ชุดที่ 8 เรียนรู้วัฒนธรรมสานสัมพันธ์อันดีงาม

ก

คาํ นํา

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรือง พลเมืองดีวิถีไทยใส่ใจอาเซียน โดยใชก้ ระบวนการ
สืบเสาะหาความรู้(5E) สําหรับนักเรี ยนชันมัธยมศึกษาปี ที 1ได้จัดทําขึนเพือใช้
ประกอบการเรียนรู้รายวชิ าสงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม รหสั วชิ า ส21101 โดยมุ่ง
ให้นักเรียนไดฝ้ ึ กการทาํ งานโดยใชท้ กั ษะกระบวนการคิดอย่างเป็ นระบบ มีเหตุผล
ใหน้ กั เรียน รู้จกั คิดวเิ คราะห์ สังเคราะห์ แสวงหาความจริงจากการสืบเสาะหาขอ้ มูล
รู้จักการแก้ปัญหาด้วยตัวเอง รวมทังรู้จักทาํ งานร่วมกันเป็ นหมู่คณะนําไปสู่
การเสริมสร้างพลงั ความสามารถของแต่ละบุคคลให้เตม็ ขีดความสามารถดว้ ยการลงมือ
ปฏิบตั ิจริง มีทงั หมด 8 ชุด ดงั นี

1. ชุดที 1 เรือง พลเมืองดีวถิ ปี ระชาธิปไตย
2. ชุดที 2 เรือง ธาํ รงไวร้ ัฐธรรมนูญ
3. ชุดที 3 เรือง เจิดจาํ รูญอธิปไตย
4. ชุดที 4 เรือง กฎหมายไทยคุม้ ครองสิทธิ
5. ชุดที 5 เรือง ทกั ษะชีวติ กฎหมายรัฐ
6. ชุดที 6 เรือง สืบสานวฒั นธรรมไทย
7. ชุดที 7 เรือง ใส่ใจวฒั นธรรมอาเซียน
8. ชุดที 8 เรือง เรียนรู้วฒั นธรรมสานสัมพนั ธ์อนั ดีงาม
ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ฉบับนี เป็ นชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที 8 เรือง เรียนรู้
วฒั นธรรมสานสัมพนั ธ์อนั ดีงาม ซึงผสู้ อนหวงั เป็นอยา่ งยงิ วา่ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ โดย
ใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้(5E) จะมีผลต่อการพฒั นาการเรียนรู้สาระหน้าที
พลเมือง วัฒนธรรม และการดาํ เนินชีวิตในสังคม ของนักเรียน ทังความรู้ ทักษะ
กระบวนการ คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ อนั จะส่งผลให้นักเรียนมีผลสัมฤทธิทางการ
เรียนรู้สาระหนา้ ทีพลเมือง วฒั นธรรม และการดาํ เนินชีวิตในสังคม สูงขึนและนกั เรียน
มีเจตคติทีดีต่อการเรียนรู้ สาระหนา้ ทีพลเมือง วฒั นธรรม และการดาํ เนินชีวติ ในสังคม

สุปราณี รอดเซ็น

ชุดกิจกรรมการเรียนรูท ี 8 เร่อื ง เรียนรูวฒั นธรรมสานสัมพนั ธอนั ดงี าม

ข

สารบัญ

เรือง หน้า

คาํ นาํ ............................................................................................................ ก
สารบญั ......................................................................................................... ข
ส่วนประกอบชุดกิจกรรม............................................................................ 1
คาํ ชีแจงสาํ หรับครู........................................................................................ 2
คาํ ชีแจงสาํ หรับนกั เรียน............................................................................... 3
มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชีวดั ......................................................................... 3
จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้.................................................................................. 6
แบบทดสอบก่อนเรียนเรือง เรียนรู้วฒั นธรรมสานสัมพนั ธ์อนั ดีงาม.......... 7
ใบความรู้ที 1 ความคลา้ ยคลึงและความแตกต่างระหวา่ งวฒั นธรรมไทย
10
กบั วฒั นธรรมประเทศสมาชิกอาเซียน.................................. 18
ใบกิจกรรมที 1............................................................................................. 19
ใบกิจกรรมที 2............................................................................................. 20
ใบความรู้ที 2 วฒั นธรรมกบั ปัจจยั ในการสรา้ งความสัมพนั ธอ์ นั ดี.............. 22
ใบกิจกรรมที 3............................................................................................. 23
ใบความรู้ที 3 วฒั นธรรมกบั ปัจจยั ทีอาจนาํ ไปสู่ความเขา้ ใจผดิ ต่อกนั ......... 25
ใบกิจกรรมที 4............................................................................................. 26
ใบกิจกรรมที 5............................................................................................. 27
แบบทดสอบหลงั เรียนเรือง เรียนรู้วฒั นธรรมสานสัมพนั ธอ์ นั ดีงาม........... 30
บรรณานุกรม............................................................................................... 32
ภาคผนวก..................................................................................................... 33
แนวคาํ ตอบใบกจิ กรรม................................................................................ 38
กระดาษคาํ ตอบ............................................................................................

ชุดกิจกรรมการเรยี นรทู ี 8 เรือ่ ง เรยี นรูวฒั นธรรมสานสัมพันธอ นั ดงี าม

1

ส่วนประกอบของชุดกจิ กรรม

ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เรือง พลเมืองดีวถิ ีไทยใส่ใจอาเซียน โดยใชก้ ระบวนการ
สืบเสาะหาความรู้(5E) สาํ หรับนกั เรียนชนั มธั ยมศกึ ษาปี ที 1

ชุดที 8 เรียนรู้วฒั นธรรมสานสัมพนั ธ์อนั ดีงาม มีส่วนประกอบ ดงั นี
1. คาํ ชีแจงสาํ หรับครู
2. คาํ ชีแจงสาํ หรับนกั เรียน
3. มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชีวดั
4. จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
5. แบบทดสอบกอ่ นเรียน
6. ใบความรู้
7. ใบกิจกรรม
8. แบบทดสอบหลงั เรียน
9. เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน
10. แนวคาํ ตอบใบกจิ กรรม
11. เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียน

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรทู ี 8 เรอ่ื ง เรยี นรูวัฒนธรรมสานสมั พันธอนั ดงี าม

2

คาํ ชีแจงสําหรับครู

ศกึ ษาขนั ตอนในการใชช้ ุดกิจกรรมการเรียนรู้นีใหเ้ ขา้ ใจ และปฏิบตั ิตามขนั ตอน
อยา่ งเคร่งครดั

1. ครูนาํ เขา้ สู่บทเรียนและแจง้ จุดประสงคใ์ นการเรียน
2. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 6 คน คละความสามารถ (เก่ง ปานกลาง
ออ่ น) ตวั แทนกลมุ่ จะรับชุดกิจกรรม กลุ่มละ 6 ชุด (ครบตามจาํ นวนสมาชิกในกลุ่ม)
3. ครูอธิบายวธิ ีการใชช้ ุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดที 8 เรือง เรียนรู้วฒั นธรรม
สานสัมพนั ธ์อนั ดีงาม
4. อธิบายใหน้ กั เรียนเขา้ ใจเกียวกบั บทบาทของนกั เรียน
5. ก่อนเรียนชุดกิจกรรมการเรียนรู้แต่ละชุด ตอ้ งให้นกั เรียนทาํ แบบทดสอบ
ก่อนเรียนและครูแจง้ คะแนนแก่นกั เรียนทุกคน
6. ขันนาํ เข้าสู่บทเรียน ให้เป็ นหน้าทีของครูเป็ นผูน้ ําเขา้ สู่บทเรียนโดยให้
นกั เรียนมีส่วนร่วมในการทาํ กิจกรรม
7. ใหน้ กั เรียนปฏิบตั ิกิจกรรมในเวลาทีกาํ หนดใหอ้ ยา่ งเคร่งครัด
8. ขณะทีนกั เรียนทาํ กิจกรรม ครูผสู้ อนควรดูแลอยา่ งใกลช้ ิด รวมทงั อธิบาย
ขอ้ สงสยั ในการเรียนเป็นรายบุคคลดว้ ย
9. นกั เรียนช่วยกนั สรุปสิงทีไดเ้ รียนมา โดยครูเป็นเพียงทีปรึกษาคอยแนะนาํ
เมือนกั เรียนมีปัญหาขอความช่วยเหลือเท่านนั
10. นกั เรียนทาํ แบบทดสอบหลงั เรียน โดยใชเ้ วลาไม่เกิน 10 นาที และตอ้ งตรวจ
กระดาษคาํ ตอบทนั ที เพือทีนกั เรียนจะไดท้ ราบคะแนนพฒั นาของตนและคะแนนพฒั นา
เฉลียของกลุ่ม
11. ถา้ นกั เรียนไม่ผ่านเกณฑ์ทีระบุไว้ ครูควรหาเวลาให้นักเรียนกลบั ไปศึกษา
กจิ กรรมนนั ๆ ใหม่ แลว้ ทาํ แบบทดสอบหลงั เรียนใหผ้ า่ นเกณฑท์ ีกาํ หนดไว้

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรทู ี 8 เร่อื ง เรยี นรูวัฒนธรรมสานสัมพันธอ นั ดงี าม

3

คาํ ชีแจงสําหรับนักเรียน

ในการศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้เรือง พลเมืองดีวถิ ีไทยใส่ใจอาเซียน โดยใช้
กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ (5E) สาํ หรับนักเรียนชันมธั ยมศึกษาปี ที 1 ให้นกั เรียน
ปฏิบตั ิตามขนั ตอน ดงั ต่อไปนี

1. ศกึ ษาจุดประสงคก์ ารเรียนรู้
2. ทําแบบทดสอบก่อนเรี ยน (Pre-test) พร้อมทังตรวจคําตอบจากเฉลย
แบบทดสอบก่อนเรียน แจง้ คะแนนทีไดแ้ ก่ครูผสู้ อน เพอื บนั ทึกไวเ้ ป็นหลกั ฐาน
3. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้แต่ละเล่ม จะประกอบดว้ ย ใบความรู้ ใบกิจกรรม และ
แนวการตอบใบกิจกรรม
4. ให้ศึกษาใบความรู้ก่อน เมือรู้และเขา้ ใจแล้ว ให้ตอบคาํ ถามในใบกิจกรรม
เสร็จแลว้ ตรวจคาํ ตอบจากแนวการตอบใบกจิ กรรม ซึงอยใู่ นภาคผนวก
5. ไม่ควรดูคาํ ตอบก่อนตอบคาํ ถาม เพราะจะทาํ ให้นักเรียนไม่เขา้ ใจบทเรียน
อยา่ งแทจ้ ริง
6. ถ้านักเรียนตรวจคาํ ตอบถูกต้อง แสดงว่าเข้าใจดีแล้ว ให้ศึกษาเนือหา
ใบความรู้ถดั ไป แต่ถา้ ตอบคาํ ถามผิด ตอ้ งยอ้ นกลบั ไปศึกษาเนือหาใบความรู้เดิมใหม่
ใหเ้ ขา้ ใจ และตอบคาํ ถามอีกครังจนถูกตอ้ งแลว้ จงึ ศึกษาใบความรู้ต่อไปได้
7. เมือศึกษาทุกเนือหาทุกใบความรู้แลว้ ใหท้ าํ แบบทดสอบหลงั เรียน (Post test)
และตรวจคาํ ตอบจากเฉลยแบบทดสอบหลกั เรียน แจง้ ผลคะแนนทีไดต้ ่อครูผสู้ อน และ
นักเรี ยนจะได้ทราบความก้าวหน้าในการเรียนของตนเอง เมือเปรียบเทียบกับผล
การทดสอบก่อนเรียน

อ่านคําชีแจงต่อนะคะ

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรทู ี 8 เรอ่ื ง เรยี นรูวฒั นธรรมสานสมั พนั ธอ นั ดงี าม

4

คาํ ชีแจงสําหรับนักเรียน (ต่อ)

8. การประเมินผลการเรียนชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนีประเมินจากการทํา
แบบทดสอบหลงั เรียน ผเู้ รียนควรไดค้ ะแนนหลงั เรียนไม่ตาํ กวา่ 7 คะแนน หากผูเ้ รียน
ไดค้ ะแนนหลงั เรียนตาํ กวา่ 7 คะแนน ผูเ้ รียนควรกลบั ไปอ่านทบทวนทาํ กิจกรรมใหม่
แลว้ ทาํ แบบทดสอบใหม่อกี ครัง

9. การศกึ ษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดนีจะสาํ เร็จบรรลุตามวตั ถุประสงคไ์ ดน้ นั
นกั เรียนตอ้ งมีความซือสัตยส์ ุจริต มีวนิ ยั ใฝ่ เรียนรู้ และมุ่งมนั ในการทาํ งาน

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรูที 8 เรื่อง เรียนรูวฒั นธรรมสานสมั พนั ธอ นั ดงี าม

5

ชุดกจิ กรรมการเรียนรู้เรือง พลเมืองดวี ถิ ีไทยใส่ใจอาเซียน
โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้(5E)
สําหรับนักเรียนชันมธั ยมศึกษาปี ที 1

ชุดที 8 เรียนรู้วฒั นธรรมสานสัมพนั ธ์อนั ดีงาม

มาตรฐานการเรียนรู้/ตวั ชีวดั

มาตรฐานการเรียนรู้
ส 2.1 เขา้ ใจและปฏิบตั ิตนตามหน้าทีของการเป็ นพลเมืองดี มีค่านิยม

ทีดีงามและธาํ รงรักษาประเพณีและวฒั นธรรมไทย ดาํ รงชีวิตอยู่ร่วมกนั ในสังคมไทย
และสงั คมโลกอยา่ งสนั ติสุข

ตวั ชีวดั
ม.1/3 อภิปรายเกียวกบั คุณค่าทางวฒั นธรรมทีเป็ นปัจจยั ในการสร้าง

ความสัมพนั ธ์ทีดี หรืออาจนาํ ไปสู่ความเขา้ ใจผดิ ต่อกนั

ชุดกิจกรรมการเรยี นรูท ี 8 เรอ่ื ง เรยี นรูวัฒนธรรมสานสมั พนั ธอนั ดงี าม

6

จุดประสงค์การเรียนรู้

ด้านความรู้ ความเข้าใจ
1. อธิบายความคลา้ ยคลึงและความแตกต่างทางวฒั นธรรมไทย และ

วฒั นธรรมในประเทศสมาชิกอาเซียนได้
2. วิเคราะห์ความคลา้ ยคลึงและความแตกต่างทางวฒั นธรรมไทย กบั

วฒั นธรรมประเทศสมาชิกอาเซียน
3. นักเรียนเห็นคุณค่าของวฒั นธรรมไทยและวฒั นธรรมในประเทศ

สมาชิกอาเซียน
4. อธิบายวฒั นธรรมทีสร้างความสัมพนั ธ์ทีดีหรือความเขา้ ใจผดิ ต่อกนั ได้
5. วิเคราะห์ความคลา้ ยคลึงและความแตกต่างทางวฒั นธรรมไทย กบั

ประเทศสมาชิกอาเซียน ปัญหาทีเขา้ ใจผดิ ทีเกิดจากวฒั นธรรมทีต่างกนั
6. เห็นความสําคญั ของวฒั นธรรมทีสร้างสัมพนั ธ์ทีดีต่อกัน รวมทัง

ตระหนกั ในปัญหาความเขา้ ใจทีผดิ ทีเกิดจากวฒั นธรรมทีต่างกนั
ด้านทักษะ/กระบวนการ
1. ทกั ษะการปฏบิ ตั ิ
2. ทกั ษะการทาํ งานกล่มุ
สาระการเรียนรู้
1. ความคลา้ ยและความแตกต่างระหว่างวฒั นธรรมไทยกบั วฒั นธรรม

ประเทศสมาชิกอาเซียน
2. วฒั นธรรมทีสร้างความสัมพนั ธท์ ีดีหรือความเขา้ ใจผดิ ต่อกนั ได้

ด้านคณุ ลกั ษณะทพี งึ ประสงค์
1. มีวนิ ยั
2. ใฝ่เรียนรู้
3. มุ่งมนั ในการทาํ งาน

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรทู ี 8 เรอ่ื ง เรียนรูวัฒนธรรมสานสัมพนั ธอนั ดงี าม

7

แบบทดสอบก่อนเรียน
เรือง เรียนรู้วฒั นธรรมสานสัมพนั ธ์อนั ดงี าม
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมัธยมศึกษาปี ที 1

คาํ สัง จงทาํ เครืองหมายกากบาท (X) ทบั ตวั อกั ษรหนา้ คาํ ตอบทีถกู ตอ้ งทีสุด
---------------------------------------------------------------------------------------------------------

1. การทีมนุษยส์ ร้างทีอยอู่ าศยั แตกต่างกนั ไปตามวฒั นธรรม แสดงถึงอิทธิพลขอ้ ใด
ทีสาํ คญั ทีสุด ซึงเป็นทีมาของวฒั นธรรม
ก. สภาพแวดลอ้ มทางภูมิศาสตร์
ข. การรับวฒั นธรรมอืนมาปรับใช้
ค. ความเชือทางศาสนา เรืองฮวงจุย้
ง. ภมู ิหลงั ทางประวตั ิศาสตร์ทอ้ งถิน

2. กลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียน ทีมีความคลา้ ยคลึงทางวฒั นธรรมมากทีสุด คอื ขอ้ ใด
ก. ไทย สิงคโปร์ พมา่
ข. ลาว เวยี ดนาม มาเลเซีย
ค. มาเลเซีย อินโดนีเซีย บรูไน
ง. กมั พูชา เวยี ดนาม ฟิ ลปิ ปิ นส์

3. วฒั นธรรมดา้ นทีอยอู่ าศยั ของประชากรทีอาศยั อยใู่ นเขตร้อนมีลกั ษณะอยา่ งไร
ก. สร้างบา้ นติดพนื เพอื รับลมเตม็ ที
ข. สร้างบา้ นยกพนื สูง มีหนา้ ต่างมาก
ค. ประตูหนา้ ต่างมีช่องระบายลมออกนอ้ ย
ง. ประตูหนา้ ต่างติดกระจกป้องกนั ความร้อน

ชุดกิจกรรมการเรียนรทู ี 8 เร่อื ง เรยี นรูวัฒนธรรมสานสัมพันธอนั ดีงาม

8

4. อาชีพหลกั ของประชากรในภูมิภาคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ คืออะไร
ก. ประกอบธุรกจิ
ข. อุตสาหกรรม
ค. เกษตรกรรม
ง. คา้ ขาย

5. วฒั นธรรมในขอ้ ใดเป็นปัจจยั การสร้างความสัมพนั ธ์ทีดีใหเ้ กิดขึนมากทีสุด
ก. การยมิ ตอ้ นรับ
ข. การเคารพผอู้ าวโุ ส
ค. การแต่งกายเหมอื นกนั
ง. การเดินตามผใู้ หญ่หมาไม่กดั

6. วฒั นธรรมในขอ้ ใดอาจเป็นปัจจยั ทีนาํ ไปสู่ความขดั แยง้ ระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน
ก. ทศั นคตเิ กียวกบั วิถีชีวิตทีหลากหลาย
ข. อนุรักษข์ นบธรรมเนียมประเพณี
ค. เคารพหลกั สิทธิมนุษยชน
ง. อุดมการณ์ชาตินิยม

7. ประเทศใดมีภาษาคลา้ ยคลึงกนั มากทีสุด
ก. ลาว - เวยี ดนาม
ข. ไทย - กมั พชู า
ค. กมั พชู า - ลาว
ง. ไทย - ลาว

8. นกั เรียนคิดวา่ ประเทศไทยมวี ฒั นธรรมทีคลา้ ยคลึงกบั ประเทศเพอื นบา้ นประเทศใดบา้ ง
ก. ลาว
ข. สิงคโปร์
ค. มาเลเซีย
ง. อินโดนีเซีย

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรทู ี 8 เร่ือง เรียนรูวฒั นธรรมสานสมั พันธอนั ดีงาม

9

9. สิงทีอยตู่ รงกนั ขา้ มกบั ความขดั แยง้ คอื อะไร
ก. ความเจริญรุ่งเรือง
ข. ความสมานฉนั ท์
ค. ความแตกต่าง
ง ความสาํ เร็จ

10. ประชากรทีนบั ถือศาสนาใดไม่บริโภคเนือสุกร

ก. ศาสนาพราหมณ์ - ฮินดู
ข. พระพุทธศาสนา
ค. ศาสนาอิสลาม
ง. ศาสนาคริสต์

ดใู หด้ ีนะครบั ...นีคือ 10 สถานที
มชี ือเสียงของอาเซียน นะครบั นอ้ ง ๆ

ชุดกจิ กรรมการเรียนรูที 8 เรอ่ื ง เรียนรูวฒั นธรรมสานสัมพนั ธอ นั ดงี าม

10

ใบความรู้ที 1
เรือง ความคล้ายคลงึ และความแตกต่างระหว่างวัฒนธรรมไทย

กบั วฒั นธรรมประเทศสมาชิกอาเซียน
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมธั ยมศึกษาปี ที 1

ในฐานะทีเราเป็ นสมาชิกอาเซียน บา้ นใกลเ้ รือนเคียงกัน
เธอวา่ เรามีอะไรทีเหมือนและแตกต่างกนั บา้ งหรือเปลา่

ฉันว่ามีนะ..ทงั ทีเหมือนและแตกต่างกนั
แต่จะมีอะไรบา้ งนนั ขอคิดดูก่อนนะคะ

เดียวฉันจะอธิบายให้ฟังดีกว่า แต่ถา้ ใคร
มีความรู้มากกวา่ กอ็ ธิบายเพมิ เติมไดน้ ะคะ

"บาด" ครบั

"เจซตู ิน บาแด"
ขอบคณุ ครบั

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรทู ี 8 เรือ่ ง เรยี นรูวัฒนธรรมสานสมั พันธอนั ดงี าม

11

ลกั ษณะสําคญั ของวฒั นธรรมของประเทศ
สมาชิกอาเซียน ทสี ําคญั ๆ มีดังนี

1. เป็ นวัฒนธรรมสังคมเกษตรกรรม ถา้ ไม่นับรวมประเทศ
สิงคโปร์ ทงั หมดจะมีวฒั นธรรมแบบสงั คมเกษตรกรรม ประชากร
ส่วนใหญ่ทาํ การเพาะปลูก มีขา้ วเป็ นผลผลิตทีสําคญั วิถีชีวิตของ
ผคู้ นกจ็ ะขึนอยกู่ บั ปัจจยั ทางธรรมชาติเป็นหลกั
2. เป็ นวัฒนธรรมทีมีศาสนาและลัทธิความเชือเป็ นรากฐาน
วฒั นธรรมส่วนมากมีรากฐานสําคญั มาจากศาสนาและลทั ธิความ
เชือ ซึงศาสนาทีสําคญั ไดแ้ ก่ ศาสนาพุทธ ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
ศาสนาอิสลาม และศาสนาคริสต์
3. เป็ นวฒั นธรรมแบบผสมผสาน ถงึ แมจ้ ะมีแก่นทีเป็นเอกลกั ษณ์
เฉพาะของตน แต่ก็จะเป็ นวฒั นธรรมแบบผสมผสานอันเป็ นผล
มาจากการรับเอาวฒั นธรรมภายนอกเขา้ มาปรับใช้ เช่น วฒั นธรรม
อนิ เดีย วฒั นธรรมจีน วฒั นธรรมอิสลาม และวฒั นธรรมตะวนั ตก

4. เป็ นวัฒนธรรมทีมีเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมเฉพาะของตน
เนืองจากเกือบทุกประเทศของสมาชิกอาเซียน มีภูมิหลังทาง
ประวตั ิศาสตร์มาอย่างยาวนาน ส่งผลให้มีมรดกตกทอดทาง
วฒั นธรรม ทีเป็นเอกลกั ษณ์ทางวฒั นธรรมเฉพาะของตน
เช่น ภาษาพูด ภาษาเขียน การแต่งกาย อาหารการกิน ฯลฯ

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรูท ี 8 เรอ่ื ง เรียนรูวฒั นธรรมสานสัมพันธอนั ดงี าม

12

"ซาลามัด ดาตัง" สวัสดีครับ ผมขออนุญาตอธิบาย
ความคล้ายคลึง และความแตกต่างของวัฒนธรรม
อาเซียน นะครับ
1. วัฒนธรรมด้านทีอยู่อาศัย เนืองจากตงั อยู่ในเขตร้อน การสร้างทีอยู่
อาศยั จึงคล้ายคลึงกนั คือ ใช้วสั ดุทีเป็ นไมส้ ร้างบา้ น ยกพืนให้สูง และ
มีช่องลมระบายอากาศ ชายคายาวยืนออกมาเพือป้องกนั แดด และฝน
มีการกนั หอ้ งเป็นสัดส่วน เช่น หอ้ งนอน หอ้ งนงั เล่น หอ้ งครัว เป็นตน้
ส่วนความแตกต่าง กจ็ ะเป็ นรูปแบบของสถาปัตยกรรมของแต่ละ
ประเทศ และแต่ละท้องถินนํามาตกแต่งให้แตกต่างกันออกไป เช่น
เรือนไทย เรือนพม่า เรือนอนิ โดนีเซีย

ภาพที 1: บ้านเรือนไทย
ทีมา: http://www.kroobannok.com/

สืบค้นเมือวนั ที 7 เมษายน 2565

ภาพที 2: บ้านเรือนพม่า
ทีมา: http://www.oknation.net/
สืบค้นเมือวนั ที 7 เมษายน 2565

ภาพที 3: บ้านเรือนอนิ โดนีเซีย
ทีมา: http://www.oknation.net/
สืบค้นเมือวนั ที 7 เมษายน 2565

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรูที 8 เรือ่ ง เรยี นรูวฒั นธรรมสานสมั พันธอ นั ดงี าม

13

ภาพที 4: บ้านเรือนกมั พูชา
ทีมา: http://www.hotsia.com/travel-cambodia/

siem-reap/khmer-house/
สืบค้นเมือวนั ที 7 เมษายน 2565

ภาพที 5: บ้านเรือนเวยี ดนาม
ทีมา: http://www.oknation.net/blog/kradandum/

2009/10/20/entry-1
สืบค้นเมือวนั ที 7 เมษายน 2565

ภาพที 6: บ้านเรือนลาว
ทีมา: http://topicstock.pantip.com/blueplanet/

topicstock/2006/01/E4007892/
E4007892.html
สืบค้นเมือวนั ที 7 เมษายน 2565

ภาพที 7: บ้านเรือนมาเลเซีย
ทีมา: http://www.thaigoodview.com/node/190877

สืบค้นเมือวนั ที 7 เมษายน 2565

ชุดกิจกรรมการเรียนรูที 8 เรอื่ ง เรยี นรูวฒั นธรรมสานสมั พนั ธอ นั ดงี าม

14

ภาพที 8: บ้านเรือนดงั เดมิ ฟิ ลิปปิ นส์
ทีมา: https://www.google.co.th/search?q=ลกั ษณะ+

บา้ น+ประเทศ+ฟิ ลิปปิ นส์
สืบค้นเมือวนั ที 7 เมษายน 2565

ภาพที 9: บ้านเรือนสิงคโปร์
ทีมา: http://daily.khaosod.co.th/view_news.php?

newsid
สืบค้นเมือวนั ที 7 เมษายน 2565

ภาพที 10: บ้านเรือนกลางนําบรูไน
ทีมา: http://www.dotproperty.co.th/blog/

บ้านสีสันสดใสสไตล์บรูไน/
สืบค้นเมือวนั ที 7 เมษายน 2565

ชุดกจิ กรรมการเรียนรทู ี 8 เรอ่ื ง เรยี นรูวฒั นธรรมสานสมั พันธอนั ดงี าม

15
2. วฒั นธรรมด้านการนับถือศาสนา ประเทศทีผูค้ นส่วนใหญ่นบั ถือศาสนาพุทธ
มี ประเทศไทย พม่า ลาว กมั พูชา เวียดนาม สิงคโปร์ มีประเพณี พิธีกรรมทาง
ศาสนา ลทั ธิความเชือต่าง ๆ คลา้ ยคลึงกนั เช่น ทาํ บญุ ตกั บาตร สวดมนตไ์ หวพ้ ระ
ใหค้ วามเคารพพระสงฆ์

สาํ หรับประเทศมาเลเซีย บรูไน อินโดนีเซีย ประชากรส่วนใหญ่ นบั ถือ
ศาสนาอิสลาม จงึ มีวฒั นธรรมแบบอิสลาม

ในส่วนของประเทศฟิ ลิปปิ นส์ ไดร้ ับอิทธิพลจากศาสนาคริสต์ ผูค้ นส่วน
ใหญ่ในประเทศจึงนบั ถือศาสนาคริสต์

ภาพที 11-13: ศาสนาต่าง ๆ ในประเทศสมาชิกอาเซียน
ทีมา: http://nongniaec.blogspot.com/
สืบค้นเมือวนั ที 7 เมษายน 2565

3. วัฒนธรรมด้านประเพณีและพิธีกรรม ชนชาติทีนับถือศาสนาพุทธก็จะมี
ประเพณีและพิธีกรรมทีคล้ายคลึงกับไทย เช่น ทาํ บุญเลียงพระ ตักบาตร
มีประเทศลาว เวียดนาม กมั พูชา พม่า สิงคโปร์ ส่วนประเทศอินโดนีเซีย บรูไน
มาเลเซีย จะมีประเพณีพิธีกรรมตามแบบอิสลาม ส่วนประเทศฟิ ลิปปิ นส์ ก็จะมี
ประเพณีพิธีกรรมตามแบบชนชาติตะวนั ตก

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรทู ี 8 เรื่อง เรียนรูวฒั นธรรมสานสมั พนั ธอ นั ดงี าม

16

"เซลามทั ปาก"ิ สวสั ดีค่ะ
ดิฉนั ขอนาํ เสนอวฒั นธรรมอาเซียน
ดา้ นการแตง่ กาย นะคะ...
4. วฒั นธรรมด้านการแต่งกาย ถา้ ไม่นบั ชุดพนื เมืองและชุดประจาํ ชาติ
การแต่งกายของประเทศสมาชิกอาเซียนก็จะไม่แตกต่างกนั ผชู้ ายสวมเสือกบั
กางเกง ผูห้ ญิงสวมเสือกบั กางเกงหรือกระโปรง
ส่วนชุดประจาํ ชาติก็มีเอกลกั ษณ์เฉพาะตวั แตกต่างกนั ออกไป ทาํ ให้
เมือดูแลว้ สามารถบอกไดท้ นั ทวี า่ เป็นของชนชาติใด

ชุดแต่งกายประเทศเวยี ดนาม ชุดแต่งกายประเทศไทย ชุดแต่งกายประเทศมาเลเซีย

ชุดแต่งกายประเทศกมั พชู า ภาพที 14-18: การแต่งกายชุดประจาํ ชาติประเทศสมาชิกอาเซียน
ทีมา: ถ่ายภาพโดย สุปราณี รอดเซ็น
เมือวนั ที 1 สิงหาคม 2565

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรทู ี 8 เรือ่ ง เรียนรูวัฒนธรรมสานสมั พันธอนั ดงี าม

17

5. วฒั นธรรมด้านภาษา อาเซียนมีภาษาพูดและภาษาเขียนแตกต่างกนั ไปในแต่ละ
ประเทศ ประเทศทีมีภาษาพูดและภาษาเขียนคลา้ ยคลึงกบั ไทย คือ ลาวและกมั พูชา
โดยเฉพาะอกั ษรลาวมีความใกล้เคียงกบั ตวั อกั ษรไทย รวมทงั ภาษาพูดก็มีความ
คลา้ ยกนั กบั ภาษาทอ้ งถินของคนในภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือของไทย ส่วนกมั พูชา
มีตวั อกั ษรและตวั เลขเขมร คลา้ ยคลึงตวั เลขของไทย นอกจากนีแลว้ ไทยกย็ งั มีภาษา
ทีคลา้ ยคลึงกบั กมั พูชา เพราะไทยไดเ้ อาภาษาเขมรมาใชเ้ ป็นภาษาไทยหลายคาํ เช่น
กบาล เสวย หรือ คาํ วา่ "นอ้ ง" เขมรใชค้ าํ ว่า "เนียง" คาํ ว่า"บ่าว" เขมรใชค้ าํ ว่า "บอง"

ส่วนชาติอืน ๆ กจ็ ะมีภาษาพูดและภาษาเขียนเป็นเอกลกั ษณ์ ของตนเอง ไม่ว่า
จะเป็ นพม่า เวียดนาม อินโดนีเซีย เป็ นตน้ นอกจากนีในบางประเทศมีการใช้
ภาษาองั กฤษและภาษาจีน เป็นภาษาราชการ ไดแ้ ก่ ฟิ ลปิ ปิ นส์ และสิงคโปร์

6. วัฒนธรรมด้านอาหาร อาหารทีสําคญั ของประชากรอาเซียนส่วนใหญ่ประกอบดว้ ย
ขา้ วพืชผกั และเนือสัตว์ ทีไดใ้ นทอ้ งถิน ในแต่ละประเทศมีวฒั นธรรมอาหารทีหลากหลาย
และคล้ายคลึงกนั เช่น อินโดนีเซีย มีแกงมสั มนั เหมือนไทย พม่า มีหล่าเพ็ด ซึง
คลา้ ยคลึงกบั เมียงคาํ ของไทย กมั พูชา มีอามอ็ ก คลา้ ยห่อหมกของไทย นอกจากนี
ลาวยงั รบั ประทานขา้ วเหนียว สม้ ตาํ ไก่ยา่ ง คลา้ ยคนภาคตะวนั ออกเฉียงเหนือของไทย

ส่วนความแตกต่างในเรืองวฒั นธรรมด้านอาหาร คือ ประเทศที นับถือ
ศาสนาอิสลาม จะไม่บริโภคเนือสุกร แตจ่ ะนิยมบริโภคเนือไก่ เนือแพะ เนือววั

นอกจากนีประเทศเวียดนาม ประเทศสิงคโปร์ มีการรับวฒั นธรรมด้าน
อาหารคล้ายคลึงกับอาหารจีน เนืองจากมีคนเชือสายจีนอาศัยอยู่มากจึงรับเอา
วฒั นธรรมดา้ นอาหารจากจนี เขา้ มาเป็นของตน

"ซียย เซีย" ขอบคณุ ครับ
เป็ นความคล้ายคลงึ และแตกต่างทลี งตวั

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรูท ี 8 เร่อื ง เรียนรูวัฒนธรรมสานสัมพนั ธอนั ดงี าม

18

ใบกจิ กรรมที 1
เรือง ความคล้ายคลงึ และความแตกต่างระหว่างวฒั นธรรมไทย

กบั วฒั นธรรมประเทศสมาชิกอาเซียน
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมัธยมศึกษาปี ที 1

คาํ ชีแจง ใหน้ กั เรียนบอกลกั ษณะสาํ คญั ของวฒั นธรรมของประเทศสมาชิก
อาเซียน ลงในกรอบทีกาํ หนดให้

1........................................................................................................................
..........................................................................................................................

2........................................................................................................................
..........................................................................................................................

3........................................................................................................................
..........................................................................................................................

4........................................................................................................................
..........................................................................................................................

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรทู ี 8 เร่อื ง เรยี นรูวฒั นธรรมสานสัมพนั ธอ นั ดงี าม

19

ใบกจิ กรรมที 2
เรือง เรือง ความคล้ายคลงึ และความแตกต่างระหว่างวัฒนธรรมไทย

กบั วฒั นธรรมประเทศสมาชิกอาเซียน
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมธั ยมศึกษาปี ที 1

คําชีแจง ใหน้ กั เรียนเติมขอ้ ความเพือบอกความคลา้ ยคลึงและความแตกต่าง
ของวฒั นธรรมอาเซียน ลงในช่องวา่ งใหถ้ ูกตอ้ ง

1. วฒั นธรรมดา้ นทีอยอู่ าศยั
ความคลา้ ยคลึง.......................................................................................................

...........................................................................................................................................
ความแตกตา่ ง.........................................................................................................

...........................................................................................................................................

2. วฒั นธรรมดา้ นศาสนา
ความคลา้ ยคลึง.......................................................................................................

...........................................................................................................................................
ความแตกตา่ ง.........................................................................................................

...........................................................................................................................................

3. วฒั นธรรมดา้ นอาหาร
ความคลา้ ยคลึง.......................................................................................................

...........................................................................................................................................
ความแตกตา่ ง.........................................................................................................

...........................................................................................................................................

ชุดกิจกรรมการเรียนรูที 8 เรื่อง เรียนรูวฒั นธรรมสานสมั พนั ธอนั ดงี าม

20

ใบความรู้ที 2
เรือง วฒั นธรรมกบั ปัจจัยในการสร้างความสัมพนั ธ์อนั ดี
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมัธยมศึกษาปี ที 1

วฒั นธรรมของแตล่ ะประเทศลว้ นมีความแตกต่างและ
หลากหลาย ดว้ ยเหตุนีวฒั นธรรมจงึ อาจนาํ ไปสู่ความเขา้ ใจผดิ
ต่อกนั ได้ ดงั นนั เพือลดความเขา้ ใจผิดต่อกนั และผลกั ดนั ให้
วฒั นธรรมเป็ นปัจจยั สําคญั ในการเสริมสร้างความสัมพนั ธ์
อนั ดี เราจึงจาํ เป็ นตอ้ งแสวงหา "จุดร่วม" พร้อม ๆ กบั การ
เขา้ ใจและเคารพใน "จุดต่าง" อนั เป็นแนวทางสานสันติภาพ
ในภมู ิภาคของเราใหย้ งั ยนื ดว้ ยวฒั นธรรม นะครับ....

วฒั นธรรมทเี ป็ นปัจจยั ในการสร้างความสัมพนั ธ์อนั ดี
1. วัฒนธรรมด้านศาสนา หลกั ธรรมคาํ สอนทุกศาสนาทีคลา้ ยคลึงกนั คือ
สอนให้ทุกคนทาํ ความดี ละเวน้ ความชัว มีความรัก ความเมตตา มีความ
เสียสละ รู้จักให้อภัย ไม่เบียดเบียนกัน เพือนบ้านเดือดร้อนให้ความ
ช่วยเหลือกนั
2. วัฒนธรรมด้านภาษา ประเทศสมาชิกอาเซียนมีความแตกต่างกัน
เรืองภาษา แต่ถา้ เราส่งเสริมแลกเปลียนเรียนรู้ภาษาระหว่างกนั ก็จะทาํ ให้
การสือสารไดเ้ ขา้ ใจกนั มากยงิ ขึน

ชุดกจิ กรรมการเรียนรูที 8 เรอื่ ง เรียนรูวฒั นธรรมสานสมั พันธอนั ดงี าม

21

3. วฒั นธรรมด้านขนมธรรมเนียมประเพณี ขนบธรรมเนียมประเพณีถือเป็ น
วฒั นธรรมอนั ดีงามของทุกสังคม การทีอาเซียนส่งเสริมและสนบั สนุนใหม้ ี
การเผยแพร่ขนบธรรมเนียมประเพณี ทาํ ใหผ้ คู้ นของประเทศตา่ ง ๆ มีความ
สนิทสนมรักใคร่กลมเกลียวกนั
4. วัฒนธรรมด้านการศึกษา ปัจจุบนั ประเทศสมาชิกอาเซียนเห็นความสําคญั
ของการศึกษา เปิ ดโอกาสให้นักศึกษาจากประเทศเพือนบา้ น ไดเ้ ขา้ มาศึกษา
ในประเทศของตนเองอยา่ งกวา้ งขวาง ซึงถือวา่ เป็นการสร้างความสัมพนั ธ์ทีดี
5. วัฒนธรรมด้านเนติธรรม หรือวฒั นธรรมด้านกฎหมาย หรือขนมธรรม
ประเพณีทีมีความสาํ คญั เสมอดว้ ยกฎหมายหรือการกระทาํ บางอยา่ งทีไม่มี
กฎหมายห้ามไว้ แต่ถา้ ใครกระทาํ ก็เป็นทีสังคมรังเกียจ เช่น การไม่เลียงดูบิดา
มารดา

เพอื น ๆ รู้แลว้ นะคะ.. วา่ ถา้ เราจะสานสัมพนั ธ์
กบั เพอื นบา้ นอาเซียน เราจะตอ้ งเรียนรู้วฒั นธรรม
ของประเทศเขาเหล่านนั ดว้ ย

ทราบแลว้ ครับ และพร้อมจะ
ปฏิบตั ิตนใหถ้ ูกตอ้ ง ครับ....

ชดุ กิจกรรมการเรียนรทู ี 8 เร่ือง เรียนรูวฒั นธรรมสานสัมพันธอ นั ดงี าม

22

ใบกจิ กรรมที 3
เรือง วฒั นธรรมกบั ปัจจัยในการสร้างความสัมพนั ธ์อนั ดี
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมัธยมศึกษาปี ที 1

คําชีแจง ใหน้ กั เรียนเติมขอ้ ความดา้ นตา่ ง ๆ ของวฒั นธรรมทีเป็นปัจจยั
ในการสร้างความสมั พนั ธท์ ีดีกบั ประเทศเพอื นบา้ น

1. วฒั นธรรมดา้ นศาสนา
...............................................................................................................................

...........................................................................................................................................

2. วฒั นธรรมดา้ นภาษา
...............................................................................................................................

...........................................................................................................................................

3. วฒั นธรรมดา้ นขนมธรรมเนียมประเพณี
...............................................................................................................................

...........................................................................................................................................

4. วฒั นธรรมดา้ นการศึกษา
...............................................................................................................................

...........................................................................................................................................

ชุดกจิ กรรมการเรยี นรทู ี 8 เร่อื ง เรียนรูวฒั นธรรมสานสมั พันธอนั ดงี าม

23

ใบความรู้ที 3
เรือง วฒั นธรรมกบั ปัจจยั ทอี าจนําไปสู่ความเข้าใจผดิ ต่อกนั
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมธั ยมศึกษาปี ที 1

เพอื น ๆ ทราบหรือเปลา่ คะ.....มีปัจจยั อะไรบา้ ง
ถา้ เราไม่ศกึ ษาใหด้ ีและปฏิบตั ิไม่ถกู ตอ้ ง อาจนาํ ไปสู่
ความไม่เขา้ ใจต่อกนั กบั ประเทศเพือนบา้ น

ทราบครับ...เดียวผมจะอธิบายใหเ้ พอื น ๆ ฟัง
นะครับ

1. วฒั นธรรมด้านภาษา แต่ละชาติจะใชภ้ าษาทีเป็นวฒั นธรรมของตนเอง
ดงั นนั ถา้ ขาดความรู้อยา่ งเพยี งพอในการใชภ้ าษานนั ๆ กไ็ ม่ควรนาํ ภาษาของ
ชาติเพือนบา้ นเรามาใชส้ ือสาร เพราะอาจทาํ ใหเ้ กิดความเขา้ ใจผดิ ต่อกนั ได้
2. วัฒนธรรมเกียวกบั การปลุกกระแสชาตินิยม การแสดงออกถึงการรัก
ชาติเป็ นสิงทีดี แต่ไม่ควรกล่าวอา้ งถึงเหตุการณ์ทางประวตั ิศาสตร์ เพราะ
จะนําไปสู่ความเข้าใจผิดต่อกันได้ และปัญหาต่าง ๆ ก็จะตามมา เช่น
ความบาดหมาง และระแวงต่อกนั ฯลฯ

ชุดกิจกรรมการเรียนรทู ี 8 เร่ือง เรยี นรูวฒั นธรรมสานสัมพันธอ นั ดงี าม

24

3. วัฒนธรรมด้านศาสนา เรืองศาสนาเป็นเรืองละเอียดอ่อน เป็นเรืองความเชือ
ความศรทั ธา ดงั นนั ถา้ ไม่จาํ เป็นไม่ควรพาดพงิ ศาสนาอืน แต่ควรศึกษาเพือจะได้
ปฏบิ ตั ิตนไดถ้ ูกตอ้ ง
4. วัฒนธรรมด้านความเชือและทัศนคติเชิงลบ ผูค้ นในแต่ละประเทศจะมีวิถี
ชีวิตทีเหมาะสมกบั สภาพแวดลอ้ มทางสังคมของประเทศเขา ดงั นัน จึงไม่ควร
ไปดูหมินการกระทาํ การแสดงออก หรือการเปรียบเทียบในเชิงลบ
5. วัฒนธรรมด้านขนบธรรมเนียมประเพณี ขนบธรรมเนียมประเพณีแต่ละ
ประเทศ ไม่เหมือนกนั ซึงถา้ เราปฏิบตั ิตนไม่ถูกตอ้ งอาจนาํ ไปสู่ความเขา้ ใจผิด
กนั ได้ เช่น ประเทศพม่า หา้ มผูห้ ญิงขึนไปปิ ดทองทีองคพ์ ระธาตุอินทร์แขวน
ประเทศไทย ห้ามใส่รองเทา้ ใส่หมวก เขา้ อุโบสถ ฉะนนั จึงจาํ เป็นตอ้ งเรียนรู้
ขนบธรรมเนียมประเพณี ของชาติอืน เพือจะได้ปฏิบัติตนได้ถูกต้อง
สร้างสมั พนั ธอ์ นั ดีต่อกนั

สรุป วฒั นธรรมเป็ นสิงทีมีคุณค่าในทุกสังคม เป็นสิงทีทาํ ใหส้ ังคม
มีการพฒั นา เจริญงอกงาม และเป็นปัจจยั สําคญั ในการสร้างสัมพนั ธ์
ทีดีหรืออาจนาํ ไปสู่ความเขา้ ใจผดิ ต่อกนั ได้ ดงั นนั การอยรู่ ่วมกนั ใน
สังคมให้ได้อย่างสันติสุข สมาชิกในสังคมต้องทําความเข้าใจ
วัฒนธรรมทังในสังคมของตนเองและสังคมเพือนบ้าน เพือ
การปฏิบตั ิต่อกนั อยา่ งถูกตอ้ ง

ชุดกิจกรรมการเรยี นรูที 8 เรอ่ื ง เรียนรูวัฒนธรรมสานสัมพนั ธอ นั ดงี าม

25

ใบกจิ กรรมที 4
เรือง วฒั นธรรมกบั ปัจจยั ทอี าจนําไปสู่ความเข้าใจผดิ ต่อกนั
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมัธยมศึกษาปี ที 1

คาํ ชีแจง ใหน้ กั เรียนเติมขอ้ ความลกั ษณะของวฒั นธรรมทีจะนาํ ไปสู่ความ
เขา้ ใจผดิ ต่อกนั ลงในช่องทีกาํ หนด

วฒั นธรรมดา้ นภาษา ................... วฒั นธรรมดา้ นศาสนา ................
..................................................... .....................................................
..................................................... .....................................................
..................................................... .....................................................

วฒั นธรรม
ทีนาํ ไปสู่
ความเขา้ ใจผดิ
ต่อกนั

วฒั นธรรมเกียวกบั การปลุก วฒั นธรรมดา้ นความเชือและ
กระแสชาตินิยม ......................... ทศั นคตเิ ชิงลบ .............................
..................................................... .....................................................
..................................................... .....................................................
..................................................... .....................................................

ชดุ กิจกรรมการเรียนรทู ี 8 เรือ่ ง เรียนรูวัฒนธรรมสานสมั พนั ธอ นั ดงี าม

26

ใบกจิ กรรมที 5
เรือง วฒั นธรรมกบั ปัจจัยทอี าจนําไปสู่ความเข้าใจผดิ ต่อกนั
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมธั ยมศึกษาปี ที 1

คําชีแจง ใหน้ กั เรียนนาํ ตวั เลขหนา้ ขอ้ ความใส่ลงในช่องวา่ งดา้ นล่าง
ใหส้ มั พนั ธก์ นั

1. ประเพณีฟ้อนผฟี ้า 2. ความเมตตา 3. การประกอบพธิ ีกรรม
4. ความเสียสละ 5. อวจั นภาษา 6. ศีลธรรม
7. การใหอ้ ภยั 8. เรืองราวทางประวตั ิศาสตร์
9. การแลกเปลียนเรียนรู้ 10. ความเคยชินของบุคคล

วฒั นธรรมทีเป็นปัจจยั ในการสร้าง วฒั นธรรมทีเป็นปัจจยั ทีอาจนาํ ไปสู่
ความสมั พนั ธ์อนั ดี............................. ความเขา้ ใจผดิ ต่อกนั ..........................
........................................................... ...........................................................

ชดุ กิจกรรมการเรียนรทู ี 8 เร่ือง เรยี นรูวัฒนธรรมสานสมั พันธอ นั ดงี าม

27

แบบทดสอบหลงั เรียน
เรือง เรียนรู้วฒั นธรรมสานสัมพนั ธ์อนั ดงี าม
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมัธยมศึกษาปี ที 1

คําสัง จงทาํ เครืองหมายกากบาท (X) ทบั ตวั อกั ษรหนา้ คาํ ตอบทีถกู ตอ้ งทีสุด
---------------------------------------------------------------------------------------------------------

1. วฒั นธรรมดา้ นทีอยอู่ าศยั ของประชากรทีอาศยั อยใู่ นเขตร้อนมีลกั ษณะอยา่ งไร
ก. สร้างบา้ นติดพนื เพอื รับลมเตม็ ที
ข. สร้างบา้ นยกพนื สูง มีหนา้ ต่างมาก
ค. ประตหู นา้ ต่างมีช่องระบายลมออกนอ้ ย
ง. ประตหู นา้ ต่างติดกระจกป้องกนั ความร้อน

2. กลุ่มประเทศสมาชิกอาเซียน ทีมีความคลา้ ยคลึงทางวฒั นธรรมมากทีสุด คือขอ้ ใด
ก. ไทย สิงคโปร์ พม่า
ข. ลาว เวยี ดนาม มาเลเซีย
ค. มาเลเซีย อินโดนีเซีย บรูไน
ง. กมั พชู า เวยี ดนาม ฟิ ลปิ ปิ นส์

3. การทีมนุษยส์ ร้างทีอยูอ่ าศยั แตกต่างกนั ไปตามวฒั นธรรม แสดงถึงอิทธิพลขอ้ ใด
ทีสาํ คญั ทีสุด ซึงเป็นทีมาของวฒั นธรรม
ก. สภาพแวดลอ้ มทางภูมิศาสตร์
ข. การรับวฒั นธรรมอืนมาปรับใช้
ค. ความเชือทางศาสนา เรืองฮวงจุย้
ง. ภูมิหลงั ทางประวตั ิศาสตร์ทอ้ งถิน

ชุดกิจกรรมการเรียนรูที 8 เรอื่ ง เรยี นรูวัฒนธรรมสานสมั พนั ธอนั ดีงาม

28

4. วฒั นธรรมในขอ้ ใดเป็นปัจจยั การสรา้ งความสมั พนั ธ์ทีดีใหเ้ กิดขึนมากทีสุด
ก. การยมิ ตอ้ นรับ
ข. การเคารพผอู้ าวโุ ส
ค. การแต่งกายเหมือนกนั
ง. การเดินตามผใู้ หญ่หมาไม่กดั

5. อาชีพหลกั ของประชากรในภมู ิภาคเอเชียตะวนั ออกเฉียงใตค้ ืออะไร
ก. ประกอบธุรกิจ
ข. อุตสาหกรรม
ค. เกษตรกรรม
ง. คา้ ขาย

6. ประเทศใดมีภาษาคลา้ ยคลึงกนั มากทีสุด
ก. ลาว - เวียดนาม
ข. ไทย - กมั พูชา
ค. กมั พชู า - ลาว
ง. ไทย - ลาว

7. วฒั นธรรมในขอ้ ใดอาจเป็นปัจจยั ทีนาํ ไปสู่ความขดั แยง้ ระหวา่ งประเทศสมาชิก
อาเซียน
ก. ทศั นคติเกียวกบั วถิ ีชีวิตทีหลากหลาย
ข. อนุรักษข์ นบธรรมเนียมประเพณี
ค. เคารพหลกั สิทธิมนุษยชน
ง. อุดมการณ์ชาตินิยม

8. นกั เรียนคิดวา่ ประเทศไทยมีวฒั นธรรมทีคลา้ ยคลึงกบั ประเทศเพือนบา้ นประเทศ
ใดบา้ ง
ก. ลาว
ข. สิงคโปร์
ค. มาเลเซีย
ง. อินโดนีเซีย

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรูที 8 เร่ือง เรยี นรูวัฒนธรรมสานสัมพันธอนั ดีงาม

29

9. ประชากรทีนบั ถือศาสนาใดไม่บริโภคเนือสุกร
ก. ศาสนาพราหมณ์ - ฮินดู
ข. พระพุทธศาสนา
ค. ศาสนาอิสลาม
ง. ศาสนาคริสต์

10. สิงทีอยตู่ รงกนั ขา้ มกบั ความขดั แยง้ คืออะไร
ก. ความเจริญรุ่งเรือง
ข. ความสมานฉนั ท์
ค. ความแตกตา่ ง
ง ความสาํ เร็จ

"โชกดี" โชคดีนะคะทกุ ๆ คน

ขอใหน้ อ้ ง ๆ ทกุ คนตงั ใจ
ทําขอ้ สอบนะคะ

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรทู ี 8 เร่อื ง เรียนรูวฒั นธรรมสานสมั พันธอ นั ดงี าม

30

บรรณานุกรม

กระมล ทองธรรมชาติ และคณะ. (2556). หน้าทีพลเมือง วฒั นธรรม และการดาํ เนิน
ชีวติ ในสังคม ชันมธั ยมศึกษาปี ที 1. กรุงเทพมหานคร : อกั ษรเจริญทศั น.์

ธวชั ทนั โตภาส และคณะ. (2552). หน้าทีพลเมือง วฒั นธรรม และการดําเนินชีวติ
ในสังคม ม.1. กรุงเทพมหานคร : วฒั นาพานิช.

ธีระ นุชเปี ยม และคณะ. (2553). สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ม.1.
กรุงเทพมหานคร : แมค็ .

พษิ ณุ เพชรพชั รกลุ และคณะ. (2555). คู่มือครูแผนการจดั การเรียนรู้หน้าทีพลเมือง
วัฒนธรรม และการดาํ เนินชีวติ ในสังคม ม.1. กรุงเทพมหานคร : วฒั นาพานิช.

________. (2555). แบบฝึ กทักษะหน้าทพี ลเมือง วฒั นธรรม และการดาํ เนินชีวิตใน
สังคม ม.1. กรุงเทพมหานคร : วฒั นาพานิช.

ไพศาล ภู่ไพบูลย์ และคณะ. (2551). หน้าทีพลเมือง วฒั นธรรม และการดําเนินชีวติ ใน
สังคม ม.1. กรุงเทพมหานคร : อกั ษรเจริญทศั น.์

ยรุ ารัตน์ พนั ธุย์ รุ า. (2553). หน้าทีพลเมือง วฒั นธรรม และการดาํ เนินชีวติ ในสังคม1.
นนทบุรี : เอมพนั ธ.์

วธั นียว์ รรณ อุราสุข และคณะ. (2556). แบบวดั และบนั ทกึ ผลการเรียนรู้หน้าทพี ลเมือง
วัฒนธรรม และการดาํ เนินชีวติ ในสังคม ม.1. กรุงเทพมหานคร :
อกั ษรเจริญทศั น.์

ศิริพร ดาบเพชร และคณะ. (2556). อาเซียนศึกษา. กรุงเทพมหานคร : อกั ษรเจริญทศั น.์
สถาบนั พฒั นาคุณภาพวชิ าการ. (2556). คู่มือครูสังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม.

กรุงเทพมหานคร : พฒั นาคุณภาพวชิ าการ.
สมเกยี รติ ภรู่ ะหงษ์ และคณะ. (2555). แบบปฏบิ ตั ิกจิ กรรมอาเซียนศึกษา ม.1.

กรุงเทพมหานคร : อกั ษรเจริญทศั น.์

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรทู ี 8 เรอื่ ง เรียนรูวฒั นธรรมสานสัมพนั ธอ นั ดีงาม

31
สุชาดา วราหพนั ธ์ และคณะ. (2553). หนังสือเสริมฝึ กประสบการณ์หน้าทพี ลเมือง

วัฒนธรรม และการดาํ เนินชีวติ ในสังคม1. นนทบุรี : เอมพนั ธ์.
สุนทรี วรรณเกษม. (2553). คู่มือครูแห่งศตวรรษที 21. กรุงเทพมหานคร : แมค็ .

ชดุ กิจกรรมการเรียนรูที 8 เรื่อง เรียนรูวัฒนธรรมสานสมั พันธอนั ดงี าม

32

ภาคผนวก

ชดุ กจิ กรรมการเรียนรูที 8 เรอื่ ง เรยี นรูวัฒนธรรมสานสมั พันธอนั ดงี าม

33

แนวการตอบใบกจิ กรรมที 1
เรือง ความคล้ายคลงึ และความแตกต่างระหว่างวัฒนธรรมไทย

กบั วฒั นธรรมประเทศสมาชิกอาเซียน
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ชันมัธยมศึกษาปี ที 1

คําชีแจง ใหน้ กั เรียนบอกลกั ษณะสาํ คญั ของวฒั นธรรมของประเทศสมาชิก
อาเซียน ลงในกรอบทีกาํ หนดให้

1. เป็นวฒั นธรรมสงั คมเกษตรกรรม ประชากรส่วนใหญท่ าํ การเพาะปลูก
มีขา้ วเป็นผลผลิตทีสาํ คญั วถิ ชี ีวติ ของผคู้ นกจ็ ะขึนอยกู่ บั ปัจจยั ทางธรรมชาติ
เป็ นหลกั
2. เป็นวฒั นธรรมทีมีศาสนาและลทั ธิความเชือเป็นรากฐาน เช่น ศาสนาพทุ ธ
ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู ศาสนาอิสลาม และศาสนาคริสต์
3. เป็นวฒั นธรรมแบบผสมผสาน อนั เป็นผลมาจากการรับเอาวฒั นธรรม
ภายนอกเขา้ มาปรับใช้ เช่น วฒั นธรรมอินเดีย วฒั นธรรมจีน วฒั นธรรม
อิสลาม และวฒั นธรรมตะวนั ตก
4. เป็นวฒั นธรรมทีมีเอกลกั ษณ์ทางวฒั นธรรมเฉพาะของตน เนืองจากมี
ภมู ิหลงั ทางประวตั ิศาสตร์ ทีเป็นเอกลกั ษณท์ างวฒั นธรรมเฉพาะของตน
เช่น ภาษาพูด ภาษาเขียน การแต่งกาย อาหารการกิน เป็นตน้

ชุดกิจกรรมการเรียนรูที 8 เร่ือง เรียนรูวัฒนธรรมสานสมั พนั ธอนั ดงี าม

34

แนวการตอบใบกจิ กรรมที 2
เรือง ความคล้ายคลงึ และความแตกต่างระหว่างวฒั นธรรมไทย

กบั วฒั นธรรมประเทศสมาชิกอาเซียน
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมัธยมศึกษาปี ที 1

คําชีแจง ใหน้ กั เรียนเติมขอ้ ความเพือบอกความคลา้ ยคลึงและความแตกต่าง
ของวฒั นธรรมอาเซียน ลงในช่องวา่ งใหถ้ ูกตอ้ ง

1. วฒั นธรรมดา้ นทีอยอู่ าศยั
ความคลา้ ยคลึง ใชไ้ มเ้ ป็นวสั ดุในการสร้างบา้ น ยกพืนสูง และมีช่องลมระบาย

อากาศ มีการกนั เป็นหอ้ ง ๆ เพอื ความเป็นสัดส่วน
ความแตกต่าง อยทู่ ีรูปแบบสถาปัตยกรรมของแต่ละประเทศและทอ้ งถินทีนาํ มา

ตกแตง่
2. วฒั นธรรมดา้ นศาสนา

ความคลา้ ยคลึง ประเทศทีนบั ถือศาสนาเหมือนกนั ก็จะมีพธิ ีกรรมทางศาสนา
ทีเหมือนกนั เช่น นบั ถอื ศาสนาพทุ ธ กจ็ ะมกี ารทาํ บญุ ตกั บาตร

ความแตกต่าง ประเทศทีนบั ถือศาสนาอิสลาม ศาสนาคริสต์ กจ็ ะมีพิธีกรรม
ทางศาสนาทีแตกต่างกนั ออกไป เช่น ศาสนาอิสลาม กม็ ีพธิ ีถือศลี อด
3. วฒั นธรรมดา้ นอาหาร

ความคลา้ ยคลึง ส่วนใหญ่จะรับประทานขา้ ว พืชผกั และเนือสัตว์ ทีหาไดง้ ่าย
จากในทอ้ งถิน รสชาติอาหารจดั จา้ น สีสนั น่ารับประทาน

ความแตกต่าง ประเทศทีนบั ถือศาสนาอิสลามจะไม่รับประทานเนือสุกร

ชุดกจิ กรรมการเรียนรทู ี 8 เรอ่ื ง เรยี นรูวฒั นธรรมสานสัมพนั ธอนั ดงี าม

35

แนวการตอบใบกจิ กรรมที 3
เรือง วฒั นธรรมกบั ปัจจยั ในการสร้างความสัมพนั ธ์อนั ดี
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมัธยมศึกษาปี ที 1

คําชีแจง ใหน้ กั เรียนเติมขอ้ ความดา้ นตา่ ง ๆ วฒั นธรรมทีเป็นปัจจยั
ในการสร้างความสมั พนั ธ์ทีดีกบั ประเทศเพอื นบา้ น

1. วฒั นธรรมดา้ นศาสนา
ศาสนาทุกศาสนาสอนให้คนเป็ นคนดี ให้มีความรัก ความเมตตา รู้จกั เสียสละ

ใหอ้ ภยั กนั เมือเห็นเพอื นบา้ นเดือดร้อนกใ็ หช้ ่วยเหลอื ซึงกนั และกนั
2. วฒั นธรรมดา้ นภาษา

ถึงแมก้ ารใช้ภาษาจะมีความแตกต่างกนั ไปตามวฒั นธรรมของแต่ละประเทศ
แต่การส่งเสริมแลกเปลียนเรียนรู้ภาษาระหว่างกนั ทาํ ให้มีความเขา้ ใจในการสือสาร
มากขึน
3. วฒั นธรรมดา้ นขนมธรรมเนียมประเพณี

การส่งเสริมและสนบั สนุนใหม้ ีการเผยแพร่ขนบธรรมเนียมประเพณีระหว่างกนั
ทาํ ใหผ้ คู้ นของประเทศต่าง ๆ มีความสนิทสนมรักใคร่กลมเกลียวกนั
4. วฒั นธรรมดา้ นการศึกษา

การเปิ ดโอกาสให้นักศึกษาจากประเทศเพือนบา้ น ได้เขา้ มาศึกษาในประเทศ
ของตนเองอยา่ งกวา้ งขวาง ซึงถอื วา่ เป็นการสร้างความสมั พนั ธ์ทีดี

ชุดกิจกรรมการเรียนรูที 8 เรือ่ ง เรียนรูวฒั นธรรมสานสมั พนั ธอนั ดงี าม

36

แนวการตอบใบกจิ กรรมที 4
เรือง วฒั นธรรมกบั ปัจจยั ทอี าจนําไปสู่ความเข้าใจผดิ ต่อกนั
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมัธยมศึกษาปี ที 1

คาํ ชีแจง ใหน้ กั เรียนเติมขอ้ ความลกั ษณะของวฒั นธรรมทีจะนาํ ไปสู่ความ
เขา้ ใจผดิ ต่อกนั ลงในช่องวา่ งทีกาํ หนด

วฒั นธรรมด้านภาษา เนืองจาก วฒั นธรรมด้านศาสนา แต่ละ
ภาษามีความแตกต่างกัน มีส่วน ช น ช า ติ นั บ ถื อ ศ า ส น า ต่ า ง กั น
ทาํ ใหเ้ กิดการสือสารไม่เขา้ ใจกนั มี ค วา ม เ ชื อ แ ล ะ ศ รั ท ธ า แ ล ะ
นาํ มาซึงความขดั แยง้ วถิ ีปฏิบตั ิ ต่างกนั

วฒั นธรรม
ทีนาํ ไปสู่
ความเขา้ ใจผดิ
ต่อกนั

วัฒน ธรรมเกียวกับการปลุ ก ว ัฒ น ธ ร ร ม ด้า น ค ว า ม เ ชื อ แ ล ะ
กระแสชาตินิยม เช่น การโกงกนั ทัศนคติเชิงลบ แต่ละประเทศ
ใ น ก า ร แ ข่ ง ขัน กี ฬ า น า น า ช า ติ แตกต่างกันออกไปตามวิถีชีวิต
ทําให้ชาติเพือนบ้านเกิดความ และสภาพแวดลอ้ ม
ไม่พอใจ

(หรือเฉลยตามความคิดเห็นของนกั เรียน และอยใู่ นดุลยพนิ ิจของครูผสู้ อน)

ชุดกจิ กรรมการเรียนรูที 8 เร่อื ง เรยี นรูวัฒนธรรมสานสัมพนั ธอนั ดงี าม

37

แนวการตอบใบกจิ กรรมที 5
เรือง วฒั นธรรมกบั ปัจจยั ทอี าจนําไปสู่ความเข้าใจผดิ ต่อกนั
ประกอบการสอนรายวชิ า สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ส21101
กล่มุ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ชันมัธยมศึกษาปี ที 1

คาํ ชีแจง ใหน้ กั เรียนนาํ ตวั เลขหนา้ ขอ้ ความใส่ลงในช่องวา่ งดา้ นล่าง
ใหส้ มั พนั ธก์ นั

1. ประเพณีฟ้อนผฟี ้า 2. ความเมตตา 3. การประกอบพิธีกรรม
4. ความเสียสละ 5. อวจั นภาษา 6. ศีลธรรม
7. การใหอ้ ภยั 8. เรืองราวทางประวตั ิศาสตร์
9. การแลกเปลียนเรียนรู้ 10. ความเคยชินของบคุ คล

วฒั นธรรมทีเป็นปัจจยั ในการสร้าง วฒั นธรรมทีเป็นปัจจยั ทีอาจนาํ ไปสู่
ความสัมพนั ธ์อนั ดี............................. ความเขา้ ใจผดิ ตอ่ กนั ..........................
..........2.......4........6.........7..........9..... ..........1.......3........5.........8.........10.....

เก่งมากค่ะ ทกุ คน

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรทู ี 8 เรือ่ ง เรยี นรูวัฒนธรรมสานสมั พันธอนั ดงี าม

38

กระดาษคาํ ตอบ

ชือ..............................................................................................เลขที...............ชนั ............
โรงเรียน.............................................................................................................................

วนั ที...........................เดือน..........................พ.ศ. .....................

ก่อนเรียน หลังเรียน

ขอ้ ก ข ค ง ขอ้ ก ข ค ง
1 1
2 2
3 3
4 4
5 5
6 6
7 7
8 8
9 9
10 10

คะแนนเตม็ ...................คะแนน คะแนนเตม็ ...................คะแนน
คะแนนทไี ด้..................คะแนน คะแนนทไี ด้..................คะแนน

ชดุ กิจกรรมการเรยี นรูที 8 เรือ่ ง เรยี นรูวัฒนธรรมสานสมั พนั ธอนั ดงี าม

39

ชดุ กจิ กรรมการเรยี นรทู ี 8 เรอ่ื ง เรียนรูวัฒนธรรมสานสมั พนั ธอนั ดงี าม