ชุดที่-2-การบริโภคอย่างมีประสิทธิภาพ (1)

การบรโิ ภคอยา่ งมีประสิทธิภาพ –––

เศรษฐศาสตร์นา่ รูใ้ นชวี ิตประจำวัน การบรโิ ภคอย่างมีประสสิทำธหิภราับพนกั ชเัน้ รมียธันยชมัน้ศมกึ ษธั ายปมีทศ่ี ึก1ษาปีท่ี ๑

การบริโภคอยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ ก–––

คำนำ

ชุดการเรียนรู้ ชุดเศรษฐศาสตร์น่ารู้ในชีวิตประจำวัน กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และ
วัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีท่ี 1 เป็นนวัตกรรมที่จัดทำขึ้นสำหรับใช้ประกอบการจัดการเรียนรู้ เพื่อให้
นกั เรียนไดใ้ ชศ้ กึ ษาด้วยตนเอง เกดิ ความรู้ความเขา้ ใจเตม็ ตามศักยภาพ สามารถรบั รู้ในความถูกต้องและนำ
ความร้ไู ปใชใ้ นชวี ติ ประจำวันได้ ชุดการเรยี นรู้ ชุดเศรษฐศาสตรน์ ่ารู้ในชีวิตประจำวนั มที งั้ หมด 2 ชดุ ดงั นี้

ชุดท่ี ๑ เศรษฐศาสตร์เบ้ืองตน้
ชดุ ท่ี ๒ การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ

ผู้จัดทำขอกราบขอบพระคุณ ผู้อำนวยการ คณะครู และนักเรียน โรงเรียนนาหลวงทกุ คนท่มี สี ่วน
ชว่ ยเหลอื และชแ้ี นะแนวทางในการจดั ทำชุดการเรียนรู้จนสำเร็จได้ดว้ ยดี

กลั ย์นภสั ภูมดิ า

เศรษฐศาสตรน์ า่ ร้ใู นชวี ติ ประจำวัน การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสสิทำธหภิ ราบั พนักชเั้นรมยี ธันยชม้ันศมึกษธั ายปมีทศ่ี ึก1ษาปที ี่ ๑

การบริโภคอย่างมีประสิทธิภาพ ข–––

สารบญั

เร่ือง หนา้

คำนำ ก
ข
สารบัญ ค
ง
สารบัญภาพ จ
แผนภูมิแสดงลำดับข้ันตอนของการเรยี นรู้ ฉ
๑
คำแนะนำการใชช้ ุดการเรียนรู้สำหรับครู 5
๖
คำแนะนำการใชช้ ุดการเรียนรูส้ ำหรบั นกั เรยี น
๗
แบบทดสอบก่อนเรียน ๑๓
ผงั มโนทศั น์หน่วยการเรยี นรู้ที่ ๒ การบริโภคอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ 15
มาตรฐานการเรียนรู้ ตวั ชี้วัด สาระสำคญั จุดประสงคก์ ารเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ ตอนที่ ๑ ๑๖
๒๕
ตอนที่ 1 ความหมาย ความสำคญั ของการบริโภคอย่างมปี ระสิทธภิ าพ 29
และหลกั การบริโภคที่ดี
๓0
แบบฝกึ หดั ตอนท่ี ๑ ๓๕
มาตรฐานการเรยี นรู้ ตัวชี้วัด สาระสำคญั จุดประสงค์การเรยี นรู้ สาระการเรยี นรู้ ตอนที่ ๒ ๓๘
ตอนท่ี 2 ปัจจยั ทมี่ อี ิทธิพลตอ่ พฤติกรรมการบรโิ ภค ๔๒

แบบฝกึ หัดตอนที่ ๒
มาตรฐานการเรียนรู้ ตัวชี้วดั สาระสำคญั จุดประสงค์การเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ ตอนท่ี ๓
ตอนที่ 3 ค่านยิ มและผลดี ผลเสยี ของพฤตกิ รรมการบรโิ ภคของคนในสังคม

ปัจจุบัน
แบบฝกึ หดั ตอนท่ี 3

แบบทดสอบหลงั เรียน

บรรณานกุ รม

เศรษฐศาสตรน์ า่ รใู้ นชีวติ ประจำวัน การบริโภคอย่างมีประสสิทำธหภิ ราบั พนักชเ้ันรมยี ธันยชม้ันศมึกษธั ายปมที ศ่ี ึก1ษาปที ี่ ๑

การบริโภคอย่างมปี ระสิทธภิ าพ ค–––

สารบัญภาพ หนา้

ภาพท่ี ๗
๘
๑ การเลือกซื้อสนิ ค้า ๙
๒ การกินผักเชงิ คณุ ภาพ ๑0
๓ การกินขา้ วนอกบา้ นของคนไทย ๑๑
๔ ขยะจากอาหารเหลือ ๑๑
๕ การใชป้ ระโยชนจ์ ากยาสีฟัน ๑๒
๖ การเลอื กซื้อสนิ คา้ ด้วยความปลอดภัย ๑๖
๗ การปลกู ผักไวก้ นิ ตามแนวปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง ๑๗
๘ การเลือกซือ้ สนิ ค้าจากอินเทอรเ์ น็ต ๑๘
๙ การซ้ือสนิ ค้า ๑๙
๑๐ มหกรรมการลดราคาของสินค้า ๒0
๑๑ ราคานำ้ มนั ๒๑
๑๒ การผ่อนสินค้า ๒๒
๑๓ แฟช่ันกระเป๋าผหู้ ญงิ ๒๓
๑๔ การซือ้ สินคา้ ออนไลน์ของคนไทย ๒๔
๑๕ โฆษณาเซรัม่ ลดริว้ รอย ๓0
๑๖ สนิ คา้ ขายดใี นฤดูฝน ๓๑
๑๗ ปัจจัยท่ีใช้พิจารณาเลอื กทานอาหารเชา้ ๓๒
๑๘ การเลยี นแบบการบรโิ ภคจากต่างประเทศ ๓๓
๑๙ การวงิ่ ออกกำลงั กายเพือ่ สขุ ภาพทด่ี ี ๓๔
๒๐ ภาพการบริโภคนิยม
๒๑ การใช้ชีวิตพอเพยี งปลูกผกั อนิ ทรียไ์ วร้ ับประทานเอง

เศรษฐศาสตรน์ า่ รู้ในชีวติ ประจำวนั การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสสทิำธหภิ ราบั พนกั ชเ้ันรมยี ธันยชมนั้ศมึกษธั ายปมที ศี่ กึ1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอย่างมปี ระสทิ ธิภาพ ง–––

แผนภูมิแสดงลำดับขนั้ ตอนของการเรียนรู้

อา่ นคำแนะนำ

ทำแบบทดสอบกอ่ นเรียน

ศึกษาบทเรยี น

ไม่ผ่าน
ทำแบบทดสอบหลงั เรียน

ผา่ น
ศกึ ษาเนือ้ หาในชดุ การเรียนรตู้ ่อไป

เศรษฐศาสตรน์ ่ารู้ในชีวติ ประจำวัน การบริโภคอย่างมีประสสทิำธหิภราบั พนักชเน้ั รมยี ัธนยชม้นัศมกึ ษธั ายปมที ศี่ กึ1ษาปีท่ี ๑

การบรโิ ภคอย่างมีประสิทธภิ าพ จ–––

คำแนะนำการใช้ชุดการเรียนรู้สำหรบั ครู

๑. ชุดการเรยี นรู้นีใ้ ช้ในการเสริมบทเรียนหรอื เพือ่ สอนซ่อมเสริมตามศักยภาพของนกั เรียน
๒. ให้นักเรียนศึกษาชุดการเรียนรู้นี้ดว้ ยตนเองโดยกำหนดเวลาให้เหมาะสม

ตามความสามารถของนกั เรยี น
๓. แนะนำวิธกี ารใชช้ ดุ การเรยี นรู้ให้นกั เรยี นเขา้ ใจก่อนนำไปใช้

๔. ครูคอยใหค้ ำปรกึ ษาแก่นกั เรยี นเมอ่ื มีปญั หา

เศรษฐศาสตร์นา่ รใู้ นชวี ติ ประจำวัน การบรโิ ภคอย่างมปี ระสสทิำธหิภราบั พนกั ชเนั้ รมียัธนยชมน้ัศมึกษัธายปมที ศี่ กึ1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอย่างมปี ระสทิ ธิภาพ ฉ–––

คำแนะนำการใชช้ ุดการเรียนรสู้ ำหรบั นกั เรยี น

1. ชดุ การเรยี นรู้ ชุดนี้เป็นชุดท่ี 2 การบรโิ ภคอย่างมีประสิทธภิ าพ มี ๒ ประเดน็ ทตี่ ้องศกึ ษา
ประกอบด้วยเนอ้ื หาและแบบฝกึ หัด

2. นักเรียนศึกษาสาระสำคญั และจดุ ประสงค์การเรียนรูใ้ หเ้ ขา้ ใจ
3. นักเรียนทำแบบทดสอบกอ่ นเรียนดว้ ยตนเอง จำนวน 10 ขอ้ แล้วตรวจคำตอบจากเฉลย
4. นักเรยี นทำกิจกรรมในแต่ละประเด็นใหค้ รบทุกข้อในกรณที ี่ตอบไมไ่ ดไ้ มค่ วรดเู ฉลย

ใหศ้ กึ ษาเนอื้ หาใหมอ่ กี คร้ัง
5. นกั เรียนตรวจคำตอบจากเฉลยถ้าตอบไม่ตรงกับเฉลยใหท้ บทวนเนื้อหาเดมิ อีกคร้ัง

ถา้ ไม่เขา้ ใจใหถ้ ามครู
6. นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรยี น นักเรียนตรวจคำตอบจากเฉลยเพือ่ เปรยี บเทียบ

ความก้าวหนา้ ของการเรยี น

เศรษฐศาสตรน์ า่ รู้ในชีวติ ประจำวนั การบรโิ ภคอยา่ งมีประสสิทำธหิภราบั พนกั ชเน้ั รมยี ัธนยชมน้ัศมกึ ษธั ายปมีทศ่ี ึก1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ ๑–––

แบบทดสอบกอ่ นเรยี น

คำช้แี จง

๑. ข้อสอบแบบปรนัยจำนวน ๑๐ ข้อ ใช้เวลาในการสอบ ๑๐ นาที

๒. นกั เรยี นเลือกคำตอบทีถ่ กู ต้องท่ีสดุ เพยี งคำตอบเดียวแลว้ ทำเครื่องหมาย () ลงในกระดาษคำตอบ

1. ขอ้ ใดไมใ่ ชก่ ารบริโภค
ก. จอยฟังเพลงและดลู ะครเกาหลี
ข. ขงิ แต่งกายตามดาราทตี่ นช่นื ชอบ
ค. เพชรอ่านหนังสอื เรอื่ ง “เข็มทิศชวี ิต ภาค 2”
ง.ฟา้ ใสนำข้าวและสาหร่ายมาทำขา้ วปั้นขายหนา้ บา้ น

2. ข้อใดไม่ใชป่ จั จัยทม่ี ีอทิ ธพิ ลต่อการบรโิ ภคเครื่องดม่ื ชาเขียวโดยตรง
ก. รสนยิ ม
ข. เพศและวยั
ค. การส่งเสรมิ การขาย
ง. ไลฟ์สไตล์ของผูบ้ รโิ ภค

๓. ข้อใดเป็นผลกระทบที่เกิดจากพฤตกิ รรมการเลียนแบบการแตง่ กายทมี่ รี าคาแพงของศลิ ปิน
จากต่างประเทศ
ก. คา่ ใชจ้ ่ายเพม่ิ มากขึ้น
ข. สขุ ภาพรา่ งกายทรดุ โทรม
ค. สภาพแวดล้อมเสื่อมโทรมลง
ง. ทักษะการพดู และเขยี นภาษาไทยลดลง

๔. “วยั รนุ่ ตอ่ คิวยาวเพอ่ื รับประทานบงิ ซู นำ้ แข็งใสสไตลเ์ กาหลี พรอ้ มอัปรูปลงโซเชยี ล”
จากข้อความ ข้อใดเป็นปจั จัยท่ีมอี ิทธพิ ลต่อการบรโิ ภคมากท่สี ุด
ก. ราคาสินค้า
ข. รายไดข้ องผู้บริโภค
ค. รสนิยมของผู้บริโภค
ง. ค่านิยมความพอเพยี ง

เศรษฐศาสตรน์ ่ารใู้ นชีวิตประจำวนั การบริโภคอยา่ งมปี ระสสทิำธหภิ ราบั พนกั ชเนั้ รมยี ธันยชมนั้ศมกึ ษัธายปมที ศี่ ึก1ษาปีท่ี ๑

การบริโภคอยา่ งมีประสิทธิภาพ ๒–––

5. ขอ้ ใดไมใ่ ช่ลักษณะของสังคมบริโภคนิยมในปจั จุบัน
ก. คนมพี ฤติกรรมลุ่มหลงในการบรโิ ภคโดยไมย่ ้งั คิด
ข. คนมีคา่ นิยมในการบรโิ ภคตามกระแสและสมยั นิยม
ค. คนมีคา่ นิยมในการบริโภคตามไลฟส์ ไตล์ของตนเอง
ง. คนท้ังหมดมกั มีพฤติกรรมการบรโิ ภคในทางลบและกอ่ ใหเ้ กดิ ความเสอ่ื มโทรมแกส่ งั คม

6. ข้อใดเป็นลักษณะของผบู้ ริโภคท่ีดี
ก. บรโิ ภคสินค้าตามกระแสนิยม
ข. บรโิ ภคโดยคำนงึ ถงึ ความจำเปน็
ค. บรโิ ภคตามความตอ้ งการของตนเอง
ง. บริโภคเฉพาะทรัพยากรท่หี ายากและมีอยจู่ ำกดั

7. ณเดชเลอื กรบั ประทานอาหารประเภทผัก ผลไม้ แสดงถึงค่านิยมในขอ้ ใด
ก. การโฆษณา
ข. การประหยัด
ค. กระแสสังคม
ง. การมีสขุ ภาพดี

8. ผู้ใดไม่เข้าขา่ ยการบรโิ ภคท่ีดี
ก. เปรมใช้กระดาษที่เหลอื อกี ด้านมาทำกระดาษคิดเลข
ข. รจุ น์เลือกรับประทานพิซซ่าเป็นอาหารกลางวนั
ค. วิกานดาใชช้ ุดนักเรยี นของพี่สาว เพราะยงั ใหมแ่ ละสามารถใช้ไดอ้ ยู่
ง. อิงอรเห็นว่ารองเท้าทซ่ี ้ือมาไม่ทนั สมัยจงึ นำไปบริจาคแก่ผูอ้ ่นื และซ้อื รองเทา้ ค่ใู หม่แทน

9. บุคคลใดบรโิ ภคทรัพยากรไดอ้ ยา่ งเหมาะสม
ก. นีน่านำขวดพลาสติกท่ีไมใ่ ชแ้ ลว้ มาตดั ตกแตง่ เป็นกระถางดอกไม้แบบแขวน
ข. ฟางต้ังใจอาบนำ้ วันละ 2 ขัน เพอ่ื เป็นการช่วยอนุรกั ษท์ รพั ยากรน้ำของโลก
ค. แกว้ จดุ เทยี นแทนการเปดิ ไฟในตอนกลางคนื เพ่ือเป็นการอนรุ ักษ์ทรัพยากร
ง. หญิงสงั่ สเต๊กมารบั ประทาน แตเ่ ลือกทานเฉพาะผักข้างเคยี งเพื่อลดความอ้วน

๑0. ผลสำคัญท่ีสุดของการบรโิ ภคอยา่ งพอเพียงคือข้อใด
ก. ทำให้สามารถเก็บออมเงนิ ไดเ้ ป็นจำนวนมาก
ข. ทำให้เกดิ ความสิ้นเปลือง หรือใชจ้ ่ายเงินอย่างฟมุ่ เฟอื ย
ค. ทำให้เกดิ ความสมดลุ ในการพัฒนาเศรษฐกิจและสงั คม
ง. ทำใหเ้ ศรษฐกจิ ไมส่ ามารถขับเคล่อื นตอ่ ไปได้ดว้ ยปริมาณเงนิ ทลี่ ดลง

เศรษฐศาสตรน์ า่ รใู้ นชวี ิตประจำวนั การบรโิ ภคอย่างมปี ระสสทิำธหิภราบั พนักชเน้ั รมยี ัธนยชมนั้ศมกึ ษัธายปมีทศ่ี ึก1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมีประสิทธิภาพ ๓–––

กระดาษคำตอบแบบทดสอบ

ช่อื – นามสกุล ........................................................... เลขที่ ...................ช้นั ม. ๑/……..

ข๑อ้ ก ข ค ง
๒
๓
๔
๕
๖
๗
๘
๙
๑๐

รวมคะแนน กอ่ นเรียน

เศรษฐศาสตรน์ ่าร้ใู นชีวิตประจำวนั การบรโิ ภคอย่างมีประสสิทำธหิภราับพนกั ชเัน้ รมยี ธันยชม้นัศมกึ ษัธายปมีทศี่ กึ1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอย่างมปี ระสิทธิภาพ ๔–––

เฉลยแบบทดสอบก่อนเรยี น

ข้อ ๑. ง. ฟ้าใสนำขา้ วและสาหรา่ ยมาทำขา้ วปน้ั ขายหน้าบา้ น
เพราะ เป็นการผลิตสนิ คา้ เพ่อื จำหนา่ ยให้แก่ผู้บรโิ ภค

ข้อ ๒. ข. เพศและวัย
เพราะ เพศและวยั ไมไ่ ดม้ ผี ลโดยตรงตอ่ การบรโิ ภคเครอ่ื งด่ืมชาเขียว

ขอ้ ๓. ก. คา่ ใช้จ่ายเพมิ่ มากขน้ึ
เพราะ อาจนำไปสกู่ ารซือ้ สนิ คา้ ตามอย่างศิลปิน

ขอ้ ๔. ค. รสนยิ มของผูบ้ รโิ ภค
เพราะ เป็นความชอบสว่ นบุคคลและอยู่ในชว่ งกระแสนิยมเปน็ ปัจจยั ที่ทำใหผ้ ู้บรโิ ภคตัดสนิ ใจบริโภค
มากทส่ี ดุ

ข้อ ๕. ง. คนทง้ั หมดมักมพี ฤติกรรมการบริโภคในทางลบและกอ่ ให้เกดิ ความเส่ือมโทรมแก่สงั คม
เพราะ ในสังคมปัจจุบันมีค่านิยมทั้งทางลบและทางบวกดังนั้นการกล่าวว่าคนทั้งหมดมีพฤติกรรม
การบริโภคในทางลบจงึ ไมถ่ ูกต้อง

ขอ้ ๖. ข. บรโิ ภคโดยคำนึงถึงความจำเป็น
เพราะ เป็นการบริโภคโดยคิดพจิ ารณาดว้ ยเหตุผลและความจำเปน็ ก่อนตัดสนิ ใจบรโิ ภค

ข้อ ๗. ง. การมสี ขุ ภาพดี
เพราะ การรับประทานอาหารประเภทผัก ผลไม้ คือการบริโภคที่คำนึงถึงสุขภาพเป็นหลักบริโภค
เพือ่ ทำให้สุขภาพแขง็ แรง

ข้อ ๘. ง. องิ อรเห็นวา่ รองเทา้ ทีซ่ ้ือมาไมท่ นั สมัยจงึ นำไปบริจาคแก่ผู้อ่ืนและซ้ือรองเทา้ คใู่ หมแ่ ทน
เพราะ เป็นการใช้ทรพั ยากรไมค่ ุ้มค่าแสดงถงึ ความฟ่มุ เฟือย

ข้อ ๙. ก. นนี า่ นำขวดพลาสตกิ ทีไ่ มใ่ ชแ้ ลว้ มาตัดตกแต่งเปน็ กระถางดอกไมแ้ บบแขวน
เพราะ เปน็ การใชท้ รัพยากรอย่างค้มุ ค่าและเกิดประโยชน์มากทีส่ ดุ

ข้อ ๑๐. ค. ทำใหเ้ กดิ ความสมดลุ ในการพฒั นาเศรษฐกิจและสังคม
เพราะ การบริโภคที่พอประมาณทำให้เกดิ ความสมดุลของทรัพยากร และเป็นการพฒั นาเศรษฐกจิ
และสงั คมอยา่ งยง่ั ยืน

เศรษฐศาสตรน์ ่ารู้ในชวี ิตประจำวัน การบรโิ ภคอย่างมีประสสิทำธหภิ ราับพนักชเ้ันรมยี ัธนยชมั้นศมกึ ษัธายปมที ศ่ี กึ1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอย่างมปี ระสิทธภิ าพ 5–––

ผังมโนทัศนส์ าระการเรยี นรู้

หน่วยการเรยี นรทู้ ี่ 2 การบรโิ ภคอยา่ งมีประสิทธภิ าพ

ตอนท่ี 1 ตอนที่ 2

ความหมายของการบริโภค ปจั จยั ทม่ี ีอิทธพิ ลตอ่ พฤตกิ รรม
อยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ การบริโภค
ความสำคญั ของการบริโภค
อย่างมปี ระสทิ ธิภาพ
หลักการบรโิ ภคทดี่ ี

การบรโิ ภคอยา่ งมี
ประสิทธภิ าพ

ตอนที่ 3

คา่ นยิ มและผลดี ผลเสยี ของพฤตกิ รรม
การบรโิ ภคของคนในสังคมปจั จบุ นั

เศรษฐศาสตร์นา่ รใู้ นชีวติ ประจำวนั การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสสิทำธหภิ ราับพนักชเัน้ รมียธันยชมนั้ศมึกษธั ายปมีทศ่ี กึ1ษาปีท่ี ๑

การบริโภคอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ ๖–––

๑ตอนท่ี การบรโิ ภคอย่างมปี ระสิทธภิ าพ

ความหมาย ความสำคญั ของการบริโภค
อยา่ งมีประสทิ ธิภาพ และหลักการบรโิ ภคท่ดี ี

มาตรฐานการเรียนรู้

ส ๓.๑ เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภค การใช้
ทรัพยากรที่มีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลักการของเศรษฐกิจ
พอเพยี งเพ่ือการดำรงชีวติ อยา่ งมดี ลุ ยภาพ

ตัวชีว้ ดั

ส ๓.๑ ม.๑/๒ วิเคราะห์ค่านิยมและพฤติกรรมการบริโภคของคนในสังคม ซึ่งส่งผลต่อ
เศรษฐกิจของชมุ ชนและประเทศ

สาระสำคญั

การบรโิ ภคและบริการอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพนน้ั จะตอ้ งเป็นไปตามหลกั การในการบริโภค
ทด่ี ีจะทำใหเ้ กดิ การใช้ทรพั ยากรอย่างยั่งยืนเกิดความเป็นธรรมตอ่ ทุกคนในสงั คม

จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

๑. อธิบายความหมาย ความสำคัญของการบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสิทธิภาพได้
๒. อธิบายหลักการบริโภคทดี่ ีได้

สาระการเรียนรู้

๑. ความหมาย และความสำคญั ของการบริโภคอย่างมปี ระสทิ ธิภาพ
๒. อธิบายหลักการบริโภคทีด่ ีได้

เศรษฐศาสตรน์ ่ารใู้ นชีวิตประจำวัน การบรโิ ภคอย่างมีประสสทิำธหภิ ราบั พนกั ชเั้นรมยี ธันยชม้นัศมึกษธั ายปมที ศ่ี กึ1ษาปีท่ี ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ ๗–––

๑ตอนที่ ความหมาย ความสำคญั ของการบรโิ ภค
อยา่ งมีประสิทธภิ าพ และหลักการบรโิ ภคท่ดี ี

เนอื้ หาประกอบด้วย

ความหมาย ความสำคญั ของการบรโิ ภคอย่างมปี ระสิทธิภาพ
และหลกั การบริโภคท่ีดี

ภาพท่ี ๑ การเลือกซ้ือสนิ คา้
ท่มี า : https://www.nuttaputch.com/10-stats-of-men-buying-behavior/

คณุ ครูคะทำไม? เราตอ้ งมีความรเู้ ร่ืองการ
บริโภคดว้ ยแลว้ การบริโภคอยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ
หมายถึง อะไรคะ

รเู้ ท่าทันการบรโิ ภค เพราะว่า เราต้องบรโิ ภคสนิ ค้าและบริการต่าง ๆ
ในทุก ๆ วัน เช่น การรับประทานอาหาร การอาบนำ้

ส่วนการบริโภคอย่างมีประสิทธิภาพ หมายถึง อะไร
นนั้ เราไปศึกษากนั เลยค่ะ

เศรษฐศาสตรน์ า่ ร้ใู นชวี ติ ประจำวนั การบรโิ ภคอยา่ งมีประสสทิำธหภิ ราับพนกั ชเ้นั รมยี ัธนยชมน้ัศมกึ ษัธายปมีทศี่ ึก1ษาปีท่ี ๑

การบรโิ ภคอย่างมีประสิทธิภาพ ๘–––

ความหมายของการบรโิ ภคทมี่ ีประสิทธิภาพ

คือการบริโภคที่มีการพิจารณาด้วยเหตุผลและความจำเป็น ก่อนที่จะตัดสินใจบริโภค
โดยเลือกบริโภคสินค้าที่มีประโยชน์ มีคุณภาพ และเป็นสินค้าที่มีความเหมาะสมกับฐานะของตน
การบริโภคอย่างมีประสิทธิภาพจะช่วยตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคได้เป็นอย่างดี
นอกจากนี้การบริโภคอย่างมีประสิทธิภาพยังช่วยลดความสิ้นเปลืองทรัพยากรธรรมชาติและคงไว้
ซึ่งสงิ่ แวดลอ้ มที่ดี

ตวั ยา่ ง

การบรโิ ภคผกั อย่างมีประสิทธิภาพ เพยี งพอกบั ความตอ้ งการของร่างกาย

ภาพที่ ๒ การกนิ ผักเชิงคุณภาพ
ท่ีมา : https://www.thaihealthcenter.org/campaign/content/detail/๑๐๐

เศรษฐศาสตร์น่ารู้ในชีวติ ประจำวนั การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสสทิำธหิภราับพนกั ชเ้ันรมยี ัธนยชมัน้ศมกึ ษธั ายปมีทศี่ ึก1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอย่างมปี ระสิทธิภาพ ๙–––

ความสำคัญของการบรโิ ภคอย่างมีประสทิ ธภิ าพ

การบริโภค เป็นกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่มีความสำคัญ เนื่องจากมนุษย์ทุกคนต้อง
บรโิ ภค เพอื่ การดำรงชวี ิต และการบรโิ ภคยงั เปน็ ส่ิงกระตุน้ ให้เกิดการลงทนุ การจา้ งงาน ทำให้
มีรายได้ทั้งผู้ผลิตและเจ้าของปัจจัยการผลิต มีสินค้าและบริการเพิ่มมากข้ึน ทำให้เศรษฐกิจ
ขยายตัวขึน้

ภาพท่ี ๓ การกนิ ข้าวนอกบ้านของคนไทย
ทม่ี า : https://www.prachachat.net/marketing/news-๕๕๘๐๘

จากภาพจะเห็นว่าคนไทยนยิ มกินข้าวนอกบา้ นมากขน้ึ ทำให้ธุรกิจหลาย
อยา่ งเตบิ โต เชน่ รา้ นอาหาร รา้ นกาแฟ เศรษฐกิจก็ขยายตัวจากการท่ีเรา
บรโิ ภคสิ่งของและใชบ้ ริการต่าง ๆ ค่ะ

เสรมิ ความรู้

ผู้บริโภค คือ ผู้ซื้อ หรือ ผู้ได้รับบริการจากผู้ประกอบธุรกิจ รวมถึงผู้ซึ่งได้รบั การเสนอ
จากผปู้ ระกอบธุรกจิ เพ่ือใหซ้ ื้อสินคา้ หรือรบั บรกิ าร

เศรษฐศาสตร์น่ารู้ในชีวติ ประจำวนั การบริโภคอยา่ งมีประสสิทำธหภิ ราบั พนักชเน้ั รมียธันยชมนั้ศมึกษัธายปมีทศ่ี ึก1ษาปีที่ ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมีประสทิ ธิภาพ ๑0–––

หลกั การบริโภคทดี่ ี

การบริโภคที่ดี คือการบริโภคสินค้าและบริการที่ผู้บริโภคต้องบริโภคอย่างพอเพียงหรือ
มีความพอประมาณ เพื่อไม่ให้เกิดความทุกข์ ความเดือดร้อนจากการบริโภค ขณะเดียวกันก็ไม่ไป
เบียดเบียนสงั คม ทำลายสิ่งแวดล้อม และช่วยรักษาทรัพยากรธรรมชาติ ที่มนุษย์ตอ้ งใชร้ ่วมกนั ให้มี
เหลือจนถึงชนรุ่นหลัง ๆ ซึ่งหลักการบริโภคที่ดีประกอบด้วย ความจำเป็น ความมีประโยชน์
ความปลอดภัย ความประหยัด

ความจำเป็น

หมายถึง สิ่งที่จำเป็นต้องบริโภค มิฉะนั้นจะทำให้เกิดอันตรายต่อตนเองหรือครอบครัว
สว่ นใหญส่ ิ่งท่จี ำเปน็ ในการครองชีพ คือปจั จัย 4 ได้แก่ อาหาร ที่อยอู่ าศัย เครอื่ งนงุ่ ห่ม ยารักษาโรค

การบรโิ ภคสนิ คา้ และบริการ เราต้องบรโิ ภคส่งิ ทจี่ ำเปน็ และไมก่ ่อให้เกดิ ความสน้ิ เปลื้องโดย
ใชเ่ หตุ เชน่ การซ้ืออาหารตอ้ งซ้อื มาในปรมิ าณทีพ่ อดตี ่อการรับประทาน ไม่เหลอื ทง้ิ ทำให้สิ้นเปลือง
เงนิ ทีต่ ้องจ่ายไป ขณะเดยี วกนั อาหารทสี่ ังคมผลติ ขึ้นมา ไมว่ ่าจะเปน็ ขา้ วปลา อาหาร น้ำดืม่ ล้วนตอ้ ง
ใช้ทรัพยากรต่าง ๆ ในการผลิตทั้งส้ิน การทีอ่ าหารเหลอื ต้องทิ้งทำให้ประโยชน์ท่ีจะได้จากอาหารต้อง
หมดสิน้ ไป กลายเป็นขยะทสี่ ังคมจะต้องหาทางกำจดั

ภาพที่ ๔ ขยะจากอาหารเหลอื
ท่มี า : https://web.facebook.com/Happy
BumpUp/photos/pcb.488117738650
874/488111508651497

หมายถึง สิ่งที่จำเป็นต้องบริโภค มิฉะนั้นจะทำให้เกิดอันตรายต่อตนเอง หรือครอบครัว ส่วน
ใหญส่ ิง่ ท่ีจำเปน็ ในการครองชีพ คือ ปจั จยั สี่ ได้แก่ อาหาร ท่อี ยอู่ าศยั เคร่อื งน่งุ หม่ ยารกั ษาโรค

เศรษฐศาสตร์นา่ รใู้ นชวี ติ ประจำวัน การบรโิ ภคอย่างมปี ระสสทิำธหภิ ราบั พนักชเั้นรมียัธนยชม้นัศมกึ ษธั ายปมที ศี่ ึก1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมีประสทิ ธิภาพ ๑๑–––

ความมีประโยชน์

หมายถึง บริโภคในสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อร่างกายของตนเองและครอบครัว โดยไม่ทำให้
ผ้อู ื่น หรือสังคมเดอื ดรอ้ น เชน่ การซ้ือยาสีฟนั เพื่อทำความสะอาดฟนั ชว่ ยป้องกันการเกดิ ฟนั ผุ

ภาพท่ี ๕ การใช้ประโยชนจ์ ากยาสีฟัน
ทม่ี า : https://th.pngtree.com/freepng/little-boy-
brushing-his-teeth-on-love-tooth-
day_5473113.html

ความปลอดภยั

หมายถงึ เมือ่ บรโิ ภคสนิ ค้าหรือบริการนัน้ แล้ว ไม่เกดิ อนั ตรายต่อตนเอง ผอู้ ่ืน และส่ิงแวดล้อม
โดยการอ่านฉลากสินค้า พจิ ารณาสว่ นประกอบ วนั ผลติ และวันหมดอายุ หรือการรับรองคณุ ภาพสินค้า
จากหน่วยงานทถี่ กู ต้องตามกฎหมายและนา่ เชอื่ ถอื

การบรโิ ภคท่มี คี วามปลอดภัยให้
สงั เกตจากเครอ่ื งหมายรับประกนั
คณุ ภาพ เชน่ เครื่องหมาย อย.
เครอื่ งหมาย มอก. นะคะ

ภาพท่ี ๖ การเลอื กซือ้ สนิ คา้ ด้วยความปลอดภัย การบรโิ ภคอย่างมีประสสิทำธหภิ ราับพนกั ชเนั้ รมยี ัธนยชมน้ัศมึกษัธายปมีทศ่ี ึก1ษาปที ่ี ๑
ที่มา : https://oryor.com/%E0%B8%
AD%E0%B8%A2/detail/media_printing/1132

เศรษฐศาสตร์น่ารู้ในชีวิตประจำวัน

การบริโภคอย่างมปี ระสิทธิภาพ ๑๒–––

ความประหยัด

หมายถึง ประมาณการบรโิ ภค ไมม่ ากหรอื นอ้ ยเกนิ ไป โดยคำนงึ ถึงคุณภาพ ราคาท่ีเหมาะสม
ใช้จ่ายตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง พอประมาณ มีเหตผุ ล ไม่เลียนแบบการบริโภค ไม่ฟมุ่ เฟือย
ทำให้ใช้ประโยชน์จากสินค้าและบริการอยา่ งคมุ้ คา่

ภาพที่ ๗ การปลูกผกั ไวก้ ินตามแนวปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
ทม่ี า : https://sites.google.com/site/bankhailearn/naeana-haelng-reiyn-
ru/sersthkic-phx-pheiyng

การบริโภคตามหลักความประหยัดจะทำให้เรามีเงิน
เหลือไวใ้ ช้ ในยามจำเปน็ นะคะ

เศรษฐศาสตรน์ ่ารูใ้ นชีวติ ประจำวัน การบรโิ ภคอย่างมีประสสทิำธหภิ ราบั พนักชเน้ั รมียัธนยชมั้นศมึกษัธายปมีทศ่ี ึก1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมีประสิทธภิ าพ ๑๓–––

แบบฝกึ หัด ความหมาย ความสำคัญของการบรโิ ภค
อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ และหลกั การบริโภคทีด่ ี
ตอนที่ ๑

คำสง่ั ให้นักเรียนอธบิ าย ความหมาย ความสำคัญของการบริโภคอย่างมปี ระสิทธิภาพ
และหลักการบรโิ ภคที่ดี (10 คะแนน)

(๑๐คะแนน)

ความหมายของการบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ

ความสำคัญของการบรโิ ภคอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ

ความจำเป็น หลักการบรโิ ภคทีด่ ี

ความมีประโยชน์

ความประหยดั ความปลอดภยั

เศรษฐศาสตรน์ า่ ร้ใู นชีวิตประจำวัน การบริโภคอย่างมปี ระสสิทำธหภิ ราบั พนักชเ้ันรมียัธนยชม้นัศมกึ ษธั ายปมที ศ่ี กึ1ษาปีที่ ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมีประสิทธภิ าพ ๑๔–––

เฉลยแบบฝกึ หัด ความหมาย ความสำคัญของการบริโภค

ตอนท่ี ๑ อยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ และหลักการบรโิ ภคที่ดี

คำสัง่ ให้นกั เรียนอธิบาย ความหมาย ความสำคญั ของการบริโภคอย่างมีประสทิ ธภิ าพ

และหลักการบริโภคทด่ี ี (10 คะแนน)

(๑๐คะแนน) ตวั อย่างคำตอบ

ความหมายของการบริโภคอย่างมีประสิทธภิ าพ
การบรโิ ภคทม่ี กี ารพิจารณาดว้ ยเหตุผลและความจำเปน็ ก่อนท่จี ะตดั สนิ ใจบรโิ ภค โดยเลือกบริโภคสนิ คา้

ทีม่ ีประโยชน์ มคี ณุ ภาพ และเปน็ สินคา้ ทมี่ ีความเหมาะสมกบั ฐานะของตน

ความสำคญั ของการบรโิ ภคอย่างมปี ระสทิ ธิภาพ
การบริโภคเป็นกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่มีความสำคัญเป็นสิ่งกระตุ้นให้เกิดการลงทุน การจ้างงานทำให้มี

รายได้ท้งั ผูผ้ ลิตและเจา้ ของปัจจยั การผลติ มสี ินค้าเพิม่ มากขึ้น การบรโิ ภคเพิ่มขึ้นทำใหเ้ ศรษฐกิจขยายตวั ขน้ึ

ความจำเป็น หลักการบริโภคทดี่ ี

ความมปี ระโยชน์

ส่งิ ทีจ่ ำเป็นตอ้ งบริโภค มิฉะนัน้ บริโภคในส่งิ ท่เี ป็นประโยชน์ตอ่ ตนเอง
จะทำให้เกิดอันตรายตอ่ ตนเองหรอื และครอบครัว โดยไมท่ ำให้ผู้อ่ืน

ครอบครวั ส่วนใหญส่ ง่ิ ที่จำเป็นใน หรอื สังคมเดือดรอ้ น
การครองชีพ คอื ปจั จยั 4 ได้แก่

อาหาร ท่อี ยอู่ าศยั เครื่องน่งุ ห่ม
ยารกั ษาโรค

ความประหยัด ความปลอดภัย

ประมาณการบริโภค ไม่มากหรือนอ้ ย เม่อื บรโิ ภคสนิ ค้าหรอื บรกิ ารน้ันแล้ว
เกนิ ไป โดยคำนึงถึงคณุ ภาพ ราคา ไม่เกิดอันตรายต่อตนเอง และ
ทเ่ี หมาะสมใชจ้ ่ายตามปรัชญาของ สงิ่ แวดล้อม โดยการอา่ นฉลากสนิ ค้า
เศรษฐกจิ พอเพยี ง พอประมาณ พจิ ารณาสว่ นประกอบวนั ผลิต และ
มเี หตผุ ล ไมเ่ ลียนแบบการบริโภคท่ี วนั หมดอายุ หรอื การรับรองคณุ ภาพ
ฟุม่ เฟือย สินค้าจากหน่วยงานที่ถกู ต้องตาม
กฎหมายและน่าเชือ่ ถือ
เศรษฐศาสตร์น่ารู้ในชีวติ ประจำวนั
การบรโิ ภคอย่างมีประสสทิำธหภิ ราบั พนักชเัน้ รมยี ธันยชมน้ัศมึกษัธายปมีทศ่ี ึก1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอย่างมปี ระสิทธิภาพ ๑5–––

การบรโิ ภคอย่างมีประสิทธภิ าพ

๒ตอนท่ี ปจั จยั ทีม่ อี ทิ ธพิ ลต่อพฤติกรรมการบริโภค

มาตรฐานการเรียนรู้

ส ๓.๑ เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภค การใช้
ทรัพยากรทีม่ ีอยู่จำกัดได้อย่างมีประสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทั้งเข้าใจหลกั การของเศรษฐกิจพอเพียง
เพือ่ การดำรงชวี ิตอยา่ งมดี ลุ ยภาพ

ตัวชี้วดั

ส ๓.๑ ม.๑/๒ วิเคราะห์ค่านิยมและพฤติกรรมการบริโภคของคนในสังคม ซึ่งส่งผลต่อ
เศรษฐกจิ ของชุมชนและประเทศ

สาระสำคญั

พฤติกรรมการบริโภคของผู้บริโภคถูกกำหนดโดยรายได้ ราคาของสินค้า การคาดคะเน
เหตุการณ์ในอนาคตการให้สินเชอื่ เพ่ือการบรโิ ภค และการกำหนดอตั ราดอกเบ้ยี อุปนสิ ยั ของผู้บริโภค
และคา่ นยิ มของสังคม

จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1. วิเคราะหป์ ัจจัยทีม่ อี ทิ ธพิ ลต่อพฤติกรรมการบรโิ ภคได้

สาระการเรยี นรู้การเรียนรู้

1. ปัจจยั ทีม่ อี ทิ ธิพลต่อพฤติกรรมการบรโิ ภค

เศรษฐศาสตรน์ ่ารู้ในชวี ติ ประจำวัน การบริโภคอย่างมปี ระสสทิำธหิภราับพนักชเ้ันรมียัธนยชมน้ัศมึกษธั ายปมที ศ่ี กึ1ษาปีท่ี ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ ๑๖–––

๒ตอนท่ี
ปัจจัยท่ีมีอทิ ธิพลต่อพฤติกรรมการบริโภค

เนอื้ หาประกอบด้วย

ปัจจยั ที่มอี ิทธิพลต่อพฤติกรรมการบรโิ ภค

ภาพท่ี ๘ การเลอื กซ้อื สนิ คา้ จากอินเทอร์เนต็
ท่ีมา : http://nonay-emarketing.blogspot.com/๒๐๑๕/๑๑/๕-๒.html

คณุ ครูครบั ผมอยากรูว้ า่ ปัจจยั ที่มี
อทิ ธิพลต่อพฤตกิ รรมการบริโภค

มีอะไรบ้างครับ

ปจั จัยการเลอื กซื้อ ปัจจยั ท่ีมีอทิ ธพิ ลตอ่ พฤติกรรมการ
สินคา้ และบรกิ าร บริโภคมอี ยู่หลายปัจจัยเราไปศกึ ษากัน
เลยค่ะ

เศรษฐศาสตร์น่าร้ใู นชวี ิตประจำวัน การบริโภคอย่างมีประสสิทำธหิภราับพนักชเ้นั รมยี ัธนยชมัน้ศมกึ ษธั ายปมีทศี่ ึก1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอย่างมีประสิทธิภาพ ๑๗–––

ปจั จยั ทมี่ ีอิทธิพลตอ่ พฤตกิ รรมการบริโภค

รายไดข้ องผ้บู รโิ ภค

การบริโภคจะมากหรือน้อยขึน้ อยู่กบั รายได้ของผู้บริโภค ถ้าหากผู้บริโภคมีรายได้สูงย่อมมี
กำลังที่จะซื้อสินค้าที่มีราคาสูง เมื่อผู้บริโภคมีรายได้มากขึ้นอาจทำให้ผู้บริโภคซื้อสินค้าได้มากข้ึน
แต่ถา้ มีรายได้นอ้ ยกม็ กี ำลังซอ้ื น้อยหรอื ถา้ รายไดล้ ดลงกจ็ ะลดการบรโิ ภคลงดว้ ย

ภาพท่ี ๙ การซ้อื สินคา้
ท่ีมา : https://oryor.com/%E0%B8%
AD%E0%B8%A2/detail/media_printing/1132

รายได้ เป็นตัวกำหนดการบริโภคเราจึงควร
บริโภคใหเ้ หมาะสมกับฐานะตนเอง

เศรษฐศาสตร์น่าร้ใู นชีวติ ประจำวนั การบริโภคอยา่ งมีประสสิทำธหิภราับพนักชเนั้ รมยี ัธนยชมน้ัศมึกษัธายปมีทศี่ ึก1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ ๑๘–––

ราคาของสนิ คา้ และบรกิ าร

ปริมาณการบริโภคขึ้นอยู่กับราคาสินค้าหรือบริการ ถ้าราคาสินค้าลดลงจะช่วยจูงใจให้
ผู้บริโภคตัดสินใจซื้อสินค้าและบริการได้ง่ายขึ้นหรือซื้อได้มากขึ้น ทางตรงกันข้ามหากสินค้าและ
บริการราคาเพิ่มขึ้นผู้บริโภคมีรายได้เท่าเดิมทำให้รายได้ที่แท้จริงลดลงก็จะสามารถซื้อสินค้าได้ใน
จำนวนทีล่ ดลง

ภาพท่ี 10 มหกรรมการลดราคาของสนิ คา้
ทมี่ า : https://www.thairath.co.th/news/business/market-business/1716813

ห้างสรรพสินค้าจัดมหกรรม ลดราคาสินค้า เพื่อให้
ผูบ้ รโิ ภคได้เลือกซอ้ื สินค้าราคาถกู มคี ุณภาพ จึงมีผู้ซ้ือ
มาซอ้ื กันอยา่ งคับคัง่ ทำให้สินคา้ หมดอยา่ งรวดเรว็

เศรษฐศาสตรน์ า่ รใู้ นชวี ิตประจำวนั การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสสทิำธหภิ ราบั พนักชเน้ั รมียธันยชมนั้ศมึกษธั ายปมที ศ่ี ึก1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอย่างมีประสิทธิภาพ ๑๙–––

การคาดคะเนเกีย่ วกับเหตุการณ์ในอนาคต

เป็นการคาดการณ์ถึงการเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้าในอนาคต ซึ่งส่งผลต่อปริมาณ
การบริโภค เช่น ถ้าคาดการณ์ว่าราคาน้ำมนั จะเพม่ิ ขึน้ ผู้บริโภคก็จะเติมน้ำมนั ไวก้ ่อนที่ราคาน้ำมัน
จะปรับตวั สงู ขึ้น

ภาพที่ 11 ราคานำ้ มัน
ท่มี า : https://pantip.com/topic/35499814

เพอ่ื น ๆ ครบั จากภาพจะเห็นว่าราคาน้ำมนั จะสูงขึน้ ในวันพรงุ่ นี้
จึงเป็นเหตุให้ผู้บริโภครีบตัดสินใจเติมน้ำมันรถไว้เต็มถงั ก่อนท่ี
น้ำมนั จะขนึ้ ราคา

เศรษฐศาสตร์นา่ รู้ในชีวติ ประจำวัน การบรโิ ภคอยา่ งมีประสสิทำธหภิ ราบั พนักชเัน้ รมยี ัธนยชมน้ัศมกึ ษธั ายปมที ศ่ี ึก1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ ๒0–––

การให้สนิ เชือ่

การใหส้ นิ เชื่อและการกำหนดอัตราดอกเบี้ยตำ่ ทำให้ผบู้ รโิ ภคมีอำนาจซื้อสินค้าและบริการ
มาสนองความต้องการไดม้ ากข้ึน สรา้ งแรงจงู ใจใหผ้ ู้บริโภคใชจ้ า่ ยเงนิ เพอ่ื ซ้ือสินค้าไดม้ ากข้นึ

ภาพท่ี 12 การผอ่ นสนิ ค้า
ท่ีมา : https://www.checkraka.com/personalloan/news/100688/

สินเชื่อ เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ทำให้มีการตัดสินใจซ้ือ
เพราะผู้ซื้อสามารถจ่ายค่าสินค้าเป็นงวด ๆ ได้โดยไม่ต้องเสีย
ดอกเบ้ีย หรอื ดอกเบยี้ ต่ำ ทำให้ผู้ซื้อไม่ต้องจา่ ยเงนิ ครัง้ ละมาก ๆ
เชน่ ถ้าโทรทศั น์มีราคา 3,000 บาท ผูซ้ ้อื สามารถผ่อน ได้
3 เดอื น กค็ ือต้องจ่ายเดือนละ 1,000 บาท นัน่ เอง

เศรษฐศาสตรน์ ่ารู้ในชวี ติ ประจำวนั การบรโิ ภคอย่างมปี ระสสทิำธหิภราับพนักชเ้ันรมียัธนยชมนั้ศมึกษธั ายปมที ศ่ี กึ1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอย่างมีประสิทธิภาพ ๒๑–––

รสนยิ มหรอื คา่ นยิ มในการบรโิ ภค

เป็นความชอบส่วนบุคคลในการบริโภคแตกต่างกันตามบุคคล อายุ เพศ ระดบั การศึกษา
รายได้ อาชพี สงั คมและสภาพแวดล้อม

ผ้ผู ลิตท่ีสามารถผลิตสนิ ค้าได้ตรงกับอปุ นิสัยหรือรสนิยมของคนส่วนใหญ่ สินค้านั้นย่อมมี
ยอดจำหน่ายสงู

ภาพท่ี 13 แฟช่นั กระเปา๋ ผหู้ ญงิ
ทมี่ า : https://praew.com/fashion/7809.html

รสนิยม เป็นอีกปัจจัยในการเลือกชื้อสินค้าแต่ต้อง
คำนึงถึงความเหมาะสมด้วย ถ้ารสนิยมสูงแต่มีรายได้
น้อยกอ็ าจเกดิ ปัญหาหน้สี นิ ไดใ้ นอนาคตนะครบั

เศรษฐศาสตร์น่าร้ใู นชวี ิตประจำวนั การบรโิ ภคอย่างมปี ระสสทิำธหภิ ราับพนกั ชเัน้ รมียัธนยชม้นัศมึกษัธายปมที ศ่ี ึก1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอย่างมีประสทิ ธิภาพ ๒๒–––

คา่ นยิ มของสังคม

เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู้เป็นปัจจัยทีม่ ีอิทธิพลต่อความรู้สึกนึกคิดของมนุษย์และเป็น
สิ่งควบคมุ พฤติกรรมของบุคคลท่อี ยู่ในสังคมน้นั ๆ ดังน้นั พฤติกรรมของผบู้ รโิ ภคจึงมีความสอดคล้อง
กบั คา่ นิยมของสังคม

ภาพท่ี 14 การซอ้ื สินค้าออนไลนข์ องคนไทย
ที่มา : https://www.posttoday.com/economy/news/539475

นกั เรยี นคะ ปัจจบุ ันนี้เราจะเหน็ ว่าสงั คมไทยมีการซื้อสินคา้ ออนไลน์มากขน้ึ เรอ่ื ย ๆ
เพราะวา่ สะดวก สบาย มีบรกิ ารสง่ สนิ ค้าให้ถงึ ที่บา้ น

แม่ของผมกซ็ ื้อสินค้าออนไลน์เปน็ ประจำ
เลยครับคณุ ครู

เศรษฐศาสตร์นา่ รู้ในชีวติ ประจำวนั การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสสิทำธหิภราบั พนักชเ้ันรมยี ัธนยชมั้นศมึกษธั ายปมที ศี่ ึก1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอย่างมปี ระสิทธิภาพ ๒๓–––

การโฆษณา

คือการเสนอข่าวสาร หรือ แจ้งข่าวสารให้บุคคลที่เป็นกลุ่มเป้าหมายทราบเกี่ยวกับสินค้า
บริการ หรือแนวความคิด มีการจ่ายเงินเปน็ ค่าใช้สือ่ และเป็นการนำเสนอข้อมูลข่าวสารที่ไมไ่ ดใ้ ช้
บุคคลเข้าไปติดต่อโดยตรง การโฆษณาเป็นแรงจูงใจให้ผู้บริโภคมีความต้องการบริโภคสินค้า
หรือบรกิ ารชนดิ นน้ั เพ่ิมข้นึ

ภาพท่ี 15 โฆษณาเซรม่ั ลดริ้วรอย
ที่มา : https://web.facebook.com/281914581926204/
posts/1396927737091544/?_rdc=1&_rdr

การโฆษณา ผ่านโทรทัศน์ โดยการใช้ดารา
ที่มีชื่อเสียงจะทำให้ สินค้านั้นดูน่าเชื่อถือ
น่าลองใช้ เป็นแรงกระตุ้นทำให้ผู้บริโภค
อยากซ้ือสนิ คา้ ตวั น้ัน

เศรษฐศาสตร์น่ารู้ในชวี ิตประจำวัน การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสสิทำธหิภราบั พนกั ชเ้นั รมียธันยชมั้นศมกึ ษธั ายปมีทศ่ี กึ1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ ๒๔–––

ฤดูกาล

การบริโภคสินค้าบางชนิดแตกต่างกันไปตามฤดูกาล เช่น ความต้องการใช้เสื้อกันหนาว
จะมากขึ้นในฤดูหนาว ส่วนในฤดูร้อนปริมาณการบริโภคน้ำแข็งจะเพิ่มขึ้น และในฤดูฝนความ
ตอ้ งการร่มและเสอ้ื กันฝนก็จะเพม่ิ มากขึ้น

ดตู วั อย่างสนิ ค้าและบรกิ ารตามฤดูกาล

เสร็จแล้วเราไปทำแบบฝึกหัดกันต่อ
เลยนะครับ

ภาพท่ี 16 สนิ ค้าขายดใี นฤดฝู น
ทม่ี า : www.siamarcheep.com/ขายอะไรดี-หนา้ ฝน.html

เศรษฐศาสตร์น่ารู้ในชีวิตประจำวัน การบรโิ ภคอย่างมีประสสทิำธหภิ ราบั พนักชเน้ั รมียัธนยชมนั้ศมกึ ษธั ายปมที ศ่ี ึก1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ ๒๕–––

แบบฝกึ หัด ปจั จยั ท่ีมอี ทิ ธิพลตอ่ พฤตกิ รรมการบรโิ ภค

ตอนที่ ๒

คำส่งั ใหน้ ักเรยี นวเิ คราะหจ์ ากสถานการณ์ทีก่ ำหนดให้ว่าปัจจยั ใดมีอทิ ธพิ ลตอ่ พฤติกรรม
ของผูบ้ รโิ ภค (5 คะแนน)

๑. ไลลาใช้จ่ายเงนิ ในแต่ละวันไมใ่ ห้เกินงบประมาณท่ตี ง้ั ไว้ เนื่องจากทำงานในเมอื งจงึ มีค่าใชจ้ า่ ยสงู

2. คา่ ยโทรศพั ทเ์ คลอื่ นทเ่ี ปดิ ตัวโทรศัพทเ์ คลื่อนทร่ี นุ่ ใหมแ่ ละใหล้ ูกคา้ สามารถนำโทรศพั ทเ์ คลือ่ นท่ี
รุ่นเก่ามาแลกเป็นโทรศัพทเ์ คลอ่ื นทีร่ ุ่นใหม่ โดยลดราคา 50% จากราคาเตม็ 20,000 บาท

3. ธนาคารอาคารสงเคราะหป์ รับลดอตั ราดอกเบ้ียเพอื่ ที่อยอู่ าศยั ทำให้มีผ้สู นใจซ้ือบา้ นเพ่ิมมากขึ้น

4. แกว้ ใจชอบอ่านหนงั สือการ์ตนู และมกั จะสะสมหนงั สอื ทีช่ ่ืนชอบเกบ็ ไว้

5. ปีน้ฝี นทงิ้ ชว่ งนาน อากาศแล้ง พืชผลทางการเกษตรลดลง ผูค้ นจงึ เริ่มกักตนุ ข้าวสาร เนือ่ งจาก
กลวั วา่ ราคาจะสูงข้นึ

เศรษฐศาสตร์น่ารู้ในชวี ิตประจำวนั การบรโิ ภคอย่างมปี ระสสทิำธหภิ ราับพนักชเ้ันรมียัธนยชมั้นศมึกษัธายปมที ศ่ี กึ1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอยา่ งมีประสิทธภิ าพ ๒๖–––

คำสงั่ ใหน้ ักเรยี นอ่านสถานการณ์ที่กำหนดให้ วเิ คราะหพ์ ฤตกิ รรมดังกลา่ ววา่ เหมาะสม
หรอื ไม่ โดยเขียนเครือ่ งหมาย √ ลงช่องว่างและอธิบายเหตผุ ล (5 คะแนน)

พฤติกรรมการบริโภค เหมาะสม ไม่เหมาะสม เหตุผล

1. พลอยใสยมื เงินเพื่อนมาซื้อกระเปา๋
แบรนดเ์ นมราคาแพงเพอื่ แสดงให้ผ้อู ื่น
เห็นวา่ ตนเองเป็นคนมรี สนยิ ม

2. ชาติชายไปพบแพทยเ์ พอื่ ตรวจรา่ งกาย
เป็นประจำทุกปี

3. น้ำผงึ้ ชนื่ ชอบศิลปนิ เกาหลีจึงฝกึ พดู
ภาษาเกาหลี

4. แพรวานำชดุ นักเรยี นเก่าของพมี่ า
ซอ่ มแซมและนำกลับมาใช้ใหม่

5. นำ้ หวานซือ้ ครมี หน้าใสทีโ่ ฆษณาทาง
อินเทอร์เน็ตมาใช้เพราะตอ้ งการมผี วิ ขาวใส

เหมอื นดารา

เศรษฐศาสตร์นา่ รู้ในชวี ติ ประจำวนั การบริโภคอย่างมีประสสิทำธหิภราบั พนักชเั้นรมียัธนยชม้ันศมกึ ษธั ายปมีทศ่ี ึก1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ ๒๗–––

เฉลยแบบฝึกหัด ปัจจัยทม่ี ีอิทธิพลตอ่ พฤตกิ รรมการบริโภค

ตอนท่ี ๒

คำสั่ง ใหน้ ักเรยี นวเิ คราะหจ์ ากสถานการณท์ ก่ี ำหนดใหว้ ่าปัจจัยใดมีอิทธพิ ลตอ่ พฤตกิ รรม
ของผู้บริโภค (5 คะแนน)

ตวั อย่างคำตอบ

๑. ไลลาใชจ้ ่ายเงินในแต่ละวนั ไม่ให้เกินงบประมาณทตี่ ้ังไว้ เน่อื งจากทำงานในเมืองจึงมีคา่ ใชจ้ ่ายสูง

รายได้

2. คา่ ยโทรศัพทเ์ คล่ือนทเ่ี ปดิ ตวั โทรศพั ท์เคลื่อนทีร่ ุ่นใหม่และให้ลูกค้าสามารถนำโทรศัพท์เคล่อื นที่
รุ่นเก่ามาแลกเป็นโทรศพั ทเ์ คลอ่ื นทรี่ ่นุ ใหม่ โดยลดราคา 50% จากราคาเตม็ 20,000 บาท

ราคาของสินค้า

3. ธนาคารอาคารสงเคราะห์ปรบั ลดอตั ราดอกเบ้ียเพอื่ ท่อี ยอู่ าศยั ทำให้มผี ู้สนใจซอ้ื บ้านเพิ่มมากขน้ึ
การใชส้ ินเชอ่ื เพื่อการบริโภค

4. แก้วใจชอบอา่ นหนงั สอื การ์ตนู และมักจะสะสมหนังสือทช่ี นื่ ชอบเกบ็ ไว้
รสนิยม

5. ปีนฝี้ นทิง้ ชว่ งนาน อากาศแล้ง พืชผลทางการเกษตรลดลง ผคู้ นจงึ เริ่มกกั ตุนข้าวสาร เนอื่ งจาก
กลวั ว่าราคาจะสูงขนึ้

การคาดคะเนเหตุการณ์ในอนาคต

เศรษฐศาสตร์น่ารใู้ นชวี ิตประจำวนั การบริโภคอยา่ งมปี ระสสิทำธหิภราับพนกั ชเนั้ รมยี ัธนยชมั้นศมกึ ษัธายปมที ศ่ี ึก1ษาปีท่ี ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมีประสทิ ธิภาพ ๒๘–––

คำสงั่ ใหน้ ักเรยี นอา่ นสถานการณ์ทกี่ ำหนดให้ วเิ คราะหพ์ ฤติกรรมดงั กล่าวว่าเหมาะสม
หรือไม่ โดยเขยี นเคร่อื งหมาย √ ลงช่องวา่ งและอธิบายเหตุผล (5 คะแนน)

ตัวอยา่ งคำตอบ

พฤตกิ รรมการบรโิ ภค เหมาะสม ไมเ่ หมาะสม เหตผุ ล

1. พลอยใสยืมเงนิ เพอ่ื นมาซ้อื กระเปา๋ เพราะสนิ้ เปลืองเงนิ และ
แบรนด์เนมราคาแพงเพอ่ื แสดงใหผ้ อู้ ่ืน
เหน็ ว่าตนเองเปน็ คนมรี สนยิ ม √ เป็นการใชจ้ า่ ยเกนิ ความ
จำเปน็

2. ชาติชายไปพบแพทยเ์ พือ่ ตรวจร่างกาย √ เพราะเปน็ การดูแลรกั ษา
เปน็ ประจำทกุ ปี สขุ ภาพและสามารถรักษา
√ ไดท้ นั ทว่ งทหี ากเกิดอาการ
3. นำ้ ผ้งึ ชื่นชอบศิลปนิ เกาหลีจงึ ฝึกพูด √ เจบ็ ป่วย
ภาษาเกาหลี
เพราะเปน็ การพฒั นา
4. แพรวานำชดุ นกั เรียนเกา่ ของพมี่ า ทักษะทางดา้ นการใช้
ซ่อมแซมและนำกลบั มาใช้ใหม่ ภาษา

5. น้ำหวานซือ้ ครมี หน้าใสทโ่ี ฆษณาทาง เพราะชว่ ยประหยัด
อินเทอร์เนต็ มาใช้เพราะตอ้ งการมผี ิวขาวใส ค่าใช้จา่ ยและเปน็ การใช้
เหมือนดารา ทรัพยากรอย่างคมุ้ ค่า

เพราะอาจทำใหไ้ ดร้ ับ

√ อันตรายตอ่ รา่ งกายได้

เศรษฐศาสตร์นา่ รูใ้ นชีวติ ประจำวนั การบริโภคอยา่ งมปี ระสสิทำธหิภราับพนักชเ้นั รมียธันยชมน้ัศมกึ ษธั ายปมที ศ่ี ึก1ษาปีที่ ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสิทธิภาพ 29–––

การบรโิ ภคอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ

๓ตอนที่ ค่านยิ มและผลดี ผลเสยี ของพฤติกรรม
การบริโภคของคนในสงั คมปจั จุบัน

มาตรฐานการเรยี นรู้

ส ๓.๑ เข้าใจและสามารถบริหารจัดการทรัพยากรในการผลิตและการบริโภค การใช้
ทรพั ยากรทีม่ ีอยู่จำกัดได้อย่างมปี ระสิทธิภาพและคุ้มค่า รวมทง้ั เข้าใจหลักการของเศรษฐกิจพอเพียง
เพื่อการดำรงชีวิตอย่างมีดุลยภาพ

ตัวชี้วดั

ส ๓.๑ ม.๑/๒ วิเคราะห์ค่านิยมและพฤติกรรมการบริโภคของคนในสังคม ซึ่งส่งผลต่อ
เศรษฐกจิ ของชมุ ชนและประเทศ

สาระสำคัญ

พฤติกรรมการบริโภคของคนในปจั จบุ ันมีการเปล่ียนแปลงไปจากอดตี อันเนื่องมาจากวถิ ี
การดำเนินชีวิต ความเจรญิ กา้ วหนา้ ของเทคโนโลยีด้านการติดต่อสือ่ สาร การโฆษณาประชาสัมพันธ์
ส่งผลให้เกิดค่านิยมที่ก่อให้เกิดผลกระทบต่าง ๆ โดยเฉพาะ การเลียนแบบ การใช้จ่ายฟุ่มเฟือย
ทสี่ ง่ ผลเสียต่อเศรษฐกจิ ของประเทศ

จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้

1. วิเคราะหค์ า่ นิยมและพฤติกรรมการบริโภคของคนในสงั คมปัจจบุ ัน และผลดผี ลเสียของ
พฤติกรรมกล่าวได้

สาระการเรียนรู้

๑. คา่ นิยม และผลดี ผลเสียของพฤติกรรมการบริโภคของคนในสังคมปัจจบุ นั

เศรษฐศาสตร์นา่ รใู้ นชีวิตประจำวนั การบรโิ ภคอยา่ งมีประสสทิำธหิภราบั พนักชเ้นั รมียัธนยชมน้ัศมกึ ษธั ายปมที ศี่ ึก1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอย่างมปี ระสิทธิภาพ ๓0–––

๓ตอนท่ี ค่านิยมและผลดี ผลเสียของพฤติกรรม
การบริโภคของคนในสังคมปจั จบุ ัน

เนือ้ หาประกอบดว้ ย

คา่ นิยมและผลดี ผลเสยี ของพฤติกรรมการบริโภคของคนในสังคมปจั จบุ ัน

ภาพที่ ๑7 ปจั จัยที่ใช้พิจารณาเลือกทานอาหารเช้า
ทีม่ า : https://www.thebangkokinsight.com/169620/

วนั น้คี รจู ะมาเลา่ ถึง คา่ นิยมและผลดี ผลเสยี
ของพฤติกรรมการบริโภค ของคนในสังคม
ปัจจุบันใหฟ้ งั นะคะ

ครบั คณุ ครู

เศรษฐศาสตร์นา่ รใู้ นชวี ติ ประจำวัน การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสสทิำธหิภราบั พนักชเั้นรมยี ัธนยชมั้นศมึกษธั ายปมีทศ่ี กึ1ษาปที ี่ ๑

การบรโิ ภคอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ ๓๑–––

คา่ นิยม

หมายถงึ สง่ิ ที่บุคคลพอใจ หรือเห็นวา่ เป็นส่ิงทมี่ คี ณุ คา่ มปี ระโยชน์ เป็นแนวทางที่มนุษย์
ยดึ ถอื เพ่อื ประพฤตปิ ฏิบตั ิ มกี ารยอมรับอยา่ งแพร่หลายจากสมาชกิ ของสังคม

สังคมไทยมีลักษณะของคา่ นิยมและพฤตกิ รรมในการบรโิ ภค ดงั นี้

ภาพที่ ๑8 การเลยี นแบบการบริโภคจากตา่ งประเทศ
ทม่ี า : https://www.marketingoops.com/media-ads/traditional/tvc/kfc-tastes-like-home-in-thailand/

ค่านิยมเลยี นแบบตา่ งประเทศ

คือพฤติกรรมการบริโภคเลียนแบบจากต่างประเทศ เช่น การแต่งกาย การรับประทานอาหาร
การใชส้ ินค้าแบรนด์เนม การซ้อื สนิ ค้าที่มชี ่ือเสยี งและมรี าคาแพงจากต่างประเทศ

ผลดี

ทำให้เราดทู ันสมยั เป็นทย่ี อมรบั ของคนในชาตแิ ละต่างชาตมิ ากขน้ึ ได้เรียนรู้ การแต่งกาย ภาษา
ขนบธรรมเนยี มต่างชาติ การฝึกพดู ภาษาต่างประเทศ เพื่อใช้ในการติดตอ่ ส่ือสารกนั และเพอื่ ตดิ ตามข้อมูล
ข่าวสารของประเทศตา่ ง ๆ ทำให้สามารถเตรียมตวั รับกบั สถานการณ์การเปล่ยี นแปลงต่าง ๆ

ผลเสยี

การเปิดรับข้อมูลข่าวสารจากต่างประเทศทำให้เกิดการเลียนแบบพฤติกรรม เช่น การแต่งกาย
การรับประทานอาหาร การใช้สินค้าแบรนด์เนม ทำให้เป็นคนฟุ่มเฟือย นำไปสู่ปัญหาหนี้สิน และ
การพึง่ พาสนิ ค้าจากต่างประเทศมากเกนิ ไปโดยไมจ่ ำเปน็ สง่ ผลกระทบต่อเศรษฐกจิ ทำใหข้ าดดลุ การคา้

เศรษฐศาสตรน์ า่ ร้ใู นชีวิตประจำวนั การบริโภคอยา่ งมปี ระสสทิำธหิภราับพนกั ชเ้ันรมยี ัธนยชมนั้ศมึกษัธายปมีทศี่ กึ1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอย่างมีประสิทธิภาพ ๓๒–––

ค่านิยมดูแลสุขภาพ

คือพฤติกรรมการบริโภคที่คำนึงถึงสุขภาพเป็นหลัก เลือกรับประทานอาหารที่มี
ประโยชนต์ อ่ ร่างกาย ออกกำลงั กายอย่างสมำ่ เสมอ รกั ษาความสะอาด พักผ่อนอย่างเพียงพอ
ไปพบแพทย์เป็นประจำ เพ่อื ทำให้สุขภาพแข็งแรง ต้องการมชี วี ติ ทย่ี ืนยาว รวมทง้ั ดแู ลสขุ ภาพ
คนในครอบครวั ด้วย

ผลดี

บุคคลทีม่ คี า่ นิยมดูแลสุขภาพจะเลอื กบรโิ ภคอาหารที่ดีตอ่ สขุ ภาพและเลือกซื้อสินค้า
หรอื ผลิตภณั ฑท์ เี่ ก่ียวข้องกบั สุขภาพ คา่ นิยมดแู ลสขุ ภาพเปน็ ค่านยิ มท่ดี ีเพราะจะทำให้คนใน
สังคมมรี า่ งกายแข็งแรงสุขภาพดที ำใหป้ ระหยัดทรัพยากรในระยะยาว

ผลเสยี

สนิ คา้ ท่ีเปน็ ยาหรืออาหารเสริมท่โี ฆษณาชวนเช่ือว่าลดน้ำหนักลา้ งสารพิษในร่างกาย
และบำรุงผิวพรรณต่าง ๆ ออกมาวางจำหน่าย ซึ่งผลิตภัณฑ์บางชนิดไม่ได้รับการรับรอง
เมื่อผูบ้ รโิ ภค บริโภคตามคำโฆษณาอาจสง่ ผลกระทบต่อร่างกาย

ภาพท่ี ๑9 การวิ่งออกกำลงั กายเพื่อสุขภาพทดี่ ี
ทม่ี า : https://www.thaihealth.or.th/blog/myblog/topic/431/คติธรรมประจำใจ/659/กจิ กรรม

เชงิ สร้างสรรค/์ 3239/ความประทับใจในการวงิ่ คร้งั แรก/

เศรษฐศาสตรน์ ่ารใู้ นชวี ติ ประจำวนั การบริโภคอยา่ งมีประสสทิำธหภิ ราับพนกั ชเ้นั รมียัธนยชมน้ัศมึกษัธายปมีทศี่ กึ1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอย่างมีประสิทธิภาพ ๓๓–––

ค่านยิ มการบรโิ ภคนิยม

คอื พฤติกรรมการบริโภคท่ีฟุ่มเฟือย บริโภคตามกระแสนิยม บรโิ ภคโดยไม่ได้คำนึงถึง
เรือ่ งใด ๆ ไม่วา่ จะราคา สขุ ภาพ รายได้ หรือความจำเป็น นอกจากความพงึ พอใจของตน

ผลดี

ปจั จุบันคนนยิ มบริโภคสินคา้ ท่ีมผี ลดีตอ่ สขุ ภาพ เชน่ ผกั ปลอดสารพิษ ผักออร์แกนิก
ทำใหม้ ีการผลติ สนิ ค้าเหล่านี้มากขึ้น สง่ ผลดตี ่อสขุ ภาพของประชาชน

ผลเสีย

บุคคลท่ีมคี ่านิยมบริโภคมักจะเปน็ บุคคลทมี่ พี ฤติกรรมการบริโภค เฉพาะสิ่งที่ตนเอง
ชอบโดยไม่คำนึงถงึ สุขภาพและมกั เลือกซอ้ื สนิ คา้ ใหม่ ๆ ตามการโฆษณาในสอื่ ต่าง ๆ พยายาม
ดิ้นรน หาสิ่งที่ตนต้องการ ไม่มีวินัยทางการเงิน เสียเงินโดยไม่จำเป็น ใช้สินค้าและบริการ
สิ้นเปลืองและไม่คุ้มค่า ทำให้มีปัญหาหนี้สิน นำไปสู่ปัญหาทางเศรษฐกิจอื่น ๆ และปัญหา
สังคมอนื่ ๆ ตามมา

ภาพท่ี 20 ภาพการบรโิ ภคนิยม
ทมี่ า : https://postconnex.in.th/marketing-hub/รู้จกั -gen-y-นักช็อปตัวยงั ยอ/

การบรโิ ภคนิยม การบรโิ ภคอย่างมปี ระสสิทำธหิภราับพนักชเ้นั รมยี ธันยชม้นัศมกึ ษธั ายปมที ศี่ ึก1ษาปีท่ี ๑
เศรษฐศาสตรน์ ่ารู้ในชวี ติ ประจำวัน

การบริโภคอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ ๓๔–––

คา่ นิยมความพอเพยี ง

คอื พฤตกิ รรมการบริโภคท่ีเรียบงา่ ย ใช้จ่ายในส่ิงที่จำเป็น พจิ ารณาอยา่ งรอบคอบก่อน
ตัดสินใจซื้อว่าจะคุ้มค่าหรือไม่ สามารถออมเงินได้ดี ไม่นิยมก่อหนี้สินให้กับตนเองหรือ
ครอบครัว

ผลดี
ผู้ที่มีค่านิยมความพอเพียงจะมีพฤติกรรมการบริโภค โดยผ่านการคิดพิจารณาถึง

ความคุ้มค่าของสินคา้ ที่ซื้อ เนื่องจากเป็นผูท้ ีม่ ีความประหยัดและรู้จักอดออม จึงมีการใช้จา่ ย
เฉพาะส่ิงทีจ่ ำเปน็ ดงั นัน้ ผทู้ ่มี คี า่ นิยมความพอเพยี งจะเลอื กซอ้ื สินค้าต้องเป็นสินคา้ ท่ีมีคุณภาพ
มปี ระโยชน์ค้มุ ค่ากับราคาไมท่ ำลายสิ่งแวดลอ้ ม

ซึ่งค่านิยมความพอเพียงนี้นอกจากจะเป็นค่านิยมที่ช่วยสร้างบุคคลให้มีพฤติกรรม
การบริโภคทีม่ ีประสิทธิภาพแล้ว ยังเป็นค่านิยมที่ส่งผลดีต่อเศรษฐกิจของชมุ ชนและประเทศ
ในภาพรวม เพราะเป็นผู้ท่ีดำรงชวี ติ อยา่ งมคี วามสขุ อยู่อย่างพอเพียงตามฐานะ ไม่สร้างปัญหา
ให้กบั ตนเอง ครอบครัวและสังคม และเงนิ ออมยังเปน็ ผลดีตอ่ การลงทนุ ในชุมชนและประเทศ
อกี ด้วย

ภาพท่ี 21 การใช้ชวี ิตพอเพยี งปลูกผัก
อนิ ทรียไ์ วร้ ับประทานเอง
ทม่ี า : http://masrimok.com/3440

ค่านิยมในการบริโภค ของคนในสังคม
ปจั จุบัน มีท้งั ค่านยิ มท่ีส่งผลดีและส่งผลเสีย
ดังนั้นเราต้องเลือกบริโภคตามค่านิยม
ทเ่ี หมาะกบั ตวั เราเพ่ือให้เกดิ ประโยชน์สงู สดุ

คา่ นิยมทดี่ ีที่เป็นประโยชน์ เพอ่ื น ๆ ต้องนำไปใช้
ในชีวติ ประจำวันนะครบั

เศรษฐศาสตรน์ ่ารใู้ นชวี ิตประจำวัน การบริโภคอย่างมปี ระสสิทำธหภิ ราับพนักชเ้นั รมยี ัธนยชม้ันศมกึ ษธั ายปมที ศี่ กึ1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมีประสทิ ธิภาพ ๓๕–––

แบบฝึกหดั คา่ นิยมและผลดี ผลเสียของพฤติกรรม
การบริโภคของคนในสังคมปัจจบุ นั
ตอนที่ 3

คำส่งั ใหน้ ักเรียนยกตัวอยา่ งค่านยิ มและพฤติกรรมการบรโิ ภคของคนในสงั คมปัจจุบนั
และวิเคราะหผ์ ลลงในแบบฝึกหัด (10 คะแนน)

ค่านยิ มและพฤติกรรมการบรโิ ภคในปัจจบุ ัน

ผลกระทบต่อตนเอง
ผลกระทบตอ่ ชุมชน
ผลกระทบต่อประเทศ

เศรษฐศาสตรน์ ่ารู้ในชวี ิตประจำวัน การบริโภคอยา่ งมีประสสทิำธหภิ ราบั พนกั ชเ้นั รมียธันยชมน้ัศมกึ ษัธายปมีทศี่ กึ1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ ๓๖–––

เฉลยแบบฝึกหดั ค่านิยมและผลดี ผลเสยี ของพฤติกรรม
การบรโิ ภคของคนในสงั คมปัจจุบนั
ตอนที่ 3

คำส่งั ใหน้ กั เรยี นยกตวั อย่างค่านิยมและพฤติกรรมการบริโภคของคนในสงั คมปจั จุบัน
และวิเคราะห์ผลลงในแบบฝึกหดั (10 คะแนน)

คา่ นยิ มและพฤติกรรมการบรโิ ภคในปัจจุบัน ตัวอย่างคำตอบ

ปัจจุบันพบว่าวัยรุ่นมีพฤติกรรมการบริโภคที่เปลี่ยนแปลงไป เนื่องจากได้รับอิทธิพลจากการ
เปลี่ยนแปลงทางด้านสังคม วัฒนธรรมและความก้าวหน้าของเทคโนโลยีวถิ ีของครอบครัว เพื่อน สังคม
และสภาพแวดล้อม การแข่งขันกับเวลา จึงทำให้วัยรุ่นปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค โดยหันมา
รับประทานอาหารจานด่วนหรืออาหารฟาสต์ฟูด เพื่อความสะดวกรวดเร็วประหยัดเวลาสามารถ

รบั ประทานไดท้ ันที เช่น แซนดว์ ิช พิซซา่ ไก่ทอด ไสก้ รอก

ผลกระทบตอ่ ตนเอง

รบั ประทานมากเกนิ ไป อาจทำให้เกิดปัญหาสุขภาพและโรคตา่ ง ๆ เช่น โรคอ้วน โรคเบาหวาน
ภาวะความดันโลหติ สูง ภาวะไขมนั ในเส้นเลอื ดสูง ทำใหเ้ สียค่าใชจ้ ่ายในการดแู ลรกั ษา

ผลกระทบต่อชุมชน

วัฒนธรรมด้านการรับประทานอาหารไทยลดน้อยลง เพราะคนหันไปบริโภคอาหารจานด่วน
เพ่ิมมากข้นึ ส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจของชุมชน ผ้ปู ระกอบอาชพี ค้าขายในชมุ ชนขาดรายได้

ผลกระทบต่อประเทศ

รัฐต้องเสียคา่ ใช้จ่ายในการดูแลรกั ษาผปู้ ่วยเพม่ิ มากข้นึ

เศรษฐศาสตร์นา่ รูใ้ นชีวิตประจำวัน การบรโิ ภคอยา่ งมีประสสิทำธหิภราับพนกั ชเ้ันรมียธันยชมั้นศมกึ ษธั ายปมที ศี่ ึก1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมีประสทิ ธิภาพ ๓๗–––

สรุปการบริโภคอยา่ งมีคณุ ภาพ

หลักการบรโิ ภคอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ
การบริโภคสินคา้ และบริการ ผู้บริโภคควรคำนึงถึงความจำเป็นเนือ่ งจากทรัพยากรทีน่ ำมาใช้

ในการผลิตมีอยู่อย่างจำกัดและไม่เพียงพอต่อความต้องการของผู้บริโภค ซึ่งอาจนำไปสู่ปัญหา
ความขาดแคลน การบรโิ ภคควรคำนงึ ถึงความจำเปน็ จะทำให้เกิดการใช้ทรัพยากรอย่างยง่ั ยนื เกิดความ
เปน็ ธรรมตอ่ ทุกคนในสังคม

ปจั จยั ทม่ี ีอทิ ธิพลต่อการบริโภค
พฤติกรรมการบริโภคของผู้บริโภคถูกกำหนดโดยรายได้ ราคาของสินค้า การคาดคะเน

เหตกุ ารณ์ในอนาคต การใหส้ นิ เช่ือเพ่ือการบริโภคและการกำหนดอัตราดอกเบ้ีย อุปนสิ ัยของผู้บริโภค
และคา่ นยิ มของสงั คม

คา่ นยิ มของพฤติกรรมการบรโิ ภค
พฤติกรรมการบริโภคของคนในสังคมมีการเปลี่ยนแปลงไปจากอดีต อันเนื่องมาจากวิถี

การดำเนนิ ชีวิตความเจริญกา้ วหน้าของเทคโนโลยีในดา้ นการติดต่อสื่อสาร การโฆษณาประชาสัมพันธ์
ส่งผลให้เกดิ คา่ นยิ มทีก่ ่อใหเ้ กิดผลกระทบต่าง ๆ เช่น

1. คา่ นิยมเลียนแบบต่างประเทศ
2. ค่านิยมดูแลสขุ ภาพ
3. คา่ นิยมการบรโิ ภคนยิ ม
4. คา่ นยิ มความพอเพียง

ทบทวนจบแล้วเราไปทำแบบทดสอบ
หลงั เรยี นกนั เลยครบั

เศรษฐศาสตรน์ า่ รูใ้ นชีวติ ประจำวนั การบรโิ ภคอย่างมปี ระสสทิำธหิภราับพนักชเนั้ รมยี ธันยชมั้นศมกึ ษัธายปมที ศี่ ึก1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ ๓๘–––

แบบทดสอบหลงั เรยี น

คำชีแ้ จง

๑. ข้อสอบแบบปรนยั จำนวน ๑o ขอ้ ใช้เวลาในการสอบ ๑o นาที
๒. นกั เรยี นเลอื กคำตอบท่ถี กู ตอ้ งท่ีสดุ เพียงคำตอบเดยี วแลว้ ทำเครื่องหมาย () ลงในกระดาษคำตอบ

๑. ขอ้ ใดไมใ่ ช่ลกั ษณะของสงั คมบรโิ ภคนยิ มในปจั จบุ ัน
ก. คนมพี ฤตกิ รรมล่มุ หลงในการบริโภคโดยไม่ยง้ั คิด
ข. คนมคี ่านยิ มในการบริโภคตามกระแสและสมยั นิยม
ค. คนมีค่านิยมในการบริโภคตามไลฟส์ ไตล์ของตนเอง
ง. คนท้ังหมดมักมีพฤตกิ รรมการบรโิ ภคในทางลบและกอ่ ใหเ้ กดิ ความเส่อื มโทรมแก่สังคม

2. “วัยรนุ่ ตอ่ คิวยาวเพ่ือรับประทานบิงซู นำ้ แข็งใสสไตล์เกาหลี พรอ้ มอัปรูปลงโซเชียล”
จากขอ้ ความขอ้ ใดเปน็ ปจั จยั ทีม่ อี ิทธิพลต่อการบริโภคมากท่ีสดุ
ก. ราคาสนิ ค้า
ข. รายได้ของผ้บู ริโภค
ค. รสนิยมของผบู้ รโิ ภค
ง. คา่ นิยมความพอเพียง

3. ข้อใดไมใ่ ช่ปัจจยั ทม่ี อี ิทธิพลต่อการบริโภคเคร่ืองด่มื ชาเขยี วโดยตรง
ก. รสนยิ ม
ข. เพศและวยั
ค. การส่งเสรมิ การขาย
ง. ไลฟส์ ไตลข์ องผบู้ รโิ ภค

4. ขอ้ ใดเปน็ ผลกระทบท่ีเกดิ จากพฤติกรรมการเลียนแบบการแต่งกายท่มี รี าคาแพงของศิลปิน
จากตา่ งประเทศ
ก. ค่าใชจ้ ่ายเพ่ิมมากขึ้น
ข. สขุ ภาพร่างกายทรดุ โทรม
ค. สภาพแวดล้อมเสอื่ มโทรมลง
ง. ทักษะการพดู และเขยี นภาษาไทยลดลง

เศรษฐศาสตรน์ า่ รู้ในชวี ติ ประจำวัน การบรโิ ภคอย่างมปี ระสสทิำธหิภราับพนักชเนั้ รมียัธนยชม้ันศมกึ ษัธายปมที ศ่ี กึ1ษาปที ี่ ๑

การบรโิ ภคอย่างมปี ระสิทธิภาพ ๓๙–––

5. ขอ้ ใดไมใ่ ชก่ ารบรโิ ภค
ก. จอยฟงั เพลงและดูละครเกาหลี
ข. ขงิ แต่งกายตามดาราท่ีตนชื่นชอบ
ค. เพชรอ่านหนังสือเรอ่ื ง “เขม็ ทศิ ชีวิต ภาค 2”
ง. ฟา้ ใสนำข้าวและสาหรา่ ยมาทำขา้ วปัน้ ขายหนา้ บ้าน

6. ผลสำคัญท่ีสุดของการบริโภคอย่างพอเพียงคือข้อใด
ก. ทำให้สามารถเกบ็ ออมเงนิ ไดเ้ ปน็ จำนวนมาก
ข. ทำใหเ้ กิดความส้นิ เปลือง หรอื ใชจ้ ่ายเงนิ อยา่ งฟุ่มเฟอื ย
ค. ทำใหเ้ กิดความสมดุลในการพัฒนาเศรษฐกจิ และสงั คม
ง. ทำใหเ้ ศรษฐกิจไม่สามารถขบั เคล่อื นตอ่ ไปไดด้ ้วยปริมาณเงินท่ีลดลง

7. บคุ คลใดบริโภคทรพั ยากรไดอ้ ย่างเหมาะสม
ก. นนี ่านำขวดพลาสตกิ ที่ไมใ่ ชแ้ ล้วมาตดั ตกแต่งเป็นกระถางดอกไมแ้ บบแขวน
ข. ฟางต้งั ใจอาบน้ำวันละ 2 ขัน เพ่ือเปน็ การช่วยอนรุ กั ษ์ทรัพยากรน้ำของโลก
ค. แกว้ จุดเทยี นแทนการเปดิ ไฟในตอนกลางคนื เพอื่ เป็นการอนุรกั ษท์ รพั ยากร
ง. หญงิ สั่งสเต๊กมารับประทาน แตเ่ ลือกทานเฉพาะผักข้างเคียงเพอ่ื ลดความอ้วน

8. ณเดชเลือกรับประทานอาหารประเภทผกั ผลไม้ แสดงถึงคา่ นิยมในขอ้ ใด
ก. การโฆษณา
ข. การประหยดั
ค. กระแสสังคม
ง. การมสี ขุ ภาพดี

9. ข้อใดเปน็ ลกั ษณะของผู้บริโภคที่ดี
ก. บริโภคสนิ ค้าตามกระแสนยิ ม
ข. บรโิ ภคโดยคำนึงถึงความจำเป็น
ค. บริโภคตามความต้องการของตนเอง
ง. บริโภคเฉพาะทรัพยากรที่หายากและมอี ย่จู ำกัด

10. ผใู้ ดไม่เขา้ ขา่ ยการบรโิ ภคที่ดี
ก. เปรมใช้กระดาษท่ีเหลืออกี ด้านมาทำกระดาษคิดเลข
ข. รุจนเ์ ลอื กรับประทานพิซซา่ เป็นอาหารกลางวัน
ค. วิกานดาใช้ชดุ นักเรียนของพีส่ าว เพราะยังใหมแ่ ละสามารถใชไ้ ด้อยู่
ง. องิ อรเหน็ ว่ารองเท้าท่ซี ือ้ มาไม่ทันสมยั จงึ นำไปบริจาคแกผ่ อู้ ่นื และซอ้ื รองเท้าคู่ใหม่แทน

เศรษฐศาสตร์นา่ รู้ในชวี ติ ประจำวัน การบริโภคอย่างมีประสสทิำธหภิ ราบั พนักชเ้นั รมยี ัธนยชม้นัศมึกษธั ายปมที ศี่ กึ1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ ๔0–––

กระดาษคำตอบแบบทดสอบ

ชื่อ – นามสกุล ........................................................... เลขท่ี ...................ช้ัน ม. ๑/……..

ข๑้อ ก ข ค ง
๒
๓
๔
๕
๖
๗
๘
๙
๑๐

รวมคะแนน หลังเรียน

เศรษฐศาสตรน์ า่ รใู้ นชวี ติ ประจำวนั การบรโิ ภคอย่างมปี ระสสทิำธหิภราับพนกั ชเนั้ รมียธันยชมนั้ศมึกษธั ายปมีทศี่ ึก1ษาปที ่ี ๑

การบรโิ ภคอยา่ งมีประสิทธิภาพ ๔๑–––

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี น

ขอ้ 1. ง. คนท้งั หมดมกั มพี ฤตกิ รรมการบริโภคในทางลบและกอ่ ใหเ้ กดิ ความเสอ่ื มโทรมแก่สังคม
เพราะ ในสงั คมปัจจุบันมีค่านยิ มทงั้ ทางลบและทางบวก ดงั นน้ั การกล่าวว่าคนท้ังหมดมีพฤติกรรม
การบรโิ ภคในทางลบจงึ ไมถ่ ูกตอ้ ง

ขอ้ 2. ค. รสนิยมของผบู้ รโิ ภค
เพราะ เป็นความชอบสว่ นบคุ คลและอย่ใู นชว่ งกระแสนยิ มเปน็ ปจั จัยที่ทำให้ผู้บรโิ ภคตัดสนิ ใจบริโภค
มากท่ีสดุ

ข้อ 3. ข. เพศและวยั
เพราะ เพศและวยั ไมไ่ ด้มผี ลโดยตรงตอ่ การบริโภคเครือ่ งดื่มชาเขยี ว

ขอ้ 4. ก. ค่าใช้จา่ ยเพิม่ มากขึน้
เพราะ อาจนำไปสกู่ ารซอ้ื สนิ คา้ ตามอย่างศิลปนิ

ข้อ 5. ง. ฟ้าใสนำข้าวและสาหรา่ ยมาทำข้าวปน้ั ขายหนา้ บ้าน
เพราะ เปน็ การผลิตสินคา้ เพื่อจำหนา่ ยให้แก่ผ้บู ริโภค

ขอ้ 6. ค. ทำให้เกดิ ความสมดุลในการพฒั นาเศรษฐกิจและสงั คม
เพราะ การบริโภคทพี่ อประมาณทำให้เกิดความสมดุลของทรพั ยากร และเป็นการพฒั นาเศรษฐกิจ
และสังคมอยา่ งย่งั ยนื

ขอ้ 7. ก. นีน่านำขวดพลาสตกิ ทีไ่ ม่ใชแ้ ลว้ มาตัดตกแต่งเปน็ กระถางดอกไม้แบบแขวน
เพราะ เป็นการใช้ทรพั ยากรอย่างคุ้มค่าและเกิดประโยชนม์ ากที่สดุ

ข้อ 8. ง. การมสี ุขภาพดี
เพราะ การรับประทานอาหารประเภทผัก ผลไม้ คือการบรโิ ภคที่คำนงึ ถึงสุขภาพเป็นหลกั บรโิ ภค
เพอื่ ทำให้สุขภาพแขง็ แรง

ข้อ 9. ข. บริโภคโดยคำนงึ ถึงความจำเปน็
เพราะ เปน็ การบรโิ ภคโดยคิดพจิ ารณาดว้ ยเหตุผลและความจำเปน็ กอ่ นตดั สนิ ใจบริโภค

ข้อ 10. ง. อิงอรเหน็ ว่ารองเท้าทีซ่ ื้อมาไม่ทนั สมัยจงึ นำไปบริจาคแก่ผู้อ่นื และซือ้ รองเท้าคใู่ หมแ่ ทน
เพราะ เปน็ การใชท้ รัพยากรไมค่ มุ้ ค่าแสดงถึงความฟ่มุ เฟือย

เศรษฐศาสตรน์ ่ารูใ้ นชวี ติ ประจำวัน การบริโภคอยา่ งมีประสสทิำธหิภราับพนกั ชเั้นรมยี ัธนยชมนั้ศมึกษธั ายปมีทศ่ี กึ1ษาปที ่ี ๑

การบริโภคอยา่ งมีประสทิ ธิภาพ ๔๒–––

บรรณานุกรม

กรมวิชาการ กระทรวงศกึ ษาธกิ าร. (2551). หลักสตู รแกนกลางการศกึ ษาขนั้ พ้ืนฐาน พุทธศักราช
2551. กรงุ เทพมหานคร: กระทรวงศกึ ษาธกิ าร.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). ตัวชี้วัดและสาระการเรียนรู้แกนกลาง กลมุ่ สาระการเรยี นรสู้ ังคมศึกษา
ศาสนา และวัฒนธรรม ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้นั พนื้ ฐานพุทธศกั ราช 2551.
กรงุ เทพมหานคร: ชุมนุมสหกรณก์ ารเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

กวี วรกวิน และคณะ. (2561). สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ช้ันมธั ยมศึกษาปที ี่ 1.
กรุงเทพมหานคร: สถาบันพัฒนาคุณภาพวชิ าการ.

เคน จนั ทรว์ งษ.์ (2557). ค่มู อื เตรยี มสอบสงั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ม.1. กรงุ เทพมหานคร:
สำนักพิมพ์ภมู ิบัณฑิต.

จารมุ า อัชกุล. (2551). การวเิ คราะหส์ ถานภาพความสามารถในการแข่งขนั ของไทยในเศรษฐกจิ โลก.
กรุงเทพมหานคร: จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลัย.

ชศู กั ดิ์ จรญู ศกั ดิ์. (2545). การลงทุนและการออมทรพั ยใ์ นชีวติ ประจำวัน. กรงุ เทพมหานคร:
โอเดยี นสโตร์.

ธวัช ทันโตภาส และคณะ. (2552) สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ม.1. กรงุ เทพมหานคร:
สำนักพิมพ์วฒั นาพาณชิ .

นราทพิ ย์ ชุติวงศ์ และชลดา จามรกุล. (2541). พ้นื ฐานเศรษฐศาสตร์จุลภาค. กรุงเทพมหานคร:
คณะเศรษฐศาสตรจ์ ฬุ าลงกรณ์มหาวิทยาลยั .

เพชรรี ขมุ ทรัพย์. (2540). หลักการลงทนุ . กรุงเทพมหานคร: โรงพมิ พ์มหาวิทยาลยั ธรรมศาสตร์.

เศรษฐศาสตรน์ ่ารใู้ นชวี ิตประจำวัน การบรโิ ภคอยา่ งมปี ระสสทิำธหภิ ราบั พนกั ชเั้นรมียัธนยชมน้ัศมกึ ษธั ายปมีทศี่ ึก1ษาปที ่ี ๑