ชุดกิจกรรมเล่มที่ 3

ชุดกิจกรรมส่ งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา
เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข

โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึ กษาปีที่ 3

เรื่อง วางกายใจให้ปลอดโปร่ง

ชุดที่ 3

จัดทำโดย
นางฐิตารีย์
ศรีพรหม

กตลุ่มำแสาหรนะ่งกาครรเูรียวินทรูย้สัฐงาคนมะศ
ึกคษรูาชศำานสานญาแกลาะรวพัิฒเศนษธรรม

องค์กาโรรบงรเิรหียานรนส่าวงิน้วจวัิงทหยวาัดสขรรอคน์ แก่น

ชุดกิจกรรมส่ งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา
เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข

โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึ กษาปีที่ 3

เรื่อง วางกายใจให้ปลอดโปร่ง

ชุดที่ 3

ชื่อ-สกุล..............................................................
ชั้โนรงมเร.ี3ย/น..น..
.า.ง.ิ.้ว..ว.ิ.ท...ยเลาสขรทีร่.ค..์......

องค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น

ก

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

คำนำ

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข โดยใช้ปัญหาเป็น

ฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง รู้หลักธรรม

นำความสุข โดยใช้ปัญหา เป็นฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จัดทำขึ้นจากการศึกษาสภาพปัญหา

จากการจัดการเรียนการสอน ซึ่งพบว่านักเรียนส่วนใหญ่ขาดทักษะกระบวนการแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน

สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 มุ่งเน้นให้นักเรียนได้ศึกษาเรียนรู้และทำกิจกรรมเพื่อพัฒนาทักษะ

กระบวนการคิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 ซึ่งต้องปรับวิธีการ

เรียนการสอนให้นักเรียนเรียนรู้ด้วยตัวเอง เพื่อให้นักเรียนมีทักษะกระบวนการแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน

หาทางออกของปัญหาได้ นอกจากนี้นักเรียนจะมีความรู้คู่คุณธรรม เป็นคนดีมีความสุข อยู่ในสังคมได้อย่าง

ไม่ตื่นตระหนก รู้เท่าทันสิ่งต่าง ๆ อย่างมีสติ เพราะได้ฝึกปฏิบัติตามขั้นตอนอย่างมีระบบ ทำให้พัฒนาความรู้

ของตนเองให้สูงขึ้น และเต็มตามศักยภาพของตนเอง

หวังเป็นอย่างยิ่งว่าชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข

โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งแก่ผู้เรียน

ผู้ปกครอง ครูผู้สอน ตลอดจนผู้ที่สนใจ ขอขอบพระคุณท่านผู้อำนวยการโรงเรียนนางิ้ววิทยาสรรค์ คณะครู

ทุกท่านที่ให้คำแนะนำ ชี้แนะ เสนอแนะ และให้กำลังใจ ให้พลังบวกที่ยิ่งใหญ่ ขอขอบใจนักเรียนจิตอาสา

ช่วยเหลืองานครู (อสค.) ที่ทำหน้าที่เคอยช่วยเหลือรับ - ส่งชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา

ให้กับนักเรียนทุกคน ทุกหมู่บ้าน ทำให้งานสำเร็จลุล่วงไปได้ด้วยดี

ฐิตารีย์ ศรีพรหม

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

ข

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

สารบัญ หน้า

เรื่อง ก
ข
คำนำ ง
สารบัญ จ
คำชี้แจง ฉ
คำแนะนำสำหรับครู ช
คำแนะนำสำหรับนักเรียน ซ
ขั้นตอนการใช้ชุดกิจกรรม 1
แนะนำชุดกิจกรรม 3
ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา 5
แบบทดสอบก่อนเรียน 6
กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน 7
ใบความรู้ที่ 3.1 เรื่อง สมุทัย 8
ใบความรู้ที่ 3.2 เรื่อง วัฏฏะ 9
ใบความรู้ที่ 3.3 เรื่อง ปปัญจธรรม 3 12
ใบกิจกรรมที่ 3.1 เรื่อง ห้องเรียนวัยเกรียน 13
ใบกิจกรรมที่ 3.2 เรื่อง ผลของการกระทำ 15
แบบทดสอบหลังเรียน 16
กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน
แบบบันทึกคะแนนผลการทดสอบก่อน-หลังเรียน

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

ค

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

สารบัญ (ต่อ)

เรื่อง หน้า

ภาคผนวก 17
เฉลยแบบทดสอบก่อน-หลังเรียน 18
แนวคำตอบใบกิจกรรมที่ 3.1 19
แนวคำตอบใบกิจกรรมที่ 3.2 21
ข้อเสนอแนะจากผู้ปกครอง 23
บรรณานุกรม 24

-

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

ง

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

คำชี้แจง

1. เอกสารฉบับนี้เป็นเอกสารสำหรับชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง รู้หลัก
ธรรม นำความสุข โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน สำหรับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ประกอบไปด้วยชุดกิจกรรมการเรียนรู้
ทั้งหมด 8 ชุด ดังนี้

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 1 ใกล้ชิดธรรม นำความสุข
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 2 เรียนรู้ทุกข์ รู้จักปล่อยวาง
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 3 วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 4 จรรโลงใจ สู่ความงอกงาม
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 5 งอกเงยด้วยปัญญา
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 ธรรมะรักษา เยียวยาชีวี
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 7 วิถีบุญ วิถีกุศล
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 8 มงคลชีวิต เกื้อหนุนคนทำดี
2. เอกสารชุดนี้ประกอบด้วย
2.1 ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข โดยใช้ปัญหาเป็น
ฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

-คำแนะนำสำหรับครู
-คำแนะนำสำหรับนักเรียน
-ลำดับขั้นตอนการเรียนรู้โดยใช้ชุดกิจกรรม
2.2 ใบความรู้
2.3 ใบกิจกรรม
2.4 แบบทดสอบก่อนเรียน/หลังเรียน
2.5 เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน/หลังเรียน
2.6 แนวคำตอบใบกิจกรรม
ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข โดยใช้ปัญหาเป็น
ฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ที่นักเรียนจะได้ศึกษาต่อไปนี้คือ ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถใน
การแก้ปัญหา ชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง โดยให้นักเรียนได้ศึกษาและทำกิจกรรมต่างๆ ได้ด้วย
ตนเอง เพื่อให้เกิดทักษะในการแก้ปัญหา เพื่อพัฒนาตนเองได้เต็มศักยภาพ เข้าใจชีวิต และอยู่ร่วมในสังคมได้
อย่างมีความสุข

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

จ

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

คำแนะนำสำหรับครู

ครูผู้สอนควรดำเนินการดังนี้
ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข โดยใช้
ปัญหาเป็นฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง เป็นสื่อ
การเรียนการสอนที่จัดทำขึ้นในช่วงสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด 19 ที่เน้นให้
นักเรียนศึกษาค้นคว้าด้วยตัวเอง เพื่อฝึกทักษะในการแก้ปัญหา เมื่อนักเรียนได้เจอกับปัญหาใน
สถานการณ์ต่างๆ
ครูผู้สอนต้องปฏิบัติตามขั้นตอน โดยการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนสัปดาห์ละ 3 ชั่วโมง
โดยชั่วโมงที่ 1-2 เรียนผ่านระบบออนไลน์ มอบหมายงาน ส่งมอบชุดกิจกรรมให้นักเรียน โดยให้
นักเรียนทำชุดกิจกรรมที่บ้าน เน้นให้นักเรียนศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง เพื่อเพิ่มพูนทักษะ ในการแก้
ปัญหา และปลูกฝังความรับผิดชอบของนักเรียน ในการปฏิบัติงานให้สำเร็จลุล่วง โดย ครูผู้สอนต้อง
ปฏิบัติดังนี้
1. ครูเตรียมชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข
โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง
ให้นักเรียนคนละ 1 ชุด
2. ครูเปิดห้องเรียนออนไลน์ ผ่านแอพพลิเคชั่น Google Meet เพื่อแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้
ให้นักเรียนทราบ
3. ครูมอบชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข
โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง
ให้กับจิตอาสาช่วยงานครู (กลุ่มนักเรียนที่ทางโรงเรียนแต่งตั้งขึ้น เพื่อแจกใบงาน Onhand ให้กับ
นักเรียนในหมู่บ้านต่างๆ) เพื่อแจกให้กับนักเรียนคนละ 1 ชุด ให้นักเรียนทำชุดกิจกรรมที่บ้าน
4. ดำเนินการตามกิจกรรมการเรียนรู้ที่กำหนดไว้ในแผนการจัดการเรียนรู้
5. เมื่อนักเรียนนำส่งชุดกิจกรรมการเรียนรู้ ให้ครูตรวจงาน ให้คะแนน ดูพัฒนาการผลสัมฤทธิ์
ทางการเรียนจากแบบทดสอบท้ายกิจกรรม และทักษะในการแก้ปัญหาจากใบงาน

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

ฉ

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

คำแนะนำสำหรับนั กเรียน

1. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้นี้ประกอบด้วยเนื้อหา ใบความรู้ และแบบฝึกทักษะ ให้นักเรียน
ศึกษาไปทีละขั้นตอนตามลำดับ

2. ก่อนจะทำชุดกิจกรรม นักเรียนสแกน QR code เข้าห้องรวมนักเรียน ก่อนที่จะเข้า
เรียนตามที่ครูนัดหมาย ด้วยแอพพลิเคชั่น Google Meet ตามที่ครูผู้สอนนัดหมาย

3. ฟังคำชี้แจง คำแนะนำขั้นตอนการเรียนจากครูผู้สอน
4. เมื่อนักเรียนเข้าใจดีแล้ว ให้นักเรียนศึกษาจุดประสงค์การเรียนรู้ ชุดกิจกรรมส่งเสริม
ความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน สำหรับนักเรียน
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง
5. ขณะศึกษาให้นักเรียนทำด้วยความตั้งใจ ไม่วอกแวก ทำในขณะที่สภาพแวดล้อม รอบ
ตัวเอื้ออำนวย ไม่มีเสียงรบกวน จะทำให้สมาธิดีขึ้น
6. เมื่อศึกษาชุดกิจกรรมเสร็จแล้ว ให้ทำแบบทดสอบท้ายกิจกรรม
7. ให้ผู้ปกครองเซ็นรับรองการทำงาน ข้อเสนอแนะ และประเมินการทำงานของนักเรียน
8. นำส่งชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข
โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง
ให้กับจิตอาสาช่วยงานครู
9. นอกจากนี้นักเรียนยังสามารถศึกษาได้จากการสแกน QR code หรือลิงค์ได้ค่ะ

อย่าลืมสแกน
QR code

เพื่อเข้ากลุ่มนะคะ

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

ช

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

ขั้นตอนการใช้ชุดกิจกรรม
ศึกษาคู่มือในชุดกิจกรรม
การเรียนรู้

ทดสอบก่อนเรียน

ดำเนินการใช้ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา
เรื่อง รู้หลักธรรม นำความสุข โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน

ขั้นที่1 ขั้นระบุปัญหา
ขั้นที่ 2 วิเคราะห์ปัญหา
ขั้นที่ 3 เสนอวิธีแก้ปัญหา
ขั้นที่ 4 ตรวจสอบผลลัพธ์




ทดสอบหลังเรียน

ผ่านเกณฑ์ ไม่ผ่านเกณฑ์

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

จกรรมการเรีย ซธรรม นำความ
สุข ชุดกิ
ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

แนะนำ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้

นรู้ เรื่อง รู้หลัก

ขณะนี้ ท่านกำลังศึ กษาชุดนี้

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

1

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

ชุดกิจกรรมส่ งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหา

สาระสำคัญ
สาเหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ หรือสภาพที่ทำให้เกิดปัญหา พระพุทธศาสนาถือว่า สมุทัยเป็นเรื่อง
ที่ต้องละหรือกำจัดทิ้งให้หมดไป พระพุทธศาสนามีหลักคำสอนว่าด้วยการเวียนว่ายตายเกิด
เรียกว่า สังสารวัฏ โดยหลักความเชื่อว่ามนุษย์ตราบเท่าที่ยังมีกิเลสอยู่ เมื่อตายไปแล้ว
ต้องไปเกิดในภพใดภพหนึ่ง และเมื่อตายในภพใหม่ก็ต้องไปเกิดใหม่อีก เป็นเช่นนี้ไปเรื่อย
ๆ จนกว่าจะทำลายกิเลสได้หมดสิ้นจึงจะหลุดพ้นจากวงจรการเวียนว่ายตายเกิดนี้ได้

มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด
บทเรียนนี้สอดคล้องกับหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

มาตรฐาน ส1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความสำคัญ ศาสดา หลักธรรมของพระพุทธศาสนาหรือ
ศาสนาที่ตนนับถือ และศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่นและปฏิบัติตามหลักธรรมเพื่ออยู่ร่วมกัน
อย่างสันติสุข

ตัวชี้วัด:สิ่ งที่นักเรียนพึงรู้และปฏิบัติได้
ส1.1 ม.3/6 อธิบายสังฆคุณและข้อธรรมสำคัญในกรอบอริยสัจ 4 หรือหลัก
ธรรมของศาสนาที่ตนนับถือตามที่กำหนด

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

2

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

จุดประสงค์การเรียนรู้

เมื่อนักเรียนศึกษาเรื่องนี้แล้ว นักเรียนสามารถ
1. อธิบายความหมายของหลักธรรมหมวดสมุทัยได้อย่างถูกต้อง (K)
2. นำหลักธรรม วัฎฎะ 3, ปปัญจธรรม 3 ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
ได้อย่างเหมาะสม (P)
3. เห็นคุณค่าของการนำหลักธรรมในหมวดสมุทัยไปประยุกต์ใช้ในชีวิต
ประจำวันได้อย่างสมเหตุสมผล (A)

สาระการเรียนรู้

อริยสัจ 4 (สมุทัย ความจริงที่ควรละ)
ประกอบด้วย วัฏฏะ 3, ปปัญจธรรม 3

เวลาที่ใช้ 1 ชั่วโมง

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

3

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test)

เรื่อง สมุทัย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

รายวิชา ส23101 สังคมศึกษา คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลา 10 นาที

คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว แล้วทำเครื่องหมาย X ลงในช่องตรงกับข้อที่เลือก
โดยทำลงในแบบทดสอบ

1) วันชัยขโมยเงินเพื่อนที่ทำงานจึงถูกจับได้ บริษัทจึงไล่เขาออกจากงาน พฤติกรรมของวันชัยตรงกับข้อใด
1. ทิฎฐิ
2. วิบากกรรม
3. สัมมาอาชีวะ
4. สัมมาวายามะ
2) สมชายขึ้นรถโดยสารประจำทางมาโรงเรียนทุกวัน บังเอิญเจอรุ่นน้องที่โรงเรียนบนรถโดยสารประจำทางคัน
เดียวกัน สมชายมักจะแกล้งหลับ เพราะไม่อยากเสียสละที่นั่งให้กับรุ่นน้อง จากพฤติกรรมของสมชายสอดคล้อง
กับข้อใด
1. ทิฎฐิ 2. ตัณหา
3. มานะ 4. วิบากวัฏฏะ
3) การพยายามมองโลกในทางที่ว่า "นี่มิใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นมิใช่ตัวตนของเรา" เป็นการหลีกเลี่ยงกิเลส
3 ประการในทางพระพุทธศาสนาที่เรียกว่าอะไร
1.อัตถะ 3 2. ปัญญา 3
3. วัฏฏะ 3 4. ปปัญจธรรม 3
4) หลักธรรมเรื่องสมุทัยจะเป็นประโยชน์ในการดำรงชีวิตในเรื่องใด
1. เข้าใจตนเองและสังคมมากขึ้น
2. หน้าที่ของมนุษย์คือการแก้ปัญหา
3. ชีวิตทุกชีวิตย่อมมีปัญหา คิดถึงยายไหมหลาน ๆ
4. แก้ปัญหาได้ถูกจุด ยายมาให้กำลังใจนะทุกคน

5) ข้อใดคือสาเหตุให้เกิดการกระทำที่จัดเป็นกรรม
1. ความยากจนเกินพอดี
2. อวิชชาที่เป็นผลมาจากกิเลส
3. เจตนาที่เกิดจากแรงขับของกิเลส
4. ตัณหาที่เป็นสาเหตุของความโลภ

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

4

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

แบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test)

6) คนที่อายุมากแล้ว แต่ไม่ยอมรับความวัยชราของตน ยังอยากเป็นหนุ่ม เป็นสาว ตรงกับหลักธรรมข้อใด
1. กามตัณหา
2. ภวตัณหา
3. วิภวตัณหา
4. กิเลสวัฏฏะ
7) การแสวงหาอำนาจเพื่อยกย่องเชิดชูตนเอง มองตนเองดีกว่าผู้อื่น จัดเข้าในปปัญจธรรมข้อใด
1. กิเลส
2. ทิฎฐิ
3. ตัณหา
4. มานะ
8) "เขาถูกจับเพราะขายยาบ้า" คำที่ขีดเส้นใต้หมายถึงข้อใด
1. วิบาก
2. กิเลส
3. กรรม
4. กรรมตามสนอง
9) "นายเก่งติดการพนันจนต้องกู้ยืมเงินจากนายหนุ่มมาเล่น เมื่อถูกทวงหนี้บ่อยๆ เข้า ก็เกิดโมโห จนถึงขั้นฆ่านาย
หนุ่มตาย นายเก่งจึงถูกจับเข้าคุก" กรณีของนายเก่งมีความเกี่ยวข้องกับเรื่องใด
1. อกุศลมูล 3
2. กรรม 3
3. ทุกขตา 3
4. วัฏฏะ 3
10) ข้อใดคือวงจรแห่งการเวียนว่ายตายเกิดที่ถูกต้อง
1. กิเลส กรรม วิบาก
2. อวิชชา ตัณหา วิบาก
3. ตัณหา อุปาทาน กรรม ตาก็คิดถึงหลาน ๆ เช่นกัน
4. กิเลส ตัณหา อุปาทาน อยู่บ้านดูแลตัวเองนะ

ลูกหลานเอ้ย

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

5

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

กระดาษคำตอบแบบทดสอบก่อนเรียน
(Pre-test)

เรื่อง สมุทัย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

รายวิชา ส23101 สังคมศึกษา คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลา 10 นาที

ชื่อ-สกุล..........................................................................เลขที่...............



สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

6

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

ใบความรู้ 3.1

เรื่อง สมุทัย




สมุทัย

สมุทัย ความจริงว่าด้วยเหตุให้เกิดทุกข์ จัดเป็นความจริงที่ควรละ เพราะเป็น
สาเหตุให้เกิดทุกข์ หรือเกิดปัญหา เหตุแห่งทุกข์ หรือเหตุแห่งปัญหาทั้งหลาย
เกิดจากกิเลสที่เรียกว่า ตัณหา 3 ได้แก่




ตัณหา 3






กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหา





ความอยากได้ อยากมี อยากเป็น ไม่อยากเป็น ไม่อยากได้

TS 371 SG

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

7

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

ใบความรู้ 3.2

เรื่อง วัฏฏะ 3

วัฏฏะ 3

วัฏฏะ 3 เป็นหลักธรรมในหมวดสมุทัย เป็นวงจรของการกระทำและการ
ดำเนิ นชีวิตของมนุษย์ เมื่อบุคคลทำสิ่งใดไม่ว่าทางกายหรือทางใจ หากทำด้วย
กิเลส ก็จะทำให้เกิดกรรมขึ้นมา และนำไปสู่วิบาก หรือผลตามมา วนเวียนอยู่
แบบนี้ จนกว่ามนุษย์จะดับกิเลสได้หมดสิ้น



ต้นเหตุที่ผลักดันให้เกิดกรรม
คือ อวิชา (ความไม่รู้) ตัณหา
พวกเจ้าคงรู้แล้วสิ นะ กิเลสวัฏฏะ (ความอยาก) และอุปทาน (ความ
อะไรที่ทำให้พวกเจ้าเวียน ยึดมั่นถือมั่น)


ว่ายตายเกิด
ไม่รู้จบสิ้ น


วัฏฏะ 3

วิบากวัฏฏะ วังวน

ผลแห่งการกระทำทั้ง แห่งการเวียนว่ายตายเกิด กรรมวัฏฏะ
หลาย และเป็นที่ทำให้เกิด
การกระทำที่เกิดจาก
กิเลสต่อไป อำนาจกิเลสทั้งด้านดีและ

ไม่ดี แสดงออกทางกาย

วาจา ใจ

การกระทำของเรา ส่งเราย้อนกลับ
มาสู่วัฏสงสาร เวียนว่ายตายเกิดไม่รู้จบ

โซเกียล รินโปเซ

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

8

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

ใบความรู้ 3.3
เรื่อง ปปัญจธรรม 3

ปปัญจธรรม 3

ปปัญจธรรม แปลว่า สิ่งที่ทำให้เนิ่ นช้า หมายถึง กิเลสที่เป็นตัวขวางไม่ให้
เข้าถึงความจริง มองไม่เห็นความจริง เข้าไม่ถึงเป้าหมาย จนไม่สามารถ
แก้ปัญหาได้ ทำให้จิตใจฟุ้งซ่าน สับสน มีอยู่ 3 ประการดังนี้





มานะ ปปัญจธรรม 3 ตัณหา

ความถือตน ทะนงตน ความอยากมี อยากได้
อยู่เหนื อคนอื่น จนเกิดความเห็น
แก่ประโยชน์ ส่วนตน
ครอบงำผู้อื่น สำคัญ เกิดความโลภ
ตนว่าตนเองมีอำนาจ

ยิ่งใหญ่



ทิฏฐิ

ไม่ยอมรับฟังความคิด
เห็นของคนอื่น ยึดติด
ในความคิดของตนเอง

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

9

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

กิจกรรมการเรียนรู้

ใบกิจกรรมที่ 3.1 เรื่อง ห้องเรียนวัยเกรียน

ให้นักเรียนพิจารณาเหตุการณ์ที่กำหนด แล้ววิเคราะห์ ตอบคำถามต่อไปนี้

ขั้นที่ 1 ขั้นระบุปัญหา

ณ ห้องเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 3/5 ในโรงเรียนประจำอำเภอแห่งหนึ่ง ซึ่งภายใน
ห้องเรียน นักเรียนแบ่งเป็นฝักเป็นฝ่าย ไม่ใคร่จะสามัคคีกันเท่าใดนัก เวลามีภารกิจที่
ภายในห้องต้องช่วยกัน ต่างก็เมินเฉย สุดท้ายก็ไม่มีใครช่วยกันทำ สร้างความหนักใจ
ให้กับครูประจำชั้นยิ่งนัก ครูประจำชั้นจึงแต่งตั้งให้ "เจเจ" เป็นหัวหน้าห้อง เนื่องจาก
ไม่มีใครอยากรับผิดชอบหน้าที่อันยิ่งใหญ่นี้ เจเจ เด็กหญิงที่มีความรับผิดชอบสูง
ผลการเรียนอยู่ในระดับแถวหน้าของโรงเรียน แต่เจเจไม่ค่อยรับฟังความคิดเห็น
ของเพื่อนในห้อง เอาแต่ความคิดเห็นของตนเองเป็นใหญ่ ที่สำคัญแทนที่เจเจจะเป็น
ตัวประสานให้เพื่อนในห้องสามัคคีกัน แต่เจเจกลับเป็นคนยั่วยุให้คนนั้นคนนี้แตกคอ
กัน สร้างความร้าวฉานในหมู่สมาชิกในห้อง คนไหนที่ไม่เชื่อฟัง เจเจจะไปฟ้องครู
ประจำชั้นทันที ทำให้สมาชิกในห้องไม่มีใครกล้าที่จะตอแยกับเจเจ
1.ปัญหาที่นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/5 ประสบอยู่มีปัญหาเรื่องใดบ้าง

..............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

2. เจเจ หัวหน้าห้อง ต้องใช้หลักธรรมในปปัญจธรรม 3 ประเด็นใด มาแก้ไขพฤติกรรม

..............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

10

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

ขั้นที่ 2 ขั้นวิเคราะห์ปัญหา

3.ปัญหาในห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/5 เกิดจากสิ่งใดเป็นสำคัญ

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

ขั้นที่ 3 ขั้นเสนอวิธีแก้ปัญหา

4.หากนักเรียนเป็นสมาชิกในห้องมัธยมศึกษาปีที่ 3/5 นักเรียนจะแก้ไขปัญหาอย่างไรบ้าง

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

ขั้นที่ 4 ขั้นตรวจสอบผลลัพธ์

5.จากที่นักเรียนเสนอวิธีการแก้ปัญหาจากคำตอบข้อที่ 4 หากนำมาปฏิบัติจะเกิดผลลัพธ์เป็นเช่นใด

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

ห้องเรียนจะน่ าอยู่
ถ้าเรารักและสามัคคีกัน

นะเพื่อน ๆ

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

11

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

กิจกรรมการเรียนรู้

ใบกิจกรรมที่ 3.2 เรื่อง ผลของการกระทำ

ให้นักเรียนพิจารณาเหตุการณ์ที่กำหนด แล้ววิเคราะห์ ตอบคำถามต่อไปนี้

ขั้นที่ 1 ขั้นระบุปัญหา

ดินแดนเด็กอัธยาศัยดี ชอบช่วยเหลือครูและเพื่อนในห้อง จนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
ดินแดนได้เจอกับเพื่อนใหม่ ชื่อชายชล ทั้งสองสนิทสนมกันอย่างรวดเร็ว ชายชลชอบเอาสิ่งของ
ใหม่ ๆ มาอวดดินแดน และแบ่งปันให้กับดินแดนเป็นประจำ วันหนึ่ง ชายชลได้พูดกับดินแดนว่า
หากอยากได้โทรศัพท์มือถือรุ่นใหม่ล่าสุด มาบอกเขา เขาจะหางานให้ทำ ครั้งแรกดินแดนก็ไม่
ใคร่จะสนใจนัก งานอะไรจะได้เงินดีขนาดนั้น แต่เมื่อเห็นชายชลมีโทรศัพท์มือถือหลายเครื่อง
และแต่ละเครื่องก็ใหม่ ๆ ทั้งนั้น ดินแดนจึงสนใจงานที่ชายชลชวนไปทำ ในที่สุดดินแดนก็รู้ว่า
งานที่ชายชลพูดถึงคือการส่งยาบ้า ดินแดนคิดอยู่นานเพราะรู้ว่าเป็นสิ่งผิดกฎหมาย ในที่สุดก็ทน
ความอยากได้เงิน อยากได้โทรศัพท์รุ่นใหม่ไม่ไหวจึงทำงานร่วมกับชายชลในการส่งยาบ้า แต่
สุดท้ายแล้วก็ถูกตำรวจล่อซื้อและจับได้ ชายชลและดินแดนจำต้องถูกส่งตัวเข้าสถานพินิจ
อนาคตอันสดใสดับวูบลง เพราะกิเลสความอยากมีอยากได้เข้าครอบงำโดยไม่รู้ตัว

1.ปัญหาที่ดินแดนประสบ เกิดจากไม่ได้เรียนรู้หลักธรรมข้อใดในหลักธรรมวัฏฏะ 3

..............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

2. ผลจากกรรมวัฎฎะ ส่งให้ ดินแดน และ ชายชล ได้พบกับอะไรบ้าง

..............................................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

12

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

ขั้นที่ 2 ขั้นวิเคราะห์ปัญหา

3. เหตุใดดินแดนจึงทำงานส่งยาบ้ากับชายชล ทั้ง ๆ ที่รู้ว่าผิดกฎหมาย

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

ขั้นที่ 3 ขั้นเสนอวิธีแก้ปัญหา

4. ถ้านักเรียนเป็นเพื่อนดินแดน นักเรียนจะแนะนำดินแดนอย่างไร
เพื่อไม่ให้ดินแดนเดินในเส้นทางที่ผิด

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

ขั้นที่ 4 ขั้นตรวจสอบผลลัพธ์

5. ถ้าดินแดนมีโทรศัพท์รุ่นใหม่ล่าสุด นักเรียนคิดว่าดินแดนจะทำงานผิดกฎหมายกับชายชล
หรือไม่ เพราะเหตุใดจึงคิดเช่นนั้น

.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

เพื่อนมีทั้งคนดี
คนไม่ดีนะหลาน
เลือกคบคนดี
ชีวิตเราก็จะดีตามไปด้วย

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

13

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

แบบทดสอบหลังเรียน (Post-test)

เรื่อง สมุทัย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

รายวิชา ส23101 สังคมศึกษา คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลา 10 นาที

คำชี้แจง ให้นักเรียนเลือกคำตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว แล้วทำเครื่องหมาย X ลงในช่องตรงกับข้อที่เลือก
โดยทำลงในแบบทดสอบ
1) คนที่อายุมากแล้ว แต่ไม่ยอมรับความวัยชราของตน ยังอยากเป็นหนุ่ม เป็นสาว ตรงกับหลักธรรมข้อใด

1. วิภวตัณหา
2. กามตัณหา
3. ภวตัณหา
4. กิเลสวัฏฏะ
2) "นายเก่งติดการพนันจนต้องกู้ยืมเงินจากนายหนุ่มมาเล่น เมื่อถูกทวงหนี้บ่อยๆ เข้า ก็เกิดโมโห จนถึงขั้นฆ่านาย
หนุ่มตาย นายเก่งจึงถูกจับเข้าคุก" กรณีของนายเก่งมีความเกี่ยวข้องกับเรื่องใด
1. ทุกขตา 3
2. วัฏฏะ 3
3. อกุศลมูล 3
4. กรรม 3
3) การแสวงหาอำนาจเพื่อยกย่องเชิดชูตนเอง มองตนเองดีกว่าผู้อื่น จัดเข้าในปปัญจธรรมข้อใด
1. กิเลส
2. มานะ
3. ตัณหา
4. ทิฐิ
4) "เขาถูกจับเพราะขายยาบ้า" คำที่ขีดเส้นใต้หมายถึงข้อใด
1. กรรม
2. กิเลส
3. วิบาก
4. กรรมตามสนอง
5) ข้อใดคือวงจรแห่งการเวียนว่ายตายเกิดที่ถูกต้อง
1. กิเลส กรรม วิบาก
2. อวิชชา ตัณหา วิบาก
3. ตัณหา อุปาทาน กรรม
4. กิเลส ตัณหา อุปาทาน

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

14

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

แบบทดสอบหลังเรียน (Post-test)

6) ข้อใดคือสาเหตุให้เกิดการกระทำที่จัดเป็นกรรม
1. ความยากจนเกินพอดี
2. เจตนาที่เกิดจากแรงขับของกิเลส
3. ตัณหาที่เป็นสาเหตุของความโลภ
4. อวิชชาที่เป็นผลมาจากกิเลส
7) วันชัยขโมยเงินเพื่อนที่ทำงานจึงถูกจับได้ บริษัทจึงไล่เขาออกจากงาน พฤติกรรมของวันชัยตรงกับข้อใด
1. ทิฎฐิ
2. วิบากกรรม
3. สัมมาอาชีวะ
4. สัมมาวายามะ
8) การพยายามมองโลกในทางที่ว่า "นี่มิใช่ของเรา เราไม่เป็นนั่น นั่นมิใช่ตัวตนของเรา" เป็นการหลีกเลี่ยงกิเลส
3 ประการในทางพระพุทธศาสนาที่เรียกว่าอะไร
1.อัตถะ 3 2. ปัญญา 3
3. วัฏฏะ 3 4. ปปัญจธรรม 3
9) สมชายขึ้นรถโดยสารประจำทางมาโรงเรียนทุกวัน บังเอิญเจอรุ่นน้องที่โรงเรียนบนรถโดยสารประจำทางคัน
เดียวกัน สมชายมักจะแกล้งหลับ เพราะไม่อยากเสียสละที่นั่งให้กับรุ่นน้อง จากพฤติกรรมของสมชายสอดคล้อง
กับข้อใด
1. ทิฎฐิ 2. ตัณหา
3. วิบากวัฏฏะ 4. มานะ
10) หลักธรรมเรื่องสมุทัยจะเป็นประโยชน์ในการดำรงชีวิตในเรื่องใด
1. เข้าใจตนเองและสังคมมากขึ้น
2. หน้าที่ของมนุษย์คือการแก้ปัญหา
3. ชีวิตทุกชีวิตย่อมมีปัญหา
4. แก้ปัญหาได้ถูกจุด ตาเอาใจช่วยนะเด็ก ๆ

ขยันศึกษาหาความรู้

อนาคตจะได้สบาย

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

15

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

กระดาษคำตอบแบบทดสอบหลังเรียน
(Post-test)

เรื่อง สมุทัย ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3

รายวิชา ส23101 สังคมศึกษา คะแนนเต็ม 10 คะแนน เวลา 10 นาที

ชื่อ-สกุล..........................................................................เลขที่...............






เต็มสิ บไปเลยนะ
หลาน ๆ

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

16

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

แบบบันทึกคะแนนผลการทดสอบก่อน-หลังเรียน
เรื่อง สมุทัย



ชื่อ-สกุล..........................................................................เลขที่...............



คำชี้แจง ให้นักเรียนบันทึกผลการทดสอบก่อน-หลังเรียน ลงในตาราง พร้อมกับเปรียบเทียบระดับ
คะแนนจากเกณฑ์การประเมิินที่กำหนด

ลงชื่อผู้ประเมิน................................... ลงชื่อผู้ประเมิน...................................
เกณฑ์การประเมินผล
นักเรียนได้ระดับคุณภาพระดับ 3 (ดี) ขึ้นไป ถือว่าผ่านการประเมิน
เกณฑ์การตัดสินผลการประเมิน

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

17

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

ภาคผนวก




สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

18

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

เฉลย

แบบทดสอบก่อนเรียน-หลังเรียน




สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

แ 19บ

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

นวคำตอ กิจกรรมการเรียนรู้

ใบกิจกรรมที่ 3.1 เรื่อง ห้องเรียนวัยเกรียน

ให้นักเรียนพิจารณาเหตุการณ์ที่กำหนด แล้ววิเคราะห์ ตอบคำถามต่อไปนี้

ขั้นที่ 1 ขั้นระบุปัญหา

ณ ห้องเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 3/5 ในโรงเรียนประจำอำเภอแห่งหนึ่ง ซึ่งภายใน
ห้องเรียน นักเรียนแบ่งเป็นฝักเป็นฝ่าย ไม่ใคร่จะสามัคคีกันเท่าใดนัก เวลามีภารกิจที่
ภายในห้องต้องช่วยกัน ต่างก็เมินเฉย สุดท้ายก็ไม่มีใครช่วยกันทำ สร้างความหนักใจ
ให้กับครูประจำชั้นยิ่งนัก ครูประจำชั้นจึงแต่งตั้งให้ "เจเจ" เป็นหัวหน้าห้อง เนื่องจาก
ไม่มีใครอยากรับผิดชอบหน้าที่อันยิ่งใหญ่นี้ เจเจ เด็กหญิงที่มีความรับผิดชอบสูง
ผลการเรียนอยู่ในระดับแถวหน้าของโรงเรียน แต่เจเจไม่ค่อยรับฟังความคิดเห็น
ของเพื่อนในห้อง เอาแต่ความคิดเห็นของตนเองเป็นใหญ่ ที่สำคัญแทนที่เจเจจะเป็น
ตัวประสานให้เพื่อนในห้องสามัคคีกัน แต่เจเจกลับเป็นคนยั่วยุให้คนนั้นคนนี้แตกคอ
กัน สร้างความร้าวฉานในหมู่สมาชิกในห้อง คนไหนที่ไม่เชื่อฟัง เจเจจะไปฟ้องครู
ประจำชั้นทันที ทำให้สมาชิกในห้องไม่มีใครกล้าที่จะตอแยกับเจเจ

1.....ป..ั.ญ....ห...า..ท.ี.่.น.ั..ก..เ..ร.ี.ย...น...ช.ั้.น...ม..ั.ธ..ย...ม...ศ.ึ.ก...ษ...า..ป..ี.ท.ี.่...3../..5....ป...ร..ะ...ส...บ...อ..ย.ู.่.ม.ี..ป.ั..ญ...ห...า..เ..รื.่.อ...ง..ใ.ด...บ..้.า..ง...............................................................
..ไ..ม..่.ม..ี..ค...ว...า..ม...ส...า...ม.ั..ค...ค..ี...แ...บ..่..ง..ก...ล.ุ.่.ม...เ..ป..็..น...ฝ.ั..ก...เ..ป.็..น...ฝ..่.า...ย.....ม.ี..ห..ั..ว..ห....น.้..า..ห..้..อ...ง..ท.ี.่..ไ..ม.่..ฟ..ั..ง..ค...ว...า..ม....ค.ิ..ด...เ..ห.็..น...ข...อ...ง...ค...น...อ.ื.่.น...........
....แ...ล...ะ...ห..ั.ว...ห...น..้..า..ห..้..อ...ง..ไ..ม..่..ไ..ด.้..ม...า...จ..า...ก...ก...า...ร..เ..ล..ื.อ...ก...ต.ั.้..ง........................................................................................................
2. เจเจ หัวหน้าห้อง ต้องใช้หลักธรรมในปปัญจธรรม 3 ประเด็นใด มาแก้ไขพฤติกรรม
..ม...า...น...ะ.....ค.ื..อ.....ไ..ม..่.ค....ร..อ...บ....ง..ำ..ผ.ู.้.อ.ื.่.น......ถ.ื..อ...ต...น...เ..อ...ง..ว..่.า...ม.ี..อ..ำ...น....า..จ.....แ...ล...ะ...เ..ป.็..น...ใ..ห....ญ..่...............................................................
..ท..ิ..ฐ.ิ...ค..ื.อ.....ต..้.อ....ง..ย...อ...ม...ร.ั..บ...ฟ..ั..ง..ค...ว...า...ม...ค.ิ..ด...เ..ห.็..น....ข...อ...ง..ค...น....อื.่..น...............................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

20

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

ขั้นที่ 2 ขั้นวิเคราะห์ปัญหา

3.ปัญหาในห้องเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3/5 เกิดจากสิ่งใดเป็นสำคัญ
.............ค...ว...า..ม...ไ...ม.่..ร.ั.ก...ใ...ค...ร.่.ส...า...ม.ั..ค...ค..ี...ไ..ม..่..ก...า..ร...ย...อ...ม...ร.ั..บ...ฟ..ั..ง..ค...ว...า..ม....ค.ิ..ด...ซ.ึ.่.ง..เ..ห..็..น...ก.ั..น...แ...ล...ะ...ก..ั.น............................
.............ผ.ู.้.เ..ป.็..น...ห..ั..ว..ห....น.้..า...ห.้..อ...ง.....ก.็..ไ..ม.่..ท..ำ...ห....น.้..า...ท.ี.่.ข...อ...ง...ต...น...เ..อ...ง....ท...ำ...ใ..ห.้..ห..้..อ...ง..เ..ร.ี..ย...น...ไ..ม.่..น..่..า..เ..ร.ี..ย...น......................

.............................................................................................................................................................................

ขั้นที่ 3 ขั้นเสนอวิธีแก้ปัญหา

4.หากนักเรียนเป็นสมาชิกในห้องมัธยมศึกษาปีที่ 3/5 นักเรียนจะแก้ไขปัญหาอย่างไรบ้าง
................หใ....ัห..ว..้....คห......รน..ู..้ป....า..ร..ห....้ะ....อ..จ....งำ....ท..ชี..ั่..้ท..น..ุ....กจ....ั..คด......นใ....ห..เ..้..ล..มื..ี..อ..ก....ก..า....แร......เล..้..ล..วื....อ..ว..่..กา......ตด..ัี้....งท..ี..่ห..ส..ัุ..ว..ด....ห......ทน..ี..้่..จ..า....หะ....้..ม..อ....า..ง....จใ..ั..ห..ด....ม..ร..่..ะ......เ..เ..บ..พี..ื..่ย..อ....บ..จ....ช..ะั..้..น..ไ....ด..เ้..ร..ม..ี..ีย......น......ใ....ห........ม..่..................................................

.............................................................................................................................................................................
ขั้นที่ 4 ขั้นตรวจสอบผลลัพธ์

5.จากที่นักเรียนเสนอวิธีการแก้ปัญหาจากคำตอบข้อที่ 4 หากนำมาปฏิบัติจะเกิดผลลัพธ์เป็นเช่นใด
........หเ....้ก..ิ..อ..ด....ง..ค..เ....รว..ี..ย..า....นม........สจ....ะ..า....มน..ั..่..ค..า....อค....ี..ย..ู..่..ย..ิ..่..ง....ข..ึ..้..น............ส......ม......า....ช....ิ..ก......ใ....น......ห....้....อ......ง....ช....่..ว......ย......เ....ห......ล..ื....อ......ซ..ึ..่..ง....ก....ั..น........แ......ล......ะ....ก....ั..น............ส..่....ง....ผ......ล......ใ....ห..้......................................................

.............................................................................................................................................................................

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

21

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

แ นวคำตอบ กิจกรรมการเรียนรู้

ใบกิจกรรมที่ 3.2 เรื่อง ผลของการกระทำ

ให้นักเรียนพิจารณาเหตุการณ์ที่กำหนด แล้ววิเคราะห์ ตอบคำถามต่อไปนี้

ขั้นที่ 1 ขั้นระบุปัญหา

ดินแดนเด็กอัธยาศัยดี ชอบช่วยเหลือครูและเพื่อนในห้อง จนถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4
ดินแดนได้เจอกับเพื่อนใหม่ ชื่อชายชล ทั้งสองสนิทสนมกันอย่างรวดเร็ว ชายชลชอบเอาสิ่งของ
ใหม่ ๆ มาอวดดินแดน และแบ่งปันให้กับดินแดนเป็นประจำ วันหนึ่ง ชายชลได้พูดกับดินแดนว่า
หากอยากได้โทรศัพท์มือถือรุ่นใหม่ล่าสุด มาบอกเขา เขาจะหางานให้ทำ ครั้งแรกดินแดนก็ไม่
ใคร่จะสนใจนัก งานอะไรจะได้เงินดีขนาดนั้น แต่เมื่อเห็นชายชลมีโทรศัพท์มือถือหลายเครื่อง
และแต่ละเครื่องก็ใหม่ ๆ ทั้งนั้น ดินแดนจึงสนใจงานที่ชายชลชวนไปทำ ในที่สุดดินแดนก็รู้ว่า
งานที่ชายชลพูดถึงคือการส่งยาบ้า ดินแดนคิดอยู่นานเพราะรู้ว่าเป็นสิ่งผิดกฎหมาย ในที่สุดก็ทน
ความอยากได้เงิน อยากได้โทรศัพท์รุ่นใหม่ไม่ไหวจึงทำงานร่วมกับชายชลในการส่งยาบ้า แต่
สุดท้ายแล้วก็ถูกตำรวจล่อซื้อและจับได้ ชายชลและดินแดนจำต้องถูกส่งตัวเข้าสถานพินิจ
อนาคตอันสดใสดับวูบลง เพราะกิเลสความอยากมีอยากได้เข้าครอบงำโดยไม่รู้ตัว

1.ปัญหาที่ดินแดนประสบ เกิดจากไม่ได้เรียนรู้หลักธรรมข้อใดในหลักธรรมวัฏฏะ 3
..................ก....ิ..เ....ล......ส......ว..ั....ฏ......ฏ......ะ..........ว..ิ....บ......า....ก......ว....ั..ฎ......ฎ........ะ............................................................................................................................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................................

2. ผลจากกรรมวัฎฎะ ส่งให้ ดินแดน และ ชายชล ได้พบกับอะไรบ้าง

........ส..่....ง....ผ......ล......ใ....ห....้....อ......น......า......ค......ต......ท..ี..่..ส......ด......ใ....ส......ต..้....อ......ง......ด..ั....บ......ว..ู....บ......ล......ง........ต....้..อ......ง......อ......อ......ก......จ......า....ก......โ....ร......ง....เ....ร..ี....ย......น..........ไ....ป......ใ....ช..้....ช..ี....ว..ิ....ต......ใ....น......ส......ถ......า......น......พ..ิ....น....ิ....จ............................................

.............................................................................................................................................................................................

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

22

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

ขั้นที่ 2 ขั้นวิเคราะห์ปัญหา

3. เหตุใดดินแดนจึงทำงานส่งยาบ้ากับชายชล ทั้งๆ ที่รู้ว่าผิดกฎหมาย
............ค......ว......า....ม......อ......ย......า......ก......ม..ี....อ......ย......า....ก........ไ....ด..้......ก....ิ..เ....ล......ส......ค......ร......อ......บ......ง....ำ......จ..ิ....ต......ใ....จ..............................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................

ขั้นที่ 3 ขั้นเสนอวิธีแก้ปัญหา

4. ถ้านักเรียนเป็นเพื่อนดินแดน นักเรียนจะแนะนำดินแดนอย่างไร
เพื่อไม่ให้ดินแดนเดินในเส้นทางที่ผิด
......ถช...ี้...้...าใ......หด...้...ิ...เ...น...ห......็แ...น......ด......โ...น...ท......ไ...ษ...ม......่ข...ฟ......ัอ......ง...ง.........กก...็......าบ......ร...อ......เ...ก...ด...ิ...พ...น...่......อท.........แา.........มง...่...ผ...ข...ิ...ด...อ.........ง...ย...ด......ิก...น......ต......ัแ...ว......ด...อ......น...ย...่......า...แ...ง......ล...ใ......ะห...้......คเ......พ...รื...ู่...อ.........น............ฟ...ั......ง............แ.........น............ะ......น.........ำ.........อ.........ย...่......า......ง.........ก...ั......ล.........ย.........า......ณ............ม......ิ......ต.........ร..............................

ขั้นที่ 4 ขั้นตรวจสอบผลลัพธ์

5. ถ้าดินแดนมีโทรศัพท์รุ่นใหม่ล่าสุด นักเรียนคิดว่าดินแดนจะทำงานผิดกฎหมายกับชายชล
หรือไม่ เพราะเหตุใดจึงคิดเช่นนั้น
.ถ..ึ.ง...จ...ะ...ม.ี..อ...ะ...ไ..ร..ท..ุ.ก....อ...ย.่..า..ง....ด..้.ว...ย...ก.ิ..เ..ล...ส...เ..ข.้.า...ค...ร...อ...บ...ง..ำ....ท...ำ...ใ..ห..้.ข...า...ด...ส...ต.ิ..ย.ั.้.ง..ค..ิ.ด.....ด..ิ.น....แ...ด...น...ก.็..อ...า...จ...................
เ.ป..็..น...ห...น.ึ.่..ง..ใ..น...น.ั.้.น......เ.พ....ร..า...ะ...ฉ...ะ...น.ั้..น...เ..ร..า...ต.้..อ...ง..ด..ั..บ...ก.ิ..เ..ล...ส....ด..ั..บ...ค...ว...า..ม...อ...ย...า...ก...ข...อ...ง..เ..ร...า..ใ..ห..้.ไ..ด..้.............................

.............................................................................................................................................................................

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

23

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

ข้อเสนอแนะ
จากผู้ปกครอง

ผู้ปกครองฝากข้อความถึงครูผู้สอนเกี่ยวกับตัวนักเรียน
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
...................................................................................................................................
ผู้ปกครองประเมินการตั้งใจทำงานของนักเรียน โดยขีดเครื่องหมาย
ลงในช่องที่ผู้ปกครองเห็นว่าเหมาะสม

ดีเยี่ยม
ดีมาก
ดี
พอใช้

ลงชื่อ.................................ผู้ปกครอง
(....................................................)

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม

24

ชุดกิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการแก้ปัญหาชุดที่ 3 เรื่อง วางกายใจ ให้ปลอดโปร่ง

บรรณานุกรม
วรวุฒิ อาจเดช และคณะ.มปป.แบบฝึกสมรรถ
นะและการคิด พระพุทธศาสนา ม.3.

กรุงเทพฯ:อักษรเจริญทัศน์ อจท.จำกัด.
สำเนียง เลื่อมใส และคณะ.มปป.หนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ม.3.

กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด.
สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชากร (พว).คู่มือครู ชุดกิจกรรมพัฒนาการคิด เสริมสร้างสมรรถนะสำคัญ และคุณลักษณะ

อันพึงประสงค์ ศาสนา ศีลธรรม จริยธรรม ชั้นมะธยมศึกษาปีที่ 3.กรุงเทพฯ:สำนักพิมพ์เอมพันธ์ จำกัด.
www.canva.com

สร้างสรรค์งานโดย นางฐิตารีย์ ศรีพรหม