คำนำ Āนังÿือ ไดอาน อานได ชั้นประถมýึกþาปที่ 1 เปนĀนังÿือ ที่พัฒนาขึ้นÿำĀรับนักเรียนใชในการฝกอาน เพื่อการเรียนรู มุงเนน ใĀนักเรียนไดเรียนรูทักþะทางภาþาจากการอาน ดู เรื่องที่นาÿนใจ เพื่อนำไปÿูการเรียนรูดüยตนเองและกระตุนคüามÿนใจ ÿามารถพัฒนาทักþะทางภาþาเĀมาะแกüัย เมื่อนักเรียนอานจบ จะทำใĀนักเรียนอานไดรüดเร็ü อานคำใĀม ๆ ได นอกจากนี้ ยังมีภาพประกอบคำ เพื่อชüยทำใĀเกิดคüามเขาใจคüามĀมาย ไดงายยิ่งขึ้น ผูจัดทำĀüังüา Āนังÿือ ไดอาน อานได ชั้นประถมýึกþาปที่ 1 จะเปนประโยชนตอการเรียนรูใĀเปนไปอยางมีประÿิทธิภาพและ เปนพื้นฐานการคิดเชื่อมโยงในการเรียนรูกลุมÿาระการเรียนรูอื่น นางÿาüพัชรีย ทüีทรัพย ก
ÿารบัญ Āนา คำนำ ก ÿารบัญ ข ÿระอะ 1 ÿระเอ 2 ÿระอา 3 ÿระแอ 4 ÿระอี 5 ÿระอือ 6 ÿระอิ 7 ÿระอุ 8 ÿระอู 9 ÿระอัü 10 ÿระโอ 11 ÿระออ 12 ÿระอำ 13 ÿระไอ 14 ÿระใอ 15 ÿระเอา 16 ÿระอำ , ไอ , ใอ , เอา 17 ÿระอะ , อา , อิ , อี , อุ , อู 18 ÿระอึ , อือ , อุ , อู 19 ÿระเอะ , แอะ , โอะ , เอาะ 20 อานคำประÿมÿระเอาะ 21 ÿระอัü , เอีย , เอือ , เออ 22 ข
ÿารบัญ (ตอ) Āนา อานคำประÿมÿระแอะ 23 อานคำประÿมÿระเอ , แอ , โอ , อัü , ออ 24 อานคำประÿมÿระเ-อะ 25 อานคำประÿมÿระเอีย 26 อานคำประÿมÿระเอือ 27 ไขไก ไกแจ 28 ฝกอานผันüรรณยุกตและอานประโยค 29 ฝกอานคำที่มี- , - 30 อานดีดี จะมีüิชา 35 ปติไปดูเรือ 36 ปติไปดูถ้ำ 37 มาลีไปดูเตา 39 คณะผูจัดทำ 40
1 ฝกอานÿระ -ะ มะ มะระ มีมะระ มะกะโรนี ระ ระยะ ระĂา ระกา ประกา กะ กะลา กะลาÿี ĂาถืĂกะลา จะ จะมา Ăาจะมา ĂาจะมาĀาตา ปะ จะปะ ปะทะ Ăาจะปะรูกะลา นะ นะคะ ตาăะ ตาăะมานะคะ กะลา มะระ มะกะโรนี
2 ฝกอานÿระ เเล ทะเล Ăาพาตา มาทะเล เว เวลา ดูเวลา ดูนาิกา เก เกเร Ăีกาเกเร ปูขาเก เท เทปู ĂาถืĂปูทะเล Ăาเทปู เÿ เÿมา ตาพาĂา มาดูเÿมา เă เăăา ตาเăăา มาดูทะเล ทะเล
3 ฝกอานÿระ -า ตา ตามา ตามา Āา มาĀา ตามาĀา ยา Āายา ตาĀายา ทา ทายา ตาทายา ขา ขาตา ตาทายาขา ทายา ขากา ทาตา Ăามา ศาลา มายา ตาĀายา มาทาขา ตามาĀาศาลา ตาĀายามาทาขา ตา ขา
4 ฝกอานÿระ แแล แลดู ตาแลดู Ăาแลดูปูทะเล แพ มีแพ บิดามีแพ แพมีราคาดี แก ตาแก ตาแกพาĂา มาเăăา แป มืĂแป ตาแÿมืĂแป แĀ ถืĂแĀ ĂาถืĂแĀ มาĀาตา แม ปมะแม ตามีกะละแม แĀ กะละแม
5 ฝกอานÿระ - มี มีนาคม ตามีนา นามีกา ÿี มีÿี ทาÿี Ăามาทาÿี ดี ÿีดี Ăามีÿีดี Ăาทาÿีดี ที นาที ดีดี Ăาทาÿีดีดี ตี ตีฝา Ăาตีฝา Ăาทาÿีฝา มีนา มีขา ตาดี กาตีกา ตามีนา Ăามีขา Ăีกามีตาดี ี ทาÿี อีกา
6 ฝกอานÿระ - มืĂ มืĂĂา ĂามีมืĂ 2 มืĂ ถืĂ ถืĂกา ตาถืĂกา 2 มืĂ รืĂ ĀารืĂ ĂามาĀารืĂตา ÿืĂ ตาÿืĂ ตาÿืĂมาĀารืĂตาÿา ăืĂ ăืĂăา Ăามานา ĂาăืĂăา ĂาถืĂกา มาĀารืĂ มาăืĂăา ตาÿามีวาจาดี ตาÿืĂมีฝมืĂดี ื มือ ถือ
7 ฝกอานÿระ - บิ บิดา บิดามีมืĂ 2 มืĂ ป กะป ปติĀากะป วิ วิชา Ăามีวิชาทาÿี ลิ มะลิ ปติถืĂมะลิมาĀาบิดา ซิ มาซิ นาดูซิ ปติมาดูชะนีซิ ิ นาิกา นาิกามีนาที มีวินาที ิ มะลิ นาิกา
8 ฝกอานÿระ - ผุ ฝาผุ บิดามีฝาผุผุ ลุ ทะลุ ฝาผุมีรูทะลุ บุ บุฝา ตามาดู บิดาบุฝา ธุ ธุระ Ăามีธุระ Ăาจะดูกีāา มุ มุทะลุ ตามุทะลุ ตาดุĂา ยุ พายุ นาĂามีพายุ ดุ งูดุ ตาตีงูดุ พายุ งูดุ
9 ฝกอานÿระ - ปู ปูนา ปูมีตา ĂาĀาปูนา ดู ดูปู นามีปู Ăาดูปู งู มีงู นามีงู Ăาดูงู ชู ชูมืĂ ตาชูมืĂ ĂาชูมืĂ Āู Āูกา ĀูĂา กามีĀู ĂามีĀู รู รูปู รูงู นามีรูปู นามีรูงู นามีงู นามีปู นามีรู ĂาĀารูปู ปูดูงู ปูดูกา Ăาดูปู ดูดีดี ปูนา ชูมือ
10 ฝกอานÿระ -ว วัว ดูวัว วัวมี 4 ขา ตาแÿดูวัว บัว Ăาบัว Ăาบัวมาดูวัว ตัว 10 ตัว Ăาบัวมีวัว 10 ตัว Āัว Āัววัว ดูĀัววัว มีĀูมีตา Ăาพาตามาดูวัว วัวมี 2 Āู วัวเกเร ตาแÿจะตีวัว ั วัว บัว Āัว
11 ฝกอานÿระ โโบ มีโบ มาลีมีโบ โบมีÿี โค โค คืĂ วัว Ăาพาโคมานา โต ตัวโต โคตัวโต 11 ตัว โซ โซเซ Ăาพาโคโซเซมา โม โมโĀ ĂาโมโĀโคเกเร โท โทโÿ โคนามีโทโÿ มาลีมีโบ 7 ÿี โคตาโต โคมี 4 ขา โตไถนาเซไปเซมา โบ โมโĀ
12 ฝกอานÿระ -อ คĂ คĂวัว ตาทายาคĂวัว งĂ ขางĂ โคนามีขางĂ ปĂ มีปĂ ปĂดีมีราคา ขĂ ตะขĂ บิดามีตะขĂงĂงĂ รĂ มารĂ ĂาบัวมารĂบิดา ซĂ ÿีซĂ มาลีÿีซĂ กĂ มะละกĂ มะละกĂมีราคาดี ตĂ ตĂไม ตาดูตĂไมในปา จĂ ปจĂ ปจĂ คืĂ ปĀมา มะละกอ ซอ
13 ฝกอานÿระ -ำ กำ ระกำ ตามีระกำ 13 กĂ กำ กำมืĂ มาลีกำมืĂ มาลีถืĂระกำ ดำ ÿีดำ Ăีกามีÿีดำ ทำ ทำยา ตาคำมีวิชา ทำยาดี จำ จำป มาลีขĂจำป ÿีดาขĂจำปา คำ จำคำ มาลีจำคำ จะทำดี ตาคำทำยา ตาขำทาฝาชีÿีดำ ปติจำคำบิดา ปติจะทำดี จำปา อีกา
14 ฝกอานÿระ ไไร Ăะไร ĂาถืĂĂะไรมาไถนา ไม ทำไม Ăาไขนาิกาทำไม ไป ไปĀา บิดาไปทะเล ĂาไปĀาตา ไถ ไถนา โคตัวโต ไถนาดี ไว ไวไว Ăามาไวไว จะไปดูกีāา ไฟ มีไฟ บิดาพาปติไปดูไฟ ปติถืĂมะไฟ ĂาบัวไปดูไĀ มาลีถืĂลำไย แมซื้ĂĂะไร ลำไย ไถนา
15 ฝกอานÿระ ใใน ในนา ในนามีโค มีปูนา มีงู ใจ ดีใจ ĂาบัวมาĀา ตาăะดีใจ ใบ ใบชา Ăามีใบชาในกา ใด ใดใด Ăาบัวจะไปเวลาใด ใย ใยบัว บัวมีใย ĂาไปĀาบัว ตาดีใจ ใบฎีกา ใบจำป มีใบชา Ăาใจดี ĂามาĀา Ăามาเวลาใด บิดาดีใจ ดอกบัว
16 ฝกอานÿระ เ-า เตา เตาไฟ บิดาทาÿีเตาไฟ เรา เราจำคำ เราจำคำบิดา จะทำดี เงา เรามีเงา เงามีÿีดำ เขา เขามา เขามาเวลาใด ปติไปภูเขา เĂา เĂาใจ มาลีเĂาใจĂา ตีเบาเบา เĂาไป เĂาไบจำปา เราทำดี วัวมีเขา 2 เขา เตาไฟ เงา
17 ÿระ -ำ , ใ- , ไ- , เ-า จำคำ ลำไย ใจดี ÿีดำ ทำยา Āาเตา เÿาไฟ ไถนา ÿีเทา เกามืĂ ถืĂไĀ ใยบัว ÿีใÿ ใบชา ตาไว Ăาโกใจดี มีลำไยในโถ โคไถนาดีโบมีÿีเทา เราดีใจ ไปดูภูเขาไฟ ไขนาิกา ตาดูเÿาไฟ ตาคำทำยา จำคำบิดา เราจะทำดี Ăามีใบชา ตาคำดูÿำเภา บิดาพาตาคำไปทะเล ตาคำไปดูÿำเภา ในทะเล มีปูทะเล มีปลา มีÿำเภา ÿำเภามีเÿา มีใบÿีเทา ÿำเภาĂยูในทะเล ตาคำแลดูÿำเภา บิดาดูปู
18 ÿระ -ะ , -า , -ิ , - ี, -ุ , -ู กะป บิดา ตาดี Ăีกา กะทิ วิชา ราคา Ăายุ Ăาดุ ปุปะ ตะปู ดูดี ตีกา Ăาจู ปูนา บาบู ĂาĀามะลิ บิดาดูกา Ăาจูดูปู ดูตาดีดี ĂีกาตีĂา ตาดุĂาจู ปูนาดูĂา ตาปะĂาจู Ăาตีตะปู นาตาÿี บิดาพาปติ มานาตาÿี นาตาÿีมีปูนา มีĂีกา Ăีกาดูปู Ăีกาตาดี Ăีกาดูปติ ปติจะปาĂีกา ปติจะตีปูนา บิดาดุปติ ปติมีกิริยาดี
19 ÿระ -ึ , -ื , -ุ , -ู ÿะดืĂ ăืĂăา ĀารืĂ ถืĂยา ฝาผุ ÿุขา มารึ ĀึĀึ ทะลุ จุāา พายุ ระĂุ ฉุฉุ Ăุตุ มุทะลุ ĂาชูมืĂ ตาถืĂยา กามีĀู พายุมา ฝาทะลุ รูปูนา ปูนาตาดี ตานุมีธุระ ตาăะมีฝมืĂ Āารือธุระ Ăาÿัวมีธุระ มาĀารืĂ กะตาÿี ตาÿีมียาดี ยาดีมีราคา ĂาÿัวจะขĂยา ไปทาฝที่ขาตาÿา ตาÿาทายา 3 เวลา คืĂ เวลา 6 นาิกา 10 นาิกา 14 นาิกา
20 ÿระ เ-ะ , แ-ะ , โ-ะ , เ-าะ เกะ เตะ เปะ เĂะ เละ แกะ แตะ แพะ แนะ และ โกะ โปะ โตะ โละ โชะ เกาะ เจาะ เตาะ เถาะ เงาะ เĀาะ เพาะ เยาะ เราะ เÿาะ เĂะĂะ จะเตะ เละเทะ เปะปะ ปแพะ แนะนำ แกะดำ ทำเบาะ Āัวเราะ เตาะแตะ แพะดี ปเถาะ เจาะĀู ดูเกาะ เÿาะĀา แพะและแกะ ตาăะมีแพะและแกะ แพะและแกะเตาะแตะมา ตาăะแกเÿียเวลา แวะดูตาโĂเĂะĂะ ตาăะแกดูเÿียใจ แกโละเรืĂใบไปซะ แกะดำตาăะเกะกะ เปะปะเÿียเวลาไปแยะ
21 อานคำประÿมÿระ เ-าะ เกาะ ไปดูเกาะ บิดาพาเราไปดูเกาะ เงาะ ถืĂเงาะ มาลีถืĂเงาะไปĀาÿีดา เถาะ ปเถาะ ปเถาะ คืĂ ปกระตาย เดาะ ขาเดาะ โคขาเดาะเปปะไปปะทะเÿา เบาะ มีเบาะ ÿีดามีเบาะ 2 ใบ เราะ Āัวเราะ เราĀัวเราะเยาะเขา เรามีกิริยาไมดี ตาăะไปดูเกาะ ปติเคาะประตู บิดามีเงาะ ÿีดาใจเÿาะ Āัวเราะเบาเบา เกาะ เงาะ กระตาย
22 ÿระ -ัว , เ-ีย , เ-ือ , เ-อ ตัว บัว วัว Āัว มัว ÿัว เตีย เมีย เลีย เยีย เÿีย เงีย เบืĂ เมืĂ เรืĂ เÿืĂ เขืĂ เชืĂ เบĂ เรĂ เĀĂ เĂĂ เกĂ เธĂ ตัวเบา เขาวัว ตัวโต โบดำ ĂำเภĂ เผĂเรĂ เĂĂĂĂ รĂเธĂ เจĂเรืĂ เÿืĂดำ ÿำลี ปมะเมีย เÿียใจ ใบบัว ตาฮะĀัวโน ตาăะมีนา มีวัว มีมะเขืĂ ตาăะถืĂมะเขืĂ จะไปĀาĂาÿัว ตาăะไปเรืĂใบ ใบเรืĂมีÿีเทา ตาăะงัวเงีย แกเผĂเรĂทำใบเรืĂเÿีย ตาăะเซไปปะทะ เÿาในเรืĂ แกĀัวโน ĂาÿัวมาเจĂเรืĂใบเรืĂ Ăาÿัวแลดู- Āัวตาăะ ĂาÿัวĀายามาทาĀัวตาăะ ตาăะพĂใจ
23 อานคำประÿมÿระ แ-ะ แพะ ปแพะ ปมะแม คืĂ ปแพะ แฉะ ตาแฉะ Ăาÿัวมีวัวตาแฉะ 1 ตัว และ Ăีกาและปูนา นาตาăะมีĂีกาและปูนา แทะ แทะมะละกĂ กระแตแทะมะละกĂ แนะ แนะนำ บิดาแนะนำวิธีทำกิริยาดี แวะ แวะมา ตาăะมีธุระแวะมาĀารืĂกะตาÿี แพะและแกะไปในนา ตาแงะฝาผุผุ Ăาÿัวมีวัวแยะ บิดามีวาจาแนะนำดี แกะ แพะ ถั่วแระ
24 อานคำประÿมÿระ เ- , แ- , โ- , -ัว , -อ อาÿัวกับอาโก โคนา ขาเก โซเซ เฉมา Āาแพ รีรĂ พĂดี มีโบ โมโĀ โลเล มีแĀ แบมืĂ ถืĂดี ÿีซĂ จĂแจ ตามัว Āัวบัว ตัวโต โทโÿ โมเม Ăาÿัวมีโค โคĂาÿัวตัวโต มีÿีมĂมĂ นาĂาÿัวมีคูนา คูนามีบัว ĂาโกถืĂแĀ ถืĂมะละกĂ มาĀาĂาÿัว Ăาโกดูบัว พĂดีมีĀัวบัวĀัวโต ĂาโกขĂĀัวโบĂาÿัว Ăาÿัวใจดี Ăาโกดีใจ
25 อานคำประÿมÿระ เ-อะ ตาขำทำนา เกĂะ เจĂะ เตĂะ เบĂะ เĂĂะ เขĂะ เฉĂะ เถĂะ เงĂะ เชĂะ เคĂะ เทĂะ เนĂะ เยĂะ เลĂะ ไปเถĂะ เราไปĀาบิดาเถĂะ เงĂะงะ ตาÿาทำกิริยาเงĂะงะ เยĂะแยะ ตาÿัวมีวัวตัวโตเยĂะแยะ เลĂะเทĂะ ในนาตาÿีเลĂะเทĂะ เฉĂะแฉะ ตาăะจะไปทำนา ตาขำขĂไปกับตาăะ ตาăะพาโคไปไถนา ตาขำดำนา ตาขำดำนาเผĂเรĂ Āัวคะมำไปในนา ตาăะแกขำ ตัวตาขำดำเลĂะเทĂะ ตาขำดำนาไปเจĂะงู แกทำเงĂะงะ ตาăะแนะนำ ตาขำไปเถĂะ งูจะดุเรา
26 อานคำประÿมÿระ เ -ี ย เปย มีเปย มาลีมีเปย เปยมาลีมีโบÿีเทา เลีย เลียมืĂ โคตัวโตเลียมืĂĂาÿัว เงีย งัวเงีย ตาÿีแกดูงัวเงีย เมีย ปมะเมีย ปมะเมีย คืĂ ปมา เÿีย ขาเÿีย โคĂาÿัวไปปะทะเÿา ขาเÿีย 1 ขา Ăาÿัวมีโคขาเÿีย โคเลียขา ตาÿีงัวเงียไปปะทะฝา เมียแกมาดูแล ปมะเมีย
27 อานคำประÿมÿระ เ – ือ เรืĂ มีเรืĂ ĂาÿัวมีเรืĂกับแพ เจืĂ ตาเจืĂ ตาเจืĂมีลำไยกับมะไฟ เขืĂ มะเขืĂ เขาจะนำมะเขืĂมาทำĂะไร เÿืĂ มีเÿืĂ ภูเขามีเÿืĂ มีงูดุดุ เรืĂÿำเภา เรืĂÿำเภาไปในทะเล นาตาăะมีมะเขืĂ ภูเขามีเÿืĂดุ เรือ เÿือ มะเขือ
28 ไขไก ไกแจ เจาเปามีĂายุได 9 ป เจาเปาพาปติ เขาไปในปาละเมาะ ที่คูนาĂาÿัว เขาไปเจĂะไกแจ ตัวเตี้ย 2 ตัว ไกปา 1 ตัว และไขไก 9 ใบ ปติดีใจจะนำ ไขไกไปใĀปาปุ เจาเปาไลไกเขาปา ปตินำไขไก 3 ใบ ไปใĀปาปุ ปาปุไมพĂใจดุวา “ทำไมไปเĂาไขไกมา แมไกแจจะเÿียใจนะ” ไกแจ ไกไข
29 ฝกอานผันวรรณยุกตและอานประโยค จา จา จา จา จา ปาจาไปแลวจา ปา ปา ปา ปา ปา เจาเปากะปติเขาปา กี กี่ กี้ กี๊ กี๋ ในปามีไกแจกี่ตัว แก แก แก แก แก ตาแกแกนาิกา เปา เปา เปา เปา เปา เจาเปาเปาปกะปาเปา ไก ไก ไก ไก ไก ไกแจตัวเมียมีไข ได ได ได ได ได ถาเราทำดีเราจะไดดี ใบ ใบ ใบ ใบ ใบ เจาใบมีใบไม เตา เตา เตา เตา เตา เตามาที่เตาไฟ ดืĂ ดื่Ă ดื้Ă ดื๊Ă ดื๋Ă ปติไมดื้Ă ปติมีกิริยาดี บĂ บĂ บĂ บĂ บĂ บĂเตามีเตา 5 ตัว โก โก โก โก โก Ăาโกทำตัวโก เตีย เตี่ย เตี้ย เตี๊ย เตี๋ย เตี่ยมีไกแจตัวเตี้ย 2 ตัว
30 ฝกอานคำที่มี – , – คา คา คา Ăาจูคาขายลำไย ชืĂ ชื่Ă ชื้Ă ปติมีĂาชื่ĂĂาÿัว ทา ทา ทา มาลีทำทาÿีซĂ ซืĂ ซื่Ă ซื้Ă ÿีดาไปซื้Ăเงาะ นำ น่ำ น้ำ ตาăะนำเรืĂมาที่ทาน้ำ นี นี่ นี้ ปนี้คืĂ ปมะเมีย ชี ชี่ ชี้ ปติชี้ไปที่เรืĂลำโต เชืĂ เชื่Ă เชื้Ă ปติเชื่Ăคำบิตา รู รู รู รูĂะไรไมÿูรูวิชา ไม ไม ไม ไมไผมีใบปา รัว รั่ว รั้ว ตาÿาทาÿีรั้ว มา มา มา Ăาÿัวขี่มาแก ฆา ฆา ฆา ผูใดฆาไกจะดูไมดี
31 ฝกอานคำที่มี – , – โซ โซ โซ ตาăะĀาโซไปใÿในเรืĂ โง โง โง ถาเรารูวิชา เราจะไมโง พĂ พĂ พĂ บิดา คืĂ พĂ แม แม แม แมทำกะละแม ยา ยา ยา พĂพาปติไปĀายา นา นา นา แมพามาลีไปĀานา พี พี่ พี้ ปติ คืĂ พี่มาลี ฟา ฟา ฟา ปติใÿเÿื้Ăÿีฟา วา วา วา พĂวาจะพาไปทะเล เลา เลา เลา เขาเลาวา ที่นี่มีเลาไก พอ แม ปู ยา พี่ นอง
32 ฝกอานคำที่มี – , – ขา ขา ขา ตาขำมีขา ผู ผู ผู ผูใดจะไปกะบิดา ถำ ถ่ำ ถ้ำ บิดาพาปติไปดูถ้ำ ใÿ ใÿ ใÿ มาลีใÿใจดูเตา เÿืĂ เÿื่Ă เÿื้Ă ตาÿีใÿเÿื้Ăÿีเทา เฝา เฝา เฝา ĂาจูเฝาดูมาลีÿีซĂ ขĂ ขĂ ขĂ ตาăะทายาที่ขĂมืĂ ฉู ฉู ฉู Ăาจูทำฉูฉี่ใĀบิดา ถัว ถั่ว ถั้ว Ăาโกมีถั่วแระ เผืĂ เผื่Ă เผื้Ă ผูดีมีใจเผื่ĂแผแกผูĂื่น ÿู ÿู ÿู ไกĂูÿูกะไกปา เĀ เĀ เĀ บิดาพาเราไปดูเĀเรืĂ
33 อานคำวา อย + -ู+ – + = อยู อยูนา อยูเรือ อยูปา อยูที่ ตาฮะอยูในเรือ ปลาอยูในน้ำ วัวอยูในนา ไกอยูในเลา ปูอยูในทะเล เÿืออยูในปา งูอยูในรู วัวอยูในคอก เรืออยูในน้ำ ปูนาอยูในรู นกอยูในกรง เราอยู กะ พอ แม เราอยู กะ ปู ยา เราอยู กะ ตา ยาย เราอยู กะ พี่ นอง เราอยู กะ ลุง ปา นา อา
34 อานคำวา ก็ อานวา กอ ก็ได ก็ดี ก็มี ก็มา ก็ไป ก็ใช ก็ดุ ก็รู ก็ดีใจ ก็เÿียใจ ก็พอใจ ก็ใจดี ก็แวะมา ก็จะไป ก็ใÿใจ ก็ทำดี แมมาเราก็ดีใจ เขาเÿียใจ เราก็เÿียใจ เจาเปาไปปา ปติก็ไปกะเจาเปา อาÿัวไปดูเรือ ปติก็ไปดูเรือที่ทาน้ำ ปติใÿเÿื้อÿีฟา มาลีก็ใÿเÿื้อÿีฟา บิดาแนะนำใĀเราทำดี เราก็ทำดี บิดามีคำแนะนำดีดี ตาคำก็แวะมาĀารือ
35 อานดีดีจะมีวิชา นาิกา มีไวเพื่อดูเวลา นาิกา มีนาที และ วินาที ตูเÿื้อผามีไวใÿเÿื้อผา เรามีเÿื้อผาÿีฟา ÿีดำ ÿีแดงและÿีเทา ไมไผ 4 – 5 ลำ คือ กอไผ ในปาไผ มีไมไผกอโต เรือÿำเภามีเÿาเรือ และใบเรือ เรือÿำเภาอยูในทะเล ปูตัวโตมีขา 8 ขา ปูมาและปูทะเล อยูในทะเล ในแมน้ำก็มีปู
36 ปติไปดูเรือ เวลาเชา ตาฮะĀาโซมาใÿเรือ แกนำเรือไปรอ อาÿัวที่ทาน้ำ อาÿัวพาปติไปดูเรือที่แมน้ำเจาพระยา อาÿัวเจอะกะตาฮะ ตาฮะวา ที่ทาน้ำมีผูมารอดูเรือ เยอะแยะ อาÿัวชี้ใĀปติดูเรือ ดูÿิเรือลำโตไปไดไว เขาไมรูวาเรือลำนี้ชื่อวาอะไร ตาฮะวา ชื่อ เรือยนต ไมใชเรือใบ เรือยนต เรือใบ เรือพาย เรือสำเภา
37 ปติไปดูถ้ำ ถ้ำมีในปา ปติจะไปดูถ้ำ ปติใÿเÿื้อÿีฟา บิดาใÿเÿื้อÿีเทา บิดาแนะนำปติวา ขอ 1 เขาถ้ำใĀถือไต จะมีไฟใĀดูทาง ขอ 2 เขาปาใĀถือพรา ไวตัดใบĀญาที่เกะกะ ขอ 3 ใĀมีใจเผื่อแผแกผูอื่น ผูมีใจเผื่อแผแกผูอื่น คือ ผูดีผูดีคือ ผูที่มีกิริยา วาจาดี ปติใÿใจจำคำบิดา บิดาพอใจ พาปติไปดูถ้ำ ถ้ำ พรา ไต
38 ไปที่ไรปู เตาทะเลมีขา 4 ขา เตาทะเลตัวโต อยูในทะเล เตาทะเลตัวเมียมีไข ปลาอยูในน้ำ เราเอาปลามาทำอาĀาร ปลาอยูในน้ำจืด และ น้ำเค็ม แมคา คือ ผูที่คาขาย แมคาขายปลา ปู ÿม แตงโม มะมวง ปาไมมีตนไม ตนไมมีÿีเขียว ปามีเÿือ ปามีชะนี ปามีนก ปามีลิง และปามีงูดุดุ มาลีและÿีดาไปที่ไรปู ไรปูมีคะนา มะเขือ ถั่วพู และมีมะระ มาลีแลดูคะนาและมะเขือÿีดาแลดูถั่วพูและ มะระ ปูนำมะเขือและมะระใÿในโถÿีดำ 9 โถ ปูใĀคะนา แกมาลี 5 กำใĀถั่วพูแกÿีดา 5 กำ มาลีนำคะนามาใĀแม แมพอใจ ÿีดานำถั่วพูมาใĀพอ พอก็พอใจ
39 มาลีไปดูเตา บิดาพามาลีไปดูเตาที่บอเตา บอเตาบอนี้เตี้ย มีเด็กมาดูเตากันเยอะแยะ มาลีดูเตาได 3 นาที มาลีวา เตาตัวเตี้ย เตามีขา 4 ขา มีตา 2 ตา ในบอนี้มีเตา 2 ตัว มาลีดูเตาทะเลและเตานา มาลีพอใจเตาทะเล บิดาพอใจ ที่มาลีใÿใจดู บิดาแนะมาลีวาเด็กดีจะไมเกเรเตา เตาทะเล เตานา
40