่ง พระองค์ทรงปฎิบัติธรรมโดยไม่เลือกปฏิบัติว่าเป็นธรรมยุตหรือ
มหานกิ าย

ทรงไม่ขอรับทรัพย์สินมีค่าต่าง ๆ แต่หากใครมีจิตสาธารณกุศลก็จะ
นาเข้ามูลนิธิหลวงปู่ฝ้ัน อาจาโร เพื่อนาไปใช้ในสาธารณกุศลเช่น สร้าง
โรงพยาบาลหรือจัดซือ้ เครื่องมอื แพทย์ต่าง ๆ เป็นต้น

หลวงปฝู่ นั้ อาจาโร

พระองค์ทรงเป็นลูกศิษย์ก้นกุฏิของ หลวงปู่ฝ้ัน อาจาโร แห่งวัดป่าอุดม
สมพร จ.สกลนคร สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ เป็นศิษย์หลวงปู่ฝ้ัน อาจาโร ท่ีมี
สมณศักดิ์สูงสุดในปัจจุบัน คือเป็นถึงสมเด็จพระราชาคณะ เป็นพระธรรมทูต
ไปต่างประเทศรุ่นแรกของคณะสงฆ์ธรรมยุต และเป็นหัวหน้านา
พระพุทธศาสนาจากประเทศไทยไปเผยแผ่ท่ีนครซิดนีย์ ประเทศออสเตรเลีย
โดยได้วางรากฐานพระพุทธศาสนาจนมั่นคง มีวัดและพระสงฆ์ไทยอยู่ประจา
ณ นครซดิ นีย์ มาจนถงึ ปัจจุบัน และได้ขยายไปยงั เมอื งใหญอ่ กี หลายเมือง เชน่
กรุงแคนเบอร์รา นครเมลเบิร์น และเมืองดาร์วิน เป็นต้น โดยปัจจุบันเจ้า
ประคณุ สมเด็จยงั คงทรงเป็นประธานมูลนธิ พิ ระอาจารยฝ์ ั้น อาจาโร อกี ดว้ ย

พระองค์โปรดสนทนาธรรม กับพระสายวิปัสสนากัมมัฏฐาน ในวัยหนุ่ม
ทรงเดินทางไปสักการะและสนทนาธรรมกับหลวงปู่ฝั้น อาจาโร หลวงปู่
ดูลย์ อตุโล หลวงปู่ขาว อนาลโย หลวงปู่เทสก์ เทสรังสี ซึ่งต่างเป็นพระสาย
วิปัสสนากัมมัฏฐานชื่อดังเป็นประจา ว่ากันว่า โดยช่วงนั้น จะทรงฉันในบาตร
เพียงมอ้ื เดยี ว เหมอื นสายพระป่า และโปรดปฏิบัตกิ ัมมัฏฐาน ใชช้ ีวติ เรียบง่าย
สมถะ

หลวงปขู่ าว อนาลโย
เมื่อครง้ั ทยี่ งั ทรงดารงสมณศกั ดเิ์ ปน็ พระมหามนุ วี งศ์ ทรงเคยรว่ มธุดงด์
ปฏบิ ตั ธิ รรมกบั หลวงปฝู่ น้ั อาจาโร ในวนั ที่ 12 พฤศจกิ ายน 2503 ทว่ี ดั ถา้ ขาม
หลงั เทอื กเขาภูพาน อ.พรรณานคิ ม จ.สกลนคร มีพระมหามนุ วี งศแ์ ละพระ
มหาสาครรว่ มธดุ งคป์ ฏบิ ตั ธิ รรมในสถานทีด่ ว้ ยกนั ครงั้ นนั้ ไดศ้ กึ ษาธรรมะ เช่น
หลวงปขู่ าว หลวงปหู่ ลยุ หลวงตามหาบวั และเกจิจานวนหลายองค์

สมเดจ็ พระสงั ฆราช (วาสน์ วาสโน)

ทรงเป็น “สัทธิวิหารกิ ” หรอื เรยี กง่ายๆ ว่าเป็น “ศิษย์” ของ สมเด็จพระ
อริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (วาสน์ วาสโน) สมเด็จพระสังฆราช
องค์ท่ี 18 แหง่ กรงุ รัตนโกสนิ ทร์ แห่งวัดราชบพธิ ฯ ทท่ี รงเป็นพระอุปัชฌาย์อีก
ดว้ ย

ทรงคนุ้ เคยงาน ทงั้ ในมหาเถรสมาคมและในพระบรมมหาราชวงั โดยทรง
รบั สนองงานสมเด็จพระสงั ฆราช (วาสนมหาเถร) อดตี เจ้าอาวาสวดั ราชบพธิ
พระองค์กอ่ น ก่อนจะขนึ้ ดารงตาแหนง่ เจ้าอาวาสวดั ราชบพิธ ควบกบั
กรรมการมหาเถรสมาคม

สมเดจ็ พระสงั ฆราช(อมั พร อมฺพโร)

ทรงไดร้ บั การยกยอ่ งว่า ซือ่ สตั ย์ เดด็ ขาด ตรงไปตรงมา (ตงฉนิ ) ด่งั เชน่
สมเดจ็ พระญาณสงั วร สมเด็จพระสงั ฆราช พระองคก์ ่อน จงึ เชอื่ มั่นไดว้ า่ จะ
สามารถบงั คบั บญั ชาสงั ฆมณฑล ไดอ้ ยา่ งนา่ ไวว้ างใจ

แม้พระองคจ์ ะมีพระชนั ษาเกิน 90 ปี แตพ่ ระองคท์ รงมีพลานามัยแข็งแรง
ทรงเคร่งครัดเร่ืองการฉัน เน้นผักผลไม้ เน้ือปลา เน้นหลักที่ว่า ข้าว 1 คา
เค้ียวนาน 36 ครั้ง ไม่เป็นภาระกับกระเพาะ ลาไส้ และพระองค์ทรงเดิน
จงกรมรอบพระอุโบสถทกุ เช้ามืด ทุกวันไมเ่ คยว่างเว้น

สมเดจ็ พระสงั ฆราช (อัมพร อมพฺ โร)

หลากคาสอนของสมเดจ็ พระสงั ฆราช (อมั พร อมพฺ โร) ทลี่ กู ศษิ ย์จาขนึ้ ใจ คอื
อยใู่ ห้เขาเบาใจ ยามจากไปให้เขาอาลัยถงึ
ไมใ่ ช่อยใู่ หเ้ ขาหนักใจ จากไปใหเ้ ขาไลส่ ง่
อยา่ ทาเปน็ ตากระทู้ หกู ระทะ เปรยี บเทยี บถงึ หกู ระทะทมี่ ีหู แตไ่ มไ่ ดย้ นิ
ส่วนตากระทู้ คอื ตน้ ไม้มตี าเปน็ ปมุ่ ๆ แต่มองไมเ่ หน็
จงตาดู หฟู งั นาแบบอยา่ งทดี่ งี ามมาปฏบิ ตั ิ
เขาสอนกฟ็ งั เขาทากด็ ู เรยี นรแู้ ลว้ ปฏบิ ตั ิ ลงทา้ ยกลายเปน็ สัตบรุ ษุ
แตถ่ า้ เขาสอนกไ็ มจ่ า เขาทากไ็ มด่ ู เรยี นรกู้ ไ็ มป่ ฏบิ ตั ิ ลงทา้ ยกลายเปน็

ควาย

ย้อนรอยเส้นทางการแต่งต้ัง สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ (อัมพร อมฺพโร) เป็น
สมเด็จพระสงั ฆราชองคท์ ี่ 20 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

สมเดจ็ พระญาณสงั วร สมเดจ็ พระสงั ฆราช (เจรญิ สวุ ฑฺฒโน)
24 ตลุ าคม 2556 - สมเดจ็ พระญาณสงั วร สมเด็จพระสังฆราช สกลมหา
สังฆปริณายก (เจริญ สุวฑฺฒโน) สมเด็จพระสังฆราชองค์ท่ี 19 แห่งกรุง
รัตนโกสินทร์ ส้ินพระชนม์ ณ เวลา 19.30 น. ที่โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
เนื่องจากติดเชื้อในกระแสพระโลหิต ขณะมีพระชันษา 100 ปี หลังจากดารง
พระยศเปน็ สมเด็จพระสังฆราชนานกวา่ 24 ปี

สมเดจ็ พระมหารชั มคั ลาจารย์ (ช่วง วรปญุ โญ) หรอื สมเดจ็ ชว่ ง

5 มกราคม 2559 - มหาเถรสมาคม (มส.) นดั ประชมุ วาระลบั พเิ ศษและ
มมี ตใิ ห้ สมเด็จพระมหารชั มคั ลาจารย์ (ชว่ ง วรปญุ โญ) หรอื สมเดจ็ ชว่ งเปน็
สมเดจ็ พระสงั ฆราชองคท์ ่ี 20 หลงั วา่ งเวน้ ผดู้ ารงตาแหนง่ มากวา่ 2 ปี

11 มกราคม 2559 พระพุทธอิสระ เจ้าอาวาสวดั ออ้ น้อย จ.นครปฐม นา
หนงั สือพรอ้ มรายชอ่ื ประชาชน 300,000 รายช่ือ ยนื่ ต่อ พล.อ.ประยทุ ธ์ จันทร์
โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) และ
นายสุวพันธุ์ ตันยุวรรธนะ รัฐมนตรีประจาสานักนายกรัฐมนตรีท่ีกากับดูแล
สานักงานพระพุทธศาสนา คัดค้านการแต่งตั้งสมเด็จช่ วงเป็นสมเด็จ
พระสังฆราชองค์ที่ 20 โดยอา้ งเหตผุ ลว่ามพี ฤตกิ รรมไมเ่ หมาะสม

ไพบลู ย-์ ดร.มโน”เรง่ ผตู้ รวจการแผน่ ดนิ ควา่ มติ มส.ปมตงั้ สงั ฆราช

19 มกราคม 2559 - นายไพบูลย์ นิตติ ะวนั อดีตประธานคณะกรรมการ
ปฏิรปู แนวทางและมาตรการปกป้องพทิ ักษ์กิจการพระพทุ ธศาสนา สภาปฏิรูป
แห่งชาติ (สปช.) ย่ืนหนังสือต่อผู้ตรวจการแผ่นดิน ขอให้วินิจฉัยขั้นตอนการ
เสนอช่ือสมเด็จพระสังฆราช ตาม พ.ร.บ.คณะสงฆ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2535 ท่ี
เขยี นไวว้ า่ "ในกรณีทต่ี าแหนง่ สมเดจ็ พระสังฆราชว่างลง ให้นายกรัฐมนตรโี ดย
ความเห็นชอบของมหาเถรสมาคม เสนอนามสมเด็จพระราชาคณะผู้มีอาวุโส
สูงสุดโดยสมณศักดิข์ ึ้นทลู เกลา้ ฯ เพ่อื ทรงสถาปนาเปน็ สมเด็จพระสงั ฆราช"

15 กุมภาพนั ธ์ 2559 - เครอื ข่ายคณะสงฆ์ นาโดยพระเมธีธรรมมาจารย์
เลขาศูนย์พิทักษ์พระพุทธศาสนาแห่งประเทศไทย เป็นแกนนาชุมนุมท่ี

พุทธมณฑล จ.นครปฐม เพ่ือสกัดแผนล้มล้างการปกครองคณะสงฆ์ และ
สนบั สนนุ มติ มส. ทีเ่ สนอสมเด็จชว่ งเป็นสมเด็จพระสังฆราชองคท์ ี่ 20

18 กุมภาพันธ์ 2559 - กรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) สรุปว่า รถ
เบนซ์โบราณท่ีสมเด็จช่วงครอบครองอยู่ มีการใช้เอกสารปลอมในการจด
ประกอบ เพื่อหลกี เลยี่ งการเสยี ภาษี

3 มีนาคม 2559 - ผู้ตรวจการแผ่นดิน มีมติว่า มส. ทาผิดข้ันตอน
เก่ียวกับการเสนอช่ือสมเด็จช่วงเป็นสมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ 20 เนื่องจาก
ตอ้ งไปเรม่ิ ต้นทีน่ ายกรฐั มนตรกี อ่ น

11 กรกฎาคม 2559 - คณะกรรมการกฤษฎีกา มีมติว่า ข้ันตอนการ
แต่งต้ังสมเด็จช่วงเป็นสมเด็จพระสังฆราชองค์ที่ 20 ถูกต้องตาม พ.ร.บ.คณะ
สงฆ์ (ฉบบั ที่ 2) พ.ศ.2535 และเสนอใหน้ ายกรัฐมนตรพี จิ ารณาต่อไป

11 กรกฎาคม 2559 - พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและ
หวั หน้า คสช. ให้สัมภาษณ์วา่ จะไม่ทูลเกล้าฯ ถวายรายช่อื สมเด็จพระสังฆราช
องค์ท่ี 20 หากยังมปี ัญหากนั อยู่

29 ธันวาคม 2559 - ทีป่ ระชมุ สภานติ บิ ัญญัติแห่งชาติ (สนช.) มีมติสาม
วาระรวดแก้ไข พ.ร.บ.คณะสงฆ์ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2535 ให้พระมหากษัตริย์
ทรงสถาปนาสมเด็จพระสังฆราช และให้นายกรัฐมนตรีลงนามรับสนองพระ
บรมราชโองการ โดยไม่จาเป็นตอ้ งผา่ นความเหน็ ชอบจากมหาเถรสมาคม และ
ไม่จาเป็นต้องเป็นสมเด็จพระราชาคณะที่มีอาวุโสสูงสุด ด้วยคะแนนเสียงเอก
ฉันท์ 182 เสยี ง

6 มกราคม 2560 - เว็บไซตร์ าชกิจจานุเบกษา เผยแพร่ พ.ร.บ.คณะสงฆ์
(ฉบบั ท่ี 3) พ.ศ.2560 ซงึ่ เป็นฉบับใหม่ ให้มีผลใช้บงั คับได้ทันที

7 กุมภาพันธ์ 2560 - สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทร

เทพยวรางกูร มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้ง สมเด็จพระมหามุนี

วงศ์ (อัมพร อมฺพโร) เจ้าอาวาสวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร

กรงุ เทพฯ เป็นสมเดจ็ พระสังฆราชองค์ที่ 20 แหง่ กรุงรตั นโกสินทร์

ข้ันตอนการสถาปนาสมเด็จพระสังฆราชองค์ท่ี 20 มีความแตกต่าง

ตรงท่ีสภานิติบัญญัติแห่งชาติมีความเห็นพ้องแก้ไข “มาตรา 7” ของ พ.ร.บ.

คณะสงฆ์ ฉบับปี พ.ศ. 2505 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2535 เพ่ือถวายคืน “พระ

ราชอานาจ” ในการสถาปนาสมเด็จพระสังฆราชให้เป็นของ

พระมหากษัตริย์ นน่ั หมายความว่า การสถาปนาสมเด็จพระสังฆราชเป็นพระ

ราชอานาจของพระมหากษัตริย์ และมิได้ยึดโยงกับ “อาวุโสโดยสมณศักด์ิ”

เป็นสาคัญแต่กระน้ัน การสถาปนา สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ (อัมพร อมฺพโร)

ขนึ้ เปน็ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสงั ฆราช สกลมหาสังฆปริณา

ยกก็ยังคงความเหมาะสม และได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ด้วยสาเหตุ
ไม่ได้มีข้อครหาใด ๆ มาทาให้เส่ือมพระเกียรติสกลมหาสังฆปริณายก ผู้เป็น
ประมขุ ของคณะสงฆ์ไทย และยังคงให้ความสาคัญกับอาวุโสทางสมณศักด์ิอยู่
เหมือนเดิม
พระราชพิธสี ถาปนา "สมเด็จพระสังฆราช"องค์ที่ 20 แห่งกรุงรตั นโกสินทร์

12 กุมภาพันธ์ 2560 เวลา 18. 34 น.สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลง
กรณ บดินทรเทพวรางกูร เสด็จพระราชดาเนินไปในการพระราชพิธีสถาปนา
สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก พระองค์ท่ี 20 แห่งกรุง
รตั นโกสนิ ทร์ ท่ีวดั พระศรีรตั นศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวัง

เม่ือเสด็จเข้าพระอุโบสถแล้ว สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงจุดธูปเทียน
เคร่ืองนมัสการบูชาพระรัตนตรัย ทรงประเคนผ้าไตรแด่พระสงฆ์ ทรงศีล
สมเด็จพระราชาคณะ

อาลักษณ์ กองอาลักษณแ์ ละเครอ่ื งราชอิสรยิ าภรณส์ านกั เลขาธกิ าร
คณะรฐั มนตรี อ่านประกาศกระแสพระราชโองการสถาปนา
สมเดจ็ พระสงั ฆราชสกลมหาสงั ฆปรณิ ายก

ถวายศีลจบแลว้ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้อาลักษณ์ กองอาลักษณ์
และเคร่ืองราชอิสริยาภรณ์ สานักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี อ่านประกาศ
กระแสพระราชโองการสถาปนา สมเด็จพระมหามุนีวงศ์ (อัมพร อมฺพโร) เจ้า
อาวาสวัดราชบพธิ สถติ มหาสีมาราม เป็น สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆป
รณิ ายก องค์ที่ 20 จ า ก นั้ น ส ม เ ด็ จ พ ร ะ ร า ช า ค ณ ะ น า ส ว ด ค า ถ า
สงฆราชฏฺฐปนานุโมทนา แล้วพระสงฆ์ กรรมการมหาเถรสมาคม นาสวด "โส

อตถฺ ลทโธ" แลว้ สมเดจ็ พระสงั ฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เสด็จไปประทับที่
อาสน์สงฆ์ พร้อมด้วยกรรมการมหาเถรสมาคม ท่ามกลางสังฆมณฑล มีเจ้า
คณะใหญ่ เจา้ คณะภาคและเจ้าคณะจงั หวดั

พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั ทรงสถาปนา สมเดจ็ พระสงั ฆราช
สกลมหาสงั ฆปรนิ ายก พระองคท์ ่ี 20 แหง่ กรงุ รตั นโกสนิ ทร์

สมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จฯ ไปถวายน้าพระมหาสังข์ทักษิณาวัฏ แด่
สมเดจ็ พระอริยวงศาคตญาณ สมเดจ็ พระสังฆราช สกลมหาสงั ฆปริณายก และ
ถวายพระสุพรรณบฏั พระตราตาแหน่ง พัดยศ และเครื่องสมณศักดิ์ พระสงฆ์
ในสงั ฆมณฑลเจริญชยั มงคลคาถา โหรหลวงล่นั ฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสงั ข์ ภูษา
มาลา แกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมสังข์ แตร ดุริยางค์ พระสงฆ์ตาม

พระอารามทั่วราชอาณาจักร ซึ่งชุมนุมในพระอุโบสถเจริญชัยมงคลคาถาและ
ย่าระฆงั เม่ือสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ถวายเครื่องสมณศักดิ์ แด่สมเด็จพระ
อริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก และทรง
ประเคนจตุปัจจัยไทยธรรมแด่พระสงฆ์ในสังฆมณฑลตามลาดับแล้ว ทรงหลั่ง
ทกั ษิโณทก พระสงฆ์ ถวายอนุโมทนา ถวายอดเิ รก จบแลว้ สมเด็จพระ
อริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสงั ฆปรณิ ายก เสดจ็ ไปประทับ
ณ อาสน์สงฆ์กลางพระอุโบสถ พระมหาเถระฝ่ายคณะธรรมยุตและฝ่าย
มหานิกาย สมเด็จพระ เจ้าอยู่หัว ประธานองคมน ตรี นายกรัฐมนตรี
ประธานสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ประธานศาลฎีกา ถวายเครื่องสักการะ แด่
สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสงั ฆปรณิ ายก แลว้ สมเด็จพระอรยิ วงศาคตญาณ
สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก เสด็จออกจาก พระอุโบสถทาง
พระทวารกลาง ทรงรบั เครอ่ื งสกั การะของบรรพชิตญวนและจนี

สาหรับพระนามเต็มของ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อมฺพรมหาเถร)
สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก ท่ีจารึกในพระสุพรรณบัฏ ว่า
“สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สุขุมธรรมวิธานธารง สกลมหาสงฆปริณายก
ตรีปิฎกธราจารย อัมพราภิธานสังฆวิสุต ปาพจนุตตมสาสนโสภณ กิตตินิรมล
คุรุฐานียบัณฑิต วชิราลงกรณนริศรปสันนาภิสิตประกาศ วิสารทนาถธรรมทู
ตาภิวุฒ ทศมินทรสมมุติปฐมสกลคณาธิเบศร ปวิธเนตโยภาสวาสนวงศวิวัฒ
พุทธบริษัทคารวสถาน วิบูลสีลสมาจารวัตรวิปัสสนสุนทร ชินวรมหามุนีวงศา
นุศษิ ฏ บวรธรรมบพิตร สมเด็จพระสังฆราช”

.......................................................

แหลง่ ขอ้ มลู อ้างองิ

https://www.bangkokbiznews.com
https://www.bbc.com
https://www.matichon.co.th
https://www.naewna.com
https://www.posttoday.com
https://www.khaosod.co.th
https://www.komchadluek.net
https://hilight.kapook.com
https://news.mthai.com
https://news.thaipbs.or.th
https://th.wikipedia.org

ขอบคณุ ขอ้ มลู และภาพจากเวบ็ ไซตต์ ่างๆ