ชีวประวัติพันท้ายนรสิงห์ (ฉบับปรับปรุง)

ชวี ประวตั ิ พันทา้ ยนรสงิ ห์
(ฉบบั ปรับปรงุ )

ผเู้ รยี บเรยี งนายประสาร ธาราพรรค์

พนั ทา้ ยนรสงิ ห์ เปน็ ชาวบา้ น นรสงิ ห์
เร่ืองเกง่ ย่ิง การชกมวย คนสรรเสรญิ
เหตุเกดิ ยุค พระเจา้ เสอื พระราชดาเนนิ
ทรงเพลดิ เพลนิ ทรงประพาส สาครบุรี
พันทา้ ยนรสงิ ห์ นายทา้ ยเรอื พระทน่ี ง่ั เอกไชย
มงุ่ หมายให้ พระองคไ์ ท้ แสนสุขี
เจอกงิ่ ไม้ ขวางหนทาง อย่างทนั ที
สดุ ทางท่ี จะแกไ้ ข ใหท้ นั กาล

หวั เรือพระทนี่ ง่ั ชนกง่ิ ไมใ้ หญ่ ตกลงนา
ผลยอ่ มนา คนคดั ทา้ ย โดนประหาร
พระเจา้ เสอื ทรงรบั รู้ ถงึ เหตกุ ารณ์
กฎมณเฑียรบาล ตอ้ งประหาร นนั แนน่ อน
พระเจา้ เสอื อภยั โทษ ในการนี
เวน้ ชวี ี ดว้ ยเปน็ เหตุ สุดวสิ ยั
พนั ทา้ ยนรสงิ ห์ มิยินยอม องคภ์ วู ไนย
ยืนกรานให้ ขอองคไ์ ท้ ตัดศรี ษะตน
เพือ่ ปอ้ งกนั คาครหา พระเจา้ อยู่หวั
ท่านนนั กลวั เปน็ เยยี่ งอยา่ ง คนสบั สน
พระราชกาหนด ตอ้ งบงั คบั คนทกุ คน
องค์ภวู ดล สง่ั ประหาร กาลตอ่ มา

พันทา้ ยนรสงิ ห์ สรา้ งศรทั ธา ความนบั ถอื

คาเล่าลือ ความซ่อื สัตย์ ทา่ นหนกั หนา

เปน็ แบบอย่าง ถอื ปฏิบัติ น่าศรทั ธา

ย่อมนาพา ชาติบา้ นเมอื ง สขุ รม่ เย็น

......................................................

ประสาร ธาราพรรค์ รอ้ ยกรอง

พนั ท้ายนรสิงห์เป็นชาวบ้านนรสิงห์แขวงเมืองอ่างทอง มีนามเดิมว่า
สิน มีภรรยาชื่อศรีนวล มีประวัติความเป็นมาในสมัยสมเด็จพระ
สรรเพชญท่ี 8 พระเจา้ เสอื หรอื คาใหก้ ารชาวกรุงเก่าเรียกวา่ สมเดจ็
พระสุริเยนทราธิบดี เป็นพระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 29 แห่งอาณาจักร
อยธุ ยาและเป็นพระองค์ท่ีสองแห่งราชวงศ์บ้านพลูหลวง ราชวงศ์สุดท้าย
ของอาณาจักรอยุธยา ทรงครองราชย์ พ.ศ. 2246 — พ.ศ. 2251

ผคู้ นในสมัยพระองคม์ กั เรยี กขานพระองคว์ า่ พระเจา้ เสอื เพอ่ื เปรยี บ
ว่า พระองค์มีพระอุปนิสัยโหดร้ายดังเสือ พระองค์ทรงมีพระปรีชาด้าน
มวยไทย โดยทรงเป็นผู้คิดท่าแม่ไม้มวยไทย ซึ่งมีหลักฐานทาง
ประวัติศาสตร์ปรากฏชัดเจน และได้มีการถ่ายทอดเป็นตาราให้ชาวไทย
ร่นุ หลงั ได้เรยี นรฝู้ ึกฝนจนถงึ ปจั จุบนั

พันท้ายนรสิงห์แต่ก่อนท่านก็เป็นนักมวยที่เก่งมากและก็เคยขึนชก
กับพระเจ้าเสือมาแล้ว โดยท่ีไม่รู้ว่าพระองค์ได้ปลอมตัวเป็นชาวบ้านเข้า
มาแข่งชกมวยผลการชกเสมอกัน พระเจ้าเสือรู้สึกประทับใจภายหลังจึง
ให้นายสิงห์เขา้ รบั ราชการเป็นมหาดเล็ก แล้วเลอื่ นขนึ มาเป็นราชองครกั ษ์

ด้วยความสามารถในเชิงมวยของพันท้ายนรสิง์ทาให้เป็นที่พอ
พระทยั ของพระเจ้าเสือและในภายหลังพระองคไ์ ด้เรียกตวั พนั ทา้ ยนรสงิ ห์
เข้ารับราชการเป็นนายทา้ ยเรือพระทน่ี ัง่ เอกไชย

คลองตาบลโคกขาม บรเิ วณทพี่ ันทา้ ยนรสงิ หค์ ดั ทา้ ย
เรือพระทนี่ งั่ ชนกง่ิ ไมใ้ หญ่

เรอ่ื งราวของพนั ท้ายนรสิงห์ปรากฏ อยู่ในพระราชพงศาวดารกรุง
ศรีอยุธยาฉบับต่างๆ ได้กล่าวถึงเหตุการณ์ใน พ .ศ.2246 -
2252 สมเดจ็ พระสรรเพชญ์ ท่ี 8 หรือ พระเจ้าเสือ มีพระราชประสงค์

จะประพาสปากนาสาครบุรี (ปัจจุบันคือจังหวัดสมุทรสาคร) เพื่อทรงเบ็ด
ด้วยเรือพระท่ีนั่งเอกไชย มีพันท้ายนรสิงห์เป็นนายท้าย การเสด็จ
ประพาสปากนาสาครบุรีในครังนี เมื่อเรือพระท่ีน่ังไปถึงตาบลโคกขาม
คลองบรเิ วณดงั กล่าวมีความคดเคยี วมาก พนั ท้ายนรสิงหพ์ ยายามคัดท้าย
เรอื พระทน่ี ่ังอยา่ งระมัดระวังแต่ไมอ่ าจหลบเลย่ี งอุบัติเหตไุ ด้ หัวเรือพระที่
นัง่ ชนกงิ่ ไม้ใหญ่หักตกลงไปในนา

อีกแงม่ มุ หนง่ึ มเี กรด็ ประวตั ศิ าสตรเ์ ลา่ วา่ พนั ทา้ ยนรสงิ หท์ ราบวา่ จะ
มพี วกกบฏมาดกั ทารา้ ยพระเจ้าเสือ จงึ จาเปน็ ต้องทาให้หวั เรอื หกั เพือ่ มใิ ห้
ไปถงึ จดุ ทกี่ บฏวางแผนเอาไว้ เพื่อความปลอดภัยของพระองค์

หุ่นจาลองพันทา้ ยนรสงิ หเ์ ขา้ เฝา้ พระเจา้ เสอื เพอื่ รบั โทษ

พันท้ายนรสิงห์รู้โทษดีว่า ความผิดครังนีถึงประหารชีวิตตามโบราณ
ราชประเพณี ซงึ่ กาหนดว่าถ้าผใู้ ดถือทา้ ยเรือพระทนี่ ่งั ให้หวั เรอื พระทน่ี ง่ั
หกั ผนู้ ันถึงมรณะโทษให้ตดั ศีรษะเสียจึงกราบทลู พระกรณุ านอ้ มรบั โทษ
ตามพระราชประเพณี สมเด็จพระสรรเพชญ์ท่ี 8 พระเจ้าเสือ ทรง
พิจารณาเห็นว่าอุบัติเหตุครังนีเป็นการสุดวิสัยมิใช่ความประมาท จึง
พระราชทานอภัยโทษให้พระองค์ทรงโปรดให้ฝีพายทังปวงปั้นมูลดินเป็น
รปู พนั ท้ายนรสงิ ห์ แลว้ ให้ตดั ศีรษะรูปดนิ นันเพื่อเปน็ การทดแทนกนั แต่
พันท้ายนรสิงห์ยังบังคมกราบทูลยืนยันขอให้ประหารตน เพื่อรักษา
ขนบธรรมเนียมในพระราชกาหนดกฎหมาย พันท้ายนรสิงห์ได้กราบทูล
ให้ทรงลงพระอาญาตามพระกาหนดถึงสามครังด้วยกัน เน่ืองจากในสอง
ครังแรก สมเด็จพระเจ้าเสือพระราชทานอภัยโทษ แต่พันท้ายนรสิงห์
กราบบงั คมยืนยันขอใหต้ ดั ศรี ษะตน เปน็ การปอ้ งกันมิให้ผู้ใดครหาติเตียน
พระเจ้าอยู่หัวได้ว่าทรงละเลยพระราชกาหนดของแผ่นดินและเพ่ือมิให้
เป็นเยยี่ งอย่างสืบไป

หลกั ประหารพนั ทา้ ยนรสงิ ห์

แมพ้ ระเจา้ เสือ สมเด็จพระสรรเพชญ์ ที่ 8 จะทรงอาลัยรกั นาใจพัน
ทา้ ยนรสิงหเ์ พียงใดก็ทรงจาพระทัยปฎิบัติตามพระราชกาหนด แต่ก่อนท่ี
จะประหารพันท้ายนรสิงห์ซ่ึงบ้านน่าจะอยู่ใกล้ ๆ แถวนันได้กลับบ้านไป
ลา่ ลาภรรยา และพนั ท้ายนรสงิ ห์กลบั มาเขา้ เฝา้ เพื่อรบั โทษ พระองค์จงึ มี
พระราชดารสั สัง่ ใหเ้ พชฌฆาตประหารพนั ท้ายนรสิงห์แล้วโปรดให้ตังศาล
สูงประมาณเพียงตา นาศีรษะพันท้ายนรสิงห์กับหัวเรือพระท่ีนั่งเอกไชย
ซึ่งหักนัน ขึนพลีกรรมไว้ด้วยกันบนศาลซึ่งเป็นศาลไม้ขนาดเล็ก ลักษณะ
เปน็ ศาลไม้ในสมัยปจั จุบนั หลังคามงุ กระเบืองดินเผาหางมน พืนศาลเป็น
ไม้ยกชัน 2 ชัน มีเสารองรับ 6 เสา ภายหลังเหตุการณ์พระเจ้าเสือ ทรง
โปรดให้นาศพพันท้ายนรสิงห์มาแต่งกายพระราชทานเพลิงศพอย่าง
สมเกียรติยศ

“คลองมหาชยั ” แตบ่ างทีชาวบา้ นกเ็ รยี กวา่ “คลองถา่ น”

ภายหลังพระเจา้ เสือได้ทรงให้พระยาราชสงคราม คุมไพร่พลจานวน
3,000 คน ทาการขุดคลองลัดคลองโคกขามท่ีคดเคียว ไปออกที่บริเวณ
แม่นาท่าจีน กว้าง 5 วา ลึก 6 ศอก สร้างเสร็จในสมัยพระเจ้าอยู่หัวท้าย
สระ พ.ศ. 2252 ได้พระราชทานนามคลองนีว่าคลองสนามไชย ต่อมา
เรียกเป็นคลองมหาชัย ซ่ึงเป็นท่ีมาของชื่อเมืองมหาชัย แต่ชาวบ้าน
เรยี กวา่ คลองถา่ น ปัจจบุ ันชาวบา้ นฝั่งธนบรุ ี เรียกชอ่ื วา่ คลองด่าน

พันท้ายนรสิงห์นนั สรา้ งความศรัทธา และความนับถอื ในด้านความ
ซื่อสตั ย์และจงรักภักดี จึงมีศาลพันท้ายนรสิงห์มากมายใน จ.สมุทรสาคร
และพวกเราสมควรนาความดีความซ่ือสัตย์ของวีรบุรุษพันท้ายนรสิงห์มา
เป็นหลักยึดเหนี่ยวและถือปฏิบัติ เพื่อบ้านเมืองของเราจะได้เจริญและมี
ความสงบร่มเยน็

ศาลพนั ทา้ ยนรสงิ ห์

ศาลพนั ทา้ ยนรสิงหถ์ กู ประกาศขึนทะเบยี นเปน็ โบราณสถานของชาติ
ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 72 ตอนที่ 2 เม่ือวันท่ี 4 มกราคม พ.ศ. 2498
กรมศลิ ปากรได้ดาเนินการจดั สรา้ งศาลพันท้ายนรสิงห์ขึน อยู่ถัดจากศาล
เกา่ ท่ีพังลงมาไม่มากนัก โดยกนั อาณาบรเิ วณรอบๆ ศาลไวป้ ระมาณ 100
ไร่ เพ่ือจัดตังเป็น “อุทยานพันท้ายนรสิงห์” ภายในศาลมีรูปป้ันของพัน
ทา้ ยนรสิงห์ขนาดเท่าของจริงในท่าถอื ทา้ ยคัดเรอื

อุทยานประวัตศิ าสตร์พนั ทา้ ยนรสงิ ห์

อทุ ยานประวัตศิ าสตร์พนั ทา้ ยนรสงิ ห์

อีกหนึ่งสถาณท่ี ซ่ึงเป็นที่ตังของศาลพันท้ายนรสิงห์ ตังอยู่ท่ีบ้านพัน
ท้ายนรสิงห์ ตาบลพันท้ายนรสิงห์ อาเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัด
สมุทรสาคร เป็นอีกจุดหน่ึงท่ีเช่ือว่าพันท้ายนรสิงห์ถูกประหารชีวิต
เนือ่ งจากกรมศลิ ปากรรว่ มด้วยคณาจารย์โรงเรยี นสวนกุหลาบวิทยาลยั ได้
งมพบท่อนไม้ทอ่ นหน่งึ พร้อมกบั ไมท้ ี่ยาวราว 80 เซนตเิ มตร ท่ีเช่อื วา่ เปน็
โขนเรือเอกไชย ซ่งึ มรี อ่ งรอยความเสยี หาย และเมอื่ ได้ผา่ นการตรวจสอบ
ทางวทิ ยาศาสตรแ์ ลว้ พบว่า ตรงกับสมัยที่พันท้ายนรสิงห์ถูกประหารชีวิต
จึงเชอื่ วา่ ทอ่ นไมน้ ันเป็นหลกั ประหารชวี ติ พนั ทา้ ยนรสงิ ห์ และยงั มศี าลเจา้

แมศ่ รีนวล ผู้ท่ีเช่ือว่าเป็นภรรยาของพันท้ายนรสิงห์ และมีรูปเหมือนของ
พระเจ้าเสือและพันท้ายนรสิงห์ที่ทูลขอพระราชทานอาญาโทษประหาร
ชวี ิต

ศาลพันท้ายนรสิงห์แห่งนีถูกประกาศขึนทะเบียนเป็นโบราณสถาน
ของชาติ ในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 72 ตอนท่ี 2 เม่ือวันที่ 4 มกราคม
พ.ศ. 2498 กรมศิลปากรได้ดาเนินการจัดสร้างศาลพันท้ายนรสิงห์ขึนอยู่
ถัดจากศาลเก่าท่ีพังลงมาไม่มากนัก โดยกันอาณาบริเวณรอบ ๆ ศาลไว้
ประมาณ 100 ไร่ เพื่อจัดตังเป็น "อุทยานประวัติศาสตร์พันท้ายนรสิงห์"
ภายในศาลมีรูปเคารพของพันท้ายนรสิงห์ขนาดเท่าของจริงในท่าถือท้าย
คดั เรือ ทีส่ ร้างขนึ และนามาประดิษฐานไว้เมื่อปี พ.ศ. 2519

ผู้ทศ่ี รทั ธากราบไหว้พนั ท้ายนรสงิ หจ์ ะเรียกพันท้ายนรสิงห์ด้วยความ
เคารพว่า "พ่อพันท้าย" และเชื่อว่าสามารถบนบานสักการะขอได้ในทุก
เรื่อง ยกเว้นเรื่องการเกณฑ์ทหาร ที่บนบานขอแล้วจะไม่ประสบ
ความสาเรจ็

……………………………………………………………..

ขอ้ มลู หลกั ฐานอา้ งอิง

ตามรอย"พระเจา้ เสอื " พนั ทา้ ยนรสงิ ห์ : ขา่ วสดออนไลน์
ตามรอยพนั ท้ายนรสงิ ห์ ในงาน สมทุ รสาคร นคร แหง่ ความซอ่ื สตั ย์
'ทา่ นมยุ้ 'ชาระประวตั ศิ าสตร์ 'พระเจ้าเสือ'ใน'พันท้ายนรสงิ ห์' – ขา่ ว

ไทยรฐั
พธิ บี วงสรวงอนสุ าวรยี พ์ ันทา้ ยนรสงิ ห์ - ศนู ยข์ อ้ มลู กลางทางวัฒนธรรม

http://www.digitalschool.club
https://www.google.co.th
https://th.wikipedia.org/wiki/พนั ทา้ ยนรสิงห์
https://cokkam.wordpress.com/.../ประวตั ศิ าลพนั ท้ายนรสงิ ห์
https://th.wikipedia.org/.../สมเดจ็ พระสรรเพชญท์ ี่_8
www.oknation.net
gonekuma.exteen.com
thaigoodview.com

ขอขอบคณุ ภาพและขอ้ มูลจากเวบ็ ไซตต์ า่ ง ๆ