ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 1 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ชุดกิจกรรรมการเรียนรู้ หน่วยพระธรรม โดยใช้กระบวนการบันได 5 ขั้น (QSCCS) ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม โรงเรียนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีนครินทร์ ภูเก็ต ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีส านักงานเขต พื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 14 ส านักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 2 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าน า ชุดกิจกรรมการเรียนรู้หน่วยเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง พระธรรม โดยใช้กระบวนการบันได 5 ขั้น (QSCCS) ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ได้จัดท าขึ้นเพื่อใช้ประกอบการเรียนรู้รายวิชา สังคมศึกษา รหัสวิชา ส21101 โดยมุ่งให้นักเรียนได้ฝึกการท างานโดยใช้ทักษะกระบวนการ คิดอย่างเป็นระบบ มีเหตุผลให้นักเรียน รู้จักคิดวิเคราะห์สังเคราะห์แสวงหาความจริงจากการ สืบเสาะหาข้อมูล รู้จักการแก้ปัญหาด้วยตัวเอง รวมทั้งรู้จักท างานร่วมกันเป็นหมู่คณะ น าไปสู่ การเสริมสร้างพลังความสามารถของแต่ละบุคคลให้เต็มขีดความสามารถด้วยการลงมือปฏิบัติ จริง มีทั้งหมด 4 ชุด ดังนี้ 1. ชุดที่ 1 เรื่อง พระรัตนตรัย 2. ชุดที่ 2 เรื่อง อริยสัจ 4 ทุกข์ 3. ชุดที่ 3 เรื่อง อริยสัจ 4 สมุทัย 4. ชุดที่ 4 เรื่อง อริยสัจ 4 นิโรธ 5. ชุดที่ 5 เรื่อง อริยสัจ 4 มรรค 6. ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ฉบับนี้ เป็นชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสน สุภาษิต ซึ่งผู้สอนหวังเป็นอย่างยิ่งว่าชุดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการบันได 5 ขั้น (QSCCS) จะมีผลต่อการพัฒนาการเรียนรู้สาระพระพุทธศาสนา ของนักเรียน ทั้งความรู้ ทักษะ กระบวนการ คุณลักษณะอันพึงประสงค์ อันจะส่งผลให้นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนรู้ พระพุทธศาสนา สูงขึ้นและนักเรียนมีเจตคติที่ดีต่อการเรียนรู้พระพุทธศาสนา สุปราณี รอดเซ็น
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 3 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ สารบัญ เรื่อง หน้า ค าน า............................................................................................................................ สารบัญ........................................................................................................................ ส่วนประกอบชุดกิจกรรม............................................................................................. ค าชี้แจงส าหรับครู....................................................................................................... ค าชี้แจงส าหรับนักเรียน............................................................................................... มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด........................................................................................ จุดประสงค์การเรียนรู้.................................................................................................. แบบทดสอบก่อนเรียนเรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต.......................................................... ใบความรู้ที่ 1 ภาษาบาลี…………………………………………………………….…………………… ใบความรู้ที่ 2 พุทธศาสนสุภาษิต……………………………………………………………………… ใบกิจกรรมที่ 1 การอ่านภาษาบาลี............................................................................. ใบกิจกรรมที่ 2 พุทธศาสนสุภาษิต............................................................................. ใบกิจกรรมที่ 3 พุทธศาสนสุภาษิต............................................................................. แบบทดสอบหลังเรียนเรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต........................................................... บรรณานุกรม............................................................................................................... ภาคผนวก.................................................................................................................... เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน........................................................................................ แนวการตอบใบกิจกรรมที่ 1....................................................................................... แนวการตอบใบกิจกรรมที่ 2....................................................................................... แนวการตอบใบกิจกรรมที่ 3....................................................................................... เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน........................................................................................ 2 3 4 5 6 7 8 9 11 14 19 20 22 24 26 27 28 30 31 33 35
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 4 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ส่วนประกอบของชุดกจิกรรม ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรื่อง พระธรรม โดยใช้กระบวนการการสอนแบบอริสัจ 4 ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ชุดที่ 6 พุทธศาสนสุภาษิต มีส่วนประกอบ ดังนี้ 1. ค าชี้แจงส าหรับครู 2. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 4. แบบทดสอบก่อนเรียน 5. ใบความรู้ 6. ใบกิจกรรม 7. แบบทดสอบหลังเรียน 8. เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 9. แนวค าตอบใบกิจกรรม 10. เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 5 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าชี้แจงส าหรับครู ศึกษาขั้นตอนในการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้นี้ให้เข้าใจ และปฏิบัติตามขั้นตอนอย่าง เคร่งครัด 1. ครูน าเข้าสู่บทเรียนและแจ้งจุดประสงค์ในการเรียน 2. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 6 คน คละความสามารถ (เก่ง ปานกลาง อ่อน) ตัวแทนกลุ่มจะรับชุดกิจกรรม กลุ่มละ 6 ชุด (ครบตามจ านวนสมาชิกในกลุ่ม) 3. ครูอธิบายวิธีการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 พุทธศาสนสุภาษิต 4. อธิบายให้นักเรียนเข้าใจเกี่ยวกับบทบาทของนักเรียน 5. ก่อนเรียนชุดกิจกรรมการเรียนรู้แต่ละชุด ต้องให้นักเรียนท าแบบทดสอบ ก่อนเรียน และครูแจ้งคะแนนแก่นักเรียนทุกคน 6. ขั้นน าเข้าสู่บทเรียน ให้เป็นหน้าที่ของครูเป็นผู้น าเข้าสู่บทเรียนโดยให้นักเรียนมีส่วน ร่วมในการท ากิจกรรม 7. ให้นักเรียนปฏิบัติกิจกรรมในเวลาที่ก าหนดให้อย่างเคร่งครัด 8. ขณะที่นักเรียนท ากิจกรรม ครูผู้สอนควรดูแลอย่างใกล้ชิด รวมทั้งอธิบาย ข้อสงสัย ในการเรียนเป็นรายบุคคลด้วย 9. นักเรียนช่วยกันสรุปสิ่งที่ได้เรียนมา โดยครูเป็นเพียงที่ปรึกษาคอยแนะน า เมื่อ นักเรียนมีปัญหาขอความช่วยเหลือเท่านั้น 10. นักเรียนท าแบบทดสอบหลังเรียน โดยใช้เวลาไม่เกิน 10 นาที และต้องตรวจ กระดาษค าตอบทันที เพื่อที่นักเรียนจะได้ทราบคะแนนพัฒนาของตนและคะแนนพัฒนาเฉลี่ย ของกลุ่ม 11. ถ้านักเรียนไม่ผ่านเกณฑ์ที่ระบุไว้ ครูควรหาเวลาให้นักเรียนกลับไปศึกษากิจกรรม นั้น ๆ ใหม่ แล้วท าแบบทดสอบหลังเรียนให้ผ่านเกณฑ์ที่ก าหนดไว้
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 6 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าชี้แจงส าหรับนักเรียน ในการศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง พระธรรม โดยใช้กระบวนการการสอนแบบ อริยสัจ4 ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ให้นักเรียนปฏิบัติตามขั้นตอน ดังต่อไปนี้ 1. ศึกษาจุดประสงค์การเรียนรู้ 2. ท าแบบทดสอบก่อนเรียน (Pre-test) พร้อมทั้งตรวจค าตอบจากเฉลยแบบทดสอบ ก่อนเรียน แจ้งคะแนนที่ได้แก่ครูผู้สอน เพื่อบันทึกไว้เป็นหลักฐาน 3. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แต่ละเล่ม จะประกอบด้วย ใบความรู้ ใบกิจกรรม และแนว การตอบใบกิจกรรม 4. ให้ศึกษาใบความรู้ก่อน เมื่อรู้และเข้าใจแล้ว ให้ตอบค าถามในใบกิจกรรม เสร็จแล้ว ตรวจค าตอบจากแนวการตอบใบกิจกรรม 5. ไม่ควรดูค าตอบก่อนตอบค าถาม เพราะจะท าให้นักเรียนไม่เข้าใจบทเรียนอย่าง แท้จริง 6. ถ้านักเรียนตรวจค าตอบถูกต้อง แสดงว่าเข้าใจดีแล้ว ให้ศึกษาเนื้อหา ใบความรู้ ถัดไป แต่ถ้าตอบค าถามผิด ต้องย้อนกลับไปศึกษาเนื้อหาใบความรู้เดิมใหม่ ให้เข้าใจ และตอบ ค าถามอีกครั้งจนถูกต้องแล้วจึงศึกษาใบความรู้ต่อไปได้ 7. เมื่อศึกษาทุกเนื้อหา ทุกใบความรู้แล้วให้ท าแบบทดสอบหลังเรียน (Post test) และ ตรวจค าตอบจากเฉลยแบบทดสอบหลักเรียน แจ้งผลคะแนนที่ได้ต่อครูผู้สอน และนักเรียนจะ ได้ทราบความก้าวหน้าในการเรียนของตนเอง เมื่อเปรียบเทียบกับ ผลการทดสอบก่อนเรียน 8. การประเมินผลการเรียนชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนี้ประเมินจากการท าแบบทดสอบ หลังเรียน ผู้เรียนควรได้คะแนนหลังเรียนไม่ต่ ากว่า 7 คะแนน หากผู้เรียนได้คะแนนหลังเรียน ต่ ากว่า 7 คะแนน ผู้เรียนควรกลับไปอ่านทบทวนท ากิจกรรมใหม่ แล้วท าแบบทดสอบใหม่อีก ครั้ง 9. การศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนี้จะส าเร็จบรรลุตามวัตถุประสงค์ได้นั้น นักเรียนต้องมีความซื่อสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการท างาน
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 7 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรื่อง พระธรรม โดยใช้กระบวนการการสอนแบบอริยสัจ4 ส าหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ส 1.1 รู้และเข้าใจประวัติ ความส าคัญ ศาสดา หลักธรรมของ พระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือและศาสนาอื่น มีศรัทธาที่ถูกต้อง ยึดมั่น และปฏิบัติ ตามหลักธรรม เพื่ออยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข ตัวชี้วัด 1. อธิบายพุทธคุณและข้อธรรมส าคัญในกรอบอริยสัจ 4 หรือหลักธรรมของ ศาสนาที่ตนนับถือตามที่ก าหนด เห็นคุณค่าและน าไปพัฒนาแก้ปัญหาของตนเองและครอบครัว (ส 1.1 ม. 1/5)
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 8 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ด้านความรู้ ความเข้าใจ 1. อธิบายความหมาย แหล่งที่มา และคุณค่าของพุทธศาสนสุภาษิตได้ (K) 2. วิเคราะห์ข้อคิดหรือคติสอนใจจากพุทธศาสนสุภาษิตได้อย่างมีเหตุผล (P) 3. น าข้อคิดหรือคติสอนใจจากพุทธศาสนสุภาษิตไปประพฤติปฏิบัติตนใน ชีวิตประจ าวันได้ (A) ด้านทักษะ/กระบวนการ 1. ทักษะการปฏิบัติ 2. ทักษะการท างานกลุ่ม สาระการเรียนรู้ 1. พุทธศาสนสุภาษิต - ย เว เสวติ ตาทิโส (คบคนเช่นใด เป็นคนเช่นนั้น) - อตฺตนา โจทยตฺตาน (จงเตือนตนด้วยตน) - นิสมฺม กรณ เสยฺโย (การใคร่ครวญก่อน แล้วจึงท าดีกว่า) - ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา (เหย้าเรือนที่ครองไม่ดี น าทุกข์มาให้) ด้านคุณลักษณะที่พึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 9 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าสั่ง จงท าเครื่องหมายกากบาท (X) ทับตัวอักษรหน้าค าตอบที่ถูกต้องที่สุด 1. ภาษาบาลีมีแหล่งก าเนิดมาจากประเทศใด ก. ประเทศไทย ข. ประเทศอินเดีย ค. ประเทศมาเลเซีย ง. ประเทศปากีสถาน 2. ภาษาบาลี มีที่มาจากภาษาใด ก. ภาษามาคธี ข. ภาษาเขมร ค. ภาษาฝรั่งเศส ง. ภาษาสันสกฤต 3. ข้อต่อไปนี้เป็นประโยชน์ของการศึกษาภาษาบาลียกเว้น ข้อใด ก. เป็นภาษาสากลที่ใช้ในการสื่อสาร ข. ช่วยให้เกิดความเข้าใจในความหมายของศัพท์ธรรมะในพระพุทธศาสนายิ่งขึ้น ค. เข้าใจความหมายของค าต่างๆ เช่นค าราชาศัพท์, ชื่อสถานที่ต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี ง. เข้าใจค าสอนที่อยู่ในพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี ซึ่งเป็นหลักฐานชั้นแรกสุดได้เป็นอย่างดี 4. เครื่องหมายพินทุ ( ) อยู่ใต้พยัญชนะตัวใด พยัญชนะตัวนั้นท าหน้าที่เป็นอะไร ก. ตัวตาม ข. ตัวน า ค. ตัวสะกด ง. ตัวควบกล้ า 5. เครื่องหมายนิคหิต ( ° ) เมื่อเขียนอยู่บนพยัญชนะที่ไม่มีสระประกอบ เครื่องหมายนิคหิต ( ° )จะออกเสียงเป็นอะไร ก. อิง ข. อัง ค. อุง ง. ออง รายวิชาพระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส21101 ภาคเรียนที่ 1 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 แบบทดสอบก่อนเรียน เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ครูผู้สอน : นางสุปราณี รอดเซ็น
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 10 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ 6. ค าว่า "วิสุ°" อ่านว่าอย่างไร ก. วิ - สุง ข. สิ - สัง ค. สิ - สุด ง. วิ - สัม 7. สุภาษิตโคลงโลกนิติที่มีค าขึ้นต้นว่า "ปลาร้าพันห่อด้วย ใบคา ใบก็เหม็นคาวปลา คละคลุ้ง" มีความหมายตรงกกับพุทธศาสนสุภาษิต ข้อใด ก. นย นยติ เมธาวี ข. นตฺถิ สนฺติปร สุข ค. ย เว เสวติ ตาทิโส ง. ยิ เว หิตญจ สาธุญจ 8. การปฏิบัติสิ่งใดก็ตามต้องใช้สติปัญญาใคร่ครวญให้ดีเสียก่อนจึงลงมือปฏิบัติ มีความหมาย ตรงกับข้อใด ก. การคิดทบทวน ข. ความไม่ประมาท ค. การคิดให้รอบคอบ ง. กาลงมือปฏิบัติตามความคิด 9. พ่อแม่ที่ประพฤติตนไม่ดี ลูกก็หนีไม่พ้นค าว่า “ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น” เหตุการณ์นี้สอดคล้อง กันพุทธศาสนสุภาษิตในข้อใด ก. ย เว เสวติ ตาทิโส ข. นิสมฺม กรณ เสยฺโย ค. ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา ง. อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ 10. อตฺตนา โจทยตฺตาน มีความหมายตรงกับข้อใด ก. ชนะตนนั้นแหละดี ข. ตนแลเป็นที่พึ่งแห่งตน ค. จงเตือนตนด้วยตนเอง ง. ความรักอื่นเสมอด้วยตนไม่มี
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 11 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ใบความรู้ที่ 1 เรื่อง ภาษาบาลี ประกอบการสอนรายวิชา สังคมศึกษา ส21101 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 หลังจากที่พวกอารยันเข้ามาตั้งถิ่นฐาน และมี อ านาจอยู่ในชมพูทวีปเป็นเวลานานกว่า 1,500 ปี มาแล้ว วัฒนธรรมของพวกอารยันก็เข้าไปผสมปนเป กับวัฒนธรรมของชาวพื้นเมืองเดิม โดยวิวัฒนาการไป เรื่อย ๆ ตามธรรมชาติของภาษาโดยเฉพาะ ภาษาของผู้ ที่ไม่ได้รับการศึกษา ซึ่งวิวัฒนาการมาเป็นภาษามาคธีที่ใช้พูดกันในแคว้นมคธและแคว้นโกศล เมื่อพระพุทธองค์ได้ทรงอุบัติขึ้น ในชมพูทวีปแล้ว พระองค์ทรงใช้ภาษามาคธี (ภาษา มคธ) ในการประกาศพระพุทธศาสนา ให้แพร่หลายออกไป ค าสั่งสอนของพระพุทธองค์ ซึ่ง พระสาวกได้รวบรวมไว้เป็นหมวดหมู่เรียกว่า พระไตรปิฎก มี 3 หมวด คือ พระวินัยปิฎก พระสุตตันตปิฎก พระอภิธรรมปิฎก ล้วนแต่บันทึกไว้เป็นภาษามคธทั้งสิ้น และภาษามคธนี้ เองที่เรียกกันว่า ภาษาบาลีในปัจจุบันนี้เดิมทีเดียวค าว่า บาลี หรือ ปาลิ มิได้หมายถึงภาษา แต่หมายถึงพระพุทธวจนะ หรือเนื้อความเดิมในประไตรปิฎก พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานได้ให้ความหมายของค าว่า บาลีไว้ว่า ภาษาที่ใช้เป็น หลักในพุทธศาสนานิกายเถรวาท, พุทธพจน์ ประวัติความเป็นมาภาษาบาลี
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 12 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ วิธีอ่าน และ เขียนภาษาบาลี มีหลักการกว้าง ๆ ดังต่อไปนี้ 1. พยัญชนะที่เขียนไว้โดด ๆ โดยไม่มีสระ ให้อ้านออกเสียง "สระ อะ" เสมอ เช่น ตป อ่านว่า ตะ-ปะ สติ อ่านว่า สะ-ติ ภควา อ่านว่า ภะ-คะ-วา อาจริย อ่านว่า อา-จะ-ริ-ยะ 2. การสะกดในภาษาบาลี หากใช้ "พินทุ ( )" แหลว่า จุด เขียนไว้ใต้ตัวพยัญชนะ มีหลัก ในการเขียน – อ่าน ดังนี้ 2.1 พยัญชนะที่ใช้พินทุ หรือจุด ( ) ไว้ใต้ จะใช้เป็นตัวสะกด เสมอ เช่น ภิกฺขุ อ่านว่า ภิก-ขุ อนิจฺจตา อ่านว่า อะ-นิด-จะ-ตา อภิญฺญา อ่านว่า อะ-ภิน-ยา เวสฺโส อ่านว่า เวด-โส 2.2 ถ้าพยัญชนะตัวหน้า ไม่มีสระอยู่ด้วย จะใช้พินทุหรือจุด ( ) ที่อยู่ใต้พยัญชนะตัวหลัง เป็นไม้หันอากาศ เสมอ เช่น ขนฺติ อ่านว่า ขัน-ติ ตสฺส อ่านว่า ตัด-สะ ปจฺจตฺต อ่านว่า ปัด-จัด-ตัง สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส อ่านว่า ส า-มา-ส า-พุด-ธัด-สะ 2.3 บางครั้ง ใช้พินทุ หรือจุดไว้ใต้พยัญชนะเพื่อให้เป็นตัวควบกล้ า ในกรณีนี้ นิยมอ่าน ออกเสียกึ่งมาตรา เช่น ตสฺมา อ่านว่า ตัด-สมา (เสียง สะ หน้า มา อ่านออกกึ่งมาตรา หรือ อ่านอย่างเร็ว) พฺรูถะ อ่านว่า พรู-ถะ (เสียง พะ หน้า รู อ่านออกเสียงกึ่งมาตรา คล้ายตัวควบกล้ า) ยาตฺรา อ่านว่า ยาด-ตรา (เสียง ตะ หน้า รา ออกเสียงกึ่งมาตรา) ภวตฺวนฺตราโย อ่านว่า ภะ-วัด-ตวัน-ตะ-รา-โย (เสียง ตะ หน้า รา ออกเสียง กึ่งมาตรา) กตฺวา อ่านว่า กัต – ตวา (เสียง ตะ หน้า วา ออก กึ่งมาตรา) พฺยาธิ อ่านว่า พยา – ธิ(เสียง พะ หน้า ยา ออกกึ่งมาตรา) พฺราหฺมณ อ่านว่า พราม - มะ – ณะ (เสียงพะ หน้า รา ออกเสียงกึ่งมาตรา) การอ่านและการเขียนภาษาบาลี
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 13 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ 3. ภาษาบาลีใช้ "นิคหิต( ° )"แปลว่า วงกลม อยู่บนตัวอักษร เมื่อประกอบเข้ากับตัวอักษร แล้ว นิยมอ่านออกเสียง ดังนี้ 3.1 ถ้าอักษรตัวที่มีนิคหิต( ° ) อยู่ด้วยนั้น มีสระผสมอยู่ นิยมอ่านออกเสียงตัวนิคหิตเป็น ตัว ง สะกด (แม่กง) เช่น สุคติ° อ่านว่า สุ-คะ-ติง เสตุ° อ่านว่า เส-ตุง กาตุ° อ่านว่า กา-ตุง 3.2 ถ้าอักษรตัวที่มีนิคหิต( ° ) อยู่ด้วยนั้น ไม่มีสระผสมอยู่ นิยมอ่านออกเสียงตัวนิคหิต เป็นสระ “อัง” เสมอ เช่น มย อ่านว่า มะ-ยัง อรห อ่านว่า อะ-ระ-หัง พุทฺธ อ่านว่า พุด-ทัง ธมฺม อ่านว่า ท า-มัง สงฺฆ อ่านว่า สัง-คัง
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 14 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ใบความรู้ที่ 2 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ประกอบการสอนรายวิชา สังคมศึกษา ส21101 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ดังนั้น สุภาษิต จึงหมายถึง ค าพูดหรือค ากล่าวที่ดี ซึ่งมีคุณค่าและประโยชน์นับอนันต์ ที่สามารถเปลี่ยนคนได้ไม่ว่าบุคคลใดก็ตาม จึงไม่จ าเพาะเจาะจงว่าต้องเป็นผู้ใด เพียงได้รู้ ได้ อ่าน ได้ยินมา และใคร่ครวญตรึกตรองอย่างรอบคอบแล้วน าไปใช้ก็ท าให้เกิดคุณค่าและ ประโยชน์ได้ทุกผู้ทุกคน พุทธศาสนสุภาษิต หมายถึง ถ้อยค าดีๆ ในพระพุทธศาสนา แต่มิได้หมายความเฉพาะ ค าที่พระพุทธองค์ตรัสไว้เท่านั้น แม้สุภาษิตแทบทั้งหมดจะเป็นพระพุทธพจน์ก็ตามเช่น ถ้าเป็น ภาษิตพระสัมมาสัมพุทธตรัสเอง เรียกว่า พุทธภาษิต (หรือ พระพุทธพจน์) ถ้าพระโพธิสัตว์ กล่าวเรียกว่า โพธิสัตว์ภาษิต ถ้าพระสาวกกล่าว ก็เรียกว่า เถรภาษิตบ้าง สาวกภาษิต บ้าง แม้แต่ค าที่เทวดากล่าว และพระพุทธองค์ได้ตรัสรับรองว่าดีด้วยการตรัสค านั้นซ้ า เรียกว่า เทวดาภาษิต เป็นต้น ฉะนั้น จึงเป็นเรื่องที่ควรระมัดระวัง มิใช่ว่า เห็นว่าเป็นพุทธศาสนสุภาษิต หรือเห็นเป็นค าบาลีแล้วก็เดาเอาว่าเป็นพระพุทธพจน์ โดยมิได้ดูที่มาของสุภาษิตนั้นให้ แน่นอน อาจจะเป็นการตู่พระพุทธวจนะได้ พุทธศาสนสุภาษิต คือ สุภาษิต ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงด ารัสไว้ ซึ่งมีคุณค่าสูงส่ง สามารถใช้ได้ทั้งเป็นแนวทางด าเนินชีวิต เตือนใจ หาค าตอบที่ดีส าหรับปัญหาที่สงสัย หรือ แม้แต่เตือน สติ ให้เรา หู ตา สว่าง เกิดปัญญาเข้าใจ ได้อุบายที่ดีในการด าเนินชีวิต การ แก้ปัญหา และพ้นจากเครื่องเศร้าหมองได้ ศาสนสุภาษิต มาจาก ศาสน + สุภาษิต ศาสน มาจาก ค าว่า สาสน แปลว่าค าสอน สุภาษิต มากจาก ค าสองค าที่รวมกันคือ สุ + ภาษิต สุ แปลว่า ดี ภาษิต แปลว่า ค าพูดหรือค ากล่าว
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 15 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ตัวอย่างพุทธศาสนสุภาษิตที่ส าคัญ สุภาษิตบทนี้ สอนให้บุคคลเลือกคบสหาย คือ ถ้าหากบุคคลคบคนเช่นไร ไม่ว่าจะเป็น คนดีหรือคนไมดี(คนชั่ว) เขาก็จะเป็นคนเช่นนั้น เพราะมิตรสหายเป็นปัจจัยอันส าคัญยิ่งที่จะ น าพาไปสู่ความเสื่อมหรือความเจริญ ถ้าคบคนพาล คนพาลก็จะพาไปประพฤติทางเสื่อมเสีย ถ้าคบบัณฑิต บัณฑิตก็จะพาไปสู่ทางที่เจริญ และน าแต่ประโยชน์และความสุขมาให้ เหตุที่คบคนเช่นใด ย่อมเป็นคนเช่นนั้น เป็นเพราะสิ่งแวดล้อมมีอิทธิพลต่อความรู้สึกนึก คิด และพฤติกรรมของมนุษย์ ดังนั้นเมื่ออยู่ใกล้ใคร จึงมักจะได้รับการถ่ายทอดอุปนิสัยและ ความประพฤติจากคนนั้นด้วย ทั้งนี้เกิดขึ้นโดยมิได้ตั้งใจเลียนแบบ แต่เป็นไปเองตามธรรมชาติ เช่น พลอย คบเพื่อนที่พูดจาหยาบคาย ต่อไปพลอยก็จะพูดจาหยาบคายตามไปด้วย หรือ เล็ก ชอบสูบบุหรี่ ก็จะชักชวนเพื่อนที่อยู่ด้วยกันสูบบุหรี่ไปด้วย เป็นต้น มนุษย์มักเอาสิ่งที่ตนพบเห็น โดยเฉพาะอย่างยิ่งสิ่งที่อยู่ใกล้ ดังนั้นการคบบุคคลใดจนสนิท มักจะท าให้มีลักษณะเหมือนกันโดยไม่รู้ตัว ดังนั้นการเลือกคบคนดีคนดีย่อมแนะน าสั่งสอน ในทางที่ดี เมื่อสนิทสนมกันก็ย่อมเป็นเหมือนดีโดยไม่ได้ตั้งใจ ย เวเสวติ ตาทิโสยัง (อ่านว่า ยัง-เว เส-วะ-ติ ตาทิ-โส) “คบคนเช่นไร ย่อมเป็นคนเช่นนั้น”
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 16 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ โดยทั่วไปมนุษย์ย่อมจะมีเวลาที่ตกอยู่ในความประมาทบ้าง หลงผิดบ้าง เผลอบ้าง รู้เท่าไม่ถึงการณ์บ้าง แล้วอาจถล าตัวลงสู่หายนะหรือความชั่วได้ แต่ทั้งนี้บางคนอาจโชคดีมีผู้ หวังดีคอยตักเตือน เช่น บิดา มารดา ญาติ ครู เพื่อน คอยให้ค าแนะน าตักเตือนด้วยความหวังดี และจริงใจ แต่อย่างไรก็ตาม ไม่มีผู้ใดที่สามารถอยู่ใกล้และคอยตักเตือนได้ตลอดเวลา แต่ความ ประมาท ความหลง ย่อมเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา ดังนั้นหนทางที่ดีที่สุด คือ ต้องพยายามเตือนตน ด้วยตนเอง เพราะตนของตนย่อมอยู่กับตนเสมอ ย่อมรู้อยู่ทุกเวลาว่าตนก าลังท าอะไร จึงมี โอกาสเตือนตน ให้สติแก่ตนได้ทุกเวลา ส่วนคนอื่นอยู่ห่างตัวเราย่อมรู้สิ่งที่ไม่เหมาะไม่ควรของ เราเพียงบางอย่าง จึงสามารถตักเตือนได้เฉพาะสิ่งที่ตนรู้เท่านั้น และถ้าเป็นค าตักเตือนของคน ที่เราไม่เคารพ เราอาจจะไม่เชื่อฟังก็ได้ ฉะนั้น จึงสอดคล้องกับพุทธศาสนสุภาษิตที่ว่า“อตฺตนา โจทยตฺตาน จงเตือนตนด้วยตนเอง” การเตือนตน คือ การพร่ าสอนตนให้มีสติสัมปชัญญะขึ้นมา เพื่อเตือนตนให้รู้ว่า อะไรถูก อะไรผิด อะไรควรท าหรือไม่ควรท า และพยายามสอดส่องดูโทษ ความผิดพลาด และ ข้อบกพร่องของตนด้วยตนเองอยู่เสมอ ไม่ต้องให้ใครมาคอยเตือน พร้อมทั้งอย่ามัวไปคอยเพ่งดู โทษ หรือ ความผิดของคนอื่นอยู่เลย จงหมั่นตรวจดูความผิดของตนเองอยู่ทุกเมื่อ เมื่อเรา พยายามเพ่งจับผิดตนบ่อย ๆ ความผิดมันก็ไม่เกิดขึ้นหรือถ้าจะเกิดขึ้นก็เกิดขึ้นน้อย และเมื่อ พบแล้วต้องใช้สติปัญญาแก้ไขความผิดนั้นให้หมดไป โดยไม่ท าความผิดขึ้นอีก สรุปคือ ต้อง พยายามเตือนตนด้วยตนเอง พระพุทธศาสนาสอนว่า ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน (อตฺตา หิ อัตฺตโน นาโถ) เพราะผู้ที่อยู่กันตนตอลดเวลาคือ ตนเอง อต ตนา โจทยต ตาน (อ่านว่า อัต-ตะ-นา โจ-ทะ-ยัต-ตา-นัง) “จงเตือนตนด้วยตนเอง”
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 17 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ใคร่ครวญ หมายถึง การใช้สติสัมปชัญญะ และปัญญาเพ่งดูเหตุปัจจัยต่าง ๆ ในเมื่อจะ ประกอบการนั้น ๆ ถึงจะใช้เวลานานหน่อยก็ยังดีกว่าท าอะไรรีบร้อน ใจเร็ว ด่วนไปได้ โดยขาด การใคร่ครวญก่อนท า บางครั้งท าอะไรรีบร้อนก็อาจเสียหายได้เป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ เพราะฉะนั้น เวลาจะท าอะไรก็ตาม ต้องใช้สติปัญญาใคร่ครวญพิจารณาดูก่อนแล้วจึงค่อยท า จะท าให้การงานหรือสิ่งที่ท าอยู่นั้นมีประสิทธิภาพและส าเร็จได้ตามจุดประสงค์เช่น เพื่อน ชักชวนให้เสพสิ่งเสพติด โดยบอกว่าจะท าให้ได้รับความสุขอย่างที่ไม่เคยคิดมาก่อน ถ้าขาดสติ ขาดความยั้งคิด เชื่อตามเพื่อนไปเสพยาเข้าก็อาจท าให้กลายเป็นคนติดสิ่งเสพติด เสียอนาคตได้ เป็นต้น การท างานอย่างใดอย่างหนึ่ง ที่จะประสบผลส าเร็จได้ ผู้ท าจะต้องมีหลักเกณฑ์ในการ ท างาน คือต้องพิจารณาให้รู้ก่อนว่า ถ้าเราท างานสิ่งนี้ ผลออกมาจะเป็นอย่างไร เมื่อรู้ว่าการ งานนั้น ๆ ถ้าท าแล้วจะเป็นผลดีแก่ตนและสังคมอย่างมากมายก็ควรท า แต่ถ้าเราพิจารณาเห็น ว่างานนั้น ๆ ไม่มีประโยชน์ก็ไม่ควรท า เพราะจะท าให้เราเสียเวลาเปล่า บางทีจะท าให้เราได้รับ โทษ เพราะการท างานนั้น ๆ ก็เป็นได้ ฉะนั้น ก่อนจะท าอะไรลงไป จึงควรพิจารณาให้ดีก่อน แล้วจึงลงมือท า นิสม มกรณ เสย โย (อ่าน ว่า นิ-สัม-มะ กะ-ระ-นัง เสย-โย) “ใคร่ครวญก่อนแล้วจึงท าดีกว่า”
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 18 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ เหย้าเรือนเป็นที่อาศัยของครอบครัว และทุกครอบครัวย่อมมีหัวหน้าเป็นผู้ดูแล หรือเป็น ผู้ปกครอง ที่ใดก็ตามที่มีคนอยู่ด้วยกันหลายคน ก็ต้องมีกฎระเบียบกฎเกณฑ์ และมีผู้ปกครอง เพื่อดูแลให้สมาชิกในครอบครัวอยู่กันอย่างมีระเบียบเรียบร้อย แม้กฎเกณฑ์ของครอบครัวจะ ไม่ได้เป็นลายลักษณ์อักษร แต่ก็เป็นที่รู้กันในทางปฏิบัติ เหย้าเรือนที่ปกครองดี คนในครอบครัว ย่อมมีความสงบสุข มีความสามัคคี ปรองดอง มีสุขภาพจิตดี มีเวลาคิดเรื่องที่จะท า เพื่อเป็น ประโยชน์แก่ตนเองและผู้อื่น การประกอบอาชีพการงานก็เป็นไปด้วยความราบรื่น ส่วนเหย้า เรือนที่ปกครองไม่ดีนั้น สมาชิกในครอบครัวก็อาจทะเลาะเบาะแว้งกัน ขาดความสามัคคี ท าให้ ชีวิตส่วนตัวและชีวิตการท างานไม่สามารถด าเนินไปได้ด้วยดีเท่าที่ควร พ่อแม่บางคนสอนลูกอย่าง แต่ตัวเองท าอีกอย่างเช่น สอนลูกไม่ให้สูบบุหรี่ แต่ตัวเองสูบบุหรี่ แต่ตัวเองสูบบุหรี่ แต่คนอื่นท าบ้างก็ไม่พอใจ หรือพ่อแม่บางคนติดสุรา การพนันแล้วจะสอนลูก ไม่ให้ท าได้อย่างไร ผู้ปกครองที่ดีนั้นต้องท าตัวเป็นตัวอย่างที่ดีด้วย ทุราวาสา ฆราทุก ขา (อ่านว่า ทุ-รา-วา-สา ฆะ-รา ทุก-ขา) “เหย้าเรือนที่ปกครองไม่ดีน าทุกข์มาให้”
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 19 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าชี้แจง ให้นักเรียนอ่านภาษาบาลี แล้วเขียนค าอ่านลงในช่องว่างให้ถูกต้อง 1. อรห อ่านว่า.................................... 6. อนุตฺตร อ่านว่า...................................... 2. ภควโต อ่านว่า.................................... 7. ชยสิทฺธิ อ่านว่า...................................... 3. ปจฺตตฺต อ่านว่า.................................... 8. ภควนฺต อ่านว่า...................................... 4. มุนินฺโท อ่านว่า.................................... 9. ตนฺเตชสา อ่านว่า...................................... 5. ยทิน อ่านว่า.................................... 10. โลกสฺสาติอ่านว่า...................................... ค าชี้แจง ให้นักเรียนเติมความหมายของพุทธศาสนสุภาษิตลงในช่องว่าง รายวิชา พระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส 21101 ภาคเรียนที่ 1 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ใบกิจกรรมที่ 1 เรื่อง การอ่านภาษาบาลี ครูผู้สอน : นางสุปราณี รอดเซ็น 1. ……………………………………………………..…….. 2. ………………………………………………..………….. 3. ……………………………………………..…………….. ย เว เสวติ ตาทิโส อตฺตนา โจทยตฺตาน อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ นิสมฺม กรณ เสยฺโย ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา 4. …………………………………………….…………….. 5. …………………………………………………..………..
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 20 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าสั่ง ให้นักเรียนอ่านนิทาน แล้วตอบค าถาม “พระราชากับสหาย” ในครั้งอดีตกาล ณ เมืองแห่งหนึ่ง พระราชามีโอรสผู้เพียบพร้อมด้วยรูปสมบัติและทรัพย์ สมบัติ แต่องค์ชายมีสหายเป็นเหล่าบุตรของมหาดเล็กที่เกเร ชอบทะเลาะกับผู้อื่น เที่ยวยิงนกตกปลา จนองค์ชายขาดเรียนกับอาจารย์อยู่เสมอ เมื่อองค์ชายเติบโตและได้ขึ้นครองราชย์สมบัติแทนพระบิดา ก็กลายเป็นพระราชาที่เกียจ คร้านไม่สนใจทุกข์สุขของราษฎรเพราะยังคงคบหากับเพื่อนในวันเด็กที่บัดนี้ได้เป็นมหาดเล็กผู้ ใกล้ชิด บ่อยครั้งที่พระราชาชอบยกทัพไปท าศึก เป็นเหตุให้มีผู้คนล้มตายอยู่เสมอ ในเมืองนั้นมีบัณฑิตหนุ่มผู้หนึ่งที่ต้องการเปลี่ยนนิสัยของพระราชา จึงพยายามรวบรวมผู้ มีปัญญาและความดีได้เป็นกลุ่มใหญ่ แล้วกระจายตัวไปยังสถานที่ที่พระราชาและสหายชอบไปหา ความส าราญ จากนั้นก็พูดคุยสนทนาธรรมและความรู้ต่าง ๆ อยู่เสมอ พระราชาและสหายได้พบบัณฑิตกลุ่มนี้ในครั้งแรกก็ไม่สนใจ จนเมืองไปที่ไหนก็เจอแต่ การสนทนาแลกเปลี่ยนปัญญาหาความรู้ก็สนใจ จึงเรียกบัณฑิตเหล่านั้นเข้ามาในวังเพื่อสอบถาม เมื่อพระราชาได้พูดคุยกับเหล่าบัณฑิตอยู่ทุกวันก็เริ่มเปลี่ยนความคิดและอุปนิสัย จนกลายเป็น พระราชาผู้ทรงคุณธรรม ปกครองบ้านเมืองด้วยความสงบร่มเย็น คอยตรวจตราทุกข์สุขของ ประชาชน และเลิกการออกศึกสงคราม รายวิชา พระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส 21101 ภาคเรียนที่ 1 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ใบกิจกรรมที่ 2 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ครูผู้สอน : นางสุปราณี รอดเซ็น
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 21 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ 1. นิทานเรื่องนี้สอดคล้องกับพุทธศาสนสุภาษิตใด ..................................................................................................................................................... 2. หากพิจารณาทางโลกและทางธรรม การกระท าใดของพระราชาที่ถือว่าเป็นการกระท าที่ไม่ดี ..................................................................................................................................................... 3. นักเรียนคิดว่าการกระท าของพระราชาในข้อ 2. ส่งผลกระทบต่อตนเอง สังคม และประเทศ อย่างไร ..................................................................................................................................................... 4. การที่พระราชาได้เปลี่ยนเป็นพระราชาผู้ทรงธรรมในภายหลัง เป็นเพราะเหตุใด และส่งผล ต่อบ้านเมืองอย่างไร ..................................................................................................................................................... 5. นักเรียนจะน าข้อคิดที่ได้จากพุทธศาสนาสุภาษิตในเรื่องนี้ไปประยุกต์ใช้ในการด าเนินชีวิต อย่างไร เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและส่วนรวม .....................................................................................................................................................
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 22 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าชี้แจง ให้นักเรียนศึกษากรณีของ "นักโทษชายเก่งกาจ ใจกล้า" แล้วตอบค าถามที่ ก าหนดให้ "นักโทษชาย เก่งกาจ ใจกล้า มีญาติมาเยี่ยม" เสียงผู้คุมร่างใหญ่ หน้าดุ เสียงดังฟังชัด เรียกให้ผู้ต้องขังออกมาพบญาติในตอนเช้าของวันจันทร์ เมื่อเก่งกาจเดินออกมามองผ่าน ห้องที่มีกระจกกั้น ยกหูโทรศัพท์คุยกับนางน้อย ผู้เป็นแม่ ที่เพียรพยายามมาเยี่ยมลูก ชายด้วยความรัก สองแม่ลูกคุยกันด้วยน้ าตานองหน้า "หมดเวลาเยี่ยม" ผู้คุมคนเดิม ตะโกนออกมา เก่งกาจเดินกลับแดน 7 ด้วยใจอ่อนล้า หวนนึกถึงวันที่เขากับแม่มีความสุข แม่เลี้ยงเขาด้วยความรัก ส่งให้เรียนระดับมหาวิทยาลัย ถ้าวันนั้นไม่เป็นเพราะความคึก คะนอง เก่งกาจได้ลองเสพยาบ้าที่เพื่อนให้ลองเสพ เมื่อมีครั้งแรกก็มีครั้งที่สอง...สาม.. ตามมา จากผู้เสพ เก่งกาจกลายเป็นผู้ขาย จนในที่สุดถูกต ารวจจับในข้อหาเสพและค้า ยาบ้า ถูกลงโทษ จ าคุก 20 ปี เก่งกาจนั่งทบทวนเรื่องราวในอดีต ถ้าในวันนั้น เขามีจิตใจ เข้มแข็ง ไม่ลองเสพยา ไม่เข้าไปข้องเกี่ยวกับยาเสพติดเชื่อฟังค าสอนของแม่ที่รักเขายิ่งกว่า ชีวิต เขาคงไม่เป็นเช่นนี้ เขาคงใช้ชีวิตในวัยรุ่นได้อย่างอิสรเสรีเหมือนคนอื่น ๆ รายวิชา พระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส 21101 ภาคเรียนที่ 1 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ใบกิจกรรมที่ 3 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ครูผู้สอน : นางสุปราณี รอดเซ็น
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 23 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ จากกรณีศึกษาเรื่อง "นักโทษชายเก่งกาจ ใจกล้า" ให้นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ใน ประเด็นต่อไปนี้ ใคร...............................................ท าอะไร.......................................................... ตรงกับพุทธศาสนสุภาษิต .................................................................... .................................................................... ..................... ผลที่ได้รับ............................................. ................................................................ .......................................................... ข้อคิดที่ได้รับ......................................... ................................................................. ........................................................... ความรู้สึกของนักเรียน .............................................................. .............................................................. .............................................................
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 24 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าสั่ง จงท าเครื่องหมายกากบาท (X) ทับตัวอักษรหน้าค าตอบที่ถูกต้องที่สุด 1. ภาษาบาลีมีแหล่งก าเนิดมาจากประเทศใด ก. ประเทศไทย ข. ประเทศอินเดีย ค. ประเทศมาเลเซีย ง. ประเทศปากีสถาน 2. ภาษาบาลี มีที่มาจากภาษาใด ก. ภาษามาคธี ข. ภาษาเขมร ค. ภาษาฝรั่งเศส ง. ภาษาสันสกฤต 3. ข้อต่อไปนี้เป็นประโยชน์ของการศึกษาภาษาบาลียกเว้น ข้อใด ก. เป็นภาษาสากลที่ใช้ในการสื่อสาร ข. ช่วยให้เกิดความเข้าใจในความหมายของศัพท์ธรรมะในพระพุทธศาสนายิ่งขึ้น ค. เข้าใจความหมายของค าต่างๆ เช่นค าราชาศัพท์, ชื่อสถานที่ต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี ง. เข้าใจค าสอนที่อยู่ในพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี ซึ่งเป็นหลักฐานชั้นแรกสุดได้เป็นอย่างดี 4. เครื่องหมายพินทุ ( ) อยู่ใต้พยัญชนะตัวใด พยัญชนะตัวนั้นท าหน้าที่เป็นอะไร ก. ตัวตาม ข. ตัวน า ค. ตัวสะกด ง. ตัวควบกล้ า 5. เครื่องหมายนิคหิต ( ° ) เมื่อเขียนอยู่บนพยัญชนะที่ไม่มีสระประกอบ เครื่องหมายนิคหิต ( ° )จะออกเสียงเป็นอะไร ก. อิง ข. อัง ค. อุง ง. ออง รายวิชาพระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส21101 ภาคเรียนที่ 1 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 แบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ครูผู้สอน : นางสุปราณี รอดเซ็น
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 25 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ 6. ค าว่า "วิสุ°" อ่านว่าอย่างไร ก. วิ - สุง ข. สิ - สัง ค. สิ - สุด ง. วิ - สัม 7. สุภาษิตโคลงโลกนิติที่มีค าขึ้นต้นว่า "ปลาร้าพันห่อด้วย ใบคา ใบก็เหม็นคาวปลา คละคลุ้ง" มีความหมายตรงกกับพุทธศาสนสุภาษิต ข้อใด ก. นย นยติ เมธาวี ข. นตฺถิ สนฺติปร สุข ค. ย เว เสวติ ตาทิโส ง. ยิ เว หิตญจ สาธุญจ 8. การปฏิบัติสิ่งใดก็ตามต้องใช้สติปัญญาใคร่ครวญให้ดีเสียก่อนจึงลงมือปฏิบัติ มีความหมาย ตรงกับข้อใด ก. การคิดทบทวน ข. ความไม่ประมาท ค. การคิดให้รอบคอบ ง. กาลงมือปฏิบัติตามความคิด 9. พ่อแม่ที่ประพฤติตนไม่ดี ลูกก็หนีไม่พ้นค าว่า “ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น” เหตุการณ์นี้สอดคล้อง กันพุทธศาสนสุภาษิตในข้อใด ก. ย เว เสวติ ตาทิโส ข. นิสมฺม กรณ เสยฺโย ค. ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา ง. อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ 10. อตฺตนา โจทยตฺตาน มีความหมายตรงกับข้อใด ก. ชนะตนนั้นแหละดี ข. ตนแลเป็นที่พึ่งแห่งตน ค. จงเตือนตนด้วยตนเอง ง. ความรักอื่นเสมอด้วยตนไม่มี
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 26 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ บรรณานุกรม กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นพุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ : ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย. ________. กรมวิชาการ. (2544). คู่มือการจัดการเรียนรู้กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและ วัฒนธรรม. กรุงเทพฯ : องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุภัณฑ์ (ร.ส.พ.). วิทย์ วิศทเวทย์และคณะ. (2555). หนังสือเรียนพระพุทธศาสนา ม.1. กรุงเทพมหานคร : อักษรเจริญทัศน์. ดวงกมล สินเพ็ง. (2551). การพัฒนาผู้เรียนสู่สังคมแห่งการเรียนรู้ การจัดการเรียนการสอนที่เน้นผู้เรียน เป็นศูนย์กลาง. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ทิศนา แขมมณี. (2550). ศาสตร์การสอนองค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. ________. (2556). ศาสตร์การสอนองค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. สุรภา กรุดอินทร์และคณะ.(2555). แบบวัดและบันทึกผลการเรียนรู้พระพุทธศาสนา ม.1. กรุงเทพมหานคร : อักษรเจริญทัศน์. สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ. (2561). คู่มือครูสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม. กรุงเทพมหานคร : พัฒนาคุณภาพวิชาการ. สุนทรี วรรณเกษม. (2556). คู่มือครูแห่งศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ : แม็ค. สุวัฒน์ วิวัฒนานนท์. (2551). ทักษะการอ่าน คิดวิเคราะห์และเขียน. กรุงเทพฯ : เฟื่องฟ้า.
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 27 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ภาคผนวก
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 28 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าสั่ง จงท าเครื่องหมายกากบาท (X) ทับตัวอักษรหน้าค าตอบที่ถูกต้องที่สุด 1. ภาษาบาลีมีแหล่งก าเนิดมาจากประเทศใด ก. ประเทศไทย ข. ประเทศอินเดีย ค. ประเทศมาเลเซีย ง. ประเทศปากีสถาน 2. ภาษาบาลี มีที่มาจากภาษาใด ก. ภาษามาคธี ข. ภาษาเขมร ค. ภาษาฝรั่งเศส ง. ภาษาสันสกฤต 3. ข้อต่อไปนี้เป็นประโยชน์ของการศึกษาภาษาบาลียกเว้นข้อใด ก. เป็นภาษาสากลที่ใช้ในการสื่อสาร ข. ช่วยให้เกิดความเข้าใจในความหมายของศัพท์ธรรมะในพระพุทธศาสนายิ่งขึ้น ค. เข้าใจความหมายของค าต่างๆ เช่นค าราชาศัพท์, ชื่อสถานที่ต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี ง. เข้าใจค าสอนที่อยู่ในพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี ซึ่งเป็นหลักฐานชั้นแรกสุดได้เป็นอย่างดี 4. เครื่องหมายพินทุ ( ) อยู่ใต้พยัญชนะตัวใด พยัญชนะตัวนั้นท าหน้าที่เป็นอะไร ก. ตัวตาม ข. ตัวน า ค. ตัวสะกด ง. ตัวควบกล้ า 5. เครื่องหมายนิคหิต ( ° ) เมื่อเขียนอยู่บนพยัญชนะที่ไม่มีสระประกอบ เครื่องหมายนิคหิต ( ° )จะออกเสียงเป็นอะไร ก. อิง ข. อัง ค. อุง ง. ออง รายวิชาพระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส21101 ภาคเรียนที่ 1 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ครูผู้สอน : นางสุปราณี รอดเซ็น
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 29 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ 6. ค าว่า "วิสุ°" อ่านว่าอย่างไร ก. วิ - สุง ข. สิ - สัง ค. สิ - สุด ง. วิ - สัม 7. สุภาษิตโคลงโลกนิติที่มีค าขึ้นต้นว่า "ปลาร้าพันห่อด้วย ใบคา ใบก็เหม็นคาวปลา คละคลุ้ง" มี ความหมายตรงกกับพุทธศาสนสุภาษิต ข้อใด ก. นย นยติ เมธาวี ข. นตฺถิ สนฺติปร สุข ค. ย เว เสวติ ตาทิโส ง. ยิ เว หิตญจ สาธุญจ 8. การปฏิบัติสิ่งใดก็ตามต้องใช้สติปัญญาใคร่ครวญให้ดีเสียก่อนจึงลงมือปฏิบัติ มีความหมาย ตรงกับข้อใด ก. การคิดทบทวน ข. ความไม่ประมาท ค. การคิดให้รอบคอบ ง. กาลงมือปฏิบัติตามความคิด 9. พ่อแม่ที่ประพฤติตนไม่ดี ลูกก็หนีไม่พ้นค าว่า “ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น” เหตุการณ์นี้สอดคล้อง กันพุทธศาสนสุภาษิตในข้อใด ก. ย เว เสวติ ตาทิโส ข. นิสมฺม กรณ เสยฺโย ค. ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา ง. อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ 10. อตฺตนา โจทยตฺตาน มีความหมายตรงกับข้อใด ก. ชนะตนนั้นแหละดี ข. ตนแลเป็นที่พึ่งแห่งตน ค. จงเตือนตนด้วยตนเอง ง. ความรักอื่นเสมอด้วยตนไม่มี
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 30 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าชี้แจง ให้นักเรียนอ่านภาษาบาลี แล้วเขียนค าอ่านลงในช่องว่างให้ถูกต้อง 1. อรห อ่านว่า อะระหัง 6. อนุตฺตร อ่านว่า อุนุตตะรัง 2. ภควโต อ่านว่า ภะคะวะโต 7. ชยสิทฺธิ อ่านว่า ชะยะสิทธิ 3. ปจฺจตฺต อ่านว่า ปัจจัตตัง 8. ภควนฺต อ่านว่า ภะคะวันตัง 4. มุนินฺโท อ่านว่า มุนินโท 9. ตนฺเตชสา อ่านว่า ตันเตชะสา 5. ยทิน อ่านว่า ยะทินัง 10. โลกสฺสาติอ่านว่า โลกัสสาติ ค าชี้แจง ให้นักเรียนเติมความหมายของพุทธศาสนสุภาษิตลงในช่องว่าง รายวิชา พระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส 21101 ภาคเรียนที่ 1 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เฉลยใบกิจกรรมที่ 1 เรื่อง การอ่านภาษาบาลี ครูผู้สอน : นางสุปราณี รอดเซ็น 1. ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน 2. การใคร่ครวญก่อนแล้วจึงท าดีกว่า 3. คบคนเช่นใด ย่อมเป็นเช่นนั้น ย เว เสวติ ตาทิโส อตฺตนา โจทยตฺตาน อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ นิสมฺม กรณ เสยฺโย ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา 4. จงเตือนตนด้วยตนเอง 5. เหย้าเรือนที่ปกครองไม่ดีน าทุกข์มาให้ ใให้
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 31 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าสั่ง ให้นักเรียนอ่านนิทาน แล้วตอบค าถาม “พระราชากับสหาย” ในครั้งอดีตกาล ณ เมืองแห่งหนึ่ง พระราชามีโอรสผู้เพียบพร้อมด้วยรูปสมบัติและทรัพย์ สมบัติ แต่องค์ชายมีสหายเป็นเหล่าบุตรของมหาดเล็กที่เกเร ชอบทะเลาะกับผู้อื่น เที่ยวยิงนกตก ปลา จนองค์ชายขาดเรียนกับอาจารย์อยู่เสมอ เมื่อองค์ชายเติบโตและได้ขึ้นครองราชย์สมบัติแทนพระบิดา ก็กลายเป็นพระราชาที่ เกียจคร้านไม่สนใจทุกข์สุขของราษฎรเพราะยังคงคบหากับเพื่อนในวันเด็กที่บัดนี้ได้เป็น มหาดเล็กผู้ใกล้ชิด บ่อยครั้งที่พระราชาชอบยกทัพไปท าศึก เป็นเหตุให้มีผู้คนล้มตายอยู่เสมอ ในเมืองนั้นมีบัณฑิตหนุ่มผู้หนึ่งที่ต้องการเปลี่ยนนิสัยของพระราชา จึงพยายาม รวบรวมผู้มีปัญญาและความดีได้เป็นกลุ่มใหญ่ แล้วกระจายตัวไปยังสถานที่ที่พระราชาและ สหายชอบไปหาความส าราญ จากนั้นก็พูดคุยสนทนาธรรมและความรู้ต่าง ๆ อยู่เสมอ พระราชาและสหายได้พบบัณฑิตกลุ่มนี้ในครั้งแรกก็ไม่สนใจ จนเมืองไปที่ไหนก็เจอแต่ การสนทนาแลกเปลี่ยนปัญญาหาความรู้ก็สนใจ จึงเรียกบัณฑิตเหล่านั้นเข้ามาในวังเพื่อ สอบถาม เมื่อพระราชาได้พูดคุยกับเหล่าบัณฑิตอยู่ทุกวันก็เริ่มเปลี่ยนความคิดและอุปนิสัย จน กลายเป็นพระราชาผู้ทรงคุณธรรม ปกครองบ้านเมืองด้วยความสงบร่มเย็น คอยตรวจตราทุกข์ สุขของประชาชน และเลิกการออกศึกสงคราม รายวิชา พระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส 21101 ภาคเรียนที่ 1 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เฉลยใบกิจกรรมที่ 2 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ครูผู้สอน : นางสุปราณี รอดเซ็น
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 32 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ 1. นิทานเรื่องนี้สอดคล้องกับพุทธศาสนสุภาษิตใด ย เว เสวติ ตาทิโส : คบคนเช่นใด ย่อมเป็นเช่นนั้น 2. หากพิจารณาทางโลกและทางธรรม การกระท าใดของพระราชาที่ถือว่าเป็นการกระท าที่ไม่ดี ความเกียจคร้านการงาน เที่ยวหาความส าราญ และไม่ดูแลบ้านเมือง 3. นักเรียนคิดว่าการกระท าของพระราชาในข้อ 2. ส่งผลกระทบต่อตนเอง สังคม และประเทศ อย่างไร ท าให้บ้านเมืองวุ่นวาย ประชาชนเดือนร้อนและล้มตายเนื่องจากการท าสงคราม 4. การที่พระราชาได้เปลี่ยนเป็นพระราชาผู้ทรงธรรมในภายหลัง เป็นเพราะเหตุใด และส่งผล ต่อบ้านเมืองอย่างไร ได้สนทนาธรรมกับเหล่าบัณฑิตผู้มีปัญญา ท าให้ดูแลบ้านเมืองด้วยความสงบสุข 5. นักเรียนจะน าข้อคิดที่ได้จากพุทธศาสนาสุภาษิตในเรื่องนี้ไปประยุกต์ใช้ในการด าเนินชีวิต อย่างไร เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อตนเองและส่วนรวม ไม่ควรเกียจคร้าน ท าหน้าที่ของตนเองให้ดีและเหมาะสม สมาคมกับคนดีมีปัญญา
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 33 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าชี้แจง ให้นักเรียนศึกษากรณีของ "นักโทษชายเก่งกาจ ใจกล้า" แล้วตอบค าถามที่ ก าหนดให้ "นักโทษชาย เก่งกาจ ใจกล้า มีญาติมาเยี่ยม" เสียงผู้คุมร่างใหญ่ หน้าดุ เสียงดัง ฟังชัด เรียกให้ผู้ต้องขังออกมาพบญาติในตอนเช้าของวันจันทร์ เมื่อเก่งกาจเดินออกมา มองผ่านห้องที่มีกระจกกั้น ยกหูโทรศัพท์คุยกับนางน้อย ผู้เป็นแม่ ที่เพียรพยายามมา เยี่ยมลูกชายด้วยความรัก สองแม่ลูกคุยกันด้วยน้ าตานองหน้า "หมดเวลาเยี่ยม" ผู้คุมคน เดิมตะโกนออกมา เก่งกาจเดินกลับแดน 7 ด้วยใจอ่อนล้า หวนนึกถึงวันที่เขากับแม่มี ความสุข แม่เลี้ยงเขาด้วยความรัก ส่งให้เรียนระดับมหาวิทยาลัย ถ้าวันนั้นไม่เป็นเพราะ ความคึกคะนอง เก่งกาจได้ลองเสพยาบ้าที่เพื่อนให้ลองเสพ เมื่อมีครั้งแรกก็มีครั้งที่สอง... สาม..ตามมา จากผู้เสพ เก่งกาจกลายเป็นผู้ขาย จนในที่สุดถูกต ารวจจับในข้อหาเสพ และค้ายาบ้า ถูกลงโทษ จ าคุก 20 ปี เก่งกาจนั่งทบทวนเรื่องราวในอดีต ถ้าในวันนั้น เขา มีจิตใจเข้มแข็ง ไม่ลองเสพยา ไม่เข้าไปข้องเกี่ยวกับยาเสพติดเชื่อฟังค าสอนของแม่ที่รัก เขายิ่งกว่าชีวิต เขาคงไม่เป็นเช่นนี้ เขาคงใช้ชีวิตในวัยรุ่นได้อย่างอิสรเสรีเหมือนคนอื่น ๆ รายวิชา พระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส 21101 ภาคเรียนที่ 1 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เฉลยใบกิจกรรมที่ 3 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ครูผู้สอน : นางสุปราณี รอดเซ็น
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 34 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ จากกรณีศึกษาเรื่อง "นักโทษชายเก่งกาจ ใจกล้า" ให้นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ใน ประเด็นต่อไปนี้ ใคร นักโทษชาย เก่งกาจ ใจกล้า ท าอะไร เสพและขายยาบ้า ตรงกับพุทธศาสนสุภาษิต นิสมฺม กรณ เสยฺโย การใคร่ครวญก่อนแล้วจึงท าดีกว่า ผลที่ได้รับ โดนต ารวจจับถูกลงโทษจ าคุก 20 ปี ข้อคิดที่ได้รับการจะท าสิ่งใดก็ตาม ต้องคิดใคร่ครวญไตร่ตรองให้ รอบคอบ เพราะเมื่อตัดสินใจ ผิดพลาดอาจน าสิ่งไม่ดีมาสู่ตน ความรู้สึกของนักเรียน ส่งสารแม่ของเก่งกาจ ใจกล้า ที่ เพียรมาเยี่ยมลูกด้วยความรัก
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 35 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ ค าสั่ง จงท าเครื่องหมายกากบาท (X) ทับตัวอักษรหน้าค าตอบที่ถูกต้องที่สุด 1. ภาษาบาลีมีแหล่งก าเนิดมาจากประเทศใด ก. ประเทศไทย ข. ประเทศอินเดีย ค. ประเทศมาเลเซีย ง. ประเทศปากีสถาน 2. ภาษาบาลี มีที่มาจากภาษาใด ก. ภาษามาคธี ข. ภาษาเขมร ค. ภาษาฝรั่งเศส ง. ภาษาสันสกฤต 3. ข้อต่อไปนี้เป็นประโยชน์ของการศึกษาภาษาบาลียกเว้นข้อใด ก. เป็นภาษาสากลที่ใช้ในการสื่อสาร ข. ช่วยให้เกิดความเข้าใจในความหมายของศัพท์ธรรมะในพระพุทธศาสนายิ่งขึ้น ค. เข้าใจความหมายของค าต่างๆ เช่นค าราชาศัพท์, ชื่อสถานที่ต่าง ๆ ได้เป็นอย่างดี ง. เข้าใจค าสอนที่อยู่ในพระไตรปิฎกฉบับภาษาบาลี ซึ่งเป็นหลักฐานชั้นแรกสุดได้เป็นอย่างดี 4. เครื่องหมายพินทุ ( ) อยู่ใต้พยัญชนะตัวใด พยัญชนะตัวนั้นท าหน้าที่เป็นอะไร ก. ตัวตาม ข. ตัวน า ค. ตัวสะกด ง. ตัวควบกล้ า 5. เครื่องหมายนิคหิต ( ° ) เมื่อเขียนอยู่บนพยัญชนะที่ไม่มีสระประกอบ เครื่องหมายนิคหิต ( ° )จะออกเสียงเป็นอะไร ก. อิง ข. อัง ค. อุง ง. ออง รายวิชาพระพุทธศาสนา รหัสวิชา ส21101 ภาคเรียนที่ 1 ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต ครูผู้สอน : นางสุปราณี รอดเซ็น
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 36 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ 6. ค าว่า "วิสุ°" อ่านว่าอย่างไร ก. วิ - สุง ข. สิ - สัง ค. สิ - สุด ง. วิ - สัม 7. สุภาษิตโคลงโลกนิติที่มีค าขึ้นต้นว่า "ปลาร้าพันห่อด้วย ใบคา ใบก็เหม็นคาวปลา คละคลุ้ง" มี ความหมายตรงกกับพุทธศาสนสุภาษิต ข้อใด ก. นย นยติ เมธาวี ข. นตฺถิ สนฺติปร สุข ค. ย เว เสวติ ตาทิโส ง. ยิ เว หิตญจ สาธุญจ 8. การปฏิบัติสิ่งใดก็ตามต้องใช้สติปัญญาใคร่ครวญให้ดีเสียก่อนจึงลงมือปฏิบัติ มีความหมาย ตรงกับข้อใด ก. การคิดทบทวน ข. ความไม่ประมาท ค. การคิดให้รอบคอบ ง. กาลงมือปฏิบัติตามความคิด 9. พ่อแม่ที่ประพฤติตนไม่ดี ลูกก็หนีไม่พ้นค าว่า “ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น” เหตุการณ์นี้สอดคล้อง กันพุทธศาสนสุภาษิตในข้อใด ก. ย เว เสวติ ตาทิโส ข. นิสมฺม กรณ เสยฺโย ค. ทุราวาสา ฆรา ทุกฺขา ง. อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ 10. อตฺตนา โจทยตฺตาน มีความหมายตรงกับข้อใด ก. ชนะตนนั้นแหละดี ข. ตนแลเป็นที่พึ่งแห่งตน ค. จงเตือนตนด้วยตนเอง ง. ความรักอื่นเสมอด้วยตนไม่มี
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต 37 นางสุปราณี รอดเซ็น ต าแหน่ง ครูช านาญการพิเศษ หน่วยการเรียนรู้ “พระธรรม” ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที่ 6 เรื่อง พุทธศาสนสุภาษิต